გაფანტული და ყურადღებიანი ცხოვრების შესახებ.
ძენი ამა სოფლისანი მიიჩნევენ გაფანტულობას უმანკოდ, ხოლო წმინდა მამანი მიიჩნევენ მას საწყისად ყველა ბოროტებისა 409 .
ადამიანს მიცემულს გაფანტულობისადმი, აქვს ყველა საგანზე, და თავად მნიშვნელოვნებზე, ძალიან მსუბუქი, ძალიან ზედაპირული წარმოდგენა.
გაფანტული ჩვეულებრივ ცვალებადია: მისი გულისმიერი შეგრძნებები მოკლებულია სიღრმეს და ძალებს, ხოლო ამიტომ ისინი არამტკიცენია და დროებითნი. როგორც ფარვანა დაფარფატებს ყვავილიდან ყვავილზე: ისე გაფანტული ადამიანიც გადადის ერთი მიწიერი სიამოვნებისაგან მეორეზე, ერთი ამაო საზრუნავიდან მეორეზე. გაფანტული უცხოა სიყვარულისა მოყვასისადმი: გულგრილად უყურებს იგი უბედურებას ადამიანთა, და ადვილად ადებს მათზე ტვირთს ძნიად სატვირთავს.
მწუხარებები ძლიერად მოქმედებს გაფანტულზე, ზუსტად იმიტომ, რომ იგი არ ელოდება მათ. იგი ელოდება მხოლოდ სიხარულებს. თუკი მწუხარება ძლიერია, მაგრამ მალეგამვლელი: მაშინ გაფანტული სწრაფად ივიწყებს მას ხმაურში გართობისა. ხანგრძლივი მწუხარება მუსრავს მას.
გაფანტულობა თავად სჯის მიცემულს მისდამი: დროდადრო ყველაფერი მოაწყენს მას, – და იგი, როგორც არმომხვეჭი არავითარი საფუძვლიანი შემეცნებისა და შთაბეჭდილებებისა, მიეცემა მტანჯველ, დაუსრულებელ სევდას.
გაფანტულობა, რამდენადაც მავნებელია საერთოდ, განსაკუთრებით მავნეა საქმეში ღვთისა, საქმეში ხსნისა, მსაჭიროებში სიფხიზლისა და ყურადღებისა გამუდმებულთა, დაძაბულთა. „იღვიძებდით და ილოცევდით, რაჲთა არა შეხჳდეთ განსაცდელსა“, ეუბნება მხსნელი მოწაფეებს თავისას ( მთ. 26:41 ). „ყოველთა გეტყჳ მღჳძარე იყვენით“ ( მკ.13:37 ), გამოუცხადა მან მთელ ქრისტიანობას: მაშასადამე თანამედროვესაც ჩვენდამი.
გამტარებელი ცხოვრებისა გაფანტულისა, პირდაპირ ეწინააღმდეგება მცნებებს უფლისას იესო ქრისტესას ცხოვრებით თავისით.
ყველა წმინდანი საგულდაგულოდ თავს არიდებდა გაფანტულობას. გამუდმებით, ანდა უკიდურესად შეძლებისდაგვარად ხშირად ისინი ყურადღებას იკრებდნენ თავის თავში, ყურადღების მიქცევით მოძრაობისადმი გონებისა და გულისა, და მიმართვით მათი ნაანდერძების მიხედვით სახარებისა.
ჩვევა ყურადღება მიქცევისა საკუთარი თავისთვის გვიცავს გაფანტულობისაგან კიდევაც შორის გარემომცველი ყველა მხრიდან, მოხმაურე გართობისაგან. ყურადღებიანი იმყოფება განმარტოვებაში, თავის თავთან, შორის ხალხმრავლებისა.
გამოცდით გამოცდილებითად სარგებლისა ყურადღებისა და ზიანისა გაფანტულობისა, რომელიღაც დიდმა მამამ თქვა: „გარეშე გაძლიერებულისა ყურადღებისა საკუთარი თავის მიმართ შეუძლებელია წარმატება არც ერთ სათნოებაში“ 410 .
უგუნურია – გატარება მოკლე მიწიერი ცხოვრებისა, მოცემულისა ჩვენთვის მოსამზადებლად მარადისობისათვის, ერთადერთ მიწიერ საქმიანობებში, დასაკმაყოფილებლად წვრილმანი, აურაცხელი, დაუკმაყოფილებელი ახირებებისა და სურვილებისა, ქარივით მიმართვით ერთი შეგრძნებითი სიამოვნებისაგან მეორესაკენ, დავიწყებით ანდა ხსოვნით იშვიათად და ზედაპირულად გარდაუვალ, დიდებულ, და ამასთან მრისხანე მარადისობაზე.
საქმენი ღვთისანი – ეს აშკარაა – უნდა იყოს შესწავლილნი და განხილული უდიდესი მოკრძალებით და ყურადღებით; სხვაგვარად ვერც გარჩევას, ვერც შეცნობას მათსას ადამიანი ვერ შეძლებს.
დიდებული საქმე ღვთისა არის – შექმნა ადამიანისა, და შემდეგ, დაცემის შემდეგ მისი, განახლება გამოსყიდვით – უნდა იყოს საგულდაგულოდ ცნობილი ყოველი ქრისტიანისათვის; გარეშე ამ შემეცნებისა იგი ვერ შეძლებს იცოდეს და შეასრულოს მოვალეობანი ქრისტიანისანი. შემეცნება დიდი საქმისა ღვთისა არ შეიძლება იყოს ათვისებული გაფანტულობისას!
მცნებები ქრისტესნი მოცემულია არა მხოლოდ გარეგანი ადამიანისათვის, არამედ, უმეტესად, შინაგანისადმი: ისინი მოიცავენ ყველა ფიქრებს და გრძნობებს ადამიანისას, ყველა უფაქიზეს მოძრაობებს მისსას. შესრულება ამ მცნებებისა შეუძლებელია გამუდმებითი სიფხიზლის გარეშე და ღრმა ყურადღებისა. სიფხიზლე და ყურადღება შეუძლებელია ცხოვრებისას გაფანტულისა.
ცოდვა და შეიარაღებული ცოდვით ეშმაკი ფაქიზად შეიპარება გონებაში და გულში. ადამიანი უნდა იყოს გამუდმებით საგუშაგოზე წინააღმდეგ უხილავი მტრებისა თავისი. როგორ იგი იქნება ამ საგუშაგოზე, როდესაც იგი მიცემულია გაფანტულობისათვის?
გაფანტული მსგავსია სახლისა კარების გარეშე და საკეტებისა: ვერავითარი საგანძური ვერ შეიძლება იყოს შენახული ასეთ სახლში; იგი გაღებულია ქურდებისათვის, ავაზაკთათვის და მეძავთა.
გაფანტულ ცხოვრებას, აღვსებულს ცხოვრებისეული საზრუნავებით, მოაქვს ადამიანისადმი დონდროხობა, მსგავსად ბევრი ჭამისა და ხშირი ჭამისა ( ლკ. 21:34 ). ასეთი ადამიანი მიწებებულია მიწას, დაკავებულია მხოლოდ დროებითით და ამაოთი; მსახურება ღვთისა ხდება გაფანტულისათვის საგანი გარეშე; თავად აზრი ამ მსახურების შესახებ მისთვის ველურია, აღსავსეა წყვდიადით, აუტანლად ძნელია.
ყურადღებიანი ცხოვრება ასუსტებს მოქმედებას ადამიანზე ხორციელი შეგრძნებებისა. – ამახვილებს, ამტკიცებს, წარმოშობს მოქმედებას გრძნობათა სულიერთა. გაფანტულობა, საპირისპიროდ ამისა, აძინებს მოქმედებას სულიერ გრძნობათა: იგი იკვებება განუწყვეტელი მოქმედებით შეგრძნებებისა ხორციელთა.
ამაოდ გაფანტულნი მიაწერენ უმანკოობას ცხოვრებას გაფანტულს! ამით ისინი ამხელენ ავთვისებიანობას ავადმყოფობისას, მათ მომცველს. მათი ავადმყოფობა ისე დიდია, ისე აბლაგვებს გრძნობებს სულისას, რომ სული, ავადმყოფი მისით, კიდეც არ შეიგრძნობს საკუთარ უბედურ მდგომარეობას. მსურველებმა შეისწავლონ ყურადღება, უნდა აიკრძალონ ყველა ამაო დაკავებულობა.
აღსრულება მოვალეობებისა კერძოთა და საზოგადოებრივთა არ შესულთა შემადგენლობაში გაფანტულობისა: გაფანტულობა ყოველთვის შეერთებულია უსაქმურობასთან, ანდა ისეთ ამაო საქმიანობებთან, რომლებიც უცდომლად შესაძლოა იყოს ჩათვლილი უსაქმურობაში. საქმიანობა სასარგებლო, განსაკუთრებით საქმიანობა მსახურებისა, შეერთებული პასუხისმგებლობასთან, არ ეწინააღმდეგება შენარჩუნებას ყურადღებისას საკუთარი თავისადმი, – იგი ხელმძღვანელობს ასეთი ყურადღებისაკენ. მით მეტად ხელმძღვანელობს ყურადღებისაკენ სამონაზვნო მორჩილებები, როდესაც ისინი აღესრულებიან შესაფერისი სახით. საქმიანობა – აუცილებელი გზაა სიფხიზლისაკენ საკუთარი თავისადმი, და ეს გზა გამოიწერება წმინდა მამებისაგან ყველასათვის, რომლებსაც უნდათ ისწავლონ ყურადღება თავისი თავისადმი.
ყურადღებას თავისი თავისადმი ღრმა განმარტოვებაში მოაქვს ძვირფასი სულიერი ნაყოფები; მაგრამ მისდამი შემძლებელი არიან მხოლოდ კაცები მოწიფული სულიერი ასაკისანი, წარმატებულნი ღვაწლში ღვთისმოსაობისა, თავდაპირველად შესწავლილი ყურადღებით საქმიანი ცხოვრებისადმი.
ქმედითი ცხოვრებისას ხალხი ეხმარებიან ადამიანს მოიხვეჭონ ყურადღება, შეხსენებით მისდამი დარღვევისა ყურადღებისა. დამორჩილებულება არის საუკეთესო საშუალება დასწავლისათვის ყურადღებისა: ვერავინ ისე ვერ შეასწავლის ადამიანს ყურადღებას თავისი თავისადმი, როგორც მისი მკაცრი და კეთილგონიერი მეთაური.
სამსახურეობრივი შენი საქმიანობისას, შორის ხალხისა, არ დაუშვა შენი თავისადმი მოკლას დრო ამაოდმეტყველებით და უგუნური ხუმრობებით; კაბინეტური საქმიანობებისას, აიკრძალე მეოცნებეობა: სწრაფად გამახვილდება შენი სინდისი, დაიწყებს მითითებას შენთვის ყოველგვარი გადახვევისადმი გაფანტულობისაკენ, როგორც დარღვევაზე სახარებისეული კანონისა, თვით როგორც დარღვევაზე კეთილგონიერებისა. ამინ.
Next