დიდება ღმერთს!

დიდება ღმერთს! დიდება ღმერთს! დიდება ღმერთს! ყველაფრისთვის, რასაც ვხედავ ჩემში, ყველაფერზე, ყველაფერში – „დიდება ღმერთს!“

რას ვხედავ მე ჩემში? – ვხედავ ცოდვას, ცოდვას შეუწყვეტელს: ვხედავ გამუდმებულ დარღვას უწმინდესი მცნებებისას ღვთისა, შემოქმედისა და გამომსყიდველისა ჩემისა. და ღმერთი ჩემი ხედავს ცოდვებს ჩემსას, ხედავს მათ ყველას, ხედავს აურაცხელობას მათსას. როდესაც მე, ადამიანი, არსება შეზღუდული, უძლურებით მსგავსი ბალახისა და ყვავილისა ველისა, უფრო სუფთად შევხედავ ცოდვებს ჩემსას: მაშინ ისინი მაყენებენ მე თავზარს სიმრავლითაც და ხარისხითაც თავიანთით. და როგორი არიან ისინი წინაშე თვალთა ღვთისა, ყოვლადწმინდისა, ყოვლადსრულყოფილისა?

აქამდეც მრავლისმთმენად უყურებს ღმერთი ჩემს შებრკოლებებს! აქმდეც არ მიმცემს მე დაღუპვას, დიდხანს დამსახურებულს და გამოწვეულს! არ მეხსნება ქვეშ ჩემსა მიწა, არ მშთანთქავს დამნაშავეს, მის დამამძიმებელს! ზეცა არ ჩამოუშვებს თავის ცეცხლს, არ წვავს მისით დამრღვევს ბრძანებისა ზეციერთა! არ ამოდიან წყლები თავიანთი საცავებიდან, არ მიემართებიან ცოდვილისაკენ მცოდველისა აშკარად წინაშე ყველა ქმნილებისა, არ იტაცებს, არ კრძალავს მას სიღრმეებში ბნელი უფსკრულებისა! ჯოჯოხეთი კავდება: არ მიეცემა მას მსხვერპლი, რომელსაც იგი ითხოვს სამართლიანად, რომელზეც აქვს უდავო უფლება!

მოწიწებით და შიშით ვუყურებ ღმერთს, მაყურებელს ცოდვებისადმი ჩემისა, მხედველისა მათი უფრო ცხადად, ვიდრე როგორც ხედავს მათ სინდისი ჩემი. მის საოცარ მრავალმთმენობას მოვყავარ მე გაოცებაში, გაშტერებაში: ვმადლობ, ვადიდებ ამ „მიუწვდომელ სიკეთეს“. იკარგება ჩემში აზრები; მთლად მოვიცვები მადლიერებით და დიდებით მადლიერება და დიდება სრულად მიპყრობს მე, მადებენ მოწიწებულ მდუმარებას გონებასა და გულზე, შეგრძნება, ფიქრი, წარმოთქმა ენით შემიძლია მხოლოდ ერთისა: „დიდება ღმერთს!“

სად კიდევ მიქრი, აზრო ჩემო? უყურე მტკიცედ ცოდვებს ჩემსას, აღძარი ჩემში ქვითინი მათზე: მე მესაჭიროება განწმენდა მწარე მგლოვარებით, განწმენდა ცრემლებით განუწყვეტელნით. არ შეისმენს, მიფრინავს – დაუოკებელი – დგება თვალუწვდომელ სიმაღლეზე! მისი ფრენა მსგავსია გავარდნისა ელვისა, როდესაც ელვა ეხება ერთ გაელვებაში ორ დაბოლოებას ცისკიდისა. და დადგა ფიქრი სიმაღლეზე სულიერი ჭვრეტისა, იქიდან უყურებს არაჩვეულებრივ, უფართოვეს სანახაობას, ნახატს უფერმწერულესს, უგანსაცვიფრებლესს, წინაშე მისსა – მთელი სამყაროა, ყველა დრო შექმნიდან დასასრულამდე სოფლისა, ყველა მოვლენა ამა სოფლისა, წარსულიც და აწმყოსეულიც, და მომავალიც; წინაშე მისსა ბედისწერანია ყოველი ადამიანისა დანაწევრებულად მათისა განკერძოებულად; დროებზე, საზოგადოებრივი მოვლენებისა კერძო ბედისწერებზეც იხილვება ღმერთი, შემოქმედი ყველა ქმნილებისა და უსაზღვრო მათი მბრძანებელი, ყველაფრის მხედველი, ყველაფრის განმგებელი, ყველაფრის წინასწარ განმსაზღვრავი თავისი დანიშნულებისა, მიმცემელი თავისი დანიშნულებისა.

ღმერთი დაუშვებს ხოლმე ადამიანისათვის იყოს მხედველი თავისი განგებულებისა. მაგრამ მიზეზები ბედისწერისა, საწყისი ბრძანებისა ღვთისა, ცნობილია მხოლოდ ღვთისათვის: „ვინ ცნა გონებაჲ უფლისაჲ, აუ ვინ თანა-მზრახველ ეყო მას“ ( რომ. 11:34 )? და ის, რომ დაიშვება ადამიანისათვის იყოს მხედველი ღვთისა მის განგებაში, მის მართვაში ქმნილებისა, ბედისწერაში მისსა, არის უდიდესი სიკეთე ადამიანისათვის, გამომფრქვეველი ადამიანისათვის ჭარბი სულიერი სარგებლისა.

ხედვა შემოქმედისა და უფლისა ყველა ხილულისა და უხილავისა ქმნილებისა შემოსავს მხედველს ძალით ზებუნებრივით: ამ ხილვით შეერთებულია აღიარება შეუზღუდავი ძალაუფლებისა ყოვლისშემძლისა მეფისა ქმნილებისა ქმნილებაზე. თმები თავისა ჩვენისა, თმანი ამდენად უმნიშვნელონი უძლური წარმოდგენის მიხედვით ადამიანისა, დათვლილია ამ შეუზღუდავი ყველაფრის მომცველი სიბრძნის მიერ და ინახება მის მიერ ( მთ. 10:30 ; ლკ.21:18 ). მით მეტად ხელის მოძრაობის გარეშე მისისა არ შესაძლოა აღსრულდეს არავითარი თავგადასავალი, არავითარი გადატრიალება ცხოვრებაში ადამიანისა. ქრისტიანი, მხედველი მიუდრეკლად განგებულებისა ღვთისა, იცავს შორის ულმობლეს ფათერაკთა გამუდმებულ სიმამაცეს და შეურყეველ სიმტკიცეს. იგი ამბობს წმინდა ფსალმუნთმგალობელთან ერთად და წინასწარმეტყველისა: „წინასწარვხედევდ უფალსა, წინაშე ჩემსა მარადის რამეთუ მარჯულ ჩემსა არს, რაჲთა არა შევიძრა“ ( ფს.15:8 ). უფალი ჩემი შემწეა: არ შევუშინდები არავითარ უბედურებას, არც მივეცემი სევდას, არც ჩავიძირები ღრმა ზღვაში სევდისა. ყველაფრისთვის – „დიდება ღმერთს!“

ხედვით განგებულებისა ღვთისა ჩაიგონება უსაზღვრო მორჩილება ღვთისა. შემოსაზღვრავენ განა მონას ღვთისას ყველა მხრიდან სხვადასხვა და მრავალხლართული მწუხარებები? – ასე ანუგეშებს იგი თავის მოწყლულ გულს: „ყველაფერს ამას ხედავს ღმერთი. თუკი მიზეზებით, მისი, ბრძნულისა, ცნობილთა, მწუხარებები იქნებოდნენ ჩემთვის არა სასარგებლონი და არა საჭირონი, მაშინ იგი, ყოვლისშემძლე, ამაცილებდა მათ. მაგრამ იგი არ მაცილებს მათ: არის თუმც მისი ყოვლადწმინდა ნება იმაზე, რომ ისინი არ მჩაგრავდნენ მე. ძვირადღირებულია ჩემთვის ეს ნება, უფრო ღირებული ცხოვრებაზე! უმჯობესია მოკვდეს ქმნილება, ვიდრე უკუაგდოს ნება შემოქმედისა! ამ ნებაში – ჭეშმარიტი სიცოცხლეა! ვინც კვდება აღსრულებისათვის ნებისა ღვთისა, ის შეაბიჯებს უფრო დიდ განვითარებაში სიცოცხლისა. ყველაფრისათვის – „დიდება ღმერთს!“

ხედვისაგან განგებულებისა ღვთისა წარმოიშვება სულში ღრმა სიმშვიდე და ერთგული სიყვარული მოყვასისადმი, რომლებისაც ვერავითარი ქარები აღელვებას აღშფოთებას ვერ შეძლებენ. ასეთი სულისათვის არაა შეურაცხყოფა, არაა წყენა, არაა ბოროტმოქმედება: ყველა ქმნილება მოქმედებს ბრძანების მიხედვით ანდა დაშვებით შემოქმედისა; ქმნილება – მხოლოდ ბრმა იარაღია. ასეთ სულში გაისმის ხმა სიმდაბლისა, დამადანაშაულებელისა მისი აურაცხელ შეცოდებებში, გამამართლებელი მოყვასისა, როგორც იარაღისა „მართლმსაჯული განგებულებისა“. სანუგეშოდ გაისმის ეს ხმა შორის ტანჯვისა, მოაქვს სიმშვიდე, ნუგეში; იგი ჩუმად ქადაგებს: „მე ვიღებ ღირსს საქმეთათვის ჩემისა. უმჯობესია ჩემთვის ვევნო მცირედროულ ცხოვრებაში, ვიდრე მარადიულად ვიტანჯო მარადიულ სატანჯველებში ჯოჯოხეთისა. ცოდვანი ჩემნი არ შეიძლება იყოს დაუსჯელნი: ამას მოითხოვს მართლმსაჯულება ღვთისა. იმაში, რომ ისინი ისჯება მოკლე მიწიერ ცხოვრებაში, ვხედავ გამოუთქმელ ღვთის გულმოწყალებას“, „დიდება ღმერთს!“

ხედვა განგებულებისა ღვთისა იცავს, ზრდის რწმენას ღვთისას. მხედველი უხილავი ყოვლისშემძლე ხელისა – მმართველისა მსოფლიოსი, იმყოფება შეუცბუნებელი საშინელი ქარიშხლებისას, აღმაშფოთებელისა ცხოვრებისეული ზღვისა: მას სწამს, რომ ყოფა სამოქალაქო, მკვებავია ეკლესიისა, ბედი ყოველი ადამიანისა ძლებს ყოვლისშემძლე და ბრძენი მარჯვენით ღვთისათი. ხედვისას მრისხანე ტალღებისა, სასტიკი ქარიშხლებისა, შავბნელი ღრუბლებისა, იგი იკმაყოფილებს და ამშვიდებს თავს აზრით, რო მომხდარს ხედავს ღმერთი. ადამიანისათვის – სუსტი ქმნილებისათვის – შესაფერისია ჩუმი, მდაბალი მორჩილება, მხოლოდ მოკრძალებული შემეცნება, ჭვრეტა განგებულებებისა ღვთისა. დაე მიიქცევა ყველაფერი წინასწარ მოხაზული მისდამი გზისადმი, განსაზღვრული ზეციდან მიზნისადმი! ყველაფრისათვის – „დიდება ღმერთს!“

წინაშე ხედვისა საღვთო განგებულებისა ვერ ძლებს ვერც მხოლოდ დროებითნი სევდანი, არამედ ისინიც, რომლებიც მოელიან ადამიანს შებიჯებისას მისი მარადისობაში, საზღვრის მიღმა სამარისა. მათ აბლაგვებს, ანადგურებს მადლისმიერი ნუგეში, ყოველთვის ჩამომავალი სულში, უარმყოფელში თავისი თავისა დასამორჩილებლად ღვთისადმი. თავის უარყოფისას, მიცემულობისას ნებისა ღვთისა, თვით სიკვდილი არაა საშიში: სარწმუნო მონა ქრისტესი მისცემს თავის სულს და მარადიულ ხვედრს ხელთა ქრისტესთა, აძლევს მტკიცე რწმენით ქრისტესი, იმედით შეურყეველით მის სიკეთის შესახებ და ძალისა. როდესაც სული განეყრება სხეულს, და კადნიერად, თავხედად, მიადგებიან მას ანგელოზები უარყოფილნი, იგი თავისი თვითუარყოფით განგმირავს, მიაქცევს გაქცევისაკენ ანგელოზებს ბნელებს და ბოროტებს. „წამიყვანეთ, წამიყვანეთ მე, მამაცურად ეტყვის იგი მათ, ჩამაგდეთ უფსკრულში ბნელისა და ცეცხლისა, ჩამაგდეთ უფსკრულში ჯოჯოხეთისა, თუკი არის ამაზე ნება ღვთისა ჩემისა, თუკი მოსულა მისგან ასეთი ჩემზე განსაზღვრება: უფრო ადვილია გარეშე დავრჩე სიტკბოებისაგან სამოთხისა, ადვილია გადავიტანო ალი ჯოჯოხეთისა, ვიდრე დავარღვიო ნება, განსაზღვრება დიდებულისა ღვთისა. მას მე მივეცი და მივეცემი! იგი ხოლო არა თქვენ, ხართ მსაჯულნი ჩემთა უძლურებათა და შეცოდებათა! – თქვენ, უგუნურ ურჩობაშიც კი თქვენსაში მხოლოდ აღმასრულებელნი ხართ მისი განსაზღვრებისა“. შეირყევიან, მოვლენ გაოცებაში მსახურნი სოფლისმპყრობელისანი, იხილავენ რა თვითუარყოფას მამაცურს, მშვიდს, სრულ მიცემულობას ნებისადმი ღვთისა! უარყოფით ამ ნეტარი მორჩილებისა, ისინი გახდნენ ანგელოზებისაგან ნათლისა და სიკეთისა ბნელებად და ყოვლადბოროტი დემონები. ისინი უკუიქცევიან სირცხვილით, ხოლო სული აუკრძალავად მიმართავს თავის სვლას იქ, სადაც მისი საგანძურია – ღმერთი ⁴¹⁶ . იქ იგი განჭვრეტს პირისპირ ხედულს აქ რწმენით განგებაში მისაში, და მარადიულად გამოცხადებას „დიდება ღმერთს“.

„დიდება ღმერთს!“ ძლევამოსილი სიტყვებია! დროს მწუხარე გარემოებათა, როდესაც შემოეხვევა გარშემოევლება გულს გულისთქმები ეჭვისანი, სულმოკლეობისანი, უკმაყოფილებისანი, დრტვინვისა, უნდა დავაძალოთ თავს ხშირი, აუჩქარებელი, ყურადღებიანი გამეორებისათვის სიტყვებისა: „დიდება ღმერთს!“ ვინც უბრალოებით გულისა დაუჯერებს წარმოდგენილს აქ დარიგებას, და შემთხვევითი საჭიროებისას გამოცდის მას თავად საქმით: იგი იხილავს საოცარ ძალას ქება-დიდებისა ღვთისა; იგი გაიხარებს შეძენისათვის ასე სასარგებლოსი ახალი ცოდნისა, გაიხარებს შეძენისათვის იარაღისა წინააღმდეგ აზრობრივი მტრებისა, როგორც ძლიერი და მოხერხებულისა. მხოლოდ ხმაურისაგან ამ სიტყვებისა, წარმოთქმულთა შეგროვებისას ბნელი გულისთქმებისა სევდისა და გულგატეხილობისა, მხოლოდ ხმისგან ამ სიტყვებისა, წარმოთქმულსია ძალდატანებით, როგორც თითქოს მხოლოდ ბაგეებით, როგორც თითქოს მხოლოდ ჰაერზე, შეირყევა, მიიმართება გაქცევისაკენ თავადები ჰაერისანი; გაიფანტებიან როგორც ფერფლნი ძლიერი ქარისაგან, ყველა აზრები შავბნელნი; განგვეშორება სიმძიმე და მოწყენილობა სულიდან; მისდამი მოდის მასში გამეფდება სიმსუბუქე, სიმშვიდე, მშვიდობა, ნუგეშისცემა, სიხარული, „დიდება ღმერთს!“

„დიდება ღმერთს!“ საზეიმო სიტყვებია! სიტყვები – გამოცხადება გამარჯვებისა! სიტყვები – სიხარული ყველა სარწმუნო მონათა ღვთისათა, შიში და დამარცხება ყველა მტრისათვის მისი, შემუსვრა იარაღისა მისი. ეს იარაღი – ცოდვაა; ეს იარაღი – ხორციელი გონებაა, დაცემული ადამიანური სიბრძნე. იგი წარმოიშვა დაცემულობიდან, აქვს საწყისი მიზეზი თავისი ცოდვა, უარყოფილია ღვთისაგან, გამუდმებით იბრძვის ღვთის წინააღმდეგ, გამუდმებით უარიყოფა ღვთისაგან. მოწყლულისათვის მწუხარებით ამაოდ შეიკრიბებიან ყველა ბრძენნი მიწისანი; ამაოდ უმკურნალებენ მას მკურნალობებით მჭევრმეტყველებისათი, ფილოსოფიისა; ამაოა გარჯა თავად ავადმყოფისა, თუკი იგი მოისურვებს გამოარჩიოს მრავალდახლართული ბადე მწუხარებისა ძალისხმევით საკუთარი გონებისა. ძალიან ხშირად, თითქმის ყოველთვის გონება სრულად იკარგება ამ ბადეში მრავალდახლართულში! ხშირად ხედავს იგი თავს გახლართულს, დაპატიმრებულს ყველა მხრიდან! ხშირად გადარჩენა, თავად ნუგეში ჩანს უკვე შეუძლებელი! და კვდებიან მრავალნი აუტანელი სიმძიმისა სასტიკი სევდისა, იღუპებიან სასიკვდილე წყლულისაგან, წყლულისაგან მწუხარესი, ვერ მპოვნელნი დედამიწაზე ვერავითარი საშუალებისა, საკმაოდ ძლიერისა, რათა განკურნოს ეს წყლული. მიწიერი სიბრძნე წარდგომილი იყო მთელი საშუალებით თავისით: ყველაფერი აღმოჩნდა უძლური, არარაობა. უგულებელყავი, უსაყვარლესო ძმაო, უარყოფილი ღვთისაგან! გადადე გვერდით ყველა იარაღი შენი გონებისა! მიიღე იარაღი, რომელიც მოიცემა შენთვის სიშლეგით ქადაგებისა ქრისტესი. სიბრძნე ადამიანური დამცინავად გაიღიმებს, დაინახავს რა იარაღს, შემოთავაზებულს რწმენით; დაცემული გონება, თავისი თვისების მიხედვით მტრობისა ღვთის მიმართ, არ დააყოვნებს წარმოადგინოს უგონიერესი შეპასუხებები, აღსავსე განათლებული სკეპტიციზმით და ირონიით. არ მიაქციო მათ, უარყოფილებს ღვთისაგან, მტრებს ღვთისათ, არავითარი ყურადღება. მწუხარებაში შენსა დაიწყე წარმოთქმა სულიდან, გამეორება – გარეშე ყოველგვარი ფიქრისა – სიტყვებისა: „დიდება ღმერთს!“ დაინახავ ნიშანს, დაინახავ სასწაულს: ეს სიტყვები გაფანტავენ სევდას, მოიხმობენ გულში ნუგეშს, აღასრულებენ იმას, რაც არ შეეძლოთ შეესრულებინათ გონებას გონიერებთას და სიბრძნეს ბრძენთას დედამიწისას. შერცხვებათ, შერცხვებათ ამ გონებას, ამ სიბრძნეს, ხოლო შენ, დახსნილი, განკურნებული, მორწმუნე ცოცხალი რწმენით, დადასტურებულით შენთვის შენში თავად, დაიწყებ მიძღვნას „დიდებისა ღმერთს!“

„დიდება ღმერთს!“ ბევრს სათნომყოფელებიდან ღვთისა უყვარდათ ხშირად გამეორება ამ სიტყვებისა: მათ იგემეს დაფარული მათში ძალა. წმინდა იოანე ოქროპირი , როდესაც საუბრობდა სულიერ მეგობრებთან და ძმებთან როგორიღაც გარემოებაზე, განსაკუთრებით მწუხარეთაზე, საფუძვლიან ქვად, საფუძვლიან დოგმატად საუბრისა, ყოველთვის დებდა სიტყვებს: „ ყველაფრისთვის დიდება ღმერთს!“ ჩვევად თავისი, შენახულით საეკლესიო ისტორიისაგან მომავალი შთამომავლებისათვის, იგი, დარტყმით მეორე თითით მარჯვენა ხელისა გაშლილ სელიგულზე მარცხენისა ⁴¹⁷ ყოველთვის იწყებდა სიტყვებს თავისას სიტყვებით: „ ყველაფრისთვის დიდება ღმერთს!“

ძმებო მივეჩვიოთ ჩვენც ხშირ დიდებას ღვთისას; მივაშუროთ ამ იარაღს მწუხარებებისას ჩვენისა; გამუდმებული დიდებისმეტყველებით ღვთისადმი ავიცილოთ წარვხოცოთ ჩვენი უხილავი მტერნი, განსაკუთრებით ისინი მათგანნი, რომლებიც ცდილობენ დაგვამხონ ჩვენ სევდით, სულმოკლეობით, ბუზღუნით, სასოწარკვეთილებით. გავწმინდოთ თავები ცრემლებით, ლოცვით, კითხვით წმინდა წერილისა და წერილებისა მამათა, რათა გავხდეთ მხედველნი განგებულებისა ღვთისა, ყველაფრის მხედველისა, ყველაფრის მფლობელისა, ყველაფრის გამგებელისა, ყველაფრის მიმმართველისა გამოუთქმელი ბედისწერების მიხედვით თავისი მიზნებისადმი, ნაცნობისა მხოლოდ ღვთისადმი. გამხდარები მაყურებლებად საღვთო განგებულებისა, მოწიწებით დაურღვეველით გულისმიერი მშვიდობისა სრულ მორჩილებაში და მტკიცე რწმენით, გავოცდეთ დიდებულებით მიუწვდომელი ღვთისა, აღვუვლინოთ მას დიდება აწ და საუკუნეთა უკუნისამდე.

ღირს არს და მართალ – ქმნილებისათვის გამუდმებულად გადიდებდეს შენ, ღმერთს შემოქმედს, აღმომყვანებელს ჩვენი არსებობაში არარსებობიდან, მხოლოდ, უსასრულო, მიუწვდომელი შენი სიკეთის გამო, შემამკობელისა ჩვენისა სილამაზით დიდებით შენი ხატებისა და მსგავსებისა, შემყვანებელს ჩვენი ნეტარებაში და სიამოვნებაში სამოთხისა, რომლისთვისაც დასასრული არ იყო დაწესებული.

რით ვუპასუხეთ ჩვენ კეთილისმყოფელს? რა მიუძღვნა სამადლობლად შემოქმედისა მიწამ, გაცოცხლებულმა მის მიერ?

ჩვენ შევთანხმდით მტერთან შენთან, ანგელოზთან, აჯანყებულთან წინააღმდეგ ღვთისა, წამომწყებისა ბოროტებისა. ჩვენ ყურად ვიღეთ სიტყვებისადმი გმობას კეთილისმყოფელისა: შემოქმედისა ჩვენისა, ყოვლადსრულყოფილ სიკეთეზე ჩვენ გადავწყვიტეთ ეჭვი მიგვეტანა შურისა.

ვაი რომ, როგორი დაბნელებაა! ვაი, როგორი დაცემაა გონებისა! სიმაღლიდან ღვთის ხედვისა და ღვთისმეტყველებისა, წამიერად მოდგმა ჩვენი, წინაპარში ჩვენში, ვარდება უფსკრულში მარადიული სიკვდილისა...

თავდაპირველად დაეცა სატანა; ნათელი ანგელოზი გახდა ბნელი დემონი: არ ჰქონდა რა სხეული, მან შესცოდა გონებით და სიტყვით. მიუხედავად იმისა, რომ უმანკო სიხარულში, სხვა წმინდა ანგელოზთან ერთად, ედიდებინა ღმერთი – კეთილისმყოფელი, მან შეიყვარა ღვთის გმობა. როგორც კი დაიწყო აზრმა ბნელმა, მომაკვდინებელმა, როგორც კი განახორციელა იგი დამღუპველი სიტყვით, მსგავსით უბოროტესი შხამისა, რომ დაბნელდა, შეიცვალა ჩამოვარდა გამოუთქმელი სიჩქარით მაღალი ედემისა დედამიწაზე. სიჩქარეზე მისი დაცემისა მოწმობს დაუსაბამო სიტყვა: ვხედევდ – ამბობს იგი, – ეშმაკსა ვითარცა ელვასა, ზეცით გარდამოვრდომილსა. ( ლკ. 10:18 ).

იმდენად სწრაფი იყო დაცემაც ადამიანისა, მიმყოლისა ანგელოზისა დაცემულისა, დამწყებისა თავისი დაცემისა მიღებით აზრისა ბნელისა, ღვთის მგმობარისა, რომელსაც მოჰყვა დარღვევა მცნებისა ღვთისა. ეს დარღვევა უკვე იყო წინსწრებული დაფარული არად ჩაგდებით უარყოფით ღმერთისა.

ვაი, როგორი დაბრმავებაა! როგორი საშინელი შეცოდება! როგორი საშინელი დაცემულობა! წინაშე ამ შეცოდებისა, წინაშე ამ დაცემისა უმნიშვნელოა სასჯელი: გამოგდება სამოთხიდან, ძიება საარსებო პურისა ოფლით პირისა, ტკივილი შვილის შობისა, მიბრუნება მიწისადმი, რომლისაგანაც შემოქმედისაგან აღებულია ჩვენი სხეულები.

მაგრამ შენ, რას აკეთებ სიკეთევ უსაზღვროვ? რით შენ მიაგებ მიგების მიმართ ჩვენისა, რომლითაც ჩვენ მოგაგეთ შენ პირველი შენი სიკეთისათვის? რითი მოგვაგებ ურჩობისათვის შენ, უსანდოობისათვის შენ მიმართ, მიღებისათვის საშინელი გმობისათვის შენ მიმართ – შენ წინააღმდეგ, რომელიც – თავად - სიკეთე ხარ თავად-სრულყოფილება?

შენ მოგვაგებ ახალი წყალობებით, უფრო დიდებით პირველზე. ერთი საღვთო პირიდან შენით იღებ ადამიანობას; – იღებ გარეშე ცოდვისა, ყველა უძლურება ჩვენი, რომლებიც მიეწებნენ ბუნებას ადამიანურს შემდგომად დაცემულობისა მისი, შენ გვეცხადები თვალთადმი ჩვენისა, დაფარვით აუტანელი დიდებისა ღვთაებისა ადამიანური სხეულით; მყოფი სიტყვად ღვთისად, გვიქადაგებ ჩვენ სიტყვას ღვთისას ბგერებით სიტყვისა ადამიანურისა. ძალა შენი – ძალაა ღვთისა. სიმშვიდე შენი – სიმშვიდეა ტარიგისა. სახელი შენი – სახელი ადამიანისა. ეს ყოვლადწმინდა სახელი აბრუნებს ზეცას და დედამიწას. როგორი მანუგეშებლად და დიადად ჟღერს სახელი შენი! იგი როდესაც შედის სასმენელში, როდესაც გამოდის ბაგეებიდან, შედის და გამოდის, როგორც შეუფასებელი საუნჯე, შეუფასებელი მარგალიტი! „იესო ქრისტე!“ შენ – უფალი ხარ ადამიანთა და ადამიანი. როგორი საოცრებაა, მოხდენილად შეაერთე შენ ღვთაება ადამიანობასთან! როგორ საოცრად შენ მოქმედებ! შენ – ღმერთიც ხარ, და ადამიანიც! შენ – მეუფეც ხარ, და მონაც ! ⁴¹⁸ შენ – მღვდელმთავარიც ხარ და მსხვერპლიც! შენ – მხსნელიც ხარ, და მომავალი მიუკერძოებელი მსაჯულიც სამყაროსი! თან კურნავ შენ ყველა სნეულებას! და მოინახულებ იღებ ცოდვილებს! და აღადგენ მკვდართ! და უბრძანებ წყლებს ზღვისას, ქარებს ცისას! და საოცრად იზრდება პურები ხელებში შენსა, მოაქვთ ათასჯერადი მოსავალი, – ითესება, მოიწევა, გამოიცხობა, იტეხება ერთ და იმავე დროს, ერთ წამში! და გშია შენ, რათა ჩვენ განგვათავუფლო შიმშილისაგან! და გწყურია შენ, რათა გაქრეს ჩვენი წყურვილი! და მოგზაურობ სოფელში ჩვენი გაძევებისა გარჯით თავისა, რათა დაგვიბრუნო ჩვენ დაკარგული ჩვენ მიერ, სიმშვიდე, აღსავსე სიტკბოებით, ზეციური ბუნება! და ღვრი ოფლს შენსას ბაღში გეთსიმანიისა, რათა ჩვენ შევწყვიტოთ დაღვრა ოფლისა ჩვენისა საძიებლად პურისა კუჭისათვის, ვისწავლოთ დავღვაროთ იგი ლოცვებში ღირსეული ზიარებისათვის პურისა ზეციერისა. აღმოცენებული ჩვენთვის დაწყეული მიწისაგან ეკალი, შენ მიიღე თავზე შენსა; შენ დაიგვირგვინე დაიწყლულე ეკლით ყოვლადწმინდა თავი შენი! მოვაკლდით ჩვენ სამოთხის ხეს ცხოვრებისას და ნაყოფს მისსას, გადამცემელს უკვდავებისა მჭამელთათვის; შენ, განრთხმული ძელზე ჯვრისაზე, გახდი ჩვენთვის ნაყოფი, მომნიჭებელი ცხოვრებისა მარადიულისა ზიარებულთადმი შენისა. და ნაყოფი სიცოცხლისა და ხე სიცოცხლისა გამოჩნდა დედამიწაზე, ადგილზე ჩვენი გამოძევებისა. ეს ნაყოფი და ეს ხე ჩინებულია სამოთხისეულზე; ისინი გვანიჭებდნენ უკვდავებას ხოლო ესენი გვანიჭებენ უკვდავებას და ღმერთობას. შენი ტანჯვებით შენ გადმოღვარე სიტკბო ჩვენს ტანჯვებში. ჩვენ უარვყოფთ მიწიერ სიამოვნებებს, ვირჩევთ ხვედრად ჩვენად ტანჯვებს, თუნდაც რომ მხოლოდ გავხდეთ ზიარნი შენნი სიტკბოებისა! იგი, როგორც წინაწსარგემებაა სიცოცხლისა მარადიულისა, ტკბილისა და ძვირფასია დროებით ცხოვრებაზე! შენ დაიძინე ძილით სიკვდილისა, რომელიც ვერ შეძლებდა შეეკავებინე შენ მარადიულ მიძინებაში. შენ – ღმერთს! შენ აღდექი, და გვაჩუქე ჩვენ გაღვიძება ამ ძილისაგან, სასტიკი ძილისაგან სიკვდილისა, მოგვანიჭე ნეტარი და დიდებული აღდგომა! შენ აღიყვანე განახლებული ბუნება ჩვენი ზეცაში, დასვი იგი მარჯვენით დაუსაბამოსი, შენი თანადაუსაბამოსი, მამისა შენისა! შენ გახადე მამა შენი ჩვენს მამადაც! შენ გაგვიხსენი ჩვენ გზა ზეცისაკენ! შენ მოგვიმზადე ჩვენ ზეცაში სავანეები. შენ ხელმძღვანელობ მათდამი, იღებ, განუსვენებ, ანუგეშებ მათში ყველა ტვირთ მძიმეთ მოგზაურებს მიწიერთ, მორწმუნეთ შენში, მომხსენებლებს წმინდა სახელისა შენისა, აღმსრულებელთა წმინდა მცნებათა შენთა, მართლმადიდებლურად და ღვთისმოსავად მომსახურეთ შენდამი, მატარებელთა ჯვრისა შენისა და მსმელთა სასუმელისა შენისა მამაცურად, მადლიერებით შენდამი, დიდებით შენდამი!

დიდება შენ, შემოქმედო არარსებულთაო! დიდება შენ, გამომხსნელო და მხსნელო დაცემულთა და დაღუპულთა! დიდება შენდა, ღმერთო და უფალო ჩვენო! მოგვანიჭე ჩვენ დედამიწაზეც და ზეცაშიც ვადიდებდეთ, ვაკურთხევდეთ, ვაქებდეთ სიკეთეს შენსას! მოგვანიჭე ჩვენ განცხადებულითა პირითა ჭვრეტა საშინელისა, მიუვალისა, ჩინებულისა დიდებისა შენისა, მარადიულად ვჭვრეტდეთ მას, თაყვანის ვცეთ მას და ვინეტაროთ მასში. ამინ.

1846 წელი სერგის უდაბნო.

Next