იოსები, წმინდა სინდისი, ნასესხები წიგნიდან დაბადებისა

საღვთო მოთხრობა, ნასესხები წიგნიდან დაბადებისა თავი 32-50 ⁴

საოცრად მოდის მართლებთან შორის მათი უბედურებებისა აზრი მადლიერებისა ღვთისადმი ⁵ – თქვა მოციქულმა: „ესე არს ნებაჲ ღმრთისაჲ ქრისტე იესუჲს მიერ თქუენდა მომართ.“ ( 1კორ. 5:18 ). საქმიანობა მადლიერებისა ახსნილია განსაკუთრებული დამაკმაყოფილებლობით პასუხებში ღირსი ბარსანუფი დიდისა. იგი ამოძირკვავს გულებს მათსას მწუხარებებიდან და წყვდიადიდან, აჰყავს ღმერთამდე, არეში სინათლისა და ნუგეშისა. ღმერთი ყოველთვის იხსნის მიმმართველებს მისდამი უბრალოებით და რწმენით.

ბრუნდებოდა წმინდა პატრიარქი იაკობი მესოპოტამიიდან მიწაზე ქანაანისა, მიწაზე შობისა თავისი, განსაზღვრულში ღვთისაგან თავის მემკვიდრეობაში ( დაბ. 32 ). მოულოდნელად მოვიდა მასთან ამბავი, რომ მრისხანე ესავი, ძმა მისი, მიდის მასთან შესახვედრად, რომ მასთან ოთხასი შეიარაღებული კაცია. კიდევ წლებში ახალგაზრდობისა, ესავი, აღელვებული შურით, შეეცადა მოეკლა იაკობი. რათა აერიდებინა უდროო, ძალმომრეობითი სიკვდილი, იაკობი განეშორა მესოპოტამიაში. მან დაჰყო იქ ოცი წელი. დროს შეეძლო განეკურნა მოწყლული ბოროტებით გული ესავისა... არა, იგი მიდის შესახვედრად ძმისა შეიარაღებული რაზმით. მრავალრიცხოვნება ბრბოსი, საომარი შესახედაობა მისი, ამხელდა ბოროტგანმზრახველ განზრახვას. დრომ ვერ განკურნა სიძულვილი ესავში: დავაჟკაცდა იგი, დავაჟკაცდა მასში სიძულვილიც ძმისადმი.

შეშინდა იაკობი: არ იცოდა, რა გაეკეთებინა: მან გადაწყვიტა გაეყო ქონება თავისი, შემდგარი შინამოსამსახურეებისაგან და მრავალრიცხოვანი ნახირისაგან, ორ პოლკად. „თუკი გამძვინვარებული ესავი, – ფიქრობდა იგი – აკუწავს ერთ პოლკს, შესაძლოა გამოილიოს რისხვა მისი, და იგი არ შეეხება მეორე პოლკს“. ორი პოლკის იქით იდგნენ ცოლები და შვილები იაკობისა, უკან ყველაზე იდგა მეორე მეუღლე მისი, რაქელი, ერთადერთი ძით მისით იოსებით, ყმაწვილით ძეთაგან იაკობისა. მათ დაიკავეს უკანასკნელი ადგილი, როგორც უმცროსებმა, მაგრამ ეს ადგილი მისცა მათ ასევე განსაკუთრებულმა წინდახედულმა სიყვარულმა მეუღლისამ და მამისამ, როგორც ყველაზე უსაფრთხო. თვალი სიყვარულისა გამჭრიახია, გამჭრიახია თვალიც ეჭვიანობისა. გაკეთებით ასეთი განკარგულებისა, მართალი ისწრაფის ჩვეულ თავშესაფარში მართლებისა, ისწრაფის დადგეს წინაშე ღვთისა მოწიწებულ ლოცვაში. „კმა არს ჩემდა, – აღუარებს იგი ღმერთს, – ყოვლისაგან სიმართლისა, და ყოვლისაგან ჭეშმარიტებისა, რომელი უყავ მონასა შენსა, რამეთუ ამით კუერთსითა წიაღმოვჰჴედ იორდანესა ამას და აწ ესერა ვიქმენ ორ ბანაკად“ ( საქ. 32:10 ). ყველა მხრიდან შემოსაზღვრული თავდასხმით, მართალი გადმოღვრის გულს თავისას წინაშე ღვთისა, ასწორებს ანგარიშს თავისას ბედთან, მიიჩნევს თავს სრულად დაკმაყოფილებულად, მიიჩნევს, რომ ღმერთმა აღმთქმელმა მისდამი მოგზაურობისა მესოპოტამიაში და დაბრუნება მისგან, გააკეთა ყველაფერი აღთქმის მიხედვით თავისი. „კმა არს ჩემდა ყოვლისაგან სიმართლისა და ყოვლისაგან ჭეშმარიტებისა, რომელი უყავ მონასა შენსა,“. ღრმა ჭეშმარიტი სიმდაბლე! იგი ერთი ღირსია წარუდგეს ღმერთს, იგი ერთი ღირსია ისაუბროს ღმერთთან: არასოდეს იგი არ მიიტოვება ღვთისაგან. მას უსმენს გულმოწყალედ ღმერთი, გადმოღვრით უხვი გულუხვობებისა მლოცველზე სიმდაბლით. შეიცვალა, ხელის მოძრაობით ღვთისა, გული ესავისა: აქამდე იგი ენთო მტრობით, ახლა მოულოდნელად აენთო სიყვარული ძმისადმი. ესავი აგდებს ხმალს, გარბის ჩასახუტებლად ძმისა, და ტირის ორი ძმა ჩახუტებულები ერთი მეორესთან ( საქ. 34-35 ).

აი იაკობი უკვე დიდი ხანია – ქანაანის მიწაზე. უკვე გარდაიცვალა მისი საყვარელი მეუღლე, რაქელი, შობისას მეორე ძისა ბენიამენისა. უკვე ბევრი მწუხარება გამოსცადა იაკობმა შმაგი ძეებისაგან, რომლბიც იქცეოდნენ აღთქმულ მიწაზე, როგორც მიწაზე მოპოვებულზე დაპყრობით ( დაბ. 34-35 ). შემოგარენში კარვისა მისი, გაშლილისა ახლოს ქებრონისა, ისინი მწყემსავდნენ მრავალრიცხოვან ნახირს თავიანთს, ზოგჯერ მიდიოდნენ საკმარისად შორს, სხვა, მეტად ნოყიერ საძოვარზე. იაკობი იმყოფებოდა გამუდმებით სახლში, სადაც აკავებდა მას წლებიც, და სულიერი წარმატებაც. იგი იზიდავდა გონებას და გულს ბერიკაცისას ღვთისაკენ, და ამიტომ შეიყვარა მან განმარტოვება კარავში. არ სჭირდება და ასეთ ადამიანს მიეცეს ცხოვრებისეულ საზრუნავებს. განუშორებლად მასთან იყო – მისი ნუგეში – საყვარელი ძე, შესანიშნავი სულით და სხეულით იოსები. მოსამსახურე ბერიკაცი-მამისა და ყურადღება ღრმა, წმინდა სწავლებისადმი მამისა-ღვთისმხილველისა შეადგენდა მთელს საქმიანობას, მთელს სიამოვნებას ყმაწვილისას. სულში მისაში ეცემოდა სიტყვა ღვთისმოსავობისა, როგორც ეცემა დრო ნოყიერ მიწაზე, და მალე მოიტანა ნაყოფი: აკაშკაშდა სულში იოსებისა წმინდა სისუფთავე. სიწმინდეში გულისა იწყებს არეკლვას ღმერთი, როგორც სარკეში ჩუმი, გამჭვირვალე წყლებისა ირეკლება მზე. სათნოებამ იოსებისამ გააღვივა ძმებში არა შეჯიბრება, არამედ შური: ასე, უიღბლობით სულ ხშირად ხდება ხოლმე ადამიანურ საზოგადოებაში. ძმებმა შეთხზეს და აღმართეს ბოროტი ცილისწამება იოსებზე – როგორი სახელდობრ, დუმს წერილი. მაგრამ გამჭრიახი და მადლიანი იაკობი არ იყო მოტყუებული ცბიერად დახლართული გამონაგონით. იგი აგრძელებდა სიყვარულს – სიყვარულს იოსებისას, და ნიშნად განსაკუთრებული სიყვარულისა აჩუქა ძეს ჭრელი ტანსაცმელი. სიკაშკაშე და მრავალფეროვნება ფერებისა განსაკუთრებით პატივიცემოდა და აქამდე პატივიცემა მომთაბარე აღმოსავლეთში. არ იყო განა ტანსაცმელი ეს სიმბოლო აჭრელებული საწინააღმდეგო გარემოებებით ცხოვრებისა, მომლოდინე ჭაბუკისა? შთაგონებამ ჩააგონა გამჭრიახ ბერიკაცს გამოეხატა წინასწარმეტყველება არა სიტყვებით – სიმბოლოი აჭრელებული ტანსაცმლით. აქედან იწყება უცნაური თავგადასავალი იოსებისა. იგი ემსახურება წინასახეს, შორეული ბიბლიური შრდილისა უფლისა ჩვენისა იესო ქრისტესი, ხოლო ქმედითი ცხოვრებისათვის წარმოადგენს მაგალითს ღვთისმოსავი და სათნო ადამიანისა, დაქვემდებარებულისა სხვადასხვაგვარი, უცნაური უბედურებებისადმი, რომელთა დროსაც ინარჩუნებს იგი ერთგულებას ღვთისმოსავობისადმი და სათნოებებისადმი, არასოდეს და არსად მიიტოვება ღვთისაგან, ყველგან დაცულია, და საბოლოოდ იდიდება საკვირველად. მოვისმინოთ, მოვისმინოთ ცნობისმოყვარე თქმულება საოცარ და დამრიგებლობით თავგადასავლებზე შემოსილისა წინასწარმეტყველ-მამისაგან ჭრელ ტანსაცმელში.

ძმებმა იოსებისებმა ( დაბ. 37 ), დაინახეს რა, რომ მამას მათსას უყვარს იგი მეტად ყველა სხვა ძეზე, შეიძულეს იგი: ყოველ სიტყვაში მასთან, ყოველ მზერაში მასზე, დუღდა მათში ბნელი შეცბუნება. ხოლო იგი ვერ იგებდა მომცველ მათსას სნეულებას: სუფთა სული მისი ხედავდა ყველას სუფთად, კეთილგანმზრახველად. მიმნდობლობით ხსნიდა იგი წინაშე მათსა გულს. ეს უბოროტო გული უკვე არჩეულია ღვთისაგან ჭურჭლად საიდუმლოებრივი გამოცხადებებისა. მადლი წმინდისა სულისა, შესაბამისად ახალგაზრდობის წლებისა იოსებისა, დაიწყო გამოცხადება თავისი თანამყოფობისა და მოქმედებისა მნიშვნელოვან სიზმრებში. ცოცხლად იხატებოდა საიდუმლოებრივი ხელით უცნაური სიზმრები უბიწო წარმოსახვაში. იოსები იყო ჩვიდმეტი წლისა, როდესაც დაესიზმრა მას პირველი საწინასწარმეტყველო სიზმარი. გულახდილობით, არ ეჭვობით არავითარი ბოროტებისა, იგი უყვება მას ძმებს: ჩანს, სიზმარმა დატოვა სულში ჭაბუკისა არაჩვეულებრივი შთაბეჭდილება, რომელიც საჭიროებდა განმარტებას. მას სურდა გამოეწვია, მოესმინა ეს განმარტება ბაგეებიდან უფროსი ძმებისა „წარმომედგინა მე – ეუბნებოდა იგი მათ, – თითქოს ყველა ჩვენ ვკრავთ ძნებს მინდორში; ჩემი ძნა მოულოდნელად ადგა და დადგა პირდაპირ, ხოლო თქვენი ძნები მიიმართნენ ძნისაკენ ჩემისა და ფეხი მოუდრიკეს მას.“. ძმებმა უპასუხეს: „ნუთუ შენ ნამდვილად იმეფებ ჩვენზე ანდა გახდები ბატონი ჩვენი?“ და გააორმაგეს ძმებმა სიძულვილი მისდამი მადლისმიერი სიზმრისათვის, გულის მტკენელი მათი, დამახინჯებული, გამრუდებული მათ მიერ, წმინდა გამოცხადებისა მისისა გამო. იოსები ხედავს ახალ სიზმარს. ბავშვური უბრალოებით, როგორც გამართლებით პირველი სიზმრისა და დასადასტურებლად რომ მნიშვნელოვანი სიზმრები მოდის მასთან უნებლიედ, დამოუკიდებლად მისგან, უყვება იგი სიზმარს მამას და ძმებს: „ვხედავდი მე, – ამბობს იგი, – თითქოს მზე, მთვარე და თერთმეტი ვარსკვლავი მოდრკა ჩემდამი“. მამამ, მოსმენით მონათხრობისა ძისა, გააჩერა ყმაწვილი, რა არის – სიზმარი ნანახი შენ მიერ? – უთხრა მან მას. – განა მე, დედა შენი და ძმები შენნი მოვიდრიკებით შენდამი მიწამდე?“ გამოცდილმა და სულიერმა მამამ გააჩერა ძე არა იმიტომ, რომ ჩათვალა სიზმარი მისი ამაო მეოცნებეობად, საკუთარ ნაწარმოებად სულსიად, ავადმყოფისა ამპარტავნებით, არამედ რათა დაეცვა ახალგაზრდა სული ჩავარდნისაგან ქედმაღლობაში და ამასთან მკაცრი შენიშვნით რამდენადმე ჩაექრო შური და სიძულვილი ძმებში.

ასე ქრისტიანული ასკეტური მოძღვარნი გვამცნებენ არ მივაქციოთ განსაკუთრებული ყურადღება ყველა საერთოდ მოვლენას, წარმოდგენილს გრძნობებისადმი მშვინვიერისა და ხორციელისა: გვამცნებენ შევინარჩუნოთ ყველა საერთოდ მოვლენაში კეთილგონიერი სიცივე, გადამრჩენელი სიფრთხილე ⁶ . არის ხოლმე სიზმრები ღვთისგან, რის მაგალითსაც წარმოადგენს და დასტურს ძეები იოსებისა, მაგრამ მდგომარეობა მხედველისა სიზმრებისა და ხილვებისა საშიშია, ძალიან ახლოსაა თვითცდუნებულობასთან. ხედვა ნაკლოვანებებისა ჩვენისა – აი უსაფრთხო ხილვა! „სული შემუსვრილი და დამდაბლებული“ ( ფს. 1:19 ) – აი მდგომარეობა არსებითად სასარგებლო, უცხო თვითცდუნებულობისა, მდგომარეობა, რომელსაც სათნოინებებს ღმერთი! განსჯა, შემძლებელი ჩაწვდეს, შეაფასოს და განმარტოს ხილვა, თვისობრივია მხოლოდ წარმატებულისათვის სულიერ ღვაწლში: იგი შეიძინება დიდი დროით, იგი – ნიჭია ღვთისა. ჰქონდა ეს ღვთის ნიჭი წმინდა იაკობს: მან შეაჩერა ძე, მომყოლი წინასწარმეტყველური სიზმრისა, ხოლო თავად – მოწმობს წერილი – იცავდა ხსოვნაში სიტყვას მისსას, მატარებელს თავის თავში ცხებულებას სულისას.

არა ასეთი მოქმედება წარმოშვა ახალმა სიზმარმა ძმებზე იოსებისა: მან მხოლოდ გაამრავლა მათში სიძულვილი და შური მისდამი. ერთხელ მათ წაასხეს ნახირი სიქემში. იაკობმა უთხრა იოსებს: „ძმები შენნი სიქემში არიან; მსურს გაგაგზავნო შენ მათთან“. იოსებმა უპასუხა: „მე მზად ვარ“. „წადი, – გააგრძელა იაკობმა, – შეხედე, ჯანმრთელი თუ არიან შენი ძმები და ჯანმრთელი თუ არის ჩვენი ცხვრები. შემდეგ დაბრუნდი და მითხარი მე.“.

ადვილად ზოგჯერ განეშორებიან ხალხი: განშორებისას, ისინი თითქოს არ განეშორებიან, დამშვიდობებისას, თითქმის არ დაემშვიდობებიან ხოლმე. ხოლო ასეთი გამომშვიდობება არის ხოლმე ხშირად გამომშვიდობება სამუდამოდ; ხშირად მოსდევს მას ხანგრძლივი, აღსავსე სიმწარეებით განშორება. არ იცოდა ბერიკაცმა, გაგზავნისას იოსებისა, რომ იგი დიდი დიდი ხნით ვერ იხილავდა საყვარელ ძეს! შეეძლო კი მას ეფიქრა, რომ, გაგზავნისას იოსებისა ძმებთან, აგზავნის მას მკვლელებთან? მისთვის იყო ცნობილი სიძულვილი მათი ყმაწვილისადმი: მაგრამ შეიზლებოდა კი მისთვის მოსვლოდა აზრად, რომ ეს სიძულვილი გაიზარდა განზრახვამდე, შეთქმულებამდე, გადაწყვეტილებამდე აღსრულებისა ძმისმკვლელობისა? უბოროტობა ბერიკაცისა იყო უბოროტობა გამოცდილებითი – არა ის ბავშვური უბოროტობა, რომლითაც აღსავსე იყო იოსები, წასული პირდაპირ დანაზე, როგორც კრავი. ბრძენი იაკობი, მთელი სულიერი წარმატებისას თავისი, მთელი წარმატებულებისას დაგროვებულისა მრავალწლიანი ვნებული ცხოვრებისას, არ შეეძლო წარმოედგინა რომ შფოთიანი ვაჟიშვილები მისი იყვნენ შემძლებელნი საშინელი დანაშაულისადმი ძმისმკვლელობისადმი. თვისობრივია სიწმინდისათვის არ იფიქროს ბოროტება მოყვასზე; მისთვის თვისობრივია ძალიან აშკარა, ღია ბოროტმოქმედები ჩათვალოს მეტად ბოროტებად, ვიდრე როგორებიც ისინი არიან სინამდვილეში. და ვხედავთ ჩვენ ბევრ წმინდა ხალხს, არ მოტყუებულებს აშკარა ცოდვით, მოტყუებულებს ბევრი სიყვარულით თავიანთით, თავიანთი მიმნდობლობით მოყვასისადმი. ბერიკაცო! დიდი ხნით შენ შორდები საყვარელ შენს ძეს, იოსებს! შენ გაქვს ნიჭი და წინასწარმეტყველება და შორსმჭვრეტელობა; მაგრამ ამ დროს ღმერთმა, მიუწვდომლად მომწყობმა, ხვედრისა ადამიანისა, დაფარა შენგან მომავალი გაუვალი ფარდით. შენ გაუშვი იოსები რამოდენიმე დღით – დაინახავ მას შემდგომად ბევრი მწუხარე წლებისა. ხოლო იგი ნახავს მიწას ქანაანისას, იმ ადგილს სადაც გაშლილია კარავი შენი, როდესაც დადგება დღეები დამარხვისა შენისა – და მხოლოდ მოკლე დღეებში ამ დაფლვისა! აქ მოიტანება ძვლები მისი; აქ დაბრუნდება მათთან ერთად მრავალრიცხოვანი შთამომავლობა მისი, და შეიარაღებული ხელით შეაბიჯებს მფლობელობაში მემკვიდრეობისა წინაპრისა თავისისა – ახლა ყმაწვილისა იოსებისა.

მივიდა იოსები სახლიდან მამისეულისა, ქებრონიდან, მივიდა სიქემში, იქ უკვე არ იყვნენ მისი ძმები. მან არ იცოდა, სად მოეძებნა ისინი – და დაიწყო ძიება და გამოკითხვა მოულოდნელად შეხვდა მას უცნობი ადამიანი, რომელიც შეეკითხა მას, ვის ეძებდა იგი. იოსებმა უპასუხა მას: „ვეძებ ძმებს ჩემსას; მითხარი მე, არ იცი კი, სად არიან ისინი ნახირით თავიანთით?“ უცნობმა უპასუხა: „წავიდნენ აქედან; მე მესმოდა ისინი ამბობდნენ ერთმანეთში: წავიდეთ დოფაიმში.“. სიტყვებით ამ ადამიანისა, რომელიც თითქოს ბედმა განზრახ მოიყვანა შესახვედრად იოსებისა, რათა წარემართა იგი მისი განგებისადმი, ყმაწვილი იწყებს კვლავ ძიებას ძმებისას – მსხვერპლი ქურუმებისა თავისი – და პოულობს მათ დოფაიმში. შორიდან შეიცნეს მათ იგი, დაიწყეს პირის შეკვრა მკვლელობაზე. გაისმა შესაკრებელში ძმათა საშინელი სიტყვები ძმაზე: „აი, მოდის სიზმარა. მოვკლათ იგი და ვიტყვით: იგი შეჭამა მტაცებელმა მხეცმა. ვიხილოთ, რა მოუვა მაშინ მის სიზმრებს!“ კვალად საშინელი სიტყვებისა აღიმართა დანაშაულებრივი ხელებიც. მაგრამ რუბიმმა, უფროსმა ძემ იაკობისამ, წაართვა იგი მათ. „არ მოვკლათ იგი, – უთხრა მან მათ, – საკუთარი ხელებით! ჩაუშვით იგი ერთ ერთ აქაურ თხრილში, ხელები კი თქვენი არ დაადოთ მას!“ და ფიქრობდა დამცხრალი რუბიმი დაებრუნებინა ბერიკაცი-მამისათვის საყვარელი ძე. მათ გახადეს იოსებს ჭრელი ტანსაცმელი და ჩააგდეს იგი ღრმა, მშრალ ჭაში – ცოცხალი საშინელ სამარეში. გლეჯაშია იოსები, ყბებისა სიკვდილისა!.. წმინდა ყმაწვილო, მძიმე გამოცდილებით იწყება შენი სულიერი გამოცდილება! საოცარია სიმტკიცე სულისა შენისა, გადამტანისა ასეთი სასტიკი მწუხარებისა! სიმტკიცე უბედურებებში მოიცემა უბიწო წუნდაუდებელი სინდისის მიერ. გვასწავლე ჩვენ მოვიხვეჭოთ სისუფთავეც შენი და სიმტკიცეც – შემძლებელი ბურჯები გულისათვის უკუღმართობებში ცხოვრებისა.

იოსები გლეჯაშია. რას აკეთებენ ძმები? ისინი დაჯდნენ საჭმელად... მომწიფებული სიძულვილი!.. როდესაც როგორიღაც ვნება მომწიფდება სულში, სული უკვე ვერ გრძნობს თავის სასიკვდილო სენს. უფრო საშიშია იყო გულით ამ სიღრმეში ბოროტებისა, ვიდრე სხეულით, სულის ქონისას ანგელოზებრისა, გლეჯაში ღრმაში. ძეებმა იაკობისამ აღასრულეს ბოროტმოქმედება, თითქოს შეასრულეს მოვალეობა: იმდენად შეეთვისათ მათ სიძულვილი ძმისადმი. „და დასხდეს ჭამად პურისა“ ( დაბ. 37:25 ), – ამბობს წერილი.

როდესაც აღესრულებოდა ეს ტრაპეზი, რა საკვირველია მასზე არ იმყოფებოდა არაფერი კეთილი. მშფოთვარედ აღსრულდა იგი. როგორ სხვაგვარად შეეძლოთ ესადილათ მკვლელებს? ხმამაღალ ხარხარს წყვეტდა საშინელი მდუმარება: ეს იყო ხარხარი სულისა, რომელმაც გადააგდო თავისი თავისგან ტანსაცმელი მორცხვობისა, ტკბება შეთვისებული გამაძღარი ბოროტებით. გამოვარდებოდა დროდადრო ჯოჯოხეთური სიტყვები – როგორც თითქოს ბნელი უფსკრულიდან – გულებიდან, გადამწყვეტიდან ძმისმკვლელობისა. ბნელი, მხეცისმაგვარი იყო სახეები მოსადილეებისა. ხედვა და სმენა მათი პირქუშად, ველურად ხეტიალობდა ყველგან არ წარმართავდა უკვე აქ კეთილგონიერება. როგორი კეთილგონიერება! როდესაც ვნებები დაიპყრობს ადამიანებს, მაშინ გონება, მოკლებული მბრძანებლობისა, წარმოადგენს მლიქვნელ და გამომგონებლურ მსახურს ვნებებისას დასაკმაყოფილებლად მათი მზაკვარი, ახირებული, დანაშაულებრივი მოთხოვნებისა.

ნადიმობენ ძეები იაკობისა სამარის ზემოთ ცოცხალი მკვდრით, და აი მშფოთვარე მზერანი მათი მოულოდნელად თვალს მოჰკრავენ მოგზაურებს. ესენი იყვნენ ისმაელიანები, ვაჭრები. ისინი გამოჩნდნენ გალაადიდან, გზაზე ეგვიპტისაკენ. მათი აქლემები იყვნენ უხვად დატვირთული სტირაკსით, ბალზამით და საკმევლით: ეს საქონელი მიჰქონდათ მათ გასაყიდად ეგვიპტეში. ცოფიან ტრაპეზზე მოისმა ხმა: „რა სარგებელი გვექნება, თუკი მოვკლავთ ძმას და დავმალავთ სისხლს მისსას? მივყიდოთ იგი ამ ისმაელიანებს! ხელნი ჩვენნი დაე არ იქნებიან მასზე: აკი იგი ძმაა ჩვენი და ხორცი ჩვენი!“ ხმა ეს იყო ხმა იუდასი, მეოთხესი ძეთაგან იაკობისა; იუდამ შესთავაზა გაყიდვა ძმისა-მართლისა შემდგომად მრავალი საუკუნისა გამოჩნდება სხვა იუდა, იგი იტყვის სხვა მართალზე, თავად ღმერთკაცზე: „რაჲ გნებავს მოცემად ჩემდა, და მე მიგცე იგი?“ ( ).

აწკრიალდა ოქროები... უკვე ამოყვანილია ჭიდან იოსები და ნაჩქარევად მიყიდულია არაბებისადმი. არც ერთი საკამათო სიტყვა არც საფასურზე, არც ტყვეზე არაა წარმოთქმული არც იმ, არც მეორე მხრიდან. არ დადუმდებოდა წერილი რირებულ სახსოვარ სიტყვაზე, თუკი იგი იქნებოდა ნათქვამი. წერილი ამ მონათხრობში გადმოსცემს იმ სიტყვებსაც რომლებიც რამდენადმე ღირსია შენიშვნისა. ჟღერენ ოქროები... ისინი იყო ოცი. როგორ მსგავსია ხმა ამისა ხმასთან ოცდაათი ვერცხლისა!... ნეტარო ყმაწვილო, გაყიდულო ოც ოქროდ! შენ ეღირსე იყო წინასახედ გაყიდულისა ოცდაათ ვერცხლად!

რუბიმი არ იყო სადილზე. არ იყო იგი მონაწილე განზრახვაში და შეთქმულებაში დანაშაულებრივში, არ იყო დადიმზეც, რომელზეც იზეიმებოდა წარმატებული ბოროტმოქმედება. საიდუმლოდ მოდის იგი თხრილთან, და უხმობს დამარხულს. არაა პასუხი. კვლავ უხმობს... არაა პასუხი! სასოწარკვეთილებაში იგი შემოიხევს ტანსაცმელს, მიაშურებს ძმებს, ეუბნება მათ: „არაა ჭაბუკი თხრილში! სად წავალ ახლა მე?..“ საპასუხოდ ახმაურდა ოქროები. ისინი იყო ოცი: ცხრა ძმამ, დამსწრეებმა გაყიდვისას, დაადასტურეს, რომ მათ არ დაივიწყეს არდამსწრე მეათე.

ამასთან ძენი იაკობისა ფიქრობდნენ როგორ დაემალათ ბერიკაცი-მამისაგან საქციელი თავისი იოსებთან. მათ დაკლეს თხა, სისხლში მისა შეღებეს ჭრელი ტანსაცმელი, და გაუგზავნეს იგი მამას ხისტი შეკითხვით: „ჩვენ ვიპოვეთ ეს; იცანი – ტანსაცმელია განა ეს ძისა შენისა, ანდა არა?“ – მან იცნო იგი, მან თქვა: „ეს – ტანსაცმელია ძისა ჩემისა: მხეცმა ულმობელმა შეჭამა იგი? მძვინვარე მხეცმა მოიტაცა იოსები!“ შემოიხია იაკობმა ტანსაცმელი, ჩაიცვა ძონძები და ბევრი დღე დასტიროდა ძეს. შეიკრიბა მასთან ძეები და ასულები, ისინი ანუგეშებდნენ ბერიკაცს. მაგრამ მას არ სურდა ნუგეში, ამბობდა: „ჩავალ გოდებით ძისადმი ჩემისა ჯოჯოხეთში“. დიდი ხანი იმეორებდა იგი ამ სიტყვებს და დიდი ხანი ტიროდა.

ისმაელიანებმა მიიყვანეს იოსები ეგვიპტეში ( დაბ. 39 ), იქ მიჰყიდეს იგი პენტეფრის, დიდებულს ფარაონისას – ფარაონებად იწოდებოდნენ მეფენი ეგვიპტისანი – უფროსს მცველთა მეფისას. და უფალი იყო იოსებთან, საიდუმლოდ ფხიზლობდა მასზე, ეხმარებოდა მას. ჩქარა შეამჩნია ბატონმა კურთხევა ზეცისა მონაზე თავისაზე, და ძალზედ შეიყვარა იგი. შედეგი ამ განსაკუთრებული სიყვარულისა იყო ის, რომ პენტეფრიმ ჩააბარა იოსებს განმგებლობა მთელს სახლზე თავისაზე და მთელს ქონებაზე. უფალმა, იოსების გამო, აკურთხა ქონება ეგვიპტელისა: გადმოიღვარა მადლი ღვთისა მთელ ქონებაზე მისა, სახლზე მისა და მინდვრებზე მისა. პენტეფრი მიენდო განწყობილებით თავისით მთელი უზრუნველი მიმნდობლობით, თვით თავად არ ათვალიერებდა რაიმეს, არ აქცევდა რაიმეს ყურადღებას. იოსები იყო ძალიან ტანადი, მშვენიერი. სილამაზემ მისმა მიიქცია მზერანი ცოლისა პენტეფრისა. ვნებამ მოიცვა იგი: ცხადად, პირდაპირ გამოუცხადა მან ჭაბუკს ვნება თავისი. ჭაბუკი არ დათანხმდა ურჯულოებას. იგი შეაგონებდა ქალს, ანთებულს უგუნური და დანაშაულებრივი გულისთქმით, იგი ეუბნებოდა მას: „ბატონი ჩემი ისე მომენდო მე და ისე განისვენა ჩემს საზრუნავებში, რომ თვით არ იცის არაფერი, რა აქვს მას სახლში. ყველა სიკეთე თავისი მან მომცა ანგარიშმიუცემლად ჩემს ხელებში: მის სახლში არაა არავინ უფრო დიდი ჩემზე; ყველაფერი ჩემს გამგებლობაშია გარდა შენი თავისა, მეუღლისა მისი. როგორღა მე მოვიქცე სიტყვების მიხედვით შენისა? როგორ შევცოდო წინაშე ღვთისა?“ – არ ისმენს დანაშაულებრივი ქალი ბრძენ სიტყვებს ძისა იაკობისა: სხვას ამბობს მასში მომცველი მისი ვნება. მას ესმის მხოლოდ ხმა ვნებისა: სიტყვა იოსებისა გაქროლებულია გვერდით სმენისა მისი, როგორც ცარიელი ხმები გარეშე აზრისა და მნიშვნელობისა. დრო და დრო იმეორებს ქალი წინადადებას, ყოველთვის ერთნაირი ღია, აალებული თავხედობით. ერთხელ იოსები დაკავებული იყო სახლში თანამდებობით თავისით; მოხდა, რომ აქ არავინ იყო სახლეულთაგან, გამოკლებით ქალბატონისა. იგი იჭერს მას ტანსაცმლით, ითხოვს, მოითხოვს, რათა სურვილი მისი იქნეს აქვე აღსრულებული, იოსები გამოიგლიჯება ხელთაგან მისსა, გარბის; ზედა ტანსაცმელი მისი დარჩა ხელებში ეგვიპტელისა. დაუკმაყოფილებელი დანაშაულებრივი სიყვარული მოულოდნელად გადაიქცევა ცოფიან სიძულვილში: მას, რომელიც წუთის წინ ეძიებდა დამტკბარიყო მშვენიერებით მშვენიერი სხეულისა, ახლა მძვინვარედ სწყურია დალიოს სისხლი. ყვირის გაშმაგებული ეგვიპტელი, ხმამაღალი წივილით და ყვირილით მოუხმობს სახლეულს. მოირბენენ ისინი. „უყურეთ, – ეუბნება მათ ეგვიპტელი – ეს ახალგაზრდა ეგვიპტელი შემოყვანილია სახლში ჩვენსაში, რათა გამაუპატიუროს იგი მოვიდა ჩემთან... მან მითხრა მე... მე დავიყვირე ხმამაღალი ხმით... გაიგონა რა ყვირილი ჩემი, იგი გაიქცა ჩემგან... აი ზედა მისი ტანსაცმელი ხელებში ჩემსაში!“ მან შეინახა ეს ტანსაცმელი დაბრუნებამდე პენტეფრისა. მეორეჯერ ტანსაცმელი – მდუმარებს, შესმენილია ცრუმოწმისა იოსების წინააღმდეგ. როდესაც დაბრუნდა დიდებული, ცოლმა მოუყვა მას შემთხვევა. იგი საუბრობდა საცოდავად და ჩუმად: „ ჩემთან მოვიდა ახალგაზრდა ებრაელი, რომელიც შენ შემოიყვანე ჩვენთან, რათა შევერცხვინეთ ჩვენ, და მთავაზობდა მე უკანონობას. როდესაც მე ხმამაღლა დავიყვირე, იგი გაიქცა, მიატოვა ჩემთან თავისი ზედა ტანსაცმელი“. გაიგონა რა მონაყოლი დამაჯერებელი, რომელშიც უბრალოებით და სიცივით მონაყოლისა გაწაფულად ინიღბებოდა საშინელი ქარიშხალი სულიერი და ჯოჯოხეთური ცილისწამება, ხედვით ხელებში ცოლისა დასტურისა შემთხვევისა – ტანსაცმლისა იოსებისა, დასტური, წინააღმდეგ რომლისაც, ერთი შეხედვით არ იყო უარყოფა, პენტეფრი მოვიდა ძლიერ აღშფოთებაში. დაკითხვები და მსჯავრი მიიჩნია მან ზედმეტად, არასაჭიროდ, – ისე დანაშაული მონისა თვალში მისა იყო ცხადი, ცოცხალი, აშკარა. მან ბრძანა ჩაეგდოთ იოსები საპყრობილეში, რომელშიც იმყოფებოდნენ სახელმწიფო დამნაშავენი – სიმაგრეში – ასე უწოდებს ამ საპყრობილეს წერილი.

უფალმა, ამრჩევმა იოსებისა დღიდან მისი ბავშვობისა, უფალმა, დამხმარემ მისი ტყვეობაში და სახლში პენტეფრისა, არ მიატოვა იგი საპყრობილეშიც. მიემხრო იოსებს გული უფროსისა საპყრობილესი: მან მიანდო ახალგაზრდა ტუსაღს მთელი საპყრობილე, ყველა ტუსაღი, დაპატიმრებული მასში, და, მსგავსად პენტეფრისა, განისვენა მთელი მინდობით საზრუნავებისა იოსებისათვის. გასვლის შემდეგ რამოდენიმე დროისა, შესცოდეს წინაშე ეგვიპტის მეფისა ორმა დიდებულმა მისმა: უხუცესმა მერიქიფობისამ და უხუცესმა პურებისამ ( დაბ. 40 ). განრისხებულმა ფარაონმა დაამწყვდია ისინი იმავე საპყრობილეში, რომელშიც მოთავსებული იყო იოსები. უფროსმა საპყრობილისამ ანდო ისინი იოსებს. როდესაც მათ დაყვეს რამოდენიმე დღე საპყრობილეში, ერთი და იმავე ღამეს თითოეულმა მათგანმა დაინახა სიზმარი. დილით მოდის მათთან იოსები და ამჩნევს, რომ ისინი ორივენი შეცბუნებაში არიან. იგი ეკითხება დიდებულებს ფარაონისებს: „რის გამოა სახეებზე თქვენსაზე დაღონება?“ ისინი პასუხობენ: „თითოეულმა ჩვენგანმა იხილა სიზმარი, მაგრამ არავინაა განმმარტებელი სიზმრებისა ჩვენისა“. იოსებმა თქვა: „განა არა ღმერთი იძლევა ნიჭს განმარტებისას იმ სიზმრებისას, რომლებიც გამოიგზავნება მისგან? მომიყევით მე სიზმრები თქვენნი“. სიტყვებიდან იოსებისა ჩანს მისი სულიერი წარმატება, ნაყოფი განსაცდელებისა. როდესაც ბავშვობაში იგი ხედავდა სიზმრებს, მაშინ გრძნობდა მხოლოდ, რომ მათში არის მნიშვნელობა, და უყვებოდა მათ მამას და ძმებს, თითქოს ეძიებდა განმარტებას, მაგრამ არ ბედავდა დაერთო რაიმენაირი განმარტება. ხოლო აქ როგორც კი მოისმინა, რომ უხუცესებმა დაინახეს სიზმარი, და უკვე იმედოვნებს მოძებნოს განმარტება იდუმალი სიზმრებისა ღმერთში, რომელსაც იგი მიუახლოვდა, რომელსაც შეეთვისა მწუხარებებით, რწმენით, სუფთა ლოცვით. სიზმრებმა შეიყვანეს იგი ქურაში მწუხარებებისა; სიზმრები გამოიყვანენ მას ამ ქურიდან, რომელშიც განგებულება ჩვეულებრივ აგდებს ხალხს, განკუთვნილთ მისით საქმეებისათვის დიდებულისა. დაიწყო უხუცესმა მერიქიფეთამ მოყოლა სიზმრისა თავისისა: „მომეზმანა მე, – თქვა მან, – რომ წინაშე ჩემსა ყურძნის ბაღია; ბაღში ვხედავ სამ ლერწს, წვნიანებს გამშვებებს შტოებისა და მომცემებს მწიფე ნაყოფისა. თასი ფარაონისა იყო ხელში ჩემსაში. მე ავიღე ყალამი ყურძნისა, გამოვწურე წვენი თასში და მივეცი იგი ფარაონს“. იოსებმა უპასუხა: „აი მნიშვნელობა ამ სიზმრისა: სამი ლერწი – სამი დღეა. გაივლის კიდევ სამი დღე, და გაგიხსენებს ფარაონი შენ, დაგაბრუნებს შენ უწინდელ წოდებაში შენსაში უხუცესად მერიქიფობისა: შენ მიაწოდებ თასს ფარაონს უწინდებურად. მაშინ, კეთილდღეობაში შენსაში, გაიხსენე ჩემზე. გამიწიე მე წყალობა: მოუყევი ჩემზე ფარაონს, და გამიყვანე მე ამ პირქუში კედლებიდან. მე მოტაცებული ვარ ებრაული მიწიდან, და აქ არ გამიკეთებია არაფერი ცუდი, მაგრამ მე ჩამაგდეს ამ საშინელ საპყრობილეში“. უხუცესმა ბეღლებისა, გაიგონა რა განმარტება სასიკეთო, ასევე მოუყვა თავისი სიზმარი იოსებს: „და მე – ამბობდა იგი, – ვიხილე სიზმარი. მე წარმომიდგა, რომ მიჭირავს თავზე სამი კალათა პურებით. ზედა კალათაში იყო ყოველგვარი სახის ნამცხვარი, გამოყენებული ფარაონის მიერ. მოულოდნელად მოფრინდნენ ფრინველები, დაიწყეს კენკვა ნამცხვრებისა.“. იოსებმა უპასუხა: „აი მნიშვნელობა სიზმრისა: სამი კალათა – სამი დღეა. გაივლის კიდევ სამი დღე – და მოგაჭრის ფარაონი შენ თავს შენსას! სხეულს შენსას დაკიდებენ ხეზე; ფრინველნი ცისანი შეჭამენ სხეულს შენსას.“. დადგა მესამე დღე: ეს იყო დღე შობისა ფარაონისა. მან გაუმართა ნადიმი თავის კარისკაცებს; საუბარში მათთან გაიხსენა მეფემ ორი დაკავებული უხუცესის შესახებ: უხუცესს მერიქიფეებისას დაუბრუნა უწინდელი ღირსება, და მან კვლავ გააგრძელა მირთმევა თასისა ფარაონისათვის, ხოლო უხუცესი ბეღლებისა ბრძანა სიკვდილით დაესაჯათ წინასწარმეტყველების მიხედვით იოსებისა. და დაივიწყა უხუცესმა მერიქიფეობისამ იოსების შესახებ. კიდევ საჭირო იყო მართლისათვის ტანჯვა საპყრობილეში! კიდევ საჭირო იყო მისთვის განმარტოვება და წყვდიადი საპყრობილისა, რათა სული მისი უფრო ღრმად ჩაღრმავებულიყო ლოცვაში, მისით კიდევ მეტად მიახლოებულიყო ღმერთს, მეტად ნათლად განათებულიყო გონებით სულიერით.

გავიდა ორი წელი, ფარაონი ხედავს სიზმარს ( დაბ. 41 ). მას წარმოედგინა თითქოს იგი დგას მდინარესთან: აი გამოდის მდინარიდან შვიდი ძროხა, მსუქანი, შესანიშნავნი და დაიწყეს სიარული სანაპირო საძოვარზე. მათ უკან გამოვიდა მდინარიდან სხვა შვიდი ძროხა, გამხდარნი, არასასიამოვნო სახისანი, – ასევე დაიწყეს სიარული პირველების ნაირად ნაპირზე მდინარისა. მოულოდნელად გამხდარმა ძროხებმა შესანსლეს მსუქნები, და შეუმჩნეველი იყო, რომ მსუქნები შესულიყვნენ მათში: მათ შეინარჩუნეს თავიანთი უწინდელი სახე დაუძლურებულობისა. გაიღვიძა ფარაონმა. შემდეგ კვლავ იძინებს, ხედავს სხვა სიზმარს: ხედავს თითქოს ერთი ღეროდან გაიზარდა შვიდი თავთავი, ავსებული მწიფე მარცვლებით, მათ შემდეგ გაიზარდნენ სხვა შვიდი თავთავი, წვრილი, თითქოს დამშრალი სიცხისაგან და ქარისაგან. ამ თხელმა თავთავებმა შთანთქა თავის თავში შვიდი პირველი სავსე თავთავი. გაიღვიძა ფარაონმა, შეცბუნდა სული მისი; დადგომიდან დილისა იგი ბრძანებს მოწვევას ყველა მეცნიერისას და ბრძნისას ეგვიპტისას და მოუთხრობს მათ სიზმარს თავისას. მაგრამ მათ ვერ შეძლეს განემარტათ სიზმრები, წარმომშობი მეფეში ჩაფიქრებულობისა და შეცბუნებისა. მაშინ უხუცესმა მერიქიფეობისამ უთხრა ფარაონს: „ახლა ვიხსენებ შეცოდებას ჩემსას! როდესაც შენ, მეფემ, განრისხდი მონებზე შენსაზე, ჩემსა და უხუცესზე ბეღლებისაზე, ბრძანე დავემწყვდიეთ ჩვენ საპყრობილეში, რომელიც სახლთანაა უფროსისა მცველთა, თითოეულმა ჩვენგანმა, ეთთსა და იმავე ღამეს, ნახა სიზმარი. იქ ჩვენთან იყო ახალგაზრდა ებრაელი, მონა უფროსისა მცველთა; ჩვენ მოვუყევით მას სიზმრები ჩვენნი, და მან განმარტა ისინი. მე მიწინასწარმეტყველა დაბრუნება წოდებისა, ხოლო ამხანაგს ჩემსას – სიკვდილით დასჯა. ასეც მოხდა ორივე ჩვენგანზე“.

ფარაონმა გაგზავნა საპყრობილეში იოსებისათვის ბრძანა მოეყვანათ იგი თავისთან. გამოიყვანეს იოსები სიმაგრიდან: გამოიყვანა იგი ხელმა ღვთისამ. ჩვეულებისამებრ ქვეყნისა შეკრიჭეს მას თმები, შეუცვალეს მას ტანსაცმელი: იგი წარუდგა წინაშე პირისა ფარაონისა ეგვიპტისა მეფემ მოუყვა მას სიზმრები თავისნი და ჩიოდა ბრძენებზე რომ მათ ვერ შეძლეს განემარტათ ეს ხილვები. მე გავიგე შენზე, – ეუბნებოდა ფარაონი იოსებს, – რომ შენ განმარტავ სიზმრებს, როდესაც შენ მოგიყვებიან მათ“. იოსებმა უპასუხა: „გარეშე ღვთისა ვერ შეძლებს ფარაონი მიიღოს დამაკმაყოფილებელი პასუხი“. უნებლიედ იოსები წარმოაჩენს თავის სულიერ მდგომარეობას! იგი აღიარებს აშკარა, საოცარ არსებით საღვთო ქმედებას, ქმედებას წმინდისა სულისა, არ დამოკიდებულს ადამიანზე, მომნახულებელს ადამიანისა მაღალი ნების მიხედვით, და გამცხადებელს მისდამი საიდუმლოებებისა. ამ უხილავ ურთიერთობას ღმერთთან, ამ მადლისმიერ ქმედებას გრძნობდა სულში თავისაში იოსები: ასეთ სიმაღლემდე სულიერი წარმატებისა აიყვანეს იგი მუდმივობამ სათნოებაში, უბედურებებმა, ტანჯვებმა ანდა, უფრო სწორედ მადლმა წმინდისა სულისამ, შემცვლელმა გამუდმებით სათნოთა განსაკუთრებით ვნებულებისა უდანაშაულოებისა „ორივე სიზმარს შენსას – უთხრა მან ფარაონს – აქვს ერთი მნიშვნელობა; სიზმრები შენნი – ერთი სიზმარია. შვიდი ძროხა მსუქანი წინასახეა შვიდი წლისა ნაყოფიერისა; შვიდი სავსე თავთავი წინასახეა იმავესი. შვიდი ძროხა გამხდარი და შვიდი თავთავი გამშრალი ნიშნავს შვიდ წელს შიმშილისას. ღმერთი უჩვენებს ფარაონს იმას, რასაც იგი განიზრახავს აღასრულოს. დადგება შვიდი წელი: განმავლობაში მათსა იქნება ეგვიპტეში უხვი სამკალი. მოვა სხვა შვიდი წელი, და სიმწირისაგან მათი დაივიწყება სიუხვე პირველი შვიდწლედისა. შიმშილი დააზიანებს, დაღუპავს მიწას. თავად კვალი წინმსწრები სიუხვისა წაიშლება მომდევნო მისი სიმწირით: იმიტომ რომ შიმშილი იქნება ძალიან ძლიერი. ორჯერ განმეორდა სიზმარი ფარაონისა: ეს დასტურია გამონათქვამისა ღვთისა, და ნიშანი, რომ ღმერთი დააჩქარებს მოყვანას აღსრულებაში თავისი განსაზღვრებისა. მეფევ! გამოძებნე შენთვის გონიერი ადამიანი, და ჩააბარე მას მიწა ეგვიპტისა. დაე განმავლობაში შვიდი ნაყოფიერი წლისა შეგროვდეს მეხუთედი ნაწილი მთელი მოსავლისა; შეგროვებული ხორბალი უნდა შებიდეს გამგებლობაში ფარაონისა და ინახებოდეს ქალაქებში. ასეთნაირად შედგება პურის მარაგები შვიდი წლისათვის უნაყოფოთა, და მიწა არ დაიღუპება შიმშილისაგან“. მოეწონა სიტყვები იოსებისა ფარაონს და გარემომცველებს მისას. ფარაონმა უთხრა მათ: „სადღა ვიპოვით ჩვენ სხვა ადამიანს, რომელსაც როგორც ამას, ექნებოდა თავისში სული ღვთისა?“ შემდეგ, მიმართულმა იოსებისაკენ, ეუბნება მას: „ღმერთი გიცხადებს შენ საიდუმლოებებს, და ამიტომ არაა ადამიანი, რომელიც შეგედრებოდა შენ სიბრძნით და გონებით. იყავი თავი სახლში ჩემსა; დაე დაგემორჩილონ შენ ყველა ხალხი ჩემნი! მხოლოდ ერთადერთი ტახტით მე ვიქნები მაღლა შენზე. დაგადგენ შენ მთელ მიწაზე ეგვიპტისაზე“.

ფარაონმა მოიხსნა ბეჭედი ხელიდან და გაუკეთა იგი ხელზე იოსებს, შემოსა იგი ალისფერი ტანსაცმლით, დაადგა მას ოქროს გრივნა, და ბრძანა დაესვათ იგი მეორე ეტლზე მისაზე: მისით დაატარებდნენ ახალ დიდებულს ქალაქში; წინაშე ეტლისა დადიოდა მაუწყებელი, მქადაგებელი ერისათვის წოდებისა და ხელისუფლებისა იოსებისა. მაშინ იოსებს შეუსრულდა ოცდაათი წელი. ფარაონმა დააქორწინა თავისი მესაიდუმლე ასენექზე, ასულზე ქურუმისა ილოპოლისაზე, და გადაარქვა მას, დაარქვა – „ფსონფომფანიქი“. რას ნიშნავდა ეს წოდება? იგი ნიშნავს „მხსნელი სამყაროსი“ ⁷ . წინასახეა იოსები ჩამოსვლისა დედამიწაზე ღმერთკაცისა დაცემული და გზააბნეული მოდგმისა ადამიანურისა, როდესაც გამოგზავნილი იყო მამისაგან ძმებთან, მმწყემსავთათვის საქონლისა მოშორებით მამობრივი კარვისაგან. წინასახეა მისი, როდესაც იყო გაყიდული ძმების მიეერ უცხოტომელთადმი. წინასახეა მისი დაკრძალვისა თავისით მოთავსებით საპყრობილეში; მოულოდნელი წინსვლით და დიდებით თავისით წინასახეა დიდებისა მისი აღდგომისა. ასულმა ქურუმისამ ილიოპოლისამ შესულმა მეუღლეობაში იოსებთან, წინასწარგამოსახა ეკლესია ქრისტესი, შემდგარი წარმართებისაგან. ხსნით ერისა სიკვდილისაგან წინასწარიუწყებოდა ხსნა კაცობრიობისა სიკვდილისაგან მარადიულისა. გამცემი ნივთიერი პურისა იყო წინასწარგამოსახვა იმისა, ვინც „პური რომელი ზეცით გარდამოხდა“, და გამცემი ამ ზეციური პურისა ( ინ. 6:41 ). წიაღიდან საიდუმლოებრივი ძველი აღთქმისეული წინასახეებისა პირველად გაისმა მანუგეშებელი სახელი: მხსნელი სამყაროსი! საოცრად განგებულება ღვთისა წინასწარიუწყებოდა დიდებულ საქმეს ღვთისას, გამოსყიდვას კაცობრიობისას, ბიბლიური პირველსახეობრივი ჩრდილებით. როგორ სიშორეში დროისა დაიწყო გამოჩენა ამ ჩრდილებისა! როგორ ცოცხლად მოხაზავდნენ ისინი ჭეშმარიტებას! როგორი საიდუმლოებით დაფარული იყო თანამედროვეებისათვის! როგორ ისინი გახდნენ ცხადნი, თვალსაჩინონი, როდესაც ღმერთმა განუცხადა ადამიანებს შეგნება შთაგონებული მის მიერ წერილისა.

იოსები შეუდგა აღსრულებას მოვალეობებისა, რომლებისადმიც მოუწოდა მას თავად ღმერთმა, და რომლებიც, მოწყობით ღვთისათი, დააკისრა მას მფლობელმა ეგვიპტისამ. მან მოაწყო მოგზაურობა მთელ ეგვიპტეში და, მოხილვისას ქვეყნისა, გააკეთა საჭირო განმგებლობა. მიწას განმავლობაში შვიდი წლისა მოჰქონდა უხვი სამკალი. განმავლობაში ამ შვიდი წლისა იოსები აგროვებდა პურის მარაგებს, რომლებსაც ინახავდა ქალაქებში საიმედო მეთვალყურეობის ქვეშ და გუშაგებით ვრცელ საწყობებში. მან შეაგროვა მრავალრიცხოვანი რაოდენობით ხორბალი: იგი ეყარა საწყობ ადგილებში მსგავსად მთებისა ქვიშისა. განმავლობაში იმავე ნაყოფიერი შვიდი წლისა ასენეფამ გააჩინა ორი ძენი. იოსებმა უწოდა პირმშოს მანასე. წოდებით ასე, მან ჩააქსოვა სახელში უფროსი ძისა ღრმა აზრი: „ასე მომაწყო მე ღმერთმა, რომ მე დავივიწყე ტანჯვა ჩემი“. მეორეს მან უწოდა ეფრემი, შეაერთა რა ამ სახელთან მეორე ღრმა და ღვთისმოსავი აზრი: „ღმერთმა გამზარდა მე მიწაზე სიმდაბლისა ჩემისა“. ასეთ აზრებს შეიცავს თავისში ეს სახელები, მნიშვნელობით თავიანთით ებრაულ ენაზე ⁸ .

გაიარა შვიდმა წელმა ნაყოფიერმა, როგორც გადის ყველაფერი, რაც დაქვემდებარებულია დროს: დადგა შიმშილის წლები. წინასწარმეტყველების მიხედვით იოსებისა, შიმშილმა დაიწყო მძვინვარება მთელ დედამიწაზე. ერმა ეგვიპტისამ შეჰღაღადა ფარაონს, მოითხოვა პური. ფარაონმა უპასუხა ქვეშევრდომებს: „მიდით იოსებთან და გააკეთეთ ის, რასაც იგი გეტყვით თქვენ.“. იოსებმა გახსნა სათადარიგო ბეღლები, დაიწყო მიყიდვა იქიდან პურისა ეგვიპტელებისათვის. შიმშილი მძვინვარებდა დედამიწაზე. მცხოვრებებმა მეზობელი ქვეყნებისამ, გაიგეს, რომ ეგვიპტეში იყიდება პური, და, შევიწროვებულებმა შიმშილით, დაიწყეს გამგზავრება ეგვიპტეში საყიდლად ხორბლისა. ბრძენმა წინდახედულმა მმართველმა მოამარაგა სათადარიგო პური რაოდენობით, შემძლებელით არა მხოლოდ დასაპურებლად თავისი ერისა, არამედ მოსაზიდად ფულისა სხვა ერებისა ეგვიპტის სახელმწიფოში.

რიცხვში სხვა მიწათა, გატანჯულთა შიმშილით, იტანჯებოდა მიწა ქანაანისა. განიცდიდა უკმარისობას საჭმლისას ოჯახიც წმინდისა პატრიარქისა. ხმა, რომ ეგვიპტეში იყიდება პური მივიდა მოხუცამდე ( დაბ. 42 ). მან უთხრა ძეებს თავისას: „მე გავიგე, არის ხორბალი ეგვიპტეში: რა თქვენ არ მიაქცევთ ამას ყურადღებას? წადით იქ, იყიდეთ ცოტაოდენი პური შესანარჩუნებლად სიცოცხლისა ჩვენისა; სხვაგვარად – რათა არ მოგვიწიოს ჩვენ მოვკვდეთ შიმშილისაგან“. დამორჩილებულნი ნებისა მამისა, ათი ძმანი იოსებისანი გაემგზავრნენ ეგვიპტეში საყიდლად პურისა. ბენიამინს არ უშვებდა იაკობი ძმებთან ერთად; მან თქვა: „რათა არ მოუვიდეს მას გზაში რამე ცუდი“.

მისულნი ეგვიპტეში, ძეები იაკობისა მივიდნენ სხვა მყიდველებთან ერთად იმ ადგილას, სადაც იყიდებოდა პური. გაყიდვით პურისა დაკავებული იყო თავად იოსები. როდესაც ძმები წარუდგნენ წინაშე მისსა, მან იმწამსვე იცნო ისინი; მაგრამ ისინი არაფრით არ ეჭვობდნენ რომ დგანან წინაშე ძმისა, გაყიდულისა მონად ოც ოქროდ. და როგორ იცნობდნენ მას? როდესაც ისინი გამოემშვიდობნენ მას, მას ძლივს განვლილი ქონდა ჩვიდმეტი წელი; ახლა იგი უახლოვდებოდა ორმოცი წლის ასაკს. გამოცვლილი წლებით, იგი არა მცირედით შეცვლილი იყო სიდიადით და ბრწყინვალებით წოდებისა, პირველისა სამეფოში ეგვიპტისა, რომელმაც გაუსწრო თითქმის ყველა სხვა სახელმწიფოს განათლებულობით, ძლევამოსილებით, შინაგანი მოწყობით. წარდგომისას წინაშე იოსებისა, ძმებმა დაბლა მოიდრიკეს მის წინაშე, შუბლით დედამიწამდე. იოსებმა გაიხსენა სიზმრები თავისი... ბრძენი სათნო იოსები! მან გადადო სხვა დრომდე გამოცხადება თავისა ძმებისამი. რამდენი ამ დიდ სულს ჰქონდა საკუთარ თავზე ძალაუფლება! არ იწურებოდა კი გული მისი სურვილით იმწამსვე თავისი თავის შესახებ ეხარებინა მოხუცებული წმინდა მშობლისათვის, რომელიც ოც წელზე მეტი წლით არაფერი იცოდა მასზე, და, თვლიდა რა დაღუპულად სამუდამოდ, წუხდა უნუგეშოდ? იგი არ უყურადებს სწრაფვას მოწყალე, სულგრძელი გულისას, ირჩევს სახეს ქმედებისას, აუცილებლად საჭიროს სარგებლისათვის, თავისისაც და ძმებისაც თავისისა. იოსებმა იცოდა უხეში, აულაგმავი ზნეები ამ ხალხისა; ეს იყვნენ ნახევრადველური მწყემსნი, გაზრდილნი მომთაბარეობაში გამტარებელნი მთელი ცხოვრებისა ნახირში, სივრცეში შფოთიანი თავისუფლებისა, ღია ცის ქვეშ, უკაცრიელ უდაბნოში. მათ არ იცოდნენ არავითარი ხელისუფლება მათზე, არ იცოდნენ არავითარი მამას უჩენდნენ დაუმორჩილებლობას; აყენებდნენ მას ხშირ შეურაცხყოფას; ყოველგვარი სურვილი თავიანთი, როგორი იგი დანაშაულებრივიც არ ყოფილიყოს, მოჰყავდათ აღსრულებაში; ხელები მათი ხშირად იყო შეღებილნი სისხლით უბრალოთათი. ასეთად გამოსახავს წერილი ძეებს იაკობისას. მათთვის საჭირო იყო გაკვეთილი. საკუთარი კეთილდღეობისათვის მათი აუცილებელი იყო გაცნობა მათი მორჩილებასთან, ზნეკეთილობასთან. სასტიკი სულები, ჩვეულნი გაეთელათ სინდისი და შიში ღვთისა, სხვაგვარად ვერ შეძლებდნენ ყოფილიყვნენ შერყეულნი მოყვანილნი გრძნობაზე და თვითშემეცნებამდე, თუ არა წამებით შიშისა ადამიანურისა. წინასწარგანჭვრეტით გახანგრძლივებული შიმშილისა, იოსებმა წინასწარგანჭვრიტა აუცილებლობაც გადასახლებისა ოჯახისა იაკობისა პალესტინიდან ეგვიპტეში. არა ამიტომ განა არ უწოდა ძმებს თავისას, პირველი მათი მოსვლისას ეგვიპტეში, მზვერავები?.. თუკი ძმები მისი შეიტანდნენ თავისთან ახალ მამულში თავიანთ აულაგმავობას, თავიანთ სიშლეგეს, სწრაფად გამოიწვევდნენ თავიანთ მიმართ გულისწყრომას ეგვიპტელებისას; სწრაფად დაიქცეოდა კეთილდღეობა ოჯახისა იაკობისა, კეთილდღეობა თავად იოსებისა; ოჯახი ეს და იგი დაექვემდებარებოდნენ უდიდეს უბედურებებს. შეძენილი ხანგრძლივი ტანჯვებით საჭირო იყო დაცულიყო შენახულიყო ბრძნული ყოფაქცევით.

იოსები მოეპყრო ძმებს მედიდურად, მკაცრად როგორც მკაცრი მბრძანებელი. „საიდან ხართ თქვენ?“ – შეეკითხა იგი მათ. მათ უპასუხეს: მიწიდან ქანაანისა: მოვედით ვიყიდოთ პური“. იგი შეეპასუხა: „თქვენ მზვერავები ხართ: მოხვედით დასაზვერად ჩვენი ქვეყნისა!“ მათ უპასუხეს: „არა, ბატონო! მონები შენნი მოვიდნენ საყიდლად პურისა. ყველა ჩვენ ძმები ვართ, ძმები ერთი მოხუცისა. ჩვენ მოვედით მშვიდობიანი განწყოვბით: მონები შენნი არ არიან მზვერავები “. მან თქვა: „არა, არა: თქვენ მოხვედით დასაზვერად მიწისა!“ მათ უპასუხეს „ჩვენ თორმეტი ძმანი ვართ. მონები თქვენნი – მიწიდან არიან ქანაანისა. უმცირესი ჩვენგან დარჩა მამასთან, ხოლო ერთი... ვერ გადარჩა“. იოსებმა შენიშნა: „ თქვენს სიტყვებში არის სიცრუე! სიმართლე მე ვთქვი, რომ თქვენ მზვერავები ხართ. ვფიცავ ხელშეუხებლობას ფარაონისას, თქვენ ვერ გახვალთ აქედან თუკი უმცროსი ძმა თქვენი არ მოვა ჩემთან. ამით თქვენ უნდა გაიმართლოთ თავი. გაგზავნეთ ერთი შორის თქვენსა: დაე მოიყვანოს ძმა. თქვენ კი დარჩებით აქ დაცვის ქვეშ, სანამ არ გამოირკვევა, სამართლიანია კი სიტყვები თქვენი, ანდა არა. თუკი ისინი აღმოჩნდება უმართებულო... ვფიცავ ხელშეუხებლობას ფარაონისას თქვენ მზვერავნი ხართ!“ – და ამ სიტყვებით მისცა ისინი დაცვის ქვეშ.

გავიდა სამი დღე. მესამეზე იგი მოუწოდებს მათ და ამბობს: „მე რიცხვიდან ვარ მოშიშთა ღვთისა. აი როგორ მოიქცევით თუკი თქვენ მშვიდობიანი განწყობით ხართ მაშინ წადით, წაიღეთ ნაყიდი თქვენ მიერ ხორბალი; ერთი კი თქვენგანი შეკავებული იქნება აქ დაცვის ქვეშ. შემდეგ ჯერზე მოიყვანეთ ჩემთან ძმა თქვენი: ამით თქვენ დაადასტურებთ ჭეშმარიტებას სიტყვებისა თქვენისა. თუკი არ მოიყვანთ უმცირეს ძმას: მაშინ არც იხილავთ სახეს ჩემსას!“ იოსები საუბრობდა ძმებთან თავიანთთან მეშვეობით მთარგმნელისა. მან კიდევ არ გაუშვა ისინი საბოლოოდ, და, იმ დროს, როდესაც დაკავდა სხვა მყიდველებით, ძეებმა იაკობისებმა დაიწყეს ნელ-ნელა საუბარი ერთმანეთში ებრაულ ენაზე. შეეძლოთ კი მათ ევარაუდათ, რომ მრისხანე ეგვიპტელ დიდებულს ესმის მათი! ხოლო იგი დაძაბული სმენით და ყურადღებით თვალს ადევნებს ყოველ სიტყვას; ყოველ მათს სიტყვას იჭერს სული მისი, აღსავსე წმინდა სიყვარულით, მოქმედით წმინდა, მხსნელი სიბრძნით. „მართლად, – საუბრობდნენ ერთმანეთში ძეები იაკობისანი, – დაგვდევს ჩვენ ცოდვა, რომელიც ჩვენ ჩავიდინეთ ძმაზე ჩვენსაზე! ჩვენ უგულებელვყავით ღრმა მწუხარებით იგი, ჩვენ არ მოვუსმინეთ მას, როდესაც იგი გვეხვეწებოდა ჩვენ: მის გამო მოვიდა ჩვენზე ეს უსიამოვნება!“ რუბიმმა უთხრა სხვებს: „არ გეუბნებოდით განა მე თქვენ, არ აწყენინოთ ყმაწვილს? თქვენ მე არ მომისმინეთ: აი სისხლი მისი იძიება“. განგმირა მგრძნობიარე გული იოსებისა სიტყვებმა ძმებისამ. იგი გავიდა წუთით მათგან და შეიმსუბუქა დატვირთული გული ნაკადებით ცრემლთა. შემდეგ კვლავ მივიდა მათთან, ამოირჩია წიაღიდან მათი სიმონი, ბრძანა დაედოთ მასზე წინაშე თვალთა მათისა ბორკილები. ქმედებებში ბრძენი იოსებისა ყველაფერს აქვს თავისი მიზეზი. მიზეზზე, რომლის მიხედვითაც ჯაჭვები გახდა ხვედრი ველური და მძვინვარე სვიმონისა, არა სხვისი რომელიმესი ძმათა შორის, დუმს წერილი; მაგრამ იმავე წერილიდან ჩანს, რომ სწორედ იგი საჭიროებდა მეტად მკაცრ გაკვეთილს. ყველა ათი ძმა რთავდნენ თავს ნებას მძიმე გადაცდომებისას, მაგრამ სვიმონმა დაილაქავა თავი საშინელი მკვლელობით სიქემელებისა, რითაც დაუქვემდებარა მთელი ოჯახი წმინდა პატრიარქისა საშინელ ხიფათს, რისგანაც იგი იყო დახსნილი განსაკუთრებული ჩარევით განგებულებისა. და არა მისი ხელები აღიმართა განა სხვა მკვლელობაზე, მეტად საშინელზე და დანაშაულებრივზე?.. იოსებმა გასცა საიდუმლო განკარგულება გავსებისა ხორბლით ტომრები ძმებისა და ტომარებში ყოვლისა ჩაელაგებინათ ფული, გადახდილი ხორბლისათვის, დამატებით ამისა მიეცათ მათთვის საგზლად საკვები. ჩანს ყოველმა ცალკე გადაიხადა აღებული მათგან ხორბლისათვის: ეს ნაკვთი – ერთი მათგანია, რომლითაც გამოიხატება წინაშე ჩვენსა დაშორებული ჩვეულებები ბიბლიური სიძველისა.

დატვირთვით სახედრებისა ხორბლებით, ძეები იაკობისა გაემგზავრნენ უკანა გზაზე. პირველ ბანაკში ერთი მათგანი, განზრახვით დაპურებისა სახედრისა, მოხსნა მისგან ტომარა, რომელიც როგორღაც გაიხსნა და დაინახა კვანძი თავისი ფულებისა ტომარაში, ზემოთ ხორბლისა. მან დაუყვირა ძმებს: „ჩემი ფული მე დამიბრუნდა! აი ისინი... ტომარაში ჩემსა“. შეძრწუნდა გული მათი, ისინი შეცბუნდნენ, და საუბრობდნენ ერთი მეორეში: „რას გვიშვება ღმერთი ჩვენ?“ მისვლისას მიწაზე ქანაანისაზე, მამასთან, მათ მოუყვნენ ყველაფერი გადამხდარი მათზე, ამბობდნენ: „კაცი, ბატონი მიწისა იმისა, მოგვექცა ჩვენ ძალიან უწყალოდ, თვით ჩაგვსვა ჩვენ საპყრობილეში, როგორც მზირნი. ჩვენ ვუთხარით მას: არა ბატონო, ჩვენ არ ვართ მზვერავნი! ჩვენ მოვედით მშვიდობიანი განწყობილებით. ჩვენ თორმეტი ძმა ვართ, ჩვენ ძენი ვართ მამისა ჩვენისა; ერთი ჩვენგანი... ვერ გადარჩა, ხოლო უმცირესი მამასთანაა, ქანაანის მიწაზე. გვიპასუხა ჩვენ იმ კაცმა, ბატონმა მიწისამ: აი რა იქნება ჩემთვის დამამტკიცებელი საბუთი, რომ თქვენ არ ხართ მზვერავნი, ხოლო ხალხი მშვიდობიანი განწყობილებით: ერთი თქვენგანი დატოვეთ აქ ჩემთან; თავად, აიღეთ ნაყიდი სახლისთვის თქვენისა ფქვილი, წადით; მაგრამ უმცირესი ძმა თქვენი მოიყვანეთ ჩემთან. აქედან გავიგებ, რომ თქვენ არ ხართ მზვერავნი, არამედ ხალხი მშვიდობიანნი: და მაშინ მოგცემთ თქვენ ძმას თქვენსას, დატოვებულს ჩემთან ახლა მძევლად, და თქვენ ივაჭრებთ თავისუფლად ეგვიპტის მიწაზე“. როდესაც მათ გადმოყარეს ხორბალი ტომრებიდან, თითოეულს ერთად ხორბალთან გადმოუვარდა ფუთა მისი ფულებით, მიცემულით ხორბალში. დაინახეს რა ფუთები თავიანთი ფულისა, ისინი შეშინდნენ. დაინახა ეს ქისები მამამ მათმა და ასევე შეშინდა. „თქვენ, – უთხრა მან მათ, – გამხადეთ მე სრულად უშვილო! იოსები არაა; სვიმონი არაა: და ბენიამენიც კი გსურთ წაიყვანოთ? თქვენ გამო დამატყდა თავს ჩემსას ყველა ეს უბედურება“. რუბიმმა უპასუხა მას: „ორი ძენი ჩემნი მოკალი, თუკი არ მოვიყვან ბენიამინს შენთან უკან“. მოხუცმა უპასუხა: „არ წამოვა ძე ჩემი თქვენთან! ძმა მისი მოკვდა; იგი დარჩა ერთი: თუკი მოუვა მას ბოროტება გზაზე, რომელზეც თქვენ მიემგზავრებით, მაშინ თქვენ ჩაიყვანთ სიბერეს ჩემსას მწუხარებით ჯოჯოხეთში“.

შიმშილი ძლიერდებოდა, ძლიერდებოდა, დაძლია მიწა ( დაბ. 43 ). დამთავრდა სახლში იაკობისაში ხორბალი, მოტანილი ეგვიპტიდან, და უთხრა ბერმა ძეებს თავიანთს: „წადით კვლავ ეგვიპტეში, იყიდეთ ჩვენთვის რამოდენიმე პური“. იუდამ უპასუხა მას: „კაცმა, ბატონმა იმ მიწისამ, გვითხრა ჩვენ, დადასტურებით ფიცით სიტყვისა თავისი, რომ ჩვენ არ დავინახავთ პირს მისსას, თუკი არ მოვა ჩვენთან უმცირესი ძმა ჩვენი“. იაკობმა შენიშნა: „რატომ გააკეთეთ თქვენ ეს ბოროტი საქმე, რატომ უთხარით კაცს, რომ გყავთ თქვენ ძმა?“ მათ უპასუხეს: „კაცმა მკაცრად და დაწვრილებით დაგვკითხა. მან გამოიკითხა: ცოცხალია კი კიდევ მამა თქვენი? გყავთ კი კიდევ თქვენ ძმა? ჩვენ ვუპასუხეთ შეკითხვებს მისსას. განა ვიცოდით ჩვენ, რომ იგი იტყოდა: მოიყვანეთ ძმა თქვენი?“ შემდეგ იუდამ დაიწყო დარწმუნება მამისა თავისა: „გამოუშვი ყმაწვილი ჩემთან; ჩვენ ავდგებით, წავალთ, მოვიტანთ პურს საზრდოდ შენი და ჩვენი, რათა ჩვენ არ მოვკვდეთ შიმშილით. მე ავიღებ ჩემს პასუხისმგებლობაში ბენიამენს: ჩემი ხელიდან ეძიე იგი. თუკი არ მოვიყვან მას უკან და არ დავაყენებ წინაშე შენსა, დაე იყოს რისხვა შენი ჩემზე მთელი ცხოვრების განმავლობაში ჩემი. თუკი ჩვენ არ დავყოვნდებოდით ამდენს, მაშინ ორჯერ მოვასწრებდით ყოფნას ეგვიპტეში“. ამაზე თქვა მამამ: „როდესაც ასეა, მაშ აი როგორ გააკეთეთ: აიღეთ აქაური ნაწარმები და მიუტანეთ იმ კაცს საჩუქრად. წაიღეთ საკმეველი, თაფლი, სტირასა და კაკალი. აიღეთ ორმაგი ფული, რათა შესაძლებელი იყოს დაბრუნება ფულისა, ნაპოვნისა ტომრებში თქვენსაში: შესაძლოა ისინი მოხვდნენ იქ როგორიღაც გაუგებრობისაგან. და ძმაც თქვენიც წაიყვანეთ. გაემართეთ გზად და წადით კაცისაკენ. ღმერთი ჩემი დაე მოდრეკს კაცს გულმოწყალებისაკენ, რათა მან გაუშვას ძმა თქვენი და ბენიამენი. მე სრულად გავხდი უშვილო!“

ძეებმა იაკობისამ აიღეს თავისთან საჩუქრები და ორმაგი ფული, გაემგზავრნენ ეგვიპტეში. მივიდნენ რა იქ, წარუდგნენ იოსებს. დაინახა იოსებმა ბენიამენი, ძმა თავისი დედის მხრივ, და აღელდა სული მისი. მან მოუხმო გამგებელს თავისი სახლისას და უთხრა მას: „შეიყვანე ეს ხალხი სახლში ჩემსაში და მოუმზადე კარგი სადილი: შუადღისას ისინი ისადილებენ ჩემთან ერთად“. სახლის მმართველმა შეასრულა ბრძანებისამებრ იოსებისა, წაიყვანა ძმები სახლში მისაში. მათ, დაინახეს რა, რომ ისინი მიჰყავთ სახლში იოსებისა, ამბობდნენ ერთი მეორესთან: „ჩვენ მივყავართ აქ შემთხვევის გამო ფულისა, ნაპოვნისა ჩვენს ტომრებში, რათა აღმართონ ჩვენზე ცილისწამება, დაგვადანაშაულონ ჩვენ, აგვიყვანონ მონებად, და დაეპატრონონ სახედრებს ჩვენსას“. ამიტომ, ჭიშკართან სახლისა, არ შესულნი მათში, მათ მიმართეს სახლის მმართველს და უთხრეს მას: „გევედრებით შენ, მოგვისმინე ჩვენ. როდესაც ჩვენ მოვდიოდით პირველ ჯერზე საყიდლად პურისა და, ავიღეთ რა ჩაყრილი ჩვენი ტომრები, გავემგზავრეთ უკანა გზაზე, პირველ ბანაკში გავხსენით ტომრები ჩვენი და უეცრად დავინახეთ ფულები ჩვენი, ყოველი ჩვენს ტომარაში; ეს ფული ჩვენ მოვიტანეთ ახლა უკან, წონით. ხოლო საყიდლად ახალი პურისა მოვიტანეთ სხვა ფული. ვინ გაცემული ჩვენ მიერ ვერცხლი პირველი პურისათვის ჩააწყო ტომრებში ჩვენსა, ჩვენ არ ვიცით“. „დამშვიდდით, – უპასუხა სახლის მმართველმა, – არ გეშინოდეთ არაფრის. ღმერთმა თქვენმა, ღმერთმა მამებისა თქვენისა გამოგიგზავნათ თქვენ სიმდიდრე ტომრებში თქვენსა. ხოლო ფული, მოტანილნი თქვენ მიერ, ჩაირიცხება ჩემთან მოსვლისას, და ითვლება რიცხვში მიღებულში“. მან გამოიყვანა მათთან სვიმონი. შემდეგ მოტანილ იქნა წყალი, მისით დაბანეს ფეხები, ხოლო ვირებს მისცეს საკვები. მათ გადმოალაგეს საჩუქრები და, მოამზადეს რა ისინი, ელოდნენ გამოსვლას იოსებისას შუადღისთვის.

როდესაც იოსები დაბრუნდა სახლში, ძმებმა მიართვეს მას საჩუქრები და თაყვანი სცეს შუბლით მიწამდე. იგი შეეკითხა მათ: „ჯანმრთელი თუ ხართ თქვენ? – შემდეგ დაამატა, – ჯანმრთელია მოხუცი, მამა თქვენი, რომელზეც თქვენ მე მეუბნებოდით? ნუთუ იგი ცოცხალია კიდევ?“ მათ უპასუხეს: „კიდევ ცოცხალია და ჯანმრთელია მონა შენი, მამა ჩვენი.“. „დალოცვილია ეს ადამიანი წინაშე ღვთისა!“ – თქვა იოსებმა. მათ დაბლად თაყვანი სცეს მას. მოძებნა რა თვალებით შორის მათსა ბენიამენი, იოსები შეეკითხა: „ესაა კი უმცროსი ძმა თქვენი, რომელიც თქვენ დამპირდით მოგეყვანათ ჩემთან? – და დამადასტურებელ პასუხზე მათსაზე თქვა: ღმერთი დაე შეგიწყალებს შენ, შვილო ჩემო!“ დაიბნა იოსები: ძლიერად აძგერდა მისი გული; ცრემლები წასკდა თვალებიდან. სასწრაფოდ წავიდა იგი თავის საძინებელში, იქ გული იჯერა ცრემლის ნაკადებით; შემდეგ დაიბანა პირი, გამოვიდა ძმებთან და, შეკავებით თავისა, თქვა: „გააწყვეთ ტრაპეზი“. მისთვის გამზადებული იყო ცალკე, ხოლო ცალკე ძეებისათვის იაკობისა, და ცალკე ეგვიპტელებისათვის, რომლებიც ამ დღეს სადილობდნენ დიდებულთან. ეგვიპტელებს, მოგვითხრობს წერილი, არ შეეძლოთ ყოფნა ერთ მაგიდაზე ებრაელებთან ერთად; ისინი, თავიანთი გადმოცემით, თაკილობდნენ ყოველგვარ მწყემსს-თხებისას. ძეები იაკობისა დასვეს პირდაპირ საპირისპიროდ იოსებისა, წლოვანების მიხედვით მათი. გაოცდნენ ისინი, დაინახეს რა თავი დასმული წლოვანების მიხედვით. მათ მიართვეს საჭმელი, ყოველს ცალკე ნაწილი მისი: ნაწილებს დებდა თავად იოსები, და ბენიამენს უწყობდა მეტს, ვიდრე სხვა ძმებს. დადგმული იყო ღვინოც. მოეშვა გულები ძეებისა იაკობისა ტრაპეზზე მდიდრულზე და ალერსიანზე. არ მიჩვეულნი შეეზღუდათ თავნი, უდაბნოს მწყემსებმა შეჭამეს დანაყრებამდე და შესვეს უხვად. ეს ტრაპეზი წინასახე იყო სულიერი ტრაპეზისა ქრისტე მხსნელისა, შეთავაზებულისა ქრისტიანებისათვის საღვთო ლიტურგიაზე. უფალმა კეთილინება გამხდარიყო ძმა ჩვენი, მან შეიძინა ბატონობა მსოფლიოზე – საიდუმლოებრივ ეგვიპტეზე, – ხოლო ძმებს თავისებს, რომლებიც იტანჯებიან ტვირთის ქვეშ ცოდვისა, „განმზადეს ტრაპეზა და დამათრობელი მბრძანებლური თასი“ ( ფს. 22:5 ), ყოვლადწმინდა სხეული თავისი და ყოვლადწმინდა სისხლი თავისი. ქრისტიანები, ეზიარებიან რა ამ საღვთო საჭმელს, ეზიარებიან სიცოცხლეს მარადიულს, თავისუფლდებიან ცოდვებისაგან და, აღტაცებაში სიამოვნებით სულიერით, ივიწყებენ მწუხარებებს, დამამძიმებელს მათსას მოგზაურობისას ეგვიპტეში – ქვეყნად უცხოში, ქვეყნად განდევნისა: ეს ქვეყანა, აღსავსეა სიმწარით და გასაჭირით, ხილულთა და არახილულთა – ცხოვრება მიწიერი.

იოსებმა მათ შორის გასცა საიდუმლო განკარგულება თავისი მორჩილებისთვის ( დაბ. 44 ): „გაავსეთ ტომრები ამ ხალხისა ხორბლით, ჩაყარეთ მეტი, მხოლოდ შემძლებელნი იყვნენ წაიღონ. ფული თითოეულისა დადეთ ტომარაში ზემოთ ხორბლისა. ტომარაში უმცირესისა ჩადეთ, გარდა ფულისა ვერცხლის ჩემი თასი“. ყველაფერი იყო აღსრულებული ბრძანების მიხედვით იოსებისა. დადგა დილა: ძეები იაკობისა გაემგზავრნენ გზაში დატვირთული პურით სახედრებით. როდესაც ისინი გამოვიდნენ ქალაქიდან, და იყვნენ კიდევ ახლოს, იოსები ეუბნება სახლის მმართველს თავისას: „წადი ჩქარა დაედევნე ამ ხალხს, დაეწიე მათ და უთხარი: რა არის ეს? თქვენ ჩემი სიკეთისათვის მიზღეთ ბოროტებით? რატომ მოიპარეთ ჩემი ვერცხლის თასი? არაა განა ეს თასი ის, რომლისგანაც სვამს ბატონი ჩემი? და მასში კიდეც იგი მოგვობს“. სახლის მმართველმა, დაწეულმა მათთვის, გაუმეორა სიტყვა სიტყვით ნაბრძანები იოსების მიერ. მათ უპასუხეს: „ამაოდ ასე ამბობს ბატონი! არა, მონებს თქვენსას არ გაუკეთებიათ ეს. თუკი ფული, ნაპოვნი ჩვენ მიერ ტომრებშია ჩვენსა, ჩვენ მოვიტანეთ კვლავ მიწიდან ქანაანისა, მაშინ რატომ ჩვენ უნდა მოგვეპარა სახლიდან ბატონისა შენისა ვერცხლი და ოქრო? რომელსაც უპოვი თასს, იგი დაე იყოს წამებული, და ჩვენ ჩავბარდებით მონობაში ბატონს ჩვენსას“. სახლის მმართველმა უპასუხა: „დაე იყოს სიტყვისამებრ თქვენისა: რომელსაც ვუპოვით თასს, იგი დაე დარჩება მონად ბატონისა ჩემისა“. მათ საჩქაროდ მოხსნეს ტომრები სახედრებს, და თითოეულმა გახსნა ტომარა თავისი. სახლის მმართველმა დაიწყო გაჩხრეკა უფროსისგან, მივიდა უმცროსამდე: თასი აღმოჩნდა ტომარაში ბენიამენისა. სასოწარკვეთილებაში მათ გაიგლიჯეს ტანსაცმელნი, დაალაგეს ტომრები სახედრებზე და დაბრუნდნენ ქალაქში. იოსები იყო სახლში თავისაში; ისინი მოვიდნენ მასთან და დაეცნენ წინაშე მისსა დედამიწაზე. „რა გააკეთეთ? – უთხრა მან მათ, – განა თქვენ არ იცოდით, რომ არაა დედამიწაზე მკითხავი, მსგავსი ჩემი?“ იუდამ უპასუხა: „ბატონო! ჩვენ არაფერი გვაქვს საპასუხო შენთვის, არაფერი სასაუბრო, არაფერი გასამართლებელი! ღმერთი სჯის საიდუმლო შეცოდებებს მონათა თავისთა. ვაბარებთ თავებს მონებად უფალს ჩვენსას. დაე ვიქნებით მონები შენნი, ჩვენ და ისიც, ვისაც აღმოაჩნდა თასი“. „რატომ მე, – თქვა იოსებმა, – ვიყო უსამართლო? ის, ვისაც აღმოაჩნდა თასი, დაე იყოს მონა ჩემი, ხოლო თქვენ წადით თავისუფლად მამასთან“. მაშინ იუდამ, მისულმა მასთან უთხრა: „ბატონო! გევედრები შენ, ნება მომეცი გითხრა რამდენიმე სიტყვა და არ განრისხდე მონაზე შენსაზე: მე ვიცი, რომ შენ მეორე ხარ ფარაონის შემდეგ. ბატონო! შენ ეკითხებოდი მონებს შენსას: გყავთ კი თქვენ მამა ანდა ძმა? და ჩვენ ვუთხარით ბატონს: გვყავს ჩვენ მოხუცებული მამა და უმცროსი ძმა, დაბადებული როდესაც უკვე მამა იყო ხანდაზმულ წლებში, ისინი ჰყავდა ორნი დედას: უფროსი... მოკვდა; ეს დარჩა ერთი, და მამამ შეიყვარა იგი. შენ უთხარი მონებს შენსას: მომიყვანეთ იგი მე, მნებავს ვნახო იგი. ჩვენ ვუთხარით ბატონს: შეუძლებელია ჭაბუკისათვის დატოვება მამისა თავისი; თუკი იგი დატოვებს მამას – მამა მოკვდება. შენ კი უთხარი მონებს შენსას: თუკი არ მოვა უმცროსი ძმა თქვენი, მაშინ თქვენ ვერ ნახავთ მეტად პირს ჩემსას. როდესაც ჩვენ მოვედით მონასთან შენსა, მამისა ჩვენისა, მაშინ გადავეცით მას სიტყვები ბატონისა ჩვენისა. მამამ გვითხრა ჩვენ: წადით კვლავ, იყიდეთ პური. ჩვენ ვუპასუხეთ: არ შეიძლება ჩვენთვის წასვლა! თუკი უმცროსი ძმა ჩვენი წამოვა ჩვენთან, მაშინ წავალთ: იმიტომ რომ გარეშე მისსა ჩვენ არ დავიშვებით წინაშე პირისა კაცისა. იმ მონამ, მამამ კი ჩვენმა, გვითხრა ჩვენ: თქვენ იცით, რომ ცოლმა ჩემმა გამიჩინა მე ორნი. ერთი წამოვიდა ჩემგან თქვენთან: თქვენ თქვით, რომ იგი შეჭმულია მხეცის მიერ; იმ დროიდან და აქამდე მე არ მიხილავს იგი. თუკი ამასაც წაიყვანთ და მოუვა მას გზაში როგორიღაც ბოროტება, თქვენ ჩაიყვანთ სიბერეს ჩემსას მწუხარებით ჯოჯოხეთში. ასე რომ, თუკი მე წავალ ახლა მონასთან შენთან, მამასთან ჩვენსა, ხოლო ყმაწვილი არ იქნება ჩემთან – აკი სული მისი მიეჯაჭვა სულს... ამას! – და დაინახავს მამა ჩემი, რომ არაა ჩვენთან ყმაწვილი, იგი მოკვდება. და ჩაიყვანენ მონები შენნი სიბერეს მონისას შენისას, მამისა ჩვენისა, მწუხარებით ჯოჯოხეთში. მე, მონამ შენმა, წამოვიყვანე ყმაწვილი მამისაგან, ვუთხარი მას: თუკი არ მოვიყვან მას შენთან და არ დავაყენებ წინაშე შენსა, დაე იყოს რისხვა შენი ჩემზე ყველა დღეს ცხოვრებისა ჩემისა. დაე მე ვიყო მონა შენი ნაცვლად ყმაწვილისა... დაე! მონა ბატონისა... ხოლო ყმაწვილი დაე წავიდეს ძმებთან ერთად თავისი. როგორ წავიდე მე მამასთან გარეშე ყმაწვილისა? არ მომიტანო მე ის სიმწარე, რომელიც განგმირავს მამას ჩემსას“. იოსებმა ვერ შეძლო მეტად თავის შეკავება და დაფარვა თავისა ( დაბ. 45 ). ყველა დამსწრეს მან უბრძანა გასულიყო: თვით ახლობელთაგან და სახლეულთაგან არ იყო რომელიმე, როდესაც მან განუცხადა თავი ძმებს. ყველა განეშორა; მაშინ ტირილით და ქვითინით წამოიძახა იოსებმა ძმების მიმართ: „მე – იოსები ვარ!.. განა კიდევ ცოცხალია მამა ჩემი?“ ძმები მოვიდნენ სრულ გაოცებაში, ვერ შეძლეს რაიმე ეპასუხათ მისთვის. იოსებმა უთხრა მათ: „მომიახლოვდით მე“. ისინი მივიდნენ მასთან. „მე – იოსები ვარ, – გაუმეორა მან მათ, – მე – ძმა ვარ თქვენი, რომელიც თქვენ გაყიდეთ ეგვიპტეში. არ იდარდოთ თუმც, რომ თქვენ გამყიდეთ მე აქ... რომ ეს თქვენ არ გაღელვებდეთ, არ გტანჯავდეთ! ღმერთმა, მაფიქრალმა ხსნისადმი თქვენისა, გამომგზავნა მე აქ. აი მეორე წელია დედამიწაზე შიმშილი, და კიდევ დარჩა ხუთი წელი, რომელშიც ამაოდ მოხნავენ მიწას, რომლებშიც სამკალი არ იქნება. ღმერთმა გამომგზავნა მე წინაშე თქვენსა გასამზადებლად თქვენთვის თავშესაფრისა დედამიწაზე და დასაპურებლად ჩვენი მრავალრიცხოვანი ოჯახისა. არა თქვენ გამყიდეთ მე აქ: აქ გამომგზავნა მე ღმერთმა, გამხადა როგორც მამად ფარაონისა, ბატონად მთელ სახლზე მისაზე და მეუფედ მთელი ეგვიპტის მიწისა. იჩქარეთ დაბრუნდეთ მამასთან ჩემსა და უთხარით მას: აი რას გეუბნება შენ ძე შენი, იოსები: „ღმერთმა გამხადა მე ბატონი ეგვიპტისა მოდი ჩემთან, არ დააყოვნო. შენ დასახლდები გესემის მიწაზე, იქნები ახლოს ჩემსა, შენ და ძეები შენნი, და ძეები ძეებისა შენისა, და ცხვრები შენი, და ხარები შენნი, და მთელი ნახირი შენი. მე მოგიტან შენ საზრდოს, იმიტომ რომ კიდევ განმავლობაში ხუთი წლისა იქნება შიმშილი დედამიწაზე. თქვენი თვალები ხედავენ, და თვალები ბენიამენისა, ძმისა ჩემისა, ხედავენ, რომ მე, ჩემი ბაგეებით გეუბნებით თქვენ ამას. მოუყევით მამას ჩემსას მთელი დიდება და ძალაუფლება რომლებიც მოცემულია ჩემთვის ეგვიპტეში, რომელიც თქვენ იხილეთ საკუთარი თქვენი თვალებით. ისწრაფეთ, მოიყვანეთ მამა ჩემი აქ“. იგი მივარდა კისერზე ბენიამენისა, და, ჩაიხუტა რა იგი, ტიროდა, და ბენიამენმაც ჩაიხუტა იგი და ასევე ტიროდა. შემდეგ ცრემლებით იგი ეხვეოდა ყველა ძმას თავისს. მაშინ გაიხსნა ბაგენი მათნი, აქამდე დაბეჭდილი შიშით და გაოცებით: ისინი შევიდნენ საუბარში იოსებთან.

მივიდა ხმა სახლამდე ფარაონისა მოსვილის შესახებ ძმებისა იოსებისა; გაიხარა ფარაონმა და კარმა მისმა. ფარაონმა უთხრა იოსებს: „უთხარი ძმებს შენსას: ასე მოიქეცით, გაავსეთ ტომრები თქვენი პურებით, წადით მიწაზე ქანაანისაზე და, წამოყვანით მამისა თქვენისა, გადმოსახლდით ჩემთან მთელი ქონებით თქვენით. სიმდიდრე ეგვიპტისა გაღებულია თქვენთვის“. იოსებმა აჩუქა ძმებს, თითოეულს, ორ ორი გამოსაცვლელი ტანსაცმელი, ხოლო ბენიამენს ხუთი გამოსაცვლელი და სამასი ოქროს მონეტა. მამას თავისას მან გაუგზავნა ბევრი საჩუქარი ათ სახედარზე და მისცა ათი ჯორი პურით გზაზე. დასაჩუქრებით ასე ძმებისა თავისი, მან გაუშვა ისინი; გაშვებისას, თქვა: გზაზე არ იჩხუბოთ ერთმანეთში“. საჭირო იყო ნებიერი აღზრდილებისათვის უდაბნოსი ასეთი დარიგება: რა თქმა უნდა, ახლა მათ მისცეს მას საკმაო ფასი, ახსოვდათ და შეინარჩუნეს იგი.

დაბრუნდნენ ძეები იაკობისა ქანაანის მიწაზე, მამასთან თავისა, უთხრეს მას: „ძე შენი იოსები ცოცხალია: სწორედ იგი მართავს მთელს ეგვიპტის მიწას“. შეძრწუნდა იაკობი, არ დაუჯერა მათ. ისინი არწმუნებდნენ მას, უყვებოდნენ სიზუსტით ყველა სიტყვას იოსებისას. როდესაც კი ბერმა დაინახა მდიდარი საჩუქრები და ეტლები, გაგზავნილი მათთან იოსებისაგან, მაშინ გაცოცხლდა სული მისი, და თქვა იაკობმა: „დიდია ჩემთვის, თუკი ცოცხალია კიდევ იოსები! წავალ, ვნახავ მას, უწინ სანამ მოვკვდები მე“.

პატრიარქი ადგა მთელი სახლეულით, მთელი ქონებით; მიღწევით ეგრეთ წოდებული ფიცის ჭისა, შესწირა ახლოს მისსა მსხვერპლი ღმერთს ( დაბ. 46 ). ღამის ხილვაში ღმერთმა უთხრა ბერს: „იაკობ! იაკობ! მე ღმერთი ვარ მამათა შენთა. არ შეუშინდე გადასახლებას ეგვიპტეში: იქ გაგხდი შენ ხალხად მრავალრიცხოვნად. მე ჩამოვალ შენთან ერთად ეგვიპტეში და მე გამოგიყვან შენ იქიდან. იოსები თავისი ხელებით დაგიხუჭავს თვალებს შენსას“.

ოჯახობა იაკობისა, გადასახლებისას თავისი საზღვარში ეგვიპტისა, შედგებოდა, ჩათვლით აქ იოსებისაც მისი ძეებით, სამოცდათხუთმეტი სულისაგან მამრობითი სქესისა. მიღწევით გესემის მიწისა, მან გაგზავნა იუდა შესატყობინებლად იოსებისა თავისი მოსვლის შესახებ იოსებმა ბრძანა შეებათ ეტლები და გამოვიდა შესახვედრად ბერი მამისადმი მხარეში გესემისა; დაინახა რა იგი, მივარდა მას ყელზე ტირილით და ქვითინით. იაკობმა უთხრა იოსებს: „ახლა დაე მოვკვდე, იმიტომ რომ მე დავინახე სახე შენი: კიდევ ცოცხალი ხარ!“ როდესაც მთელი ოჯახობა ჩავიდა ეგვიპტეში, იოსებმა უთხრა ძმებს: „წავალ ფარაონთან, შევატყობინებ მას თქვენი მოსვლის შესახებ, ვეტყვი: ძმები ჩემნი და მთელი სახლი მამისა ჩემისა, მცხოვრებნი ქანაანის მიწაზე, მოვიდნენ ჩემთან. ისინი – მესაქონლეები არიან: ასეთია დაკავებულობა ჩვენი გვარისა ძველთაგან. მათ მორეკეს აქ ნახირიც თავისიც. თუკი მოგიწოდებთ თქვენ ფარაონი, და შეგეკითხებათ, როგორია თქვენი საქმიანობა, უპასუხეთ მას: ჩვენ, მონანი შენნი, ბავშვობიდან და აქამდე დაკავებული ვართ მესაქონლეობით; მისით დაკავებული იყვნენ მამებიც ჩვენნი. ხოლო იგი გეტყვით თქვენ: მოთავსდით გესემში არაბეთისაში“. ეს მნიშვნელოვანი მონაკვეთია უნაყოფიერესი მიწისა, ძალიან მოსახერხებელი მესაქონლეობისათვის არასოდეს არ იყო დასახლებული. მიზეზი მოთავსებისა ოჯახისა პატრიარქისა განცალკევებულ და დაუსახლებელ ქვეყნად, ამბობს წერილი, იყო ცნობილი გადმოცემა ეგვიპტელთა, მიმჩნევთა უწმინდურად იმათი, რომლებიც დაკავებულნი იყვნენ მეცხვარეობით. იოსებმა გადასცა ფარაონს, რომ მამა მისი და ძმები ნახირებით თავიანთით მოვიდნენ ქანაანის მიწიდან და გაჩერდნენ ქვეყნად გესემისა ( დაბ. 47 ). ძმათაგან მან გამოირჩია ხუთი ადამიანი და წარუდგინა ისინი ფარაონს. ფარაონმა შეეკითხა ძმებს იოსებისას: „რითი ხართ დაკავებულნი?“ მათ უპასუხეს: „ჩვენ, მონები ვართ შენნი, დაკავებულნი ვართ მეცხვარეობით: ეს საქმიანობა იყო ჩვენი ბავშვობიდან, და საქმიანობა მამათა და წინაპართა ჩვენთა. ახლა ჩვენ მოვედით ვიცხოვროთ მიწაზე შენსა: ქანაანის ქვეყნად უკიდურესად გაძლიერდა შიმშილი, და იქაური საძოვრები არასაკმარისნია ნახირისათვის ჩვენისა. ნება დართე მონებს შენსას დასახლდნენ მიწაზე გესემისაზე“. ფარაონმა უპასუხა, მიბრუნებულმა იოსებისკენ: „მამა შენი და ძმები შენნი მოვიდნენ შენთან. წინაშე შენსა მთელი მიწაა ეგვიპტისა; დაასახლე ისინი საუკეთესო ადგილას. დაე დასახლდნენ მიწაზე გესემისა. თუკი შორის მათსა არის ხალხი შემძლებელნი, მაშინ დაადგინე ისინი უხუცესებად ნახირებისა ჩემისა“. შეიყვანა იოსებმა იაკობიც წინაშე ფარაონისა: ბერმა დალოცა მეფე ეგვიპტისა. ფარაონმა შეეკითხა იაკობს რაოდენობის შესახებ წლებისა მისი. „მე, – უპასუხა ბერმა, – ას ოცდაათი წლისა ვარ. არ დამრჩ ბევრი წელი მე! ცხოვრება ჩემი აღსავსეა უბედურებებით: მე ვერ ვიცოცხლებ იმდენს, რამდენიც იცოცხლეს მამებმა ჩემმა“. და, კვლავ აკურთხა რა მეფე, ბერი გავიდა მისგან. იოსებმა შეასრულა ყველაფერი ბრძანების მიხედვით ფარაონისა მიმართებაში მოთავსებაში მამისა თავისი მიწაზე გესემისაზე. იქ ხშირად საყვარელი ძე ინახულებდა ხოლმე ბერ მამას თავისას და მოჰქონდა მისთვის ყველაფერი საჭირო მის შესანახად.

ძალიან საყურადღებოა სხვადასხვა წვრილმანები სამოქალაქო მოწყობაზე ეგვიპტისა დროს იოსებისა, შემონახული ჩვენთვის წიგნით დაბადებისა. ამ წვრილმანებში ჩანს ნიმუში, როგორ თავდაპირველად წარმოიშვებოდნენ სახელმწიფოები, როგორ ხალხი გადადიოდნენ მდგომარეობიდან ველური თავისუფლებისა მდგომარეობაში ქვეშევრდომობისა; როგორ ეს ქვეშევრდომობა იყო თავდაპირველად არასრული და მეტად მიესედაგებოდა პატრიარქალურ დაქვემდებარებას; როგორც შემდეგ გახდა ქვეშევრდომობა უპირობო; საბოლოოდ, აქვე ჩანს, რომ დამაარსებელი თვითმპყრობელი ანდა მონარქიული მმართველობისა ეგვიპტეში იყო ბრძენი, წმინდა იოსები. მაშინდელი კარისკაცი ფარაონისა, თუმც უკვე წარმოადგენს რამდენადმე დიდებულებასა და ბრწყინვალებას, მაგრამ ვერ მოასწრო კიდევ აცდენოდა პატრიარქალურ უბრალოებას: მისი უდიდესი კარისკაცი პირადად დაკავებული იყო გაყიდვით პურისა; მეორე კარისკაცს მოაქვს კალათები პურებით თავით თვისით, მესამე საკუთარი ხელებით წურავს წვენს ყურძნისაგან თასში, მიართმევს ამ თასს მეფეს არა მხოლოდ დღეებში საზეიმო ნადიმებისას, არამედ, როგორც ჩანს, ყოველდღიურად. ქვეყნის მოსახლეობა ეგვიპტეში იყო კიდევ ძალიან უმნიშვნელო, რისგანაც მთელი ნაყოფიერი მხარე გესემი რჩებოდა დაუსახლებელი, ხოლო მცხოვრებს ქალაქებისას ჰქონდათ შესაძლებლობა დაკავებულიყვნენ ხვნით და მესაქონლეობით. წიგნი დაბადებისა სუნთქავს ახალგაზრდობით პოლიტიკური მსოფლიოსი. თქმულებას ღვთივშთაგონებული მწერლისა ამ წიგნისა, მოსესი, თავისი ბუნებრიობით გადაჰყავს ყურადღებიანი მწერალი განცალკევებულ, საღვთო სიძველეში, ამ ხალხთან, მცხოვრებთან საოცარი უბრალოებით, ამ ახლახან დაწყებული ცხოვრებისა, უცხოსი ყველა გაფაქიზებისა. ეს ცხოვრება და ეს უბრალოება ნაყოფებია ძალისა! ვინც იძირება ხშირად ჭვრეტაში ბიბლიური თქმულებისა, იგი უსათუოდ შეიგრძნობს სულში თავისაში განსაკუთრებულ, უცნაურ შთაბეჭდილებას. ეს შთაბეჭდილება მდგომარეობს ყნოსვაში როგორიღაც სინორჩისა, სიახალგაზრდისა, როგორც სუნთქვისაგან ჰაერისა საოცარი ზაფხულის დილისა. სული ახალგაზრდავდება დაჟინებული მზერებისაგან ახალგაზრდობაზე სოფლისა, საუბრისაგან ახალგაზრდა სამყაროსთან; მისი ძალები ფხიზლდება, მტკიცდება, როგორც სული ბერისა ცოცხლდება შორის საზოგადოებისა ბავშვებისა. სასიამოვნოა დატკბობა სინორჩით ახალგაზრდა მსოფლიოსი, დასვენება მასში შთაბეჭდილებებისაგან თანამედროვე, დაჩაჩანაგებულისა, დაბნეულისა.

ძლიერი შიმშილი გრძელდებოდა; განსაკუთრებით იტანჯებოდა მისგან ეგვიპტე და პალესტინა: ამ ქვეყნებში არც ერთს არ ჰქონდა პური, გარდა გამზადებულისა იოსებისაგან. არ დარჩა არც ოქრო, არც ვერცხლი ორივე მიწაზე: ყველა ფული გადავიდა ხელებში იოსებისა, ხოლო მან შეიტანა ისინი განძთსაცავში ფარაონისაში, რომელიც, საჭიროა შეინიშნოს, იყო თავად სახლში მეფისა ეგვიპტისა. ეგვიპტელები, არ ჰქონდათ რა ფული, ჰქონდათ საჭიროება პურისა: მათ მიჰყიდეს ფარაონს უწინ საქონელი თავისი, შემდეგ მიწა, საბოლოოდ თავად თავიანთი თავი. აი საწყისი უპირობო ქვეშევრდომობისა ეგვიპტეში. მხოლოდ მიწები ქურუმებისა დარჩა მათი საკუთრება: ისინი იღებდნენ პურს ფარაონისგან უსასყიდლოდ, მოწყალებაში. დასასრულს მშიერი წლებისა, როდესაც ეგვიპტელებმა გაამაგრეს ფარაონისათვის მიწები თავიანთი და თავად თავიანთი თავიც, იოსებმა გასცა მათთვის სათესაც თესლები იმ მიზნით, რათა ისინი მეხუთედ ნაწილს მოსავლისას წარუდგენდნენ ყოველწლიურად ხარკად ხაზინისათვის. ეს ხელახლა დაფუძნებული საზომი მიმართებაში ხარკთან და თავად გადატრიალება მიმართებაში ძალაუფლებასთან, იყო მიღებული სიამოვნებით და მადლიერებით ერის მიერ ახალწარმოშობილი თვითმპყრობელი სახელმწიფოსი. „შეგვინარჩუნე შენ სიცოცხლე ჩვენ, – ეუბნებოდნენ ეგვიპტელები იოსებს, – შენ კეთილისმყოფელი ხარ ჩვენი; ვიქნებით მონები ფარაონისა“. მწერალი წიგნისა დაბადებისა შენიშნავს, რომ ეს ხარკი რჩებოდა უცვლელი მის დროსაც ესე იგი, განმავლობაში თითქმის ოთხი საუკუნისა. ნაწარმოებებიდან შეუდარებლად მოგვიანებითი მწერლებისა, ჰეროდოტესი და დიოდორესი, ჩანს, რომ იგივე ხერხი აკრეფისა ხარკისა გრძელდებოდა მათს დრომდე, ჩანს, რომ მიწა ეგვიპტეში იყო საკუთრება მეფეთა ეგვიპტისა. შემოსავლები მეფეთა ეგვიპტისა მიწიდან, ამბობს დიოდორი, იყო იმდენად დამაკმაყოფილებელნი, რომ ყოველგვარი სხვა ხარკი ერიდან გახადეს არასაჭირო ⁹ . ამ განკარგულებაში ჩანს ღრმა, ნათელი გონება იოსებისა, მისი არაჩვეულებრივი შემძლებლობა მართვისა, შემძლებლობა, რომელიც გამოჩნდა მასში თავად სიყრმიდან, და რომელსაც ასე ჩქარა და სამართლიანად შენიშნეს უფროსმაც მცველებისამ და უფროსმაც საპყრობილისამ. იგი ადგენს გადასახადს ძლიერს, მაგრამ უკიდურესად მოსახერხებელს შესატანად თვისების მიხედვით ქვეყნისა. როგორი ხარკი უფრო თვისობრივია ნაყოფიერი ეგვიპტისათვის, როგორც არა ხარკი პურით? ადვილი იყო შეტანა მისი იქ, სადაც მოსავალი ჩვეულებრივი – თავად ასი: ადვილი იყო მოტანა მინდვრებიდან, მდებარე სანაოსნო მდინარეზე, როგორიცაა ყველა მინდორი ეგვიპტისა, მდებარენი ნაპირებზე ნილოსისა, ქალაქებში პურის საკუჭნაოებით, მდგარებით იმავე მდინარეზე: ადვილი იყო დაჯილდოვებულიყო მოუსავლიანობები რომლებიც შესაძლოა მომხდარიყო მოუსავლიანობის წლებში, გადახდით წლებში უზომო მოსავლისა. თუკი შესაძლოა დასახელება როგორი მოსავალია უსაზომო, მაშინ დასახელება ეს უპირატესად წინაშე ყველა მოსავლისა სამყაროსი ეკუთვნის მოსავლებს ყანისა ეგვიპტისა. გასაღება პურისა შიგნით იყო სრულად მოსახერხებელი ფარაონისათვის ნავმისადგომებიდან, მდებარეებიდან ამავე სანაოსნო მდინარეზე. შედეგად, როდესაც დაფუძნდნენ ნავსადგურები ხმელთაშუა ზღვაშიც, ნაპირებზეც რომლისაც ცხოვრობდა მთელი განათლებული და ვაჭარი მსოფლიო იმ დროისა, ეგვიპტე გახდა ბეღელი ამ მსოფლიოსი და დარჩა მის ბეღლად, სანამ ხმელთაშუა ზღვა რჩებოდა მისი ცენტრი; ხოლო იგი იყო ცენტრი განათლებული, მოქმედი მსოფლიოსი თითქმის უახლეს დრომდე, თითქმის განმავლობაში მთელი ცხოვრებისა მსოფლიოსი. დადგენილებას იოსებისას ჰქონდა არაჩვეულებრივი საფუძვლიანობა მთელი სიმარტივით თავისით: ამიტომაც იყო ხანგრძლივი. თავად დრო მოწიწებულია წინაშე ბრძენი სახელმწიფო დადგენილობისა, და შემდეგ ბევრისა ასწლეულისა იცავს მას ხელშეუხებლად, ამდენად სასიკეთოდ სახელმწიფოებისათვის, უცვლელობაში. მეშვეობით აშკარა ყველა სახელმწიფოებრივი სიკეთისა, იოსებმა გააძლიერა და ჩამოაყალიბა ძალაუფლება ფარაონებისა, უზრუნველყო ახალი სახელმწიფო კაპიტალით და გამუდმებული, უხვი შემოსავლებით.

ჩვიდმეტი წელი იცოცხლა იაკობმა მიწაზე ეგვიპტისა და, მიაღწია რა ასორმოცდაშვიდი წლის ასაკს, იგრძნო მოახლოვება სიკვდილისა. რამოდენიმე დღის წინ სიკვდილისა, იგი მოუხმობს საყვარელ ძეს თავისას, იოსებს და ეუბნება მას: „გამიკეთე მე წყალობა და ჭეშმარიტება: არ დამასაფლავო მე ეგვიპტეში. დაე განვისვენო მამებთან ჩემთან! გამიტანე მე ეგვიპტიდან და დამმარხე კუბოში მათსაში“. ტარებული რწმენით – არა რაიმეთი წვრილმანით, მიწიერი სურვილით – შთაგონებულმა ბერი უანდერძებს გადატანას სხეულისას თავისი პალესტინაში და დასაფლავებას მისსას გამოქვაბულში ქებრონის მხარისაში. ასე განმარტავს მის ანდერძს წმინდა მოციქული პავლე, მომხსენებელი სიტყვების შესახებ ამ ანდერძისა, როგორც ჩაგონებულზე ზემოდან და მომცველზე თავის თავში ღრმა საიდუმლოებისა. წმინდა ძე ჰპირდება წმინდან აღასრულოს ნება წმინდისა მამისა ( ებრ. 11:21 ). იაკობმა მოითხოვა, რათა დაპირება ყოფილიყო შემტკიცებული ფიცით, და მისცა ფიცი იოსებმა: მაშინ იაკობი, მჯდარი სარეცელზე თავისაზე, თაყვანი სცა ზედ კვერთხისა იოსებისა. კვერთხი იყო ხელში დიდებულისა – ანდა იმდროინდელი ჩვეულებისამებრ ანდა როგორც ნიშანი დიდებული წოდებისა.

გასვლისას რამოდენიმე დღისა შეატყობინეს იოსები, რომ მამა მისი მოვიდა სრულ დაქანცულობაში ( დაბ. 48 ). მან წაიყვანა თავისთან ორი ძე თავისი, მანასე და ეფრემი, გაემგზავრა მომაკვდავ მამასთან. დაჩაჩანაგებული ბერი იწვა სასიკვდილე სარეცელზე დასუსტებულობაში. მას უთხრეს: „მოდის შენთან ძე შენი იოსები“. ბერმა მოიკრიბა ძალები, დაჯდა სარეცელზე. განამტკიცა კი იგი სიყვარულმა ძისადმი? ანდა ამ წუთას გადმოვიდა მასზე დაფარვა მადლისა? მომაკვდავი გაცოცხლდა სიცოცხლით საღვთო შთაგონებისა. ხშირად რჩეულებში ღვთისაში ბუნებრივი მოქმედებით ადამიანისა მოულოდნელად დაერთვის ზებუნებრივი ქმედება წმინდისა სულისა. ამ ძლევამოსილ ქმედებას გამოჰყავს ადამიანი მისი ჩვეულებრივი მდგომარეობიდან და ხდის იარაღად ღვთისა. ასეთნი იყო სიკვდილისწინა წუთები იაკობისა. როდესაც იოსები შევიდა მასთან, მან უთხრა ძეს: „ჩემი ღმერთი გამომეცხადა მე ლუზაში, მიწაზე ქანაანისაზე, მაკურთხა მე, და მითხრა მე: მე გაგამრავლებ შენ, წარმოვშობ შენგან ტომებს ერებისას და მოგცემ შენ, ხოლო შემდგომად შენსა, შთამომავლობას შენსას, ამ მიწას მარადიულ მფლობელობაში. ამ საფუძველზე ორი ძე შენი, შობილი შენთვის მოსვლამდე ჩემი ეგვიპტეში, დაე იქნებიან ჩემები. ეფრემი და მანასია იქნებიან ჩემები, როგორც ჩემი – რუბიმი და სვიმონი. ძეები, რომლებიც გეშვებიან შენ შემდგომად მათსა, იქნებიან შენები და დაიმკვიდრებენ მემკვიდრეობას სახელების ქვეშ ამ ორი ძმებისა, მათს წაწილად. დედა შენი რაქელი გარდაიცვალა ქანაანის მიწაზე, როდესაც მე მივდიოდი მესოპოტამიიდან და ვუახლოვდებოდი ეფრაფს. ეს იგივეა, რაც ბეთლემი. აქ, გზაზე, დავმარხე მე იგი“. დაინახა რა ძეები იოსებისა, იგი შეეკითხა მას: „ვინაა ეს შენთან?“ იოსებმა უპასუხა: „ეს ძეებია ჩემნი, რომლებიც ღმერთმა მომცა მე აქ“. და თქვა იაკობმა: „მოიყვანე ისინი ჩემთან: მე ვაკურთხევ მათ“. თვალები პატრიარქისა დაიბინდა სიბერისაგან: იგი ვერ ხედავდა ნათლად. როდესაც იოსებმა მოიყვანა მასთან შვილები, მან ჩაიხუტა ისინი, აკოცა მათ და უთხრა იოსებს: „აი მე არ ვიმედოვნებდი დამენახა სახე შენი, ხოლო ღმერთმა მაჩვენა მე შვილებიც შენნი“. იოსებმა გაიყვანა ისინი მუხლებიდან მოხუცისა, და მათ თაყვანი სცეს მას მიწამდე! შემდეგ, ჩასჭიდა ეფრემს მარჯვენა ხელი პირდაპირ მარცხენისა იაკობისა, ხოლო მანასეს მარცხენა პირდაპირ მარჯვენისა იაკობისა, მან მიიყვანა ისინი კვლავ ბერთან, და გაიწვდინა შთაგონებულმა ბერმა ხელები დასალოცად, დაწყობით მათი ჯვარედინად: მარჯვენა ხელი დაადო მან თავზე ეფრემს, ხოლო მარცხენა თავზე მანასეს. პირველ ჯერ ცხადდება დალოცვისას ჯვრის ნიშანი, ჩვეული ნიშანი დალოცვისა ახალი აღთქმის ეკლესიისა! „ღმერთი, – ამბობდა წმინდა პატრიარქი, – ღმერთი, რომელსაც ესათნოვნენ მამები ჩემნი აბრაამი და ისააკი, ღმერთი, მფარველი და დამხმარე ჩემი სიყრმიდან ჩემისა და აქამდე, დამხსნელი ჩემი ყველა თავდასხმისგან, დაე აკურთხევს ამ ბავშვებს! დაე იწოდებიან ისინი სახელის მიხედვით ჩემისა და სახელის მიხედვით მამებისა ჩემისა აბრაამისა და ისააკისა; დაე წარმოიშვას მათგან მრავალრიცხოვანი შთამომავლობა“. როდესაც იოსებმა დაინახა, რომ ბერმა დაადო მარჯვენა ხელი ეფრემს, ეს მოეჩვენა მას არასწორად; მან აიღო მამის ხელი, რათა გადაედო იგი თავიდან ეფრემისა თავზე მანასესი და თქვა: „მამა ჩემო! შენ არა ასე დაალაგე ხელები. აი პირმშო: მასზე დაადე მარჯვენა ხელი“. ბერმა არ ისურვა ეს გაეკეთებინა. „ვიცი, – თქვა მან, – ძეო ჩემო, ვიცი: და ამისგანაც იქნება მრავალრიცხოვანი შთამომავლობა, და ეს იქნება დიდი. მაგრამ უმცროსი ძმა მისი იქნება მეტი: შთამომავლობა მისი შეადგენს მთელ ერს“. მან კვლავ დალოცა ისინი. თქვენში, – თქვა მან, – დაე დაილოცოს ისრაელი! ილაპარაკებენ: დაე აღასრულებს ღმერთი შენზე იმას, რაც მან აღასრულა ეფრემზე და მანასეზე“. ხოლო იოსებს უთხრა: „მე ვკვდები. ღმერთი იქნება თქვენთან და დაგაბრუნებთ თქვენ ამ მიწიდან მიწაზე მამათა თქვენთა. იმ მიწაზე მოცემული გაქვს შენ მონაკვეთი ზედმეტი წინაშე ძმებისა შენისა: იგი ავიღე მე ამორევებისაგან ხმლითა და მშვილდით ჩემით“. სიტყვა კაცთა სულიერთა, შენიშნავს ერთი დიდი დამრიგებელი ასკეტებისა ¹⁰ , მსგავსად სიტყვისა მოხუცი იაკობისა: ისინი სიტყვით თავიანთით გადმოსცემენ მსმენელებს სულიერ ძალას, მცხოვრებს მათში, შეძენილს მათ მიერ ბრძოლით ცოდვასთან, გამარჯვებებით უხილავ ამორეველებთან – ფიქრებთან და შეგრძნებებთან ბიწიერებთან.

საათი აღსასრულისა წმინდისა პატრიარქისა ახლოვდებოდა. ამ სიკვდილისწინა საათს გადმოიღვარა მასზე უხვად წმინდა სული და თითქოს სრულად მოიცვა იგი. იმ უკანასკნელ წუთებში მიწიერი ცხოვრებისა, რომლებშიც სული მზად იყო გამოსულიყო დაძველებული სხეულიდან, ჩამოვიდა სული ღვთისა, გააჩერა განშორება, გადმოღვარა გამავალ სულში, დარჩენილ სხეულში სიცოცხლე მადლისმიერი. მომაკვდავი გაცოცხლდა სიცოცხლით მომავალი საუკუნისა. საჩქაროდ მოითხოვა თავისთან ბერმა ყველა ძენი თავისნი; საჩქაროდ ისინი შეგროვდნენ მასთან, მოეხვივნენ მას. იგი კიდევ იჯდა სარეცელზე. როდესაც ისინი შეგროვდნენ, იაკობმა წარმოთქვა მათთვის შთაგონებული, წინასწარმეტყველური ანდერძი. ეს ანდერძი სუნთქავს ახალგაზრდული ძალებით და პოეზიით, მარადიული ახალგაზრდობით ზეცის მკვიდრებისა და წმინდა პიეზიით მათით. აქ – არაა ადამიანი! აქ ენა ადამიანისა იყო მხოლოდ იარაღი. ასეცაა მოსმენადი მოსაუბრე ღმერთი. ასეცაა მოსმენადი ღმერთი, წარმომთქმელი ნებისა თავისი, ხელისუფლებით განმკარგველი მომავალი ბედისწერებისა ადამიანთა და მათი შორიელი შთამომავლობისა! ანდერძი პატრიარქისა – ზეციური სიმღერაა, ნამღერი სულით ყველას გასაგონად მსოფლიოსგან. ეს სიმღერა უქადაგებს მსოფლიოს გამომსყიდველს, ერებსაც, ჩაძირულებს კერპთმსახურებაში, გაბრწყინებას ნათლით ქრისტიანობისა. „შეგროვდით, – უთხრა მომაკვდავმა ბერმა ძეებს თავისას, უთხრა როგორც უკვე მხარედან იმ საუკუნისა, – შეგროვდით, შემომეხვიეთ მე; მე მოგითხრობთ თქვენ მომავალს. შეგროვდით, ძეებო იაკობისა, მომისმინეთ მე, მოუსმინეთ ისრაელსა, მოუსმინეთ მამას თქვენსას. რუბიმი განეშორება უფლებისაგან პირველობისა ამებისათვის გრძნობადისა: არ მიიღეს ის სვიმონმა და ლევიმ. მათი მიდრეკილება სისხლისღვრისადმი დამარცხებულია წყევლით, შთამომავლობას მათსას ელის გაფანტვა ტომებში სხვა ძმებისა. იუდაზე გაიღო მთელი სიუხვე დალოცვისა: მას აღეთქვა სამოქალაქო ძლევამოსილება, სახელოვნება პირველობა შორის ძმებისა, განსაკუთრებით კი მას წინასწარგანესაზღვრა ყოფილიყო წინაპარი მხსნელისა, რომელიც, – გამოაცხადა წინასწარმეტყველმა ბერმა, – „მოლოდინი ერებისა“. შთაგონებულმა პატრიარქი გამოთქვამდა კურთხევას ძეებისას, ცალკე თითოეულისთვის, ჩამოთვლით ძეებისა ასაკის მიხედვით. მიღწევით სახელისა იოსებისა, მან კვლავ მოუწოდა მასზე და მის შთამომავლობაზე კურთხევას ზეცისას და მიწისას. უეჭველად და ძლიერად გამოიხატა ეს კურთხევა იმ კეთილდღეობაში, რომელშიც შედეგად ისარგებლებდნენ მრავალრიცხოვანი შთამომავლები იოსებისა.

დასასრულს წინასწარმეტყველური ანდერძისა, მეტყველება იაკობისა შეიცვალა: უკვე არ შთააგონებს მას აღტაცება, ზეიმურობა, ზეციური დიდებულება. იგი მსგავსია სხეულისა, დატოვებულისა სულით. ღმერთმა, მოლაპარაკემ ბაგეებით ბერისა, შეწყვიტა თავისი საიდუმლოებრივი მაუწყებლობა: დადუმდა შთაგონებული წინასწარმეტყველი: იწყებს ღონემიხდილობაში საუბარს მომაკვდავი ბერი: „მე მივმართავ, – იყო უკანასკნელი სიტყვები იაკობისა, – ხალხისკენ ჩემისა: დამმარხეთ მე გამოქვაბულში, რომელიც ველზეა ეფრონი ქეტეელისა. იქ დაკრძალული არიან აბრაამი და სარა; იქ დაკრძალული არიან ისააკი და რებეკა: იქ დავმარხე მე ლია“. თქვა რა ეს, იაკობმა დადო სარეცელზე ფეხები და მიიცვალა. იგი შეუერთდა ხალხს თავისას“, – ეუბნენა წერილი, იმ წმინდა მართლებს, რომლებიც მიწამ წარმოშვა და აღზარდა ზეცისათვის, რომლებიც მან უკვე მისცა მხარეს მარადისობისას.

დაინახა რა, რომ იაკობი გარდაიცვალა, იოსები დაეცა პირზე მამისა თავისი, კოცნიდა სახეს, ბაგეებს, დაბეჭდილებს სიკვდილით, ემშვიდობებოდა ამ სახეს უხვი ცრემლებით ( დაბ. 50 ). მან უბრძანა ექიმებს მოემზადებინათ სხეული, ჩვეულებისამებრ ეგვიპტისა, დასამარხად. ექიმები განმავლობაში ორმოცი დღისა აღასრულებდნენ მომზადებას, დამცველს სხეულისა ლპობისაგან. მთელი ეგვიპტე მონაწილეობდა მწუხარებაში იოსებისაში; სამოცდაათი დღე დასტიროდნენ ეგვიპტელები აღსასრულს წმინდისა ბერისა, მოდგმის ფუძემდებელს ისრაელისას. გასვლისას დღეთა გლოვისა, იოსებმა გამოითხოვა თავისთვის ფარაონისაგან ნებართვა აღსასრულებლად ანდერძისა მამისა და თავისი ფიცის აღთქმისა მისდამი, დასაფლელად ძვირფასი სხეულისა მართლისა ქანაანის მიწაზე. ფარაონმა ისურვა, რომ სვლა მისი მესაიდუმლესი მიწაზე ქანაანისაზე ყოფილიყო თანხლებული სათანადო დიდებულებით. მთელი კარი მეფისა ეგვიპტისა, ყველა დიდებულნი მისი თან ახლდნენ იოსებს; მათთან იყო მრავალი ეტლი და მხედარი. ყველა ძეები იაკობისა, ყველა შვილიშვილი მისი, შემძლებელნი მოგზაურობისადმი, მონაწილეობდნენ მასში. მიღწევისას ადგილისა დაფლვისა, მათ პატივი სცეს წმინდა სხეულს შვიდდღიანი გლოვით, „გლოვით დიდით“, – ასე უწოდებს მას წერილი. ის მინდორი, რომელზეც გაჩერდა ეს მრავალრიცხოვანი კრება, და სადაც იგი აღასრულებდა თავის დასაფლველ მგლოვარებას, უწოდეს მცხოვრებმა ქვეყნისამ „მგლოვარებას ეგვიპტისას“.

აღასრულა რა აღთქმა, იოსები დაბრუნდა ეგვიპტეში. კიდევ გრძელდებოდა წუხილი ძმებისა აღსრულებულის გამო მათ მიერ მისდამი ბოროტმოქმედებისა. ისინი ეჭვობდნენ დიდებული ძმის ავმეხსიერებას, ხოლო ეს სუფთა, წმინდა სული იყო შემძლებელი მხოლოდ გულკეთილობისადმი! მიიჩნევით, რომ იოსებს არ სურდა სანახაობით შურისძიებისა აღეშფოთებინა სიწყნარე მოხუცებული მამისა, რომ იგი გადადებდა შურისძიებას მოსახერხებელი დროისათვის, ისინი მივიდნენ მასთან და უთხრეს: „მამამ წინ აღსასრულისა გვიანდერძა: უთხარით იოსებს: აპატიე მათ შეცოდება მათი, აპატიე მათ უმართლობა მათი: მათ აღასრულეს შენზე დანაშაული, მაგრამ შენ აპატიე მათ ბრალი მათი ღვთის გულისთვის მამათა შენთა“. როდესაც ისინი ამბობდნენ ამას, იოსები ტიროდა. ისინი დაეცნენ წინაშე მისსა და თქვეს: „აი, ჩვენ გბარდებით შენ მონებად!“ სულგრძელო იოსებ, იოსებ, ღირსო დალოცვისა მიწისა და ზეცისა, ღირსო დალოცვისო მთელი ტომისა ქრისტიანულისა, დალოცვისა ყველასი, მკითხველთა თქმულებისა მისი დამრიგებლური საქმეებისა, პასუხობდა ძმებს: „არ გეშინოდეთ! მე – ღვთისა ვარ. თქვენ შეითქვით გაგეკეთებინათ ჩემთვის ბოროტება, ხოლო ღმერთი აღასრულებდა ჩემზე სიკეთეს. და აღესრულა მისი განსაზღვრება! ბევრ ხალხს მიეწოდა საზრდო, გადარჩა სიცოცხლე.. არ გეშინოდეთ: მე ვიქნები მფარველი თქვენი და ოჯახისა თქვენისა“. ცოცხალ რწმენას ღმერთისას და ხედვას სუფთა სულიერი თვალებით განგებულებისა ღვთისა აჰყავთ ადამიანი მაღლა ყველა უბედურებაზე, მაღლა საშინელი სულიერი უბედურებისა: ავმეხსიერებისა და შურისძიებისა.

წიგნი დაბადებისა დუმს შემდგომ გარემოებებზე ცხოვრებისა იოსებისაზე: ალბათ – ცხოვრებამ მისიმა გაიარა სიჩუმეში და დაურღვეველ კეთილდღეობაში. წერილი ამბობს მხოლოდ, რომ იოსებმა დარჩენილი დღეები თავისი გაატარა ეგვიპტეში, ხედავდა შვილიშვილებს ეფრემისას, ხედავდა ძეებს მაქირისას, უფროსი ძისა მანასესი და გარდაიცვალა ას ათი წლისა. გადასვლისას მარადისობაში, მან უანდერძა თავისიანებს: „მე ვკვდები. ღმერთი მოგინახულებთ თქვენ და გაგიყვანთ ამ მიწიდან მიწაზე, რომელიც მან აღგითქვათ მოეცა თქვენთვის. მაშინ, გამგზავრებისას თქვენისა, წაიღეთ ძვლები ჩემნი აქედან თქვენთან ერთად მიწაზე აღთქმულზე“. გააკეთა რა ეს ანდერძი, მან განისვენა; სხეული მისი, დაცული ლპობისაგან, იყო დადებული ყუთში, მომზადებული ნაანდერძები გადატანისათვის. და სამი საუკუნე ელოდა სხეული იოსებისა გადატანას, რომელზეც ანდერზი იყო მიცემული და მიღებული ასეთი რწმენით.

დაე მოვკვდები და ვიყო დაფლული ეგვიპტეში, ქვეყნად ჩემი მოგზაურობისა. მაგრამ გიანდერძებთ შვილებს ჩემსას მე – უშვილო – გიანდერძებთ ტომს ჩემსას, რათა ისინი გადასახლდნენ მიწაზე აღთქმულზე და გადაიტანონ იქ თავისთან ჩემი სხეული. შვილებად და ტომად ვუწოდებ ფიქრებს, შობილთ გონებაში ჩემსა, გრძნობებს, შობილებს გულში ჩემსა. შვილებო ჩემნო! ტომო ჩემო! დატოვეთ მიწა გესემი, მისი მსუქანი საძოვრები, მხოლოდ მოხერხებული მესაქონლეობისათვის. გადასახლდით ეგვიპდიდან, ამ ამქვეყნიური მსოფლიოდან, სადაც მეფობს სხეული და ცოდვა, გადასახლდით ზეცაში! სხეული ჩემი დაე ჩავიდეს დროებით მიწაში, რომლისგანაც იგი აღებულია. როდესაც კი, გაღვიძებული საყვირით აღდგომისა, იგი აღდგება ძილისაგან სასიკვდილესი, თქვენ – ფიქრებო და შეგრძნებებო ჩემნო – ფრთაშესხმულნო სულით, აიყვანეთ აღმდგარი სხეული ზეცაში! ზეცა აღთქმულია ღვთისგან ყველა ადამიანისათვის: არა მხოლოდ სულისა მისი, არამედ სხეულისათვისაც! ასე! მოვა დრო – მოინახულებს ღმერთი ადამიანს, შეაგროვებს სხეულს მისსას, დაფანტულს ფერფლად, შერეულს მიწასთან, გააცოცხლებს ამ სხეულს. და თუკი ფიქრები და შეგრძნებები ადამიანისა ღირსნია ზეცისა, ცხებულნი, აღბეჭდილნი სულის მიერ, მაშინ სხეულიც მისი შეიცვლება, იდიდება, შეფრთიანდება, სულთან ერთად აფრენს ზეცად.

Next