ნეტარ არს კაცი 1
გალობს შთაგონებული საღვთო მგალობელი, უკრავს ხმოვან სიმებს.
როდესაც მაყრუებდა მე ხმა ამა სოფლისა, მე არ შემეძლო მესმინა მისი. ახლა, სიჩუმეში განმარტოვებისა, ვიწყებ მიყურადებას მგალობლისადმი საიდუმლოებრივისა. ხმებიცა, და საგალობელიც მისი ხდებიან ჩემთვის როგორც უფრო გასაგებნი. როგორც თითქოს იხსნება ჩემში ახალი შესაძლებლობა, შესაძლებლობა ვუსმინო მას და შესაძლებლობა გავიგო მისი. ვარჩევ ხმებში მისსაში ახალ გრძნობას, სიტყვებში ახალ აზრს, საოცარს, საოცარს, როგორც ღვთის სიბრძნეს.
საულ! შეწყვიტე მძვინვარება: დაე განგეშოროს შენგან სული მზაკვარი... გალობს წმინდა დავითი, ჟღარუნებენ მწყობრში ებანნი.
საულს ვუწოდებ ჩემს გონებას, აღელვებულს, აღშფოთებულს ფიქრებით, გამომავლებით სოფლისმპყრობელისაგან. იგი – გონება ჩემი – დადგენილია ღვთისგან დადგენილების დროიდან მეფობისა ისრაელისა – შექმნის დროიდან და შემდეგ გამოსყიდვისა ადამიანებისა – მეფედ, მეუფედ სულისა და სხეულისა; ურჩობით ღვთისადმი, დარღვევით მცნებებისა ღვთისა, დარღვევით ერთობისა ღმერთთან მან გარეშე დატოვა თაავისი თავი ღირსებისა და მადლისა. სულიერნი და ხორციელნი ძალები მისდამი არაა დამორჩილებული; თავად იგი გავლენის ქვეშაა მზაკვარი სულისა.
გალობს წმინდა დავითი, წინასწარმეტყველებს სიტყვებს ზეცისას. და ხმები ფსალმუნისანი მისი – ხმებია ზეციერნი! საგანი გალობისა: ნეტარება ადამიანისა .
ძმებო, ვუსმინოთ სწავლებას საღვთოს, გადმოცემულს საღვთო საგალობლებში. ვუსმინოთ სიტყვებს, ვუსმინოთ ხმებს, რომლებითაც საუბრობს, რომლებითაც გრგვინავს ჩვენდამი ზეცა.
ო თქვენ, მაძებარნო ბედნიერებისა, მიდევნებულნო სიამოვნებებისადმი, მოწყურებულნო სიამოვნებებისანო! მოდით: მოისმინეთ წმინდა გალობანი მოისმინეთ სწავლება გადამრჩენელი. სადამდე თქვენ უნდა დახეტიალობდეთ, დაწანწალებდეთ ბარებში და მთებში, გაუვალ უდაბნოებში და ტევრებში? სადამდე უნდა სტანჯავდეთ თავებს შრომით გამუდმებულით და ამაოთი, არ დაგვირგვინებულებით არავითარი ნაყოფებით, არავითარი შენაძენებით მტკიცეებით? მოდრიკეთ მორჩილი ყური: შეისმინეთ, რას ამბობს სული წმინდა ბაგეებით დავითისა ადამიანურ ნეტარებაზე, რომლისადმიც მიისწრაფის, რომელიც სწყურია ყველა ადამიანს.
დაე დაჩუმდეს ყველაფერი გარშემო ჩემსა! და შიგნითაც ჩემსა დაე დაჩუმდნენ თავად ფიქრები ჩემნი! დაე იდუმოს გულმა! დაე ცხოვრობდეს იმოქმედოს მხოლოდ მოკრძალებულმა ყურადღებამ! დაე შევიდნენ სულში მისი მეშვეობით წმინდა შთაბეჭდილებები და აზრები!
იყო დავითი მეფე და არ უთქვამს, რომ საყდარი მეფეთა – საყდარია ნეტარებისა ადამიანურისა.
იყო დავითი მხედართმთავარი და გმირი, ახალგაზრდობის წლებიდან სიბერემდე დავობდა უცხოტომელებთან სისხლიან ბრძოლებში, რამდენიც გადაიხადა ბრძოლა, იმდენი მოიპოვა გამარჯვება, წაპირებზე ევფრატისა ნაპირებიდან იორდანისა გადააადგილა საზღვრები თავისი სამეფოსი და არ უთქვამს, რომ დიდებაში ძლევაშემოსილისა და დამპყრობელისა – არის ნეტარება ადამიანისა.
შეაგროვა დავითმა მრავალრიცხოვანი სიმდიდრე, შეაგროვა იგი ხმლით თავისით. ოქრო იდო საწყობებში მისაში როგორც სპილენძი, ხოლო ვერცხლი დაყრილი მასში იყო როგორც თუჯი. მაგრამ არ უთქვამს დავითს, რომ სიმდიდრეში – ნეტარებაა ადამიანისა.
ჰქონდა დავითს ყველა მიწიერი ნუგეში – არც ერთს მათგანს არ მიიჩნევდა ნეტარებად ადამიანისად.
როდესაც დავითი იყო ყრმა, როდესაც დაკავება მისი იყო – მწყემსვა ცხვრებისა მამისა მისისა იესესი: მოულოდნელად, ბრძანებით ღვთისათი, მოდის წინასწარმეტყველი სამუელი, წმინდა ზეთით სცხებს ღარიბ მწყემსს მეფედ ისრაელის ერისად. საათს ცხებისას თავისი მეფობაზე დავითმა არ უწოდა საათად ნეტარებისად.
დღეებს ბავშვობისას ატარებდა დავითი უდაბნოში ველურში. იქ კუნთებმა მისმა დაიწყო შეგრძნება თავისში მამაცობა კუნთებისა დევგმირისა: გარეშე იარაღისა, ერთადერთი ხელებით, ეცემოდა იგი ლომს და დათვს, ახრჩობდა ლომსა და დათვს. იქ სული მისი დაიწყო შეძვრამ აღვსებამ ზეციური შთაგონებით. ხელებმა შემმუსვრელმა ლომისამ და დათვისამ, შეთხზეს ფსალმუნი, შეეხნენ სიმებს, დაჭიმულებს და მოყვანილებს თანხმობაში მოქმედებასთან სულისასთან: გაისმა ჰარმონიული, დამატკბობელი, სულიერი გონიერი ხმები. შორს, შორს იქით დროებისა იქით საუკუნეებისა და ათასწლეულებისა, გაისმა ეს ხმები, გამეორდა და მეორდება მრავალრიცხოვანი ხმებით, განუთქვეს სახელი დავითს ყველა კიდემდე მიწისა, ყველა საუკუნეში მისი ქრისტიანული ყოფისა. ცხოვრება უდაბნოსი, ცხოვრება, სავსე ღვაწლებით საოცარებით, საოცარი შთაგონებით, დავითმა არ უწოდა ნეტარებად ადამიანისა.
„ნეტარ არს კაცი“, გალობს იგი, – როგორ ადგილასაც როგორ წოდებაშიც როგორ მდგომარეობაშიც და წოდებაშიც არ უნდა იყოს ეს კაცი, „რომელი არა მივიდა ზრახვასა უღმრთოთასა და გზასა ცოდვილთასა არა დადგა და საჯდომელსა უსჯულოთასა არა დაჯდა“ ( ფს. 1:1 ).
„ნეტარ არს კაცი“, რომელიც თავს იცავს ცოდვისაგან, რომელიც ირიდებს თავიდან ცოდვას, როგორ სახეშიც, როგორ შესამოსელშიც არ წარუდგეს მას ცოდვა: წარუდგება კი იგი უკანონო საქციელში, წარუდგება კი ფიქრებში, მრჩეველში უკანონობისა ანდა გრძნობაში მომტანში სიამოვნებისა, დატკბობისა ცოდვილისა.
თუკი ასეთი მტკიცე მამაცობით სუსტი ქალი იგერიებს თავიდან ცოდვას, მაშინ ისიც „ნეტარ არს კაცი“, ნაგალობევი დავითის მიერ.
მონაწილეები ამ ნეტარებისანი მონაწილენი მამაკაცური ქრისტეში ასაკისა – ყრმანი და ბავშვები არიან მტკიცედ შეწინააღმდეგებულნი ცოდვისადმი. არაა თვალღება სამართლიანი ღვთისათვის.
„ნეტარ არს კაცი“, რომლისაც მთელი ნება რჯულშია ღვთისაში ( ფს. 1:2 ). ნეტარია გული, მომწიფებული შემეცნებაში ნებისა ღვთისა, დამნახავი „რამეთუ ტკბილ არს უფალი“ ( ფს. 33:9 ), მომხვეჭელი ამ ხედვისა გემებით მცნებათა უფლისათა შემაერთებელია ნებისა თავისი ნებასთან უფლისასთან. ასეთია გული: კაცი. ნეტარია გული, ანთებული გულმოდგინებით საღვთოთი! ნეტარია გული, დამწვარი გაუძღომელი სურვილით ნებისა ღვთისა ნეტარია გული, ტკბილად და აუტანლად ტანჯული სიყვარულით ღვთის მიმართ! ასეთია გული: ადგილი, სოფელი, დარბაზი, საყდარი ნეტარებისა!.. ზის ნაადრევი დილიდან არწივი მწვერვალზე მაღალი ფრიალოსი, მოელვარე თვალები მისი ხარბად ეძებენ ნადავლს, შემდეგ იგი ფრინდება ცისფერ ცაში, ცურავს, გაშლილი ფართოდ ფრთები, ვრცელ სივრცეში, ეძებენ ნადავლს. როდესაც დაინახავს მას, – ისარივით, ელვასავით, ეშვება მასზე, მეორე ისრით ფრინდება მისგან, ქრება. დააპურა მართვეები თავისი, და კვლავ საგუშაგოზეა თავისაზე: კლდეზე ანდა ზეცაში. ასეთია გული, დაავადებული წყლულით განუკურნებელი სიყვარულისა მცნებებისადმი ღვთისა! და სწორედ ეს სიყვარულია – ნეტარება . მცნებებში – არა მხოლოდ საქმიანობაა: მათში დაფარულია და მისი მეშვეობით ცხადდება სულიერი გონება: „ მცნებათა შენთაგან გულისჴმა-ვყავ“, – ამბობს წინასწარმეტყველი „ყოვლითა გულითა ჩემითა გამოგიძიე შენ... გზასა მცნებათა შენთასა ვრბიოდე, რაჟამს განვრცე გული ჩემი... და ვიწურთიდ მცნებათა შენთა, რომელნიცა შევიყვარენ ფრიად!.. კეთილ არს ჩემდა შჯული პირისა შენისა უფროს ათასეულისა ოქროსა და ვერცხლისა!... შევიყვარენ მცნებანი შენნი უფროს ოქროსა და ანთრაკისა!.. გულსა შინა ჩემსა დავიფარენ სიტყუანი შენნი, რათა არა შეგცოდო შენ!.. ვიხარებდე მე სიტყუათა შენთა ზედა, ვითარცა ვინ პოვის ტყუჱ დიდძალი!.. მიძღოდე მე ალაგსა მცნებათა შენთასა, რამეთუ იგი მთნდა მე“ ( ფს. 118:104, 10, 32, 47, 72, 127, 11, 162, 35 ).
ამოდის მზე: ხალხი ისწრაფის საქმიანობებისადმი თავიანთისა. ყოველს თავისი მიზანი აქვს, თავისი განზრახვა. რაც სულია სხეულში, ისაა მიზანი და განზრახვა ყოველგვარ ადამიანურ დაკავებულობაში. ერთი შრომობს, ზრუნავს მოსაძიებლად ხორციელი საგანძურებისა; მეორე – მოსანიჭებლად თავისთვის უხვი სიამოვნებებისა; სხვა – მოსახვეჭად მიწიერი, ამაო დიდებისა; საბოლოოდ, ზოგი ამბობს, ფიქრობს, რომ მის საქმიანობებს აქვთ მიზნად სახელმწიფო და საზოგადოებრივი სარგებელი. მესაიდუმლეს კანონისა ღვთისა ყველა ვარჯიშში, ყველა საქმეში თავისაში აქვს მიზნად ღვთისთვის სათნოყოფა. სოფელი გადაიქცევა ხოლმე მისთვის წიგნად მცნებებისა ღვთისა. გადაკითხულობს იგი ამ წიგნს საქმეებით, ყოფაქცევით, სიცოცხლით. გული მისი რაც მეტად გადაიკითხავს ამ წიგნს, მით მეტად ნათლდება სულიერი გონებით, მით მეტად განხურდება განმავლობაში გზადაგზა ღვთისმოსაობისა და სათნოებებისა. იგი იხვეჭს ცეცხლოვან ფრთებს რწმენისას, იწყებს გათელვას ყოველგვარი შიშისას მტრულისას, გადაიქროლებს ზემოთ ყოველგვარი უფსკრულისა, გაბედვას ყოველგვარი კეთილი დაწყებისა. ნეტარია ასეთი გული! ასეთი გული: „ნეტარ არს კაცი“.
მოდის ღამე მისი ჩრდილებით, ფერწასული ნათლით, რომელსაც გამოსცემს ღამის მნათობნი ზეცისანი, აგროვებს ხალხს ზედაპირიდან დედამიწისა მათს ჯარვებში, მათს თავშესაფრებში. ამ თავშესაფრებში მოწყენილობაა, სიცარიელეა სულისა; ცდილობენ ჩაახშონ თავისი ტანჯვა უგუნური შესაქცევით; უსაქმურობა, გაფუჭებულობა ზნისა მიეცემა ხმაურიან გართობებს, და ჭურჭელნი ტაძრისა ღვთისა – გონება, გული, სხეული – გამოყენებული არიან ბალთაზარისაგან გამოსაყენებლად დანაშაულებრივისათვის. მონა მიწისა, მონა დროებითი ცხოვრებისეული საზრუნავებისა, ძლივს გამოგლეჯილი საზრუნავებისაგან, რომლებშიც იგი იხრჩობოდა განმავლობაში დღისა, ამზადებს სიჩუმეშI ღამისაში ახალ საზრუნავებს შემდეგი დღისათვის; და დღეები მისნი, და ღამენი, მთელი ცხოვრება – მსხვერპლია ამაოებისა და ხრწნადობისა. ბჟუტავს მდაბალი კანდელი წინაშე წმინდა ხატებისა, ფანტავს მიბნედილ სინათლეს საწოლ ოთახში მართლისა. და იგი თავისი საზრუნავითაა, შეუწყვეტელი, მღრღნელით მისი საზრუნავით მას მოაქვს საწოლ ოთახში ხსოვნა დღის საქმიანობაზე თავისაზე, ადარებს მას ფიცრებს, რომლებზეც ამოტვიფრულია გამოცხადებული ადამიანისათვის ნება ღვთისა – წერილით; უკმარისობებს თავის ქმედებებში, ფიქრებში, გულისმიერ მოძრაობებში მკურნალობს სინანულით, რეცხს ცრემლებით; განსაახლებლად და გასაძლიერებლად ღვაწლთა ითხოვს ზეცისაგან ახალ ძალებს, ახალ სინათლეს. მადლისმიერი ნათელი, ზებუნებრივი ძალა გადმოდის ღვთისაგან სულში, მომტანისა ლოცვებისა მტკივნეული შეგრძნებით სიგლახაკისა, სისუსტისა, ადვილადდაცემულობისა ადამიანურისა. ასე „დღე დღესა აუწყებს სიტყუასა და ღამე ღამესა მიუთხრობს მეცნიერებასა“ ( ფს. 18:3 ). ასეთი ცხოვრება – განუწყვეტელი წარმატებაა განუწყვეტელი შენაძენნი, შენაძენნი მარადიულნი. ასე მცხოვრები: „ნეტარ არს კაცი“.
და იქნება ეს კაცი „ვითარცა ხე დანერგული თანაწარსადინელსა წყალთასა“ ( ფს. 1:3 ). ასეთი ხე არ უშინის მცხუნვარე სხივებს მზისას, არ უშინის გვალვას: ფესვები მისი ყოველთვის ნასაზრდოებია სინოტივით; არ ელოდებიან ისინი წვიმებს, არ ითმენენ არასოდეს უკმარისობებს კვებაში, იმ უკმარისობას, რომლისგანაც ხენი, გაზრდილნი მთიან და მშრალ ადგილებში, ხშირად ავადმყოფობენ, ხშირად ჭნებიან, კვდებიან. ხის, გაზრდილისა სიმაღლეზე, გახსნილი ზემოქმედებისათვის ქარებისა და მზისა, იშვიათად მსმელისა წვიმისა ზეციურისა, იშვიათად განახლებულისა ცვრით ზეციერით, მსგავსია ადამიანი, განწყობილი ღვთისმოსავობისათვის, მაგრამ გამტარებელი ცხოვრებისა უყურადღებოსი, გაფანტულისა ცოტათი და ზედაპირულად დაკავებულისა შესწავლით კანონისა ღვთისა. ზოგჯერ ისიც ახლდება ცვრით ლმობიერებისათი; ზოგჯერ მის გამხმარ სულსაც ეცემა მაცოცხლებელი ცრემლის წვიმა სინანულისა; ზოგჯერ მისი გონებაცა და გულიც გაღვიძებული არიან მოძრაობით ღვთისადმი; მაგრამ ეს მდგომარეობა არ არის ხოლმე, არ შესაძლოა იყოს მუდმივი, თვით გახანგრძლივებული. აზრები და შეგრძნებები რელიგიურნი, როდესაც არაა განათლებული აშკარა და სრული შემეცნებით ნებისა ღვთისა, არ აქვთ არავითარი განსაზღვრულობა, არავითარი საფუძვლიანობა, და ამიტომ არ აქვთ ძალები და სიცოცხლე. შემსწავლელი კანონისა ღვთისა დღე და ღამე მსგავსია ხისა, დანერგულისა „თანაწარსადინელსა წყალთასა“. გამუდმებით მოჩქეფენ თვით ფესვებიდან მისი გრილი ახალი წყლები; გამუდმებით მისი გონება და გული – ეს ფესვები ადამიანისა – ჩაძირულნი არიან კანონში ღვთისაში, სვამენ წმინდა კანონს ღვთისას; გამუდმებით დუღს მისთვის სუფთა, სავსე ძალებით, ნაკადები სიცოცხლისა მარადიულისა. ეს წყლები, ეს ძალა, ეს სიცოცხლე: სული წმინდაა მცხოვრები საღვთო და წმინდა წერილში, მცხოვრები მცნებებში სახარებისა. ვინც ღრმავდება გამუდმებით წერილში, სწავლობს მას სიმდაბლით სულისა, გამომთხოვნელი ღვთისაგან შთაგონებისა ლოცვით; ვინც მიმართავს სახარების მცნებების მიხედვით ყველა საქმეს თავისას, ყველა დაფარულ მოძრაობებს სულისას, იგი აუცილებლად გახდება ზიარი მცხოვრებისა მათში წმინდისა სულისა „შევეყავ მე – გვაუწყა საკუთარ თავზე სულმა წმინდამ – ყოველთა მოშიშთა შენთა და რომელთა დაიცვნიან მცნებანი შენნი“ ( ფს. 118, 63 ) 2 .
შესწავლა კანონისა ღვთისა მოითხოვს მოთმინებას. ეს შესწავლა არის მოპოვება სულისა თვისისა: „ მოთმინებითა თქუენითა – გვავალებს უფალი, – მოიპოვნეთ სულნი თქუენნი.“ ( ლკ. 21,19 ). ეს – მეცნიერებაა მეცნიერებათა შორის! ესაა – ზეციერი მეცნიერება! ეს – მეცნიერებაა გადაცემული ადამიანისათვის ღვთისაგან! ალაგნი მისნი სრულად განცალკევებულია იმ ჩვეულებრივი ალაგებისაგან, რომლებითაც მიდიან მეცნიერებები მიწიერნი, მეცნიერებანი ადამიანურნი, მეცნიერებანი, შობილნი ჩვენი დაცემული გონებით საკუთარი მისი ნათლისაგან, ჩვენი მდგომარეობისათვის დაცემულობაში. განალაღებენ, ბღენძავენ გონებას მეცნიერებანი ადამიანურნი, ხორცს ასხავენ ზრდიან ადამიანურ მეს! საღვთო მეცნიერება ეხსნება სულს, წინასწარშემზადებულს, შემუსვრილს, გასწორებულს თვითუარყოფით, როგორც გარეშე დარჩენილს თვითმყოფადობისაგან მიზეზით თავისი სიმდაბლისა გამხდარისა სარკედ, არ მქონესი არავითარი საკუთარი გარეგნობისა, შემძლებელი ამ მიზეზით მიღებისა და არეკვლისა საღვთო მოხაზულობებისა. საღვთო მეცნიერება – სიბღძნეა ღვთისა, ღვთის სიტყვა. ამბობს მასზე ძე სირაქისა: სიბრძნემ ძენი თავისნი აიყვანა, და შეეწევა მძებნელებს მისსას. მოყვარულს მისას უყვარს სიცოცხლე, და მისდამი აღივსებიან სიხარულით; ჩაჭიდებული მისსა დაიმკვიდრებს დიდებას, და სადაცა შევიდეს, აკურთხევს მას უფალი; მსახურნი მისნი მოემსახურებიან წმინდას, და მოყვარულს მისას უყვარს უფალი; მსმენელი მისი განსჯის ჰქონდეს ენები, და მაყურადებელი მსიი დაემკვიდრება დაიმედებულს“. ასეთია საღვთო მეცნიერება! ასეთია სიბრძნე ღმრთისა! იგი – გამოცხადებაა ღვთისა! მასში – ღმერთია! მისდამი მისასვლელი – სიმდაბლითაა! მისდამი მისასვლელი – უარყოფითაა საკუთარი გონებისა! მიუვალია იგი გონებისათვის ადამიანურისა! უარყოფილია იგი მის მიერ, მიჩნეულია სისულელედ! და იგი, კადნიერი, ამაყი მტერია მისი, ღვთისმგმობად მიიჩნევს მას სიგიჟედ, ბრკოლდება მასზე იმისათვის, რომ იგი გაეცხადა ადამიანებს ჯვარზე, და აცისკროვნებს მათ ჯვრიდან. მისასვლელი მასთან – თვითუარყოფითაა მისასვლელი მასთან – ჯვარცმითაა! მისასვლელი მასთან – რწმენითაა აგრძელებს ძე ზირაქისა: „თუკი ირწმუნებ, იმემკვიდრევებ მას“ ( ზირ. 4:12-17 ).
ჭეშმარიტი, ღვთისთვის სათნო რწმენა, რომელშიც არაა არავითარი პირფერობა და სიცრუე, მდგომარეობს აღსრულებაში მცნებებისა სახარებისა, შრომისმოყვარე და გამუდმებულ დარგვაში მათისა სულში საკუთარში, ბრძოლაში გონებასთან, ღვთისსაწინააღმდეგო შეგრძნებებთან, მოძრაობებთან გულისა და სხეულისა. გონებაცა, და გულიც, და სხეულიც დაცემული ადამიანისა მტრულად განწყობილია კანონისადმი ღვთისა. გონება დაცემული არ იღებს გონებას ღვთისას; დაცემული გული ეწინააღმდეგება ნებას ღვთისას; თავად სხეულმა, დაქვემდებარებულმა ხრწნილებისადმი, მოიხვეჭა თავისი განცალკევებული ნება, მიცემული მისდამი ცოდვითდაცემის მიერ უხვად შემატყობინებელი ადამიანისადმი მომაკვდინებელი შემეცნებისა სიკეთისა და ბოროტებისა. ვიწროა და საჭირველი გზა ჩვენი სიბრძნისაკენ ღვთისა! მივყავართ ჩვენ მასთან წმინდა რწმენას, გათელვით, შემუსვრით წინააღმდეგობისა გონებისაც და გულისაც და სხეულისაც დაცემულისა. აქ საჭიროა მოთმინება! აქ საჭიროა სიმტკიცე, მუდმივობა, მრავალმთმენობა! მოთმინებითა თქვენითა მოიპოვნეთ სულნი თქუენნი. ვისაც უნდა მოიტანოს ნაყოფი სულიერი – დაე აღასრულოს მოთმინებით ხანგრძლივით, აღსავსეთი სხვადასხვა გადატრიალებით და უბედურებით ომი წინააღმდეგ ცოდვისა! იგი მხოლოდ შეძლებს განჭვრიტოს ნაყოფი სულისა ხეზე სულისა თავისისა, ვინც დააყვავებს ამ ნაყოფს, წმინდას, ნაზს, ბევრი და მამაცური მოთმინებით! მოვუსმინოთ, მოვუსმინოთ კიდევ ბრძენს! „სიბრძნე, – ქადაგებს იგი, – გულარძნილად დადის მასთან“ – მოწაფესთან თავისთან – პრიველად, შიში მოაქვს მისთვის, და დატანჯავს მას სასჯელით თავისით: სანამ რწმენას იქონიებს სული მისი, და გამოსცდის მას გამართლებულებში თავისეში. და კვალად დაბრუნდება პირდაპირ მასთან, და გაამხიარულებს მას: და გაუმხელს მას საიდუმლოებებს თავისას“ ( ზირ. 4:18-21 ).
გადიან დღენი, თვენი, წლები, დადგება „თავისი დრო“, დრო ნაცნობი ღვთისათვის, „დამხსნელი ჟამთა და წელთაჲ თჳსითა ჴელმწიფებითა,“ ( საქ. 1:7 ), და „ხე, დანერგული თანაწარსადინელთა წყალთასა“, მოაქვს ნაყოფი თავისი. ეს ნაყოფი – აშკარა ზიარებაა წმინდისა სულისა, აღთქმული ძისაგან ღვთისა ყველა ჭეშმარიტად-მორწმუნისადმი მასში. საუცხოოა, საოცარი ნაყოფი სულისა! ცვლის მთელ ადამიანს! გადადის საღვთო წერილი წიგნიდან სულში; აღიბეჭდება უხილავი თითით მის დაფებზე – გონებასა და გულზე – სიტყვა ღვთისა და ნება ღვთისა, სიტყვაა და სული აღესრულება ასეთ ადამიანზე აღთქმული ძის მიერ ღვთისა: „მდინარენი მუცლისა მისისაგან დიოდიან წყლისა ცხოველისანი. ესე თქუა სულისა მისთჳს, რომელი მიღებად იყო მორწმუნეთა მათ მისა მიმართ“ ( ინ. 7:38-39 ), – განმარტავს სიტყვას მხსნელისას შეყვარებული მოწაფე მისი მესაიდუმლე სიბრძნისა და მიცემული მის მიერ ღვთისმეტყველებისა. თავად „ფოთოლი“ ასეთი ხისა „არა დასცვივნეს“ ( ფს. 1:3 ). ფოთოლი, სწავლების მიხედვით მამებისა, – ხორციელი ღვაწლნია: და ისინი იღებს თავის ღირებულებას, უხრწნელებას და სიცოცხლეს, განახლებისას, აღორძინებისას სულისა სულისა მიერ წმინდისა. ნება ასეთი ადამიანისა ერწყმის ერთად ნებასთან ღვთისასთან: მას სურს მხოლოდ სასურველი ღვთისადმი, აღასრულებს მხოლოდ ნებას ღვთისას. ამიტომაც მას ჰყავს ღმერთი თანამშრომლად ყველა თავის წამოწყებებში „და ყოველივე, რაიცა ყოს წარემართოს მას. ( ფს. 1:3 ).
არაა ასეთი მსგავსება ცოდვილებისათვის! არ ადარებს მათ შთაგონებული დავითი ხეებს ანდა რამე სხვას მქონეს თვისებისა, ნიშნებისა სიცოცხლისა! სხვაა, სხვაა მათთვის შედარება! „არა ესე უღმრთონი, არა ესრე, – გალობს სამეფო წინასწარმეტყველი – არამედ ვითარცა მტუერი, რომელ აგავის ქარმან პირისაგან ქუეყანისა.“ ( ფს. 1:4 ). უღმრთონო! თქვენ – მტვერი ხართ უსიცოცხლონი, ატაცებული გრიგალით ქარბუქისა – ხმაურიანი ამაო სოფლისა – პირისაგან მიწისა, მოტრიალე ჰაერში, ქროლილი სქელი, დამჩრდილავი მზისა, მთელი ბუნებისა ღრუბლით.
არ უყურო ამ ღრუბელს! არ ენდო მოტყუებულობას თვალთა შენთა! მათთვის ცარიელი მტვერი, უმნიშვნელო მტვერი მცდარად წარმოიდგინება ღრუბლად. დახუჭე წუთიერად თვალები, და გაიფრენს ღრუბელი მტვრისა, ტარებული ძლიერი, წამიერი სუნთქვით გრიგალისა, არ დაზიანებით შენი მხედველობისა. შემდგომად წუთისა შენ გააღებ თვალებს, შეხედავ – სადაა ღრუბელი ფართო? მოძებნი მის კვალს, და არაა ღრუბელი, არაა შემდგომად მისა არავითარი კვალი, არაა არავითარი ნიშანი ყოფნისა მისი.
მრისხანე საგალობლით, მრისხანე ხმებით აგრძელებს დავითი წარმოთქმას მრისხანე, საბედისწერო განსაზღვრებისა ცოდვილებზე. „ამისთვის არა აღდგენ უღმრთონი სასჯელსა, არცა ცოდვილნი ზრახვასა მართალთასა“ ( ფს. 1:5 ). არაა მონაწილეობა უღმრთოთათვის „აღდგომაში პირველში“ ( გამოცხ. 20 ), რომელიც აღწერა წმინდა იოანემ აპოკალიფსში, აღდგომაში სულიერში, აღსრულებულში დროს მიწიერი ცხოვრებისა, როდესაც შეეხება სულს ყოვლადძლიერი სული და განაახლებს მას მეორედ შობაში. აღადგენს სულს, აცოცხლებს სიცოცხლისათვის საღვთოსი. მისი გონება და გული ნათლდება, ხდება ზიარნი სულიერი გონებისა. „ზრახვაი იგი სულისაჲ – ცხორება არს და მშჳდობა“ 3 , – განსაზღვრებით სულიერთა. თავად ეს ზრახვა – ნიშანია აღდგომისა. ასე, საწინააღმდეგოდ, ხორცის ზრახვა – უხილავი სიკვდილია სულისა ( რომ. 8:6 ). სულის ზრახვა – მოქმედებაა წმინდისა სულისა. იგი ხედავს ცოდვას, ხედავს ვნებებს თავის თავში და სხვებში, ხედავს თავის სულს და სულს სხვებისას, ხედავს ბადეებს სოფლისმპყრობელისას, ამხობს ყოველგვარ აზრს, ამაღლებულს გონებაზე ქრისტესაზე, იცილებს თავისი თავისგან ცოდვას, როგორ სახესხვაობაშიც იგი არ მიახლოებულიყოს: იმიტომ რომ სულის ზრახვა – სასუფეველია, ნათელი წმინდისა სულისა გონებაში და გულში. „არა აღდგნენ უღმრთონი“ სულიერი განსჯისათვის! ეს განსჯა – „რჩევაა“ მხოლოდ „მართალთა“, მათი საკუთრება. იგი მიუვალია, მიუწვდომელი უღმრთოთათვის და ცოდვილთა. იგი – ღვთისხილვაა. იგი მხოლოდ წმინდანი გულითა რამეთუ მათ ღმერთი იხილონ“ ( მთ. 5:8 ).
გზა უღმრთოთა საძულველია ღვთისათვის, ამდენად უცხოა და საძაგელი მისთვის, რომ წერილი წარმოადგენს ღმერთს მიბრუნებულს მისგან, როგორც არ მცნობელისგან მისი. საწინააღმდეგოდ ამისა, გზა სიმართლისა იმდენად სათნოა ღვთისათვის, რომ წერილი ამბობს მასზე: „უწყის უფალმა გზაჲ მართალთა“ ( ფს. 1:6 ). და ზუსტად, მან ერთადერთმა იცის ეს გზა! – ნეტარო გზაო! შენ მიგყავს ღმერთამდე! შენ დაფარული ხარ დაუსრულებელ ღმერთში! შენი საწყისი – ღმერთია, და ბოლო შენი – ღმერთია! შენ უსასრულო ხარ, როგორც უსასულოა ღმერთი.
გზას უღმრთოთას აქვს საზღვარი, აქვს მწარე ზღვარი! ეს საზღვარი კიდეზეა ღრმა, ბნელი უფსკრულისა, მარადიული საცავისა მარადიული სიკვდილისა. და „იღუპება“ იგი – გზა უღმრთოთა – სამარადისოდ ამ საშინელ უფსკრულში, მომყვანი წინასწარ მასთან და დამღუპავი მასში ყველა მსვლელისა მისით.
უწყის უფალმა გზაჲ მართალთაჲ, და გზაჲ უღმრთოთა წარწყმდეს. ( ფს. 1:6 ). „ნეტარ არს კაცი, რომელი არა მივიდა ზრახვასა უღმრთოთასა“, არ გაგიტაცოს მათმა სახემ აზრთა, მათმა ზნეობრივმა წესებმა, მათმა ქცევამ, „არამედ შჯულსა უფლისასა არს ნება მისი.“
ასე გალობს ზეციერი, საოცარი დავითი: წმინდა შთაგონებულ საგალობელს მისსას ყურს უგდებდა მეუდაბნოე.
1847 წელი. ნიკოლაევის ბაბაევის მონასტერი
Next