თათბირი სულისა გონებასთან

სული . – ვწუხვარ აუტანლად, არსად ვპოვებ ლხენას. ვერ ვპოვებ ლხენას და ნუგეშს ვერც გარეთ, ვერც შიგნით ჩემსა. არ შემიძლია ვუყურო სამყაროს, აღსავსეს უწყვეტი ცდუნებებით, მოტყუებით, სულისდაღუპვით. გაუფრთხილებელმა ჭვრეტამ სამყაროსამ, ცოტა გაუფრთხილებელმა მზერებმა მის საცდურებზე, უცოდინარობამ შხამიანობისა მისი შთაბეჭდილებისა, ბავშვურისა, გამოუცდელმა მიმნდობლობამ მისდამი მიიზიდეს ჩემში მისი ისრები, აღმავსეს მე სასკივდილე წყლულებით რისთვის ვუყურო სამყაროს? რისთვის ვიცნობისმოყვარო მასზე, დაწვრილებით შევისწავლო იგი, ანდა მივეჯაჭვო მას, როდესაც მე მხოლოდ ხანმოკლე მწირი ვარ სამყაროში. აუცილებლად მე მივატოვებ მას, და არ ვიცი, როდის მივატოვებ. ყოველი დღე, ყოველი საათი მე უნდა ვიყო მზად მოწოდებისათვის მარადისობაში. თითქოს არ ყოფილიყოს ხანგრძლივი ჩემი ხეტიალი უდაბნოში სამყაროსი, იგი უმნიშვნელოა წინაშე განუზომელი მარადისობისა, წინაშე რომლისაც თანაბარნია საათნიც, და დღენიც, და წელნიც, და საუკუნეც. თავად სამყარო მთელი უზარმაზარი გოდოლმშენებლობით თავისით გვერდზე მიდის: „ქუეყანაჲ და და მას შინა საქმენი დაიწუნენ“ ( 2პეტ. 3:10 ). დაიწვებიან ეს საქმენი – ნაყოფები დაცემულობისა და უარყოფისა ადამიანთა. ჭრილობებმა, მოყენებულებმა ჩემთვის სამყაროსგან გახადეს სამყარო საზიზღარი ჩემთვის, მაგრამ ვერ დამიცვეს ახალი ჭრილობებისაგან. არ მსურს ვიყო შორის ამა სოფლისა! არ მსურს დავემორჩილო მას! არ მსურს მივიღო რაიმე მონაწილეობა მსახურებაში მისდამი! არ მსურს თვით ვხედვიდე მას! მაგრამ იგი ყველგან დამყვება მე ძალდატანებით იჭრება, მომხიბლავ სილამაზეში წარუდგება მზერებს, მასუსტებს, მწყლავს, მამარცხებს, მღუპავს მე. მე თავად, მუდმივად ტარებისას და შენახვისას საკუთარ თავში საწყისისა თვითცდუნებულობისა და მოტყუებისა, რომელიც ჩაგდებულია ჩემში ცოდვის მიერ, ვაგრძელებ ცდუნებულობას სამყაროთი: სიძულვილით მისით, უნებლიედ მივიზიდები მისდამი და სიხარბით ვსვამ შხამს მისსას, ღრმად ვარჭობ საკუთარ თავში ისრებს, გამოშვებულებს მის მიერ ჩემში. მივმართავ დარდიან და ცნობისმოყვარე მზერას ამა სოფლისაგან ჩემკენ თავად. საკუთარ თავში ვერ ვპოვებ ვერაფერს მანუგეშებელს. ჩემში დუღს აურაცხელი ცოდვილი ვნებები! მე განუწყვეტლივ ვიბილწები სხვადასხვაგვარი შეცოდებებით: ხან მტანჯავს მე მრისხანება და ავმეხსიერება; ხან ვგრძნობ, რომ ვიწვი ალით მეძავობისა. ღელავს სისხლი, ხურდება წარმოსახვა როგორიღაც ქმედებისაგან, ჩემთვის უცხოსაგან, მტრულისაგან, და ვხედავ მომლოდინე ჩემს მაცდუნებელ სახეებს, წამთრეველს ოცნებებისაკენ ცოდვისა, დატკბობისაკენ დამღუპველი საცდურით. არ მაქვს ძალები გავიქცე მაცდუნებელი სახეებისაგან: უნებლიედ, ძალდატანებით ეჯაჭვება მათ ჩემი ავადმყოფური თვალები. და გასაქცევი არსადაა! მივრბოდი მე უდაბნოში: უდაბნოში მოვიდა ჩემთან სურათები ცოდვისა, ანდა დამასწრეს მე მასში – არ ვიცი; უდაბნოში წარმომიდგა მე განსაკუთრებული, სასიკვდილე სიციოცხლით. არ არსებობს ეს ხატებანი; ხატებანიც, და არსებობაც მათი, სილამაზეცაა – მოტყუებაც და ცდუნებაც; მაგრამ ამასთან ისინი ცოცხალი არიან, და არაფერს, არც თავად დროს, არც დაჩაჩანაგებულ სიბერეს, არ შეუძლია მოაკვდინოს ისინი. მათ რეცხს წარმოსახვისგან ცრემლი სინანულისა: ცრემლები სინანულისანი არ მაქვს მე. მათ წარხოცს წარმოსახვისგან ლოცვა მდაბალი, შეერთებული მგლოვარებასთან გულისა: ასეთი ლოცვა არ მაქვს მე. გული ჩემი მოკლებულია ლმობიერებას, მოკლებულია მხსნელ მგლოვარებას იგი ჩემში უძრავია, როგორც ნატეხი უგრძნობი ქვისა. მიუხედავად ჩემი საშინელი ცოდვილობისა, მე იშვიათად ვხედავ ჩემს ცოდვილობას. მიუხედავად იმისა, რომ ჩემში სიკეთე შერეულია ბოროტებასთან, და გახდა ბოროტება, როგორც ხდება შხამად მშვენიერი საკვები, შერეული შხამთან, მე ვივიწყებ გაჭირვებულ მდგომარეობას სიკეთისას, მოცემულს ჩემდამი შექმნისას, დაზიანებულს, გამრუდებულს დაცემულობისას. მე ვიწყებ ხედვას ჩემში ჩემი სიკეთისა მთლიანად, უმწიკვლოდ და ტკბობას მისით: ჩემი პატივმოყვარეობა მიტაცებს მე ნაყოფიერი და მსუქანი საძოვრიდან სინანულისა შორეულ ქვეყნად! ქვეყნად ქვიანში და უნაყოფოში, ქვეყნად ეკლისა და ღვარძლისა, ქვეყნად სიცრუისა, თვითცდუნებულობისა, დაღუპვისა. მე მივატოვებ აღსრულებას მცნებათა ქრისტესა, და ვიწყებ აღსრულებას ჩაგონებისა ჩემი გულისა, მიდევნას მისი გრძნობებისადმი, მის ნებას; მე კადნიერად ვუწოდებ შეგრძნებებს დაცემული ბუნებისას კეთილებს, მის ქმედებას სათნოებას, – ამ სიკეთესა და ამ სათნოებას ღირსებს ჯილდოებისას მიწიერთა და ზეციერთა, ადამიანურთა და ღვთისა. როდესაც მე ვცდილობდი აღმესრულებინა მცნებები ქრისტესი, არ მეგდო ყური ნებისადმი გულისა და მეიძულებინა იგი, მე მივიჩნევდი თავს მოვალედ წინაშე ღვთისა და ადამიანთა, მონად ორგულად და გარყვნილად! კვალად თვითცდუნებისა ცხადდება ჩემში სევდა, გულგატეხილობა და როგორიღაც საზარელი წყვდიადი. მწუხარება მართმევს მე ზნეობრივ საქმიანობას, სევდა მართმევს ძალას ვიბრძოლო ცოდვასთან, ხოლო წყვდიადი – შედეგი სევდისა და ნაღველისა – სქელი წყვდიადი მალავს ჩემგან ღმერთს, მის სამსჯავროს მიუკერძოვებელს და მრისხანეს, აღთქმულ ჯილდოებს ქრისტიანული სათნოებისათვის, აღთქმულ სასჯელებს უარყოფისათვის ქრისტიანობისა და მისი ყოვლადწმინდა წესდებათა. მე ვიწყებ შეცოდებას უშიშრად, მდუმარებაში სინდისისა, როგორც მოკლული ანდა მძინარე იმ დროს. იშვიათად, ძალიან იშვიათად ჩნდება წუთი ლმობიერებისა, ნათლისა და იმედისა. მაშინ ვგრძნობ თავს სხვად. მაგრამ წუთი ნათელი – მოკლეა. ზეცა ჩემი არის ხოლმე ნათელი არა ხშირად. როგორც შავი ღრუბელნი, კვლავ მაფრინდება ჩემზე ვნებები, და კვლავ მაგდებს წყვდიადში, შფოთვაში, გაცბუნებაში, დაღუპვაში. გონებავ ჩემო! შენ ხარ – ხელმძღვანელი სულისა. დამმოძღვრე მე! შემოიყვანე ჩემში ნეტარი სიმშვიდე! მასწავლე მე, როგორ დავხურო ჩემში შესასვლელი შთაბეჭდილებებისათვის ამა სოფლისა, როგორ ავლაგმო და დავთრგუნო ვნებები, რომლებიც წარმოიშვება ჩემში თავად. სამყარომ და ვნებებმა გამტანჯეს, გამაწამეს მე.

გონება . – არასანუგეშო იქნება ჩემი პასუხი. და მე შენთან ერთად ვარ, სულო, დამარცხებულო ცოდვით. ის, რაზეც შენ მეუბნებოდი, მე სავსებით ცნობილია. როგორ მე დაგეხმარები შენ, როდესაც მე თავად მოყენებული მაქვს სასიკვდილო დარტყმები, როდესაც მე მოკლებული ვარ ძალებს ვიმოქმედო თვითნებურად? უწყვეტ საქმიანობაში ჩემსა, ნაჩუქარში ჩემდამი შემოქმედისაგან და შემადგენელი ჩემი თვისებისა ⁵⁴ , მე უწყვეტად ვემორჩილები გარეშე გავლენას. გავლენა ეს – გავლენაა ცოდვისა, რომლითაც მე დაზიანებული ვარ და დარღვეული. ეს გავლენა განუწყვეტლივ მიმაქცევს მე ღვთისაგან, მარადისობისაგან, მიმათრევს ცდუნებაში ამაო და წარმავალი სამყაროთი, ცდუნებით საკუთარი თავით, ცდუნებით შენით, სულო, ცდუნებით ცოდვით, ცდუნებით ანგელოზების მიერ დაცემულთა. ჩემი არსებითი ნაკლი მდგომარეობს განუწყვეტლივ ძალის დამტანებელ ჩემზე გართობაში. დამარცხებული გართობით, მე დავფარფატებ დავეხეტები სამყაროში გარეშე საჭიროებისა და გარეშე სარგებლისა, მსგავსად სხვა სულებისა უარყოფილთა. მე ვისურვებდი გავჩერებულიყავი – და არ შემიძლია: გართობა მიტაცებს, მივყავარ მე. გატაცებული გართობით, მე არ შემიძლია შევხედო, როგორც მართებულია, არც შენ, სულო, არც თავად ჩემს თავს. გართობისგან მე არ შემიძლია ვუსმინო, როგორც საჭიროა, სიტყვას ღვთისას: გარეგნულად ვჩანვარ ყურადღებიანი, მაგრამ იმ დროს, როდესაც ძალას ვხმარობ ყური ვუგდო, უნებლიედ გადავუხვევ ყველა მხარეს, მივექანები ძალიან შორს, საგნებისაკენ სრულად გარეშეებისაკენ, რომელთა განხილვა არა მხოლოდ არაა საჭირო ჩემთვის, არამედ უკიდურესად მავნეა. სასიკვდილე გართობისაგან არ შემიძლია მოვუტანო ღმერთს ძლიერი, ნამდვილი ლოცვა და აღვიბეჭდო შიშით ღვთისათი, რომლითაც განადგურდებოდა ჩემი გაფანტულობა, და გულისთქმები ჩემნი გახდებოდნენ გამგონენი ჩემთვის, რომლითაც გადაგეცემოდა შენ, სულო, გულისმიერი შემუსვრილება და ლმობიერება. ჩემი გართობისაგან შენ იმყოფები გასასტიკებაში; შენი გასასტიკებისას და უგრძნობლობისას მე ვერთობი კიდევ მეტად. გართობა – მიზეზია ჩემი სისუსტისა ბრძოლაში ცოდვილ გულისთქმებთან. გართობისაგან მე ვგრძნობ დაბნელებას და სიმძიმეს: როდესაც წარმიდგება გულისთქმა ცოდვილი, მე არა უცებ და არა ჩქარა ვიგებ მას, თუკი იგი შეფარულია გამართლებით. თუკი იგი აშკარაცაა, მაშინ მე, შეიარაღებული წინააღმდეგ მისა, არ ვამჟღავნებ მისდამი გადამწყვეტ და შეურიგებელ სიძულვილს, შევდივარ საუბარში საკუთარ მკვლელთან, ვტკბები მომაკვდინებელი შხამით, რომელსაც იგი მზაკვრად დებს ჩემში. იშვიათად ვარ მე გამარჯვებული, ხშირად დამარცხებული. მიზეზით გართობისა ჩემისა მეუფლება მე გულმავიწყობა მე ვივიწყებ ღმერთს, მე ვივიწყებ მარადისობას, მე ვივიწყებ უკუღმართობას და მაცდურობას ამა სოფლისას, მივითრევი მისდამი, წაგათრევ, სულო, შენ ჩემთან. მე ვივიწყებ ცოდვებს ჩემსას. მე ვივიწყებ დაცემულობას ჩემსას, მე ვივიწყებ გაჭირვებულ მდგომარეობას ჩემსას: დაბნელებულობაში და თვითცდუნებულობაში ჩემსა, ვიწყებ პოვნას ჩემში და შენში ღირსებებისა. მე ვიწყებ ძიებას, მოთხოვნას აღიარებას ამ ღირსებათა ცრუ სოფლისაგან, მზადმყოფისაგან წუთიერად დამეთანხმოს, რათა შემდეგ უფრო ბოროტად დამცინოს. ღირსებები არაა ჩვენში: ღირსება ადამიანისა სრულად წაბილწულია დაცემით, და იგი სამართლიანად იფიქრებს თავის თავზე, თუკი, როგორც გვირჩევს რომელიღაც დიდი მოღვაწე, ჩათვლის თავს სისაძაგლედ ⁵⁵ . როგორ არაა სისაძაგლე უძლური, უმცირესი არსება, მოწოდებული ყოვლადძლიერი შემოქმედისგან მთელი ხილულისა და უხილავისა ყოფიერებაში არარაობისაგან და შეიარაღებული წინააღმდეგ შემოქმედისა თავისისა? როგორ არაა სისაძაგლე არსება, არ მქონე რაიმე საკუთარისა, მიმღებისა ყველაფრისა ღვთისაგან, და აღმდგარისა წინააღმდეგ ღვთისა? როგორ არაა სისაძაგლე არსება, არ შერცხვენილი სამოთხისა, ნების დამრთავი თავისთვის შორის სამოთხისეული ნეტარებისა ხალისით მოისმინოს საშინელი ცილისწამება და გმობა ღმერთზე, დამადასტურებელი დაუყოვნებლივი თანამნებებელი ცილისწამებაზე და გმობაზე ქმედითი გათელვით მცნებისა ღვთისა? როგორ არაა სისაძაგლე გონება – სათავსო და განუწყვეტელი მშობელი გულისთქმათა ბილწთა და ბოროტთა, გულისთქმათა მუდმივად მტრულთა ღვთისადმი? როგორ არაა სისაძაგლე სული, რომელშიც განუწყვეტლივ ტრიალებს დაუდგრომელი და საზარელი ვნებები, როგორც შხამიანი გველები, ვასილისკები და მორიელები ღრმა თხრილში? როგორ არაა სისაძაგლე სხეული, უკანონობაში ჩასახული, ცოდვებში შობილი, იარაღი ცოდვისა დროს მოკლე მიწიერი ცხოვრებისა, წყარო მომაკვდინებელი სიმყრალისა დასასრულს მიწიერი ცხოვრებისა? ჩვენ, სულო, შევადგენთ ერთ სულიერ არსებას: მე ვფიქრობ, შენ გრძნობ. მაგრამ ჩვენ არა მხოლოდ დაზიანებული ვართ ცოდვით, ჩვენ გაკვეთილები ვართ მისით როგორც ორ ცალკეულ არსებად, მოქმედებად თითქმის ყოველთვის საწინააღმდეგოდ ერთი მეორესთან. ჩვენ განცალკევებულნი ვართ, საპირისპიროდ დაყენებულნი ერთი მეორისადმი, ჩვენ განცალკევებული ვართ ღვთისაგან! მცხოვრებით ჩვენში ცოდვით ჩვენ საპირისპიროდ დაყენებულნი ვართ თავად ყოვლადწმინდა და ყოვლადსრულყოფილი ღვთისადმი!

სულო . – სავალალოა შენი პასუხი, მაგრამ იგი სამართლიანია. ის ემსახურება რომელიღაც ნუგეშს, რომ ჩვენი გაჭირვებული მდგომარეობა იმყოფება ურთიერთ თანაფარდობაში, და ჩვენ შეგვიძლია გავიყოთ ჩვენი მწუხარება, შეგვიძლია დავეხმაროთ ერთი მეორეს. გაეცი რჩევა, როგორ გამოვიდეთ ჩვენ საერთო ჩვენი მოშლილობისაგან? მე შევამჩნიე, რომ ყოველთვის ჩემი გრძნობები შეესაბამება შენს ფიქრებს. გული ვერ შეძლებს დიდი ხნით ჭიდაობას ფიქრთან: იგი ყოველთვის ემორჩილება მას, ხოლო როდესაც კიდეც ეწინააღმდეგება, მაშინ ეწინააღმდეგება მხოლოდ მოკლე დროით. გონებავ ჩემო! იყავი მეგზური საერთო ჩვენი ხსნისათვის.

გონებავ . – მე თანახმა ვარ იმასთან, რომ გული ცოტა ხანს ეწინააღმდეგება აზრს. მაგრამ იგი, გაწევით მორჩილებისა წუთით, კვლავ აღდგება წინააღმდეგ თავად სწორი, წინააღმდეგ თავად ღვთივსათნო აზრთან, აღდგება ისეთი ძალებით და გააფთრებით, რომ თითქმის ყოველთვის მამხობს და მიტაცებს მე. დამხობით ჩემი, იგი იწყებს მოამწიფოს ჩემში ძალიან უშვერი აზრებისა, მომსახურე გამოხატულებისა და გამომჟღავნებისა დაფარული ვნებებისა. რა ვთქვა მე აზრებზე ჩემზე? მიზეზით მოშლილობისა და დაზიანებისა ჩემისა ცოდვით, ჩემი აზრები განსაკუთრებით მერყევია. დილიდან, მაგალითად, იშვნენ ჩემში ცნობილი აზრები ჩვენს სულიერ ცხოვრებაზე, უხილავ ფრიადძნელ ღვაწლზე, მიწიერ ჩვენს ვითარებაზე, დამოკიდებულებებზე, გარემოებებზე, ჩვენს ხვედრზე მარადისობაში; ეს აზრები ჩანდნენ საფუძვლიანნი. უცებ შუადღით, ანდა უფრო ადრე, ისინი ქრებიან თავის თავად როგორიღაც მოულოდნელი შეხვედრისაგან, იცვლებიან სხვებით, რომლებიც, თავის ჯერზე, მიიჩნევა ღირსად ყურადღებისა. საღამოს იბადება ახალი აზრი ახალი გამართლებებით. ღამით ვშფოთავ სხვა გულისთქმებით, რომლებიც განმავლობაში დღისა იმალებოდა სადღაც, როგორც ჩასაფრებაში, რათა მოულოდნელად წარმიდგეს მე ღამის მდუმარებისას, აღმაშფოთოს მე მომხიბლავი და მომაკვდინებელი ფერწერით ცოდვისა. ამაოდ, დამოძღვრილი სიტყვით ღვთისათი, მე მივიჩნევ სწორად მხოლოდ იმ ფიქრებს, რომლებსაც შენ, სულო, უარყოფ მდგომარეობით ღრმა მყუდროებისა, სიმდაბლისა, სიყვარულისა მოყვასისადმი: ამაოდ მე დარწმუნებული ვარ, რომ ყველა ფიქრი, არა მხოლოდ წარმომშობი შენში ტანჯვისა და მოშლისა, არამედ შეერთებულნი უმცირეს შეცბუნებასთან, უმცირეს გასასტიკებასთან შენისა, უცხოა ჭეშმარიტებისა, სრულად მცდარია, მომატყუებელი, დამღუპველი, როგორი ნიღბითაც მართლობისა ისინი არ ყოფილიყვნენ შეფარული. ამაოა ეს ცოდნას ამაოა ეს უტყუარი ნიშანი, გადამწყვეტად განმაცალკევებელი სოფლად სულებისა სიკეთისა ბოროტებისაგან! მიუწვდომელი, მცხოვრები ჩემში სენის მიხედვით ჩაწვდენადისა მხოლოდ გამოცდილებით, მე არ შემიძლია მოვწყდე აზრებს სასიკვდილეებს, შობილებს ჩემში ცოდვისაგან. არ შემიძლია ისინი არც დავთრგუნო, არც ამოვგლიჯო, როდესაც ისინი დაიწყებენ დუღილს ჩემში, როგორც მატლები; არ შემიძლია არც გაგდება მათი, არც ჩამოცილება ჩემგან, როდესაც ისინი მესხმიან გარედან, როგორც ავაზაკები, როგორც სასტიკები, სისხლისმსმელი მხეცნი. ისინი მაკავებენ მე ტყვეობაში, მძიმე მონობაში, მტანჯავენ, მაწვალებენ, ყოველ საათს მზად არიან გამგლიჯონ, დამამარცხონ მარადიული სიკვდილით. წარმოშობილი მისით ტანჯვას მე უნებლიედ გადაგცემ შენ, სულო, გადავცემ მას თავად სხეულისთვის ჩვენისა, რომელიც ამისგან ავადმყოფურია და უძლური, რომ მოწყლულია აღურაცხელი წყლულებით, განგმირულია ისრებით, და მახვილებით ცოდვიანებით. მოწამლული შხამით მარადიული სიკვდილისა, შენ, სულო, მწუხარებ აუტანლად, ეძიებ ლხენას, ვერსად ჰპოვებ მას. ამაოდ შენ ფიქრობ იპოვო ეს ლხენა ჩემში: მე მკვდარი ვარ შენთან ერთად; შენთან ერთად მე დაკრძალული ვარ ვიწრო და ბნელ კუბოში უხილველობისა და უცოდინრობისა ღვთისა. დამოკიდებულება ჩვენი ცოცხალ ღმერთთან, თითქოს არარსებულთან და მკვდართან, არის ზუსტი მოწმობა ჩემი საკუთარი მოკვდინებისა.

სულო . – ხელმძღვანელო ჩემო! თვალო ჩემო! უმაღლესო სულიერო ძალავ ჩემო! გონებავ ჩემო! შენ მოგყავარ მე უსასოობაში. თუკი შენ, მყოფო ნათლად ჩემად, სცნობ თავს წყვდიადად, მაშინ რას ველოდე მე სხვა ძალებისაგან ჩემისა, რომლებიც ჩემთვის – საერთოა უსიტყვო ცხოველებთან? რას ველოდე მე ნებისაგან ჩემისა ანდა ძალისაგან სურვილისა, გულმოდგინებისაგან ანდა ბუნებრივი რისხვისაგან, რომლებიც მაშინ მხოლოდ შეძლებენ იმოქმედონ სხვაგვარად, ვიდრე მოქმედებს საქონელში, მხეცებში და დემონებში, როდესაც ისინი იმყოფებიან შენი წინამძღოლობის ქვეშ. შენ მითხარი მე, რომ, მთელი უძლურებისას შენი, მთელი დაბნელებისას შენი, მთელი მოკვდაობისას შენი, სიტყვა ღვთისა კიდევ მოქმედებს შენზე და მოგიტანა შენ უკიდურესად ნიშანი გარჩევისა სიკეთისა ბოროტებისაგან, რაშიც მდგომარეობს უდიდესი სიძნელე. და მე გავხდი მონაწილე ამ შემეცნებისა! უკვე მეც, როდესაც დავიწყებ შეგრძნებას შეცბუნებისა და მოშლისა, ამასთან ვგრძნობ არასწორობას ჩემი მდგომარეობისას, ვგრძნობ ასეთი მდგომარეობისადმი უნდობლობას და სიძულვილს, ვცდილობ ჩამოვიგდო თავიდან მდგომარეობა, ჩემთვის არაბუნებრივი და მტრული. საწინააღმდეგოდ ამისა, როდესაც შენ გაჩერდები, თუნდაც მოკლე დროით, თითქოს მშობლიურ ჩახუტებებში, აზრებში, ამოხაპულში სიტყვიდან ღვთისა – როგორს მე ვგრძნობ ნუგეშს! როგორი იწყება სიღრმიდან ჩემისა, თავად გულისმიერი საგანძურიდან, აღვლენა დიდებისა ღმერთს! როგორი მე მომიცავს მოკრძალება წინაშე დიდებულებისა ღვთისა, როდესაც გაცხადებულს მე! როგორიც მე მეჩვენება ჩემი თავი უმნიშვნელო მტვრის ნამცეცი შორის უზარმაზარი და სხვადასხვაგვარი სამყაროსი! როგორი მადლისმიერი სიჩუმე, თითქოს მოტანილი სუნთქვით სამოთხისეული ქარით, იწყებს ქროლას ჩემში და გაგრილებას ჩემსას, დაქანცულს პაპანაქებითა და გვალვით! როგორი ტკბილი და მაკურნებელი ცრემლი, ჩასახული გულში, ადის თავში, და გამოჟონავს ანთებულ ღაწვზე მდაბალი და მშვიდი თვალიდან, მაყურებელიდან ყველასადმი და ყველაფრისადმი ასე მშვიდად, ასე სიყვარულით! მაშინ მე ვგრძნობ კურნებას ბუნებისას ჩემისას! მაშინ ისპობა შინაგანი ბრძოლა! მაშინ ძალები ჩემნი, გაპობილნი და დამსხვრეულნი ცოდვით, ერთდება ერთად. გამხდარი ერთიანი შენთან და სხვა შემს ძალებთან, მიმზიდველთან ამ ერთობისაკენ თვით სხეულისა, მე ვგრძნობ წყალობას შემოქმედისას მის დაცემულ ქმნილებასთან, შევიცნობ ქმედითად მნიშვნელობას და ძალას გამომსყიდველისას, მაკურნებლისა ჩემი თავისი ყოვლადძლიერი და მაცოცხლებელი მცნებით. მე ვაღიარებ მას! მე ვხედავ მოქმედებას თაყვანცემული ყოვლადწმინდა სულისა, მამისაგან გამომავლისას და ძის მიერ გამოგზავნილისას! მე ვხედავ მოქმედებას ღმერთ-სულისას, შემოყვანილს ღვთის-სიტყვის მიერ, გამომჩენი ღვთაებისა თავისი შემოქმედებითი თავისი ძალით, მეშვეობით რომლისაც ჭურჭელი შემუსვრილი ცხადდება როგორც არასოდეს დაქვემდებარებული შემუსვრას, პირველყოფილ მთლიანობაში და სილამაზეში. გონებავ ჩემო! მიმართე სიტყვას ღვთისას, რომლისგანაც ჩვენ უკვე ვისესხეთ ურიცხვი სიკეთენი, მაგრამ დავკარგეთ ჩვენი დაუდევრობით, ჩვენი სიცივით ნიჭებისადმი ღვთისა. ფასდაუდებელი, სულიერი ნიჭები ჩვენ გავცვალეთ მაცდუნებელ აჩრდილში ნიჭებისა, შესახედაობით რომელთაც ცოდვა და სოფელი გვთავაზობდა ჩვენ შხამს თავისას. გონებავ ჩემო! მიუბრუნდი სიტყვას ღვთისას! მოძებნე იქ ლხენა ჩემთვის: აწინდელ წუთებში მწუხარება ჩემი აუტანელია, და მე ვშიშობ, რომ მე არ ჩავვარდე საბოლოო დაღუპვაში – სასოწარკვეთილებაში.

გონება . – სიტყვა ღვთისა, სული წყვეტს ჩვენს გაცბუნებას თვით დამაკმაყოფილებელი განსაზღვრებით. მაგრამ ბევრი ადამიანთაგან, გაგონებით სიტყვისა სულისა და განმარტებით მისი თავისთვის ხორციელი თავისი შეგნებით, თქვეს მაცოცხლებელ ღვთის სიტყვაზე: „ფიცხელ არს სიტყუაჲ ესე: ვის ჴელ-ეწიფების სმენად მისა“? ( ინ. 6:60 ). გაიგონე, სულო, ნათქვამი უფლისაგან: „რომელმან მოიპოოს სული თჳსი, წარიწყმიდოს იგი; და რომელმან წარიწყმიდოს სული თჳსი ჩემთჳს, მან პოოს იგი“ ( მთ. 10:39 ). „რომელსა უყვარდეს სული თჳსი, წარიწყმიდოს იგი; და რომელსა სძულდეს სული თჳსი ამას სოფელსა, ცხორებად საუკუნოდ დაიმარხოს იგი.“ ( ინ. 12:25 ).

სულო . – მე მზად ვარ მოვკვდე, თუკი მიბრძანებს ღმერთი. მაგრამ როგორ მოვკვდე მე, უკვდავი? არ ვიცი ის იარაღი, რომელსაც იქნებოდა შემძლებელი გამომასალმოს მე სიცოცხლეს.

გონებავ . – არ ჩათვალო, სულო, რომ მცნება ქრისტესი ბრძანებს მოკვდე შენ მარტო, რომ მე აღებული ვარ განაჩენიდან. არა! თასი სიკვდილისა მე უნდა გავიყო შენთან ერთად და პირველმა შევსვა იგი, როგორც მთავარმა მიზეზმა ჩვენი საერთო დაცემულობისა, უარყოფილებისა უბედურებისა, დროებითი და მარადიული სიკვდილისა. სიკვდილი და დაღუპვა, რომლებსაც ჩვენგან ითხოვს ღმერთი, მდგომარეობს არა განადგურებაში არსებობისა ჩვენისა: ისინი მდგომარეობენ განადგურებაში თავმოყვარეობისა, გამხდარისა თითქოს ჩვენ სიცოცხლედ. თავმოყვარეობა არის დამახინჯებული სიყვარული დაცემული ადამიანისა საკუთარი თავისადმი. თვითმოყვარული აღმერთებს თავის დაცემულ, ცრუდ მქონე მეცნიერებას, ცდილობს ყველაფერში და გამუდმებით დაიკმაყოფილოს თავისი დაცემული, ცრუდ მიმართული ნება. თვითმოყვარება გამოიხატება მიმართებაში მოყვასთან ანდა მეშვეობით სიძულვილისა, ანდა მეშვეობით კაცთმოთნეობისა, ესე იგი ამება ვნებებისა ადამიანურებისა, ხოლო საგნებისადმი სამყაროსი, რომლებითაც იგი ყოველთვის ბოროტად იყენებს, მეშვეობით თვალღებისა. როგორც წმინდა სიყვარული არის „სიმტკიცე სრულებისაჲ“ ( კოლ. 3:14 ), და შედგება სისრულისგან ყველა სათნოებებისა: ასე თვითმოყვარეობა არის ის ცოდვილი ვნება, რომელიც შედგება სისრულისაგან ყველა სხვა სხვადასხვაგვარი ცოდვილი ვნებებისა. გასანადგურებლად ჩვენში თვითმოყვარეობისა მე უნდა უკუვაგდო ყველა ჩემი გაგებანი, თუმც მე ვიყო ძალიან მდიდარი გაგებებით, მოტანილნით სწავლებებით ამა სოფლისა და სტიქიების მიხედვით ამა სოფლისა ( კოლ. 2:8 ). მე უნდა ჩავიძირო სიღატაკეში სულისა და, გაშიშვლებული ამ სიგლახაკით, განბანილი გლოვით, მოსწორებული, დარბილებული სიმშვიდით, სისუფთავითა და წყალობით, მივიღო გონება, რომელსაც კეთილინებებს გამოსახოს ჩემზე მარჯვენა ჩემი გამომსყიდველისა. ეს მარჯვენა – სახარებაა. ხოლო შენ, სულო, უნდა უარყო შენი ნება, როგორც კი ეს არ ყოფილიყოს მძიმე გულისათვის, თუმც გრძნობები და მიდრეკილებები შენი გულისა გეჩვენებოდეს შენ ძალიან მართლები და ძალიან მოხდენილები. ნაცვლად შენი ნებისა შენ უნდა აღასრულო ნება ქრისტე ღმერთისა და მხსნელისა ჩვენისა, როგორც ეს არ ყოფილიყოს საპირისპირო და სასტიკი თვითმოყვარე გულისათვის. აი – სიკვდილი, რომელსაც ჩვენგან მოითხოვს ღმერთი, რათა ჩვენ ნებაყოფლობითი სიკვდილით გავანადგუროთ სიკვდილი, მცხოვრები ჩვენში ძალმომრეობით, და მივიღოთ ნიჭად აღდგომა და სიცოცხლე, გამოდინებული უფლისაგან იესოსი.

სულო . – გადავწყვეტ თავგანწირვას: მხოლოდ სიტყვებისგან, წარმოთქმულთაგან შენ მიერ თავგანწირვის შესახებ, მე უკვე დავიწყე გრძნობა ლხენისა და იმედისა. მივატოვოთ სიცოცხლე, შობილი უიმედობა და მივიღოთ სიკვდილი – წინდი ხსნისა. წამიყვანე მე, ჩემო გონებავ, კვალად ბრძანებებისა ღვთისა, მე თავად ურყევად ვიმყოფები იმ სიტყვაში, რომელმაც მაუწყა შენზე: „რომელი დაადგრეს ჩემ თანა, და მე მის თანა, ამან მოიღოს ნაყოფი მრავალი, რამეთუ თჳნიერ ჩემსა არარაჲ ძალ-გიც ყოფად არცა ერთი“ ( ინ. 15:5 ). ამინ.

Next