Плачმგლოვარება мойჩემი
Какоеროგორ словоსიტყვას поставлюდავაყენებ в началеდასაწყისში словსიტყვათა моегоჩემი плача?მგლოვარებისა? какуюროგორ первуюპირველ мысльაზრს из печальныхმწუხარე моихჩემ мыслейაზრთაგან выражуგამოვხატავ словом?სიტყვით? – Всеყველა ониისინი одинаковоერთნაირად тяжки:მძიმენია: каждая,ყოველი, когдаროდესაც предстанетწარუდგება уму,გონებას, кажетсяეჩვენება тягчайшею;უმძიმესად; каждаяყოველი кажетсяჩანს болезненнейшеюმტკივნეული для сердца,გულისათვის когдаროდესაც убодает,კოდავს, пронзаетგამსჭვალავს его.მას. Стенанияგოდებანი скопилисьშეგროვდა в грудиმკერდში моей,ჩემსაში, теснятсяმიიწევენ в ней,მასში, хотятსურთ исторгнуться;ამოინთხენ; но,მაგრამ, предупреждаясьგაფრთხილებული одноერთი другим,მეორეთი возвращаютсяბრუნდებიან в грудь,მკერდში, производятწარმოშობენ в нейმასში странноеუცნაურ колебание.მერყეობას. Обращуმივაქცევ лиკი взорыმზერათ умаგონებისას на протекшиеგანვლილ дниდღეებს мои?ჩემებს? этоეს цепьჯაჭვა обольщений,ცდუნებებისა, цепьჯაჭვია грехов,ცოდვებისა, цепьჯაჭვი падений!დაცემებისა! – Взглянуშევხედავ лиკი на туიმ частьნაწილს жизни,ცხოვრებისას, котораяრომელიც ещеკიდებ предлежитმომელის мнеმე на поприщеასპარეზზე земногоმიწიერი странствования?მოგზაურობისა? объемлетმომიცავს меняმე ужас:თავზარი: егоმას производитწარმოშობს немощьუძლურება моя,ჩემი, доказаннаяდადასტურებული мнеჩემთვის бесчисленнымиაურაცხელი опытами.გამოცდილებებით. Воззрюშევხედავ лиკი на душуსულს мою?ჩემსას? – нет ничегоარაფერია утешительного!მანუგეშებელი! всяმთლად онаიგი в греховныхცოდვილ язвах;წყლულებშია; нетარაა греха,ცოდვა которомуრომლისაც бы онаიგი былаარ იყოს непричастна;თანაზიარი; нетარაა преступления,დანაშაული, которымრომლითაც бы онаმას себяთავი неარ запечатлела!აღებეჭდოს! – "Тело"„სხეულო“ мое,ჩემო, бедноеსაწყალო тело!სხეულო! обоняваюვიყნოსავ смрадსიმყრალეს твоегоშენი тления.ხრწნილებისას. «Тление„ხრწნილებამან нетленияუხრწნელებაი неვერ наследствует»დაიმკვიდროს“ ( 1Кор.15:501კორ. 15:50 ). Жребийხვედრი твойშენი – по смертиსიკვდილის შემდეგ в темницеსაპყრობილეშია гроба,სამარისაში, по воскресенииაღდგომის შემდეგ – в темницеსაპყრობილეში ада!ჯოჯოხეთისა! Какаяროგორი участьხვედრი ожидаетელოდება моюჩემს душу,სულს, по разлученииგანშორების შემდეგ ееმისი с телом?სხეულთან? благоსიკეთე былоიქნებოდა бы, еслиთუკი б предсталწარუდგებოდა ейმას Ангелანგელოზი мирныйმშვიდობისა иდა светлый,ნათელი, воспарилაღფრენდა бы с неюმასთან ერთად в блаженныеნეტარ обителиსავანეებში Едема.ედემისა. Ноმაგრამ за чтоრისთვის онიგი предстанет?წარუდგება? Какуюროგორ добродетель,სათნოებას, какойროგორ подвигღვაწლს найдетიპოვის в ней,მასში, достойныеღირსს небожителей?ზეცის მცხოვრებთა? Нет!არა! скорееუმალ окружатშემოეხვევა ееმას полчищаურდო мрачныхბნელი демонов,დემონებისა, ангеловანგელოზებისა падших,დაცემულთა, найдутიპოვიან в нейმასში сродствоმსგავსებას с собою,თავისთან, своеთავიანთ падение,დაცემულობასთან, своиთავიანთ свойстваთვისებასთან греховные,ცოდვილთან, своюთავიანთ волюნებასთან богопротивную,ღვთისსაწინააღმდეგოსთან, – отведут,წაიყვანენ, увлекутწაათრევენ ееმას в своиთავიანთ жилища,საცხოვრებელში, жилищаსაცხოვრებელში вечной,მარადიული, лютойსასტიკი скорби,მწუხარებისა, жилищаსაცხოვრებელში вечногоმარადიული мракаწყვდიადისა иდა вместеამასთან огняცეცხლისა неугасающего,ჩაუქრობელისა, жилищаსაცხოვრებელში мукსატანჯველებისა иდა стенанийგოდებისა непрерывных,განუწყვეტელთა, бесконечных.დაუსრულებელთა.
Такимასეთად вижуვხედავ себя,ჩემს თავს, иდა рыдаю.ვქვითინებ. Тоხან тихоჩუმად скудныеღარიბული каплиწვეთები слез,ცრემლთა, подобныеმსგავსნი каплямწვეთებისა росы,ცვრისა, лишьმხოლოდ орошаютრწყავენ зеницыგუგებს очейთვალთა моих;ჩემთას; тоხან крупныйმსხვილი слезныйცრემლთა дождьწვიმა катитсяმიგორავს по ланитамღაწვებზე на одежды,ტანსაცმელზე, илиანდად ложе;სარეცელზე; тоხან слезыცრემლები вовсеსაერთოდაც иссыхают,ქრება, – одинმხოლოდ болезненныйმტკივნეული плачმგლოვარება объемлетმოიცავს душу.სულს. Плачуვმგლოვარებ умом,გონებით плачуვმგლოვარებ сердцем,გულით, плачуვმგლოვარებ телом,სხეულით, плачуვმგლოვარებ всемმთელი существомარსებით моим;ჩემით; ощущаюშევიგრძნობ плачმგლოვარებას неარა толькоმხოლოდ в грудиმკერდში моей,ჩემსაში, – во всехმთელ членахნაწილებში телаსხეულისა моего.ჩემისა. Ониისინი странноუცნაურად иდა несказанноგამოუთქმელად участвуютმონაწილეობენ в плаче,მგლოვარებაში, болезнуютმტკივნეულობენ от него.მისგან.
Душаსულო моя!ჩემო! Преждеმანამ нежелиსანამ наступилоდამდგარა решительное,გადამწყვეტი, неотвратимоеგარდაუვალი времяდრო переходаგადასვლისა в будущность,მომავალში, позаботьсяიზრუნე о себе.შენზე, Приступи,მიაშურე, прилеписьმიეწებე к Господуუფალს искренним,ჭეშმარიტი постояннымგამუდმებული покаянием,სინანულით, – жительствомცხოვრებით благочестивымღვთისმოსავით по Егоმისი всесвятымყოვლადწმინდა заповеданиям.მცნებების მიხედვით. Господьუფალი многомилостив,მრავალმოწყალეა, милостивმოწყალე бесконечно:უსასრულოდ: Онიგი приемлетიღებს всехყველა прибегающихმიმმართველს к Нему,მისდამი, очищаетწმენდს грехиცოდვებს грешников,ცოდვილთა, исцеляетკურნავს застаревшие,ფესვგადგმულ, смердящие,აყროლებულ, смертельныеმომაკვდინებელ язвы,წყლულებს, даруетანიჭებს блаженствоნეტარებას всемყველა верующимმორწმუნეს в Негоმასში иდა повинующимсяდამორჩილებულს Ему.მისდამი. Рассмотриგანიხილე странствованиеმოგზაურობა твоеშენი земноеმიწიერი с самогоთვით егоმისი начала,დასაწყისიდან, рассмотриგანიხილე великиеდიდი благодеяния,წყალობები, излитыеგადმოღვრილი на тебяშენზე Богом,ღვთისაგან, Емуმას вверьანდე судьбуბედი твою,შენი, ищиეძიე внедритьდანერგო в себяშენში Егоმისი святуюწმინდა волю,ნება, покорисьდამორჩილდი Егоმის всеблагимყოვლადკეთილ иდა премудрымბრძნულ определениям.განსაზღვრებებს. Замечаетშეამჩნევს Апостол:მოციქული «Аще„უკუეთუმცა быхомთავთა себеთვისთა рассуждали,განვიკითხევდით, неარამცა быхом осужденыგანვიკითხენით“ были» ( 1Кор.11:311კორ. 11:31 ).
Никто,არავინ, никтоარავინ преждеუწინარეს моегоჩემი сотворенияშექმნისა неარ ходатайствовалმშუამდგომლობდა предწინაშე Творцомშემოქმედისა моим,ჩემისა, чтобრათა Онმას вызвалგამოვეძახე меняმე всемогушимყოვლისშემძლე велениемბრძანებით в бытиеარსებობაში из ничтожества,არარაობისაგან, Однимერთადერთი ходатаемშუამდგომელი моимჩემი предწინაშე Богомღვთისა былаიყო Его,მისი, совечнаяთანამარადიული Ему,მისი, благость.სიკეთე. Яმე родился,დავიბადე, не зная,არ ვიცოდი რა чтоრომ яმე существую,ვარსებობ, – началდავიწყე существовать,არსებობა, какროგორც бы несуществующий.არარსებულმა. Увы!ვაი რომ яმე родилсяდავიბადე падшим,დაცემული, яმე началდავიწყე житьცხოვრება ужеუკვე умершим:მკვდარმა: «в беззакониях„უშჯულოებათა შინა зачат есмь»მიუდგა“ иდა в смертиსიკვდილში греховнойცოდვილში «роди“მშვა мяმე матиდედამან моя»ჩემმან“ ( Пс.50:7ფს. 50:7 ). Жизньსიცოცხლე иდა смертьსიკვდილი былиიყო вместеერთად началомსაწყისიც моегоჩემი существования.არსებობისა. Яმე неარ знал,ვიცოდი, вполнеსავსებით неარ понимал,მესმოდა, чтоრომ яმე живу,ვცხოვრობ, чтоრომ при жизниცხოვრებისას – мертв,მკვდარი ვარ, при существованииარსებობისას – погибший.დაღუპული.
Чтоრაა заასეთი таинствоსაიდუმლო – рождениеდაბადება человекаადამიანისა во грехе?ცოდვაში? Какროგორ неარ жившийმცხოვრები – ужеუკვე умер?მოკვდა? неარ шедшийმავალი – пал?დაეცა? ничегоარაფრის неделавшийმაკეთებელმა – согрешил?შესცოდა? Какროგორც детиბავშვები в ложеснахმუცელში праотца,პირველმშობლისა, отделенныеდაშორებული от негоმისგან тысячелетиями,ათასწლეულებით, – участникиმონაწილეა егоმისი греха?ცოდვისა? Благоговейноმოწიწებით взираетუყურებს умგონება мойჩემი на судьбыბედისწერას Божии;ღვთისას; неვერ понимаетიგებს их;მათ; испытыватьგამოცდას неვერ дерзает;ბედავს; ноმაგრამ видит,ხედავს, удивляетсяოცდება им,მისით, – иდა славословитადიდებს непостижимого,მიუწვდომელს, недоведомогоგამოუკვლეველს Бога.ღმერთს.
Моеჩემი рождениеშობა во грехеცოდვაში былоიყო бедствием,უბედურება, худшимუარესი самогоთავად небытия!არარსებობაზე! Какროგორ неარაა бедствиеუბედურება – родитьсяიშვა для скорбейმწუხარებებისათვის скоротечнойსწრაფმდინარეებისათვის земнойმიწიერი жизни,ცხოვრებისა, потомშემდეგ вечноმარადიულად существоватьიარსებო во тьмеწყვდიადში иდა мученияхსატანჯველებში ада!ჯოჯოხეთისა! Нетარაა за меняჩემთვის ходатаев;შუამდგომელნი; самთავად неარ имеюმაქვს силძალები исторгнутьсяამოვიდე из пропастиუფსკრულიდან погибельной.დამღუპველისა. Изъемлетამომიყვანს меняმე оттудаიქიდან десницаმარჯვენა Богаღვთისა моего.ჩემისა. Родивმშვა რა меняმე родителямиმშობლების მიერ моимиჩემებისა для существования,არსებობისათვის, Онიგი рождаетმშობს Собоюთავისი თავის მიერ во спасение:ხსნისათვის: омываетრეცხს от греховнойცოდვიანი скверны,სიბილწისაგან, обновляетაახლებს Духомსულით в водахწყლებში крещения,ნათლობისა, принимаетიღებს обетыაღთქმებს верностиერთგულებისას моейჩემისას из устბაგეებიდან моегоჩემი восприемника,ნათლიისა, нарекаетმიწოდებს на мне Своеთავის Имя,სახელს, запечатлеваетაღმბეჭდავს Своеюთავისი печатью,ბეჭდით, соделываетმხდის меняმე причастникомზიარად Божестваღვთაებისა Своего,თავისი, наследникомმემკვიდრედ Своегоთავისი Царства.სასუფევლისა. Совершаютсяაღესრულება надо мноюჩემზე чудеса,საოცრებები, изливаютсяიღვრება на меняჩემზე неизреченныяგამოუთქმელი благодеянияწყალობები в тоიმ время,დროს, какროდესაც яმე ничегоარაფერს не чувствую,ვგრძნობ, ничегоარაფერს не понимаю,ვიგებ, неვერ понимаюვიგებ дажеთვით бытияარსებობას моего.ჩემსას. Призрелმომხედე Тыშენ на меня,მე, Господьუფალო мой,ჩემო, когдаროდესაც яმე былვიყავი немотствующимმუნჯი младенцем!ჩვილი! Повитыйშეხვეული пеленами,სახვევებით, без разума,გონების გარეშე, без способностиშესაძლებლობების გარეშე к деянию,საქმიანობისათვის, чтоრა принесმოგიტანე яმე Тебе?შენ? какროგორ принялმიიღე Тыშენ обетыაღთქმები мои?ჩემნი? как,როგორ, принявმიღებით их,მათისა, Тыშენ излилგადმოღვარე дарыსაჩუქრები Твои?შენნი? Взираяცქერით на непостижимуюმიუწვდომელი благостьსიკეთისადმი Твою,შენისა, прихожуმოვდივარ в недоумение!გაოცებაში! Иდა теперьახლა неარ могуშემიძლია делатьგავაკეთო ничегоარაფერი более,მეტი, какვიდრე и сколькоრამდენსაც делал,ვაკეთებდი бывшиმყოფი краткодневнымმცირეწლოვან младенцем:ჩვილად в молчанииმდუმარებაში языкаენისა иდა ума,გონებისა, приношуმომაქვს Тебеშენდამი младенческийჩვილებრივი плачმგლოვარება иდა слезыცრემლები безგარეშე всякойყოველგვარი мысли.აზრისა.
Чтоგანა რა же я воздалმივუზღე за толикиеამდენი благодеяния,წყალობისათვის, излитыеგადმოღვრილისა на меняჩემზე в тоიმ время,დროს, какროდესაც яმე неვერ понималვიგებდი их?მათ? – яმე продолжалვაგრძელებდი неვერ пониматьგაგებას их,მათსას, неარ знатьცოდნას их.მათსას. Взорыმზერანი моиჩემნი обратилисьმიიმართა к миру;ამა სოფლისადმი; утехи,სიამეები, служенияმსახურებისა временныеდროებითისა посредиშორის его,მისსა, казалисьმეჩვენებოდნენ мнеმე достоянием,ქონებად, назначениемდანიშნულებად человека.ადამიანისა. Смертиსიკვდილი неარ существовалоარსებობდა для меня!ჩემთვის! земнаяმიწიერი жизньცხოვრება представляласьწარმომიდგებოდა мнеმე вечною:მარადიულად: такასე мысльაზრი о смертиსიკვდილზე былаიყო чуждаუცხო умуგონებისათვის моему.ჩემისა. Вечность!...მარადისობა!... в недозримуюგანუჭვრეტელ дальსიშორეში ееმისაში неვერ пускалисьიჭრებოდა моиჩემი взоры!მზერანი! – Яმე зналვიცოდი догматыდოგმატები иდა учениеსწავლება святойწმინდა Восточнойაღმოსავლეთის Церкви,ეკლესიისა, веровалმწამდა им,ისინი, ноმაგრამ знаниеცოდნა моеჩემი иდა вераრწმენა былиიყო мертвые.მკვდარი. В чемრაში состоялоმდგომარეობდა падениеდაცცემულობა человека,ადამიანისა, в чемრაში состоитმდგომარეობს спасениеხსნა его,მისი, какиеროგორია ихმისი признаки,ნიშნები, какиеროგორია доказательства?დასტურები? – яმე неარ имелმქონდა о томმასზე никакогоარავითარი опытного,გამოცდილებითი, живогоცოცხალი знания.ცოდნა. Яმე почиталვთვლიდი заповедямиმცნებებად Божьимиღვთისებად одноმხოლოდ ветхозаветноеძველი აღთქმის десятисловие,ათსიტყვაობას, аხოლო заповеданияმცნებებს Спасителяმხსნელისას моего,ჩემსას, всесвятыеყოვლადწმინდა словаსიტყვებს Егоმისსას – однимმხოლოდ нравоучением,ზნეობრივ დარიგებად, последованиеმიდევნა которомуრომლისაც иკიდეც полезноსასარგებლოა иდა похвально,საქებარი, ноმაგრამ неარაა долгმოვალეობა непременный.აუცილებელი. Такимასეთნაირად образом несказанныйგამოუთქმელი дарნიჭი благодати,მადლისა, данныйმოცემული при крещении,ნათლობისას, былიყო завернут,შეხვეული, какროგორც талантტალანტი евангельскойსახარებისეული в убрусеსუდარში незнания,უცოდინრობისა, закопан,დაფლული, глубокоღრმად сокрытდაფარული в землю,მიწაში, – в попеченияსაზრუნავებში о снисканииსაძიებლად преходящихწარმავლი знанийცოდნებისა преходящегоწარმავალი мира;ამა სოფლისა; засыпан,ზემოდან დაყრილი какროგორც прахом,მიწით, помышлениямиფიქრებით о преуспеянииწარმატებაზე иდა наслажденияхსიამოვნებებზე временных,დროებითზე, о служенииმსახურებაზე суетеამაოებისადმი иდა темномуბნელი светуნათლისადმი суетногоამაო века.საუკუნისა.
Детствоბავშვობა моеჩემი былоიყო преисполненоაღსავსე скорбей.მწუხარებებით. Здесьაქ вижуვხედავ рукуხელს Твою,შენსას, Божеღმერთო мой!ჩემო! Яმე неარ имелმყავდა комуვინმე открытьვისთვისაც გავხსნიდი моегоჩემს сердца:გულს: началდავიწყე изливатьგადმოღვრა егоმისი предწინაშე Богомღვთისა моим,ჩემისა, началდავიწყე читатьკითხვა Евангелиеსახარებისა иდა житияცხოვრებისა святыхწმინდათა Твоих.შენთა. Завеса,ფარდა, изредкаხანდახან проницаемая,შეღწევადი, лежалаიდო для меняჩემთვის на Евангелии;სახარებაზე; ноმაგრამ Пименыპიმენებმა Твои,შენმა, Твоиშენმა Сисоиსისოებმა иდა Макарииმაკარებმა производилиწარმოშვეს на меняჩემზე чудноеსაოცარი впечатление.შთაბეჭდილება. Мысль,აზრმა, частоხშირად парившаяმოლივლივემ к Богуღვთისადმი молитвоюლოცვით иდა чтением,კითხვით началаდაიწყო мало-помалуცოტ-ცოტათი приноситьმოტანა мирმშვიდობისა иდა спокойствиеსიმშვიდისა в душуსულში мою.ჩემსაში. Когдаროდესაც яმე былვიყავი пятнадцатилетнимთხუთმეტი წლის юношею,ახალგაზრდა, несказаннаяგამოუთქმელმა тишинаმდუმარებამ возвеялаდაბერა в умеგონებაში иდა сердцеგულში моем.ჩემსაში. Ноმაგრამ яმე неვერ понималვიგებდი ее,მას, яმე полагал,ვთვლიდი, чтоრომ этоეს – обыкновенноеჩვეულებრივი состояниеმდგომარეობაა всехყველა человеков.ადამიანისა.
Такимასეთად вступилშევაბიჯე яმე в военнуюსამხედრო иდა вместеამასთან ученуюსასწავლებელ службу,სამსახურში, неარა по своемуსაკუთარი избраниюარჩევანით иდა желанию.სურვილით. Тогдаმაშინ яმე неარ смел,მქონდა, неარ умелვიცოდი желатьმესურვა ничего:რაიმე: потомуიმიტომ чтоრომ неარ нашелმეპოვა ещеჯერ კიდევ Истины,ჭეშმარიტება, ещеჯერ კიდევ неარ увиделდამენახა Ееიგი ясно,აშკარად, чтобრათა пожелатьმესურვა Ее!იგი! Наукиმეცნიერებები человеческие,ადამიანურნი, изобретенияგამონაგონნი падшегоდაცემული человеческогоადამიანური разума,გონებისა, сделалисьგახდნენ предметомსაგანი моегоჩემი внимания:ყურადღებისა: к нимმათდამი яმე устремилсяგავეშურე всемиმთელი силамиძალებით души;სულისა; неопределенныеგაურკვეველი занятияდაკავებულობები иდა ощущенияშეგრძნებები религиозныеრელიგიურნი оставалисьრჩებოდნენ в стороне.გვერდით. Протеклиგაიარა почтиთითქმის дваორმა годаწელმა в занятияхდაკავებულობაში земных:მიწიერთაში; родиласьიშვა иდა ужеუკვე возрослаგაიზარდა в душеსულში моейჩემსაში какая-тоროგორიღაც страшнаяსაშინელი пустота,სიცარიელე, явилсяწარმოიშვა голод,შიმშილი, явиласьწარმოიშვა тоскаსევდა невыносимаяაუტანელი – по Боге.ღმერთზე. Яმე началდავიწყე оплакиватьდატირება нерадениеდაუდევრობისა мое,ჩემისა, оплакиватьდატირება тоიმ забвение,დავიწყებისა, которомуრომელსაც яმე предалმივეცი веру,რწმენა, оплакиватьდატირება сладостнуюტკბილი тишину,სიჩუმისა, которуюრომელიც яმე потерял,დავკარგე, оплакиватьდატირება туიმ пустоту,სიცარიელისა, которуюრომელიც яმე приобрел,შევიძინე, котораяრომელიც меняმე тяготила,მამძიმებდა, ужасала,მაძრწუნებდა, наполняяგავსებით ощущениемშეგრძნებით сиротства,ობლობისა, лишенияჩამორთმებით жизни!სიცოცხლისა! Иდა точноზუსტად – этоეს былоიყო томлениеწვალება души,სულისა, удалившейсяგანშორებულისა от истиннойჭეშმარიტი жизниსიცოცხლისაგან своей,თავისისა, Бога.ღვთისა. Вспоминаю:ვიხსენებ: идуმივდივარ по улицамქუჩებში Петербургаპეტერბურგისაში в мундиреმუნდირში юнкера,იუნკერისა, иდა слезыცრემლები градомსეტყვასავით льютсяიღვრება из очей!..თვალთაგან!.. Зачемრატომ теперьახლა неარ плачуვმგლოვარებ так!ასე! теперьახლა нужнееუფრო მესაჭიროება мнеმე слезы!ცრემლები! Яმე преполовилგავანახევრე жизньსიცოცხლე мою:ჩემი: быстрееუფრო სწრაფად потеклиგაიარეს дни,დღეებმა, месяцыთვეებმა иდა годы;წლებმა; – несутсяმიიმართებიან к гробу,სამარისაკენ, откудаსაიდანაც нетარაა возвращения,დასაბრუნებელი, за которымრომლის მიღმაც нетარაა покаянияსინანული иდა исправления.გამოსწორება.
Понятияწარმოდგენები моиჩემნი былиიყო ужеუკვე зрелее;უფრო მწიფენი; яმე искалვეძიებდი в религииრელიგიაში определительности.განსაზღვრულობას. Безотчетныеანგარიშმიუცემელი чувствованияშეგრძნებები религиозныеრელიგიურნი меняმე неარ удовлетворяли;მაკმაყოფილებდა; яმე хотелმსურდა видетьდამენახა верное,სარწმუნო, ясное,აშკარა, Истину.ჭეშმარიტება. В тоიმ времяდროს разнообразныеსხვადასხვაგვარი религиозныеრელიგიური идеиიდეებით занималиიყო დაკავებული иდა волновалиაღელვებდა столицуდედაქალაქს северную,ჩრდილოეთისას, препирались,კინკლაობდა, боролисьიბრძოდა между собою.ერთმანეთს შორის. Ниარც та,ის, ниარც другаяმეორე сторонаმხარე неარ нравилисьმოსწონდა моемуჩემს сердцу;გულს; оноიგი неარ доверялоენდობოდა им,მათ, оноმას страшилосьეშინოდა их.მათი. В строгихმკაცრ думахფიქრებში снялგავიხადე яმე мундирმუნდირი юнкера,იუნკერისა иდა наделჩავიცვი мундирმუნდირი офицера.ოფიცერისა. Яმე сожалелდავინანე о юнкерскомიუნკერული мундире:მუნდირი: в немმასში можноშესაძლებელი было,იყო, приходяმისული в храмტაძარში Божий,ღვთისაში, встатьდადგომა в толпеბრბოში солдат,ჯარისკაცთა, в толпеბრბოში простолюдинов,უბრალო ხალხისა, молитьсяგელოცა иდა рыдатьგექვითინა сколькоრამდენიც душеსულს угодно.მოესურვებოდა. Неარ до веселий,ჰქონდა საქმე სასიხარულოდ, неარა до развлеченияგასართობად было юноше!ახალგაზრდას! Мирსოფელი не представлялწარმომიდგენდა мнеმე ничегоარავითარ приманчивого:მიმზიდველს: яმე былვიყავი к немуმისდამი такისე хладен,ცივი, какისე будтоთითქოს мирსოფელი былყოფილიყოს вовсеსაერთოდაც безგარეშე соблазнов!საცდურთა! Точноზუსტად – ихისინი неარ существовалоარსებობდნენ для меня:ჩემთვის: мойჩემი умგონება былიყო весьსრულად погруженჩაღრმავებული в науки,მეცნიერებებში, иდა вместеამასთან горелიწვოდა желаниемსურვილით узнать,გაეგო, гдеსად кроетсяიმალება истиннаяჭეშმარიტი вера,რწმენა, гдеსად кроетсяიმალება истинноеჭეშმარიტი учениеსწავლება о ней,მასზე, чуждоеუცხო заблужденийცდომილებათა и догматическихდოგმატურებისაგანაც иდა нравственных.ზნეობრივთაგანაც.
Между темმათ შორის предсталиწარმოუდგა взорамმზერათა ужеუკვე граниსაზღვრები знанийცოდნისა человеческихადამიანურისა в высших,მაღალ, окончательныхსაბოლოო науках.მეცნიერებებში. Пришедшиმოსული к гранямსაზღვრებთან этим,ამათთან, яმე спрашивалვეკითხებოდი у наук:მეცნიერებებს: “Что„ выთქვენ даетеრას აძლევთ в собственностьსაკუთრებად человеку?ადამიანს? Человекადამიანი вечен,მარადიულია, иდა собственностьსაკუთრება егоმისი должнаსაჭიროა бытьიყოს вечна.მარადიული. Покажитеმაჩვენეთ мнеმე этуეს вечнуюმარადიული собственность,საკუთრება, этоეს богатствоსიმდიდრე верное,უტყუარი, котороеრომელიც яმე могშემეძლებოდა бы взятьწამეღო с собоюჩემთან ერთად за пределыზღვარს მიღმა гроба!სამარისა! Доселеაქამდე яმე вижуვხედავ толькоმხოლოდ знания,ცოდნებს, даемые,მოცემულს, такერთი сказать,სიტყვით, на подержание,დროებით, оканчивающиесяდამთავრებულს землею,მიწით, немогущиеვერშემძლებელთ существоватьიარსებონ по разлученииგანშორების შემდეგ душиსულისა с телом.სხეულთან. – В чемуრას служитემსახურება изучениеშესწავლა математики?მათემატიკისა? Предметსაგანი ееმისი – вещество.ნივთიერია. Онаიგი открываетამჟღავნებს известныйცნობილ видსახეს законовკანონებისას вещества,ნივთიერებისას, научаетასწავლის исчислятьდათვლასა иდა измерятьგაზომვას его,მისსას, применятьგამოყენებას исчисленияგამოთვლებისას иდა измеренияგაზომვებისას к потребностямმოთხოვნებისადმი земнойმიწიერი жизни.ცხოვრებისა. Указываетმიუთითებს онаიგი на существованиеარსებობას величиныსიდიდეებისა бесконечной,უსასრულოებისას, какროგორც на идею,იდეისას, за пределамиზღვარს მიღმა вещества.ნივთიერისა. Точноеზუსტი познаниеშემეცნება иდა определениеგანსაზღვრა этойამ идеиიდეისა логическиლოგიკურად невозможноშეუძლებელია для всякогоყოველი разумного,გონიერი, ноმაგრამ ограниченногоშეზღუდული существа.არსებისათვის. Указываетმიუთითებს математикаმათემატიკა на числаრიცხვებზე иდა меры,ზომებზე, из которыхრომელთაგანაც одниერთნი по значительнойმნიშვნელოვანი величинеსიდიდით своей,თავისით, другиеსხვანი по крайнейუკიდურესი малости,სიმცირით, неვერ могутშეძლებენ подчинитьсяდაექვემდებარონ исследованиюგამოკვლევას человека,ადამიანისას, указываетმიუთითებს онаიგი на существованиеარსებობას познаний,შემეცნებისა, к которымრომლისადმიც человекადამიანს имеетაქვს врожденноеთანდაყოლილი стремление,მისწრაფება, ноმაგრამ к которымრომლისადმიც возвестиასაყვანად егоმისი нетარ აქვს средствსაშუალებები у науки.მეცნიერებას. Математикаმათემატიკა толькоმხოლოდ делаетაკეთებს намекმინიშნებას на существованиеარსებობისადმი предметов,საგნებისა, внеგარეთ объемаმოცულობისა нашихჩვენი чувств.გრძნობებისა. – Физикаფიზიკა иდა химияქიმია открываютააშკარავებენ другойსხვა видსახეს законовკანონთა вещества.ნივთიერებისა. До наукиმეცნიერებამდე человекადამიანმა дажеთვით неარ зналიცოდა о существованииარსებობის შესახებ этихამ законов.კანონთა. Открытыеგაცხადებულმა законыკანონებმა обнаружилиგამოაჩინეს существованиеარსებობა другихსხვა бесчисленныхუსასრულო законов,კანონებისა, ещеჯერ კიდევ закрытых.დაფარულთა. Одниერთნი из нихმათგანნი неარაა объяснены,ახსნილი, несмотряმიუხედავად на усилиеძალისხმევისა человекаადამიანისა к объяснению,ახსნისადმი, другиеსხვანი иკიდევაც неარ могутშესაძლოა бытьიყვნენ объясненыახსნილნი по причинеმიზეზით ограниченностиშეზღუდულობისა силძალათა иდა способностейშესაძლებლობათა человека.ადამიანისა. Кажется,ჩანს, говорилგვეუბნებოდა намჩვენ красноречивыйმჭევრმეტყველი иდა умныйჭკვიანი профессорპროფესორი Соловьевსოლოვიოვი 544 , произносяწარმოთქმისას введениеშესავლისა в химию,ქრიმიისა, мыჩვენ для тогоიმისთვის иსწორედ изучаемვსწავლობთ этуამ науку,მეცნიერებას, чтобრათა узнать,გავიგოთ, чтоრომ мыჩვენ ничегоარაფერი не знаем,ვიცით, иდა неარ можемშეგვიძლია ничего знать:ვიცოდეთ: такоеისეთ необъятноеუშველებელ поприщеსარბიელს познанийშემეცნებისას открываетაღებს онаიგი предწინაშე взорамиმზერათა ума!გონებისა! такისე приобретенныеათვისებულნი намиჩვენგან познанияშემეცნებები на этомამ поприщеასპარეზზე ничтожны!უმნიშვნელონია! Онаიგი с осязательноюხელშესახებად ясностьюაშკარად доказываетადასტურებს иდა убеждает,არწმუნებს, чтоრომ вещество,ნივთიერება, хотяთუმც оно,მას, какროგორც вещество,ნივთიერებას, должноუნდა иметьჰქონდეს своиთავისი границы,საზღვრები, неარ можетშეიძლება бытьიყოს постигнутоჩაწვდომილი иდა определеноგანსაზღვრული человеком,ადამიანისაგან, и по обширностиსიფართოვის გამოც своей,მისი, иდა по многимბევრი другимსხვა причинам.მიზეზების გამოც. Химияქიმია следитთვალს ადევნებს за постепеннымთანდათანობით утончениемდახვეწას вещества,ნივთიერებისას, доводитმიჰყავს егоიგი до тонкости,სითხელემდე, едваთითქმის доступнойმიღწევადზე для чувствშეგრძნებებისადმი человеческих,ადამიანურისა, в этомამ тонкомთხელ состоянияმდგომარეობაში веществаნივთიერებისა ещеკიდევ усматриваетთვალს ადევნებს сложностьსირთულეს иდა способностьშესაძლებლობას к разложениюდაშლისადმი на составныеშემადგენელ части,ნაწილებად, болееმეტად тонкие,წვრილებად, хотяთუმც самоеთავად разложениеდაშლა ужеუკვე невозможно.შეუძლებელია. Человекადამიანი неვერ видитხედავს концаდასასრულს утончениюდაწვრილებისას вещества,ნივთიერებისას, такროგორც какასევე и увеличениюგაზრდას чиселრიცხვთას иდა меры.საზომთას. Онიგი постигает,წვდება чтоრომ бесконечноеუსასრულო должноუნდა бытьიყოს иკიდეც невещественным;უნივთო; напротивსაწინააღმდეგოდ тогоამისა всеყველა конечноеსაბოლოო должноუნდა по необходимостиაუცილებლობის მიხედვით бытьიყოს иკიდეც вещественным.ნივთიერი. Ноმაგრამ этаეს – идеяიდეა неопределенная;გაურკვეველია; определеноგანსაზღვრულია ееმისი существование.არსებობა. Затемშემდეგ физикаფიზიკა иდა химияქიმია вращаютсяტრიალებენ в одномმხოლოდ веществе,ნივთიერში, расширяютაფართოებენ познанияშემეცნებას о употребленииგამოყენებისას егоმისი для временных,დროებითი, земныхმიწიერი нуждსაჭიროებებისათვის человекаადამიანისა иდა человеческогоადამიანური общества.საზოგადოებისა. Менееნაკლებად положительна,დადებითია, нежелиვიდრე упомянутыеნახსენები науки,მეცნიერებები, философия,ფილოსოფია, котороюრომლითაც особенноგანსაკუთრებით гордитсяამაყობს падшийდაცემული человек.ადამიანი. Естественныеბუნებრივი наукиმეცნიერებები непрестанноგამუდმებით опираютсяეყრდნობა на вещественныйნივთიერ опыт,გამოცდილებას, имმისით доказываютადასტურებს верностьსისწორეს принятыхმიღებული имиმისით теорий,თეორიებისას, которыеრომლებსაც безგარეშე этогоამ доказательстваდასტურისა неარ имеютაქვთ местаადგილი в науке.მეცნიერებაში. Философияფილოსოფია лишенаმოკლებულია решительногоგადამწყვეტ средстваსაშუალებას к постоянномуგამუდმებითი убеждениюდარწმუნებულობისადმი опытом.გამოცდილებით. Множествоმრავალი различныхგანსხვავებული систем,სისტემები, несогласныхარა თანახმა междуშორის собою,ერთიმეორისა, противоречащихსაწინააღმდეგონი, однаერთი другой,მეორისადმი, ужеუკვე уличаютამხილებენ человеческоеადამიანურ любомудриеსიბრზნისმოყვარეობას в неименииუცოდინრობაში положительногоდადებითი знанияცოდნისა Истины.ჭეშმარიტებისა. Какойროგორიც данმიცემულია в философииფილოსოფიაში просторსივრცე произволу,თვითნებობისათვის, мечтательности,მეოცნებეობისათვის, вымыслам,გამონაგონისათვის, велеречивомуენაწყლიანი бреду,ბოდვისადმი, нетерпимымაუტანელისა наукоюმეცნიერებისადმი точною,ზუსტისა, определенною!განსაზღვრულისა! При всемყველაფერ томამასთან философияფილოსოფია обыкновенноჩვეულებრივ оченьძალიან удовлетворенаდაკმაყოფილებულია собою.თავისი თავით. С обманчивымმაცდუნებელი светомნათლით ееმისით входитშემოდის в душуსულში преизобильноеგადაჭარბებული самомнение,თვითწარმოდგენა, высокоумие,ქედმაღლობა, превозношение,განდიდება, тщеславие,პატივმოყვარეობა презрениеზიზღი к ближним.მოყვასისადმი. Слепотствующийბრმა мирსოფელი осыпаетავსებს ее,მას, какროგორც свою,თავისს, похваламиშექებებით иდა почестями.პატივებით. Довольствующийсяდაკმაყოფილებული познаниями,შემეცნებებით, доставляемымиმოტანილით философией,ფილოსოფიისაგან, неარა толькоმხოლოდ неარ получаетიღებს правильныхსწორ понятийწარმოდგენებს о Боге,ღმერთზე, о самомსაკუთარ себе,თავზე, о миреსამყაროზე духовном;სულიერზე; но,არამედ, напротивსაწინააღმდეგოდ того,ამისა, заражаетсяავადდება понятиямиწარმოდგენებით превратными,დამახინჯებულებით, растлевающимиგამხრწნელებით ум,გონებისა, делающимиგამხდელით егоმისი неспособным,ვერ შემძლებლად какროგორც зараженногоდაავადებულისა иდა поврежденногоდაზიანებულისა ложью,სიცრუით, к общениюურთიერთობისადმი с Истиноюჭეშმარიტებასთან ( 2Тим.3:82ტიმ. 3:8 ). «Не„ვერ разумеიცნა мирსოფელმან премудростиюსიბრძნითა თვისითა Бога»ღმერთი“ ( 1Кор.1:211კორ. 1:21 ), говоритამბობს Апостол.მოციქული «Мудрование„ზრახვაჲ იგი плотскоеჴორცთაჲ смертьსიკუდილ есть,...არს,... мудрованиеზრხვაჲ იგი плотскоеჴორცთაჲ враждаმტერობა на Бога:არს ღმრთისა; законуრამეთუ შჯულსა მას бо Божиюღმრთისასა неვერ покоряетсяდაემორჩილების нижеდა ვერცა бо может»ძალ-უც“ ( Рим.8:6–7რომ. 8:6-7 ), потомуიმიტომ чтоრომ этоეს неარაა свойственноთვისობრივი ему.მისთვის. «Братия,„„ блюдитеся,ეკრძალენით, да никтожеნუ ვინმე вас будетიყოს прельщаяწარმტყუენელ თქუენდა философиеюსიბრძნის მოყუარებითა иდა тщетноюცუდითა лестию,საცთურითა по преданиюმოძღურებისა მისებრ человеческому,კაცთაჲსა, по стихиямწესთა მათებრ мира,ამის სოფლისათა аდა неარა по Христе,ქრისტეს მიერ, в Немжеრამეთუ მას შინა сутьარიან всяყოველნი сокровищаსაუნჯენი премудростиსიბრძნისანი иდა разумаმეცნიერებისანი сокровенна»დაფარულნი“ ( Кол.2:8, 3კოლ. 2:8, 3 ). Философия,ფილოსოფია, будучиმყოფი исчадиемნაშობად паденияდაცემულობისა человеческого,ადამიანურისა, льститაამებს этомуამ падению,დაცემულობას, маскируетნიღბავს его,მას, хранитიცავს иდა питает.კვებავს. Онаიგი страшитсяშიშობს ученияსწავლებას Истины,ჭეშმარიტებისას, какროგორც смертоносногоსასიკვდილე приговораგანაჩენს для себяსაკუთარი თავისათვის ( 1Кор.3:181კორ. 3:18 ). Состояние,მდგომარეობა, в котороеრომელშიც приводитсяმოყვანილია философиейფილოსოფიით духსული наш,ჩვენი, естьარის состояниеმდგომარეობა самообольщения,თვითცდუნებულობისა, душепогибели,სულის დაღუპვისა, чтоრაც вполнеსრულად явствуетაშკარაა из вышеприведенныхზემოთმოყვანილი словსიტყვებიდან Апостола,მოციქულისა которыйრომელიც повелеваетავალებს всем,ყველას, желающимმსურველს стяжатьმოიხვეჭოს истинноеჭეშმარიტი познаниеშემეცნება от Бога,ღვთისაგან, отвергнутьუარყოს знание,ცოდნა, доставляемоеმოტანილი любомудриемსიბრძნის მოყვარეობისაგან падшегоდაცემული человечества.კაცობრიობისა. «Никтоже„ნუვინ себеთავსა თჳსსა да прельщает,აცთუნებნ. – говоритამბობს он,იგი, – ащеუკუეთუ ктоვისმე мнится мудрბრძენ ჰგონიეს быти в васთავი თჳსი თქუენ შორი в вецеამას სოფელსა, сем, буйსულელ да бывает,იქმენინ, якоრაჲთა да премудрიყოს იგი ბრძენ. будет» ( 1Кор.3:181კორ. 3:18 ). Истиннаяჭეშმარიტი философияფილოსოფია (любомудрие)(სიბრძნისმოყვარეობა) совмещаетсяაღესრულება во единомმხოლოდ ученииსწავლებით Христовом.ქრისტესით. «Христос„ქრისტე არს – Божияღმრთისა Премудрость»სიბრძნე“ ( 1Кор.1:24, 301კორ. 1:24, 30 ). “Без„გარეშე Христаქრისტესი нетარაა правды,სიმართლე, нетარაა освящения,განწმენდა, нетარაა избавления,გადარჩენა, иდა всякаяყოველგვარი премудростьსიბრძნე безგარეშე Христаქრისტესი буйствоსისულელე есть.არს. Всякყველა мудрецბრძენი безგარეშე Христаქრისტესი безуменუგუნურია есть, всякყოველგვარი праведникმართალი – грешен,ცოდვილია, всякყოველგვარი чистыйსუფთა нечистьუწმინდური есть...არს... Чтоრაა нашеჩვენი собственное?საკუთარი? – немощь,უძლურება, растление,გახრწნა, тьма,წყვდიადი, злость,ბოროტება, грехи”ცოდვები“ 545 . Ктоვინც ищетეძიებს премудростиსიბრძნეს внеგარეთ Христа,ქრისტესი, тотიგი отрицаетсяუარიყოფა от Христа,ქრისტესაგან, отвергаетუარყოფს премудрость,სიბრძნეს, обретаетიძენს иდა усвоиваетითვისებს себеთავის თავში лжеименныйცრუდ მქონე разум,მეცნიერებას, достояниеსაკუთრებას духовსულთა отверженных.უარყოფილთა. О географии,გეოგრაფიაზე, геодезии,გეოდეზიაზე о языкознании,ენათმეცნიერებაზე, оდა литературе,ლიტერატურაზე, о прочихსხვა науках,მეცნიერებებზე о всехყველა художествахხელოვნებაზე и упоминатьხსენებაც неარ стоит:ღირს: всеყველა ониისინი для земли;მიწისათვის არიან потребностьსაჭიროება в нихმათში для человекаადამიანისათვის оканчиваетсяსრულდება с окончаниемდასრულებით земнойმიწიერი жизни,ცხოვრებისა, – большеюუმეტეს частьюწილად гораздоგაცილებით ранее.უწინ. Еслиთუკი всеყველა времяდროს земнойმიწიერი жизниცხოვრებისას употреблюგამოვიყენებ для снисканияძიებისათვის знаний,ცოდნათა, оканчивающихсяდასრულებულისა с жизньюცხოვრებით земною:მიწიერით: чтоრას возьмуწავიღებ с собоюჩემთან ერთად за пределыმიღმა грубогоუხეში вещества?...ნივთიერებისა?... “Науки!„მეცნიერებებო! Дайтеმომეცით мне,მე, еслиთუკი можетеშეგიძლიათ дать,მოცემა, чтоრაიმე либо вечное,მარადიულისა, положительное,დადებითისა, дайтеმომეცით ничемარაფრით неотъемлемоеარ წართმევადი иდა верное,სარწმუნო достойноеღირსი назватьсяწოდებად собственностьюსაკუთრებად человека!”ადამიანისა!“ – Наукиმეცნიერებები молчали.დუმდნენ.
За удовлетворительнымდამაკმაყოფილებელი ответом,პასუხისათვის, за ответомპასუხისათვის существенноარსებითად нужным,საჭიროსი, жизненным,სასიცოცხლოსი, обращаюсьვუბრუნდები к вере.რწმენას. Ноმაგრამ гдеსად ты скрываешься,იმალები შენ, вераრწმენავ истиннаяჭეშმარიტო иდა святая?წმინდაო? Яმე неვერ могშევძელი тебяშენ признатьმეცანი в фанатизме,ფანატიზმში, которыйრომელიც неარ былიყო запечатленაღბეჭდილი Евангельскоюსახარებისეული кротостью;სიმშვიდით; онიგი дышалსუნთქავდა разгорячениемგანხურებით иდა превозношением!განდიდებით! яმე неვერ могშევძელი тебяშენ признатьმეცანი в ученииსწავლებაში своевольном,თვითნებურში, отделяющемсяგანცალკევებულში от Церкви,ეკლესიისაგან, составляющемშემადგენელში своюთავისი новуюახალი системуსისტემისა суетноამაოდ иდა кичливоზვიადად провозглашающемგამომაცხადებელისა обретениеშენაძენისა новой,ახლისა, истиннойჭეშმარიტი верыრწმენისა христианской,ქრისტიანულისა, чрезგანმავლობაში осмнадцатьთვრამეტი столетийსაუკუნისა по воплощенииგანხორციელებიდან Богаღვთისა Словаსიტყვისა 546 . Ах!ახ! в какомროგორ тяжкомმძიმე недоуменииგაოცებაში плавалаცურავდა душаსული моя!ჩემი! какროგორ онаიგი томиласьიტანჯებოდა ужасно!საშინლად! какиеროგორი на нееმასზე восставалиაღდგებოდნენ волныტალღები сомнений,ეჭვისა, рождавшиесяშობილნი от недоверчивостиუნდობლობისაგან к себе,საკუთარი თავისადმი, от недоверчивостиუნდობლობისაგან ко всему,ყველაფრისადმი, чтоრაც шумело,ხმაურობდა, вопиялоტიროდა вокругგარშემო меня,ჩემსა, – от незнания,უცოდინრობისაგან, невиденияუხილველობაა истины.ჭეშმარიტებისა.
Иდა началდავიწყე яმე часто,ხშირად со слезами,ცრემლებით, умолятьვედრება Бога,ღვთისადმი, чтобრათა Онმას неარ предалმივეცი меняმე в жертвуმსხვერპლად заблуждения,გზააბნეულობისადმი, чтобრათა указалეჩვენებინა мнеმე правыйსწორი путь,გზა, по которомуრომელზედაც яმე могშემეძლო бы направитьწარმემართა к Немуმისდამი невидимоеუხილავი шествиеსვლა умомგონებით иდა сердцем.გულით. Внезапноმოულოდნელად предстаетწარმომიდგება мнеმე мысль...აზრი... сердцеგული к ней,მისდამი какროგორც в объятияჩახუტებულობაშია друга.მეგობრისა. Этаამ мысльაზრმა внушалаჩამაგონა изучитьშემესწავლა веруრწმენა в источникахწყაროებში – в писанияхწერილებისა святыхწმინდა Отцов.მამებისა. “Их„მათი святость,სიწმინდე, – говорилаმეუბნებოდა онаიგი мне,მე, – ручаетсяთავდებობს за ихმათი верность:ერთგულებისათვის; ихისინი избериაირჩიე себеთავისთვის в руководители”.ხელმძღვანელებად“. – Повинуюсь.ვმორჩილდები, Нахожуვპოულობ способსაშუალებას получатьმიღებისას сочиненияთხზულებათა святыхწმინდა угодниковსათნომყოფელთა Божиих;ღვთისათა; с жаждоюწყურვილით начинаюვიწყებ читатьკითხვას их,მათსას, глубокоღრმად исследовать.შესწავლას. Прочитавწაკითხვისას одних,ერთთა, берусьხელში ვიღებ за других,მეორეებს, читаю,ვკითხულობ, перечитываю,გადავიკითხავ, изучаю.შევისწავლი. Чтоრაც преждеუწინარეს всегоყოვლისა поразилоგანმგმირა меняმე в писанияхწერილებში Отцовმამებისა Православнойმართლმადიდებელი Церкви?ეკლესიისა? – Этоესაა ихმათი согласие,თანხმობა, согласиеთანხმობა чудное,საოცარი, величественное.დიდებული. Осмнадцатьთვრამეტი веков,საუკუნე, в устахბაგეებში их,მათში, свидетельствуютმოწმობენ единогласноერთხმად единоеერთიან учение,სწავლებას, учениеსწავლებას Божественное!საღვთოს! Когдаროდესაც в осеннюю,შემოდგომის, яснуюნათელ ночьღამეს гляжуშევხედავ на чистоеსუფთა небо,ზეცას, усеянноеმოფენილს бесчисленнымиაურაცხელი звёздами;ვარსკვლავებით; стольამდენად различныхსხვადასხვა размеров,ზომისებს, испускающимиგამომცემებისა единыйსაერთო свет,ნათლისა, тогдаმაშინ говорюვამბობ себе:ჩემთვის: таковыასეთებია писанияწერილები Отцов.მამათა. Когдаროდესაც в летнийზაფხულის деньდღეს гляжуვუყურებ на обширноеფართო море,ზღვას, покрытоеდაფარულს множествомმრავალი различныхსხვადასხვა судовგემებით с ихმათი распущеннымиაშვებული парусами,იალქნებით, подобнымиმსგავსთა белымთეთრი лебединымგედის крылам,ფრთებისა, судов,გემებს, бегущихგაქცეულებს под однимერთი ветром,ქარის ქვეშ, к однойერთი цели,მიზნისაკენ, к однойერთი пристани,ნავმისადგომისაკენ, тогдаმაშინ говорюვამბობ себе:ჩემთვის: таковыასეთია писанияწერილები Отцов.მამათა. Когдаროდესაც слышуმესმის стройныйმოხდენილი многочисленныйმრავალრიცხოვანი хор,გუნდი, в которомრომელშიც различныеსხვადასხვა голосаხმები в изящнойმოხდენილი гармонииჰარმონიით поютმღერენ единуюერთიან песньსიმღერას Божественную,საღვთოს, тогдаმაშინ говорюვამბობ себе:ჩემთვის: таковыასეთია писанияწერილები Отцов.მამათა. Какоеროგორ междуსხვათა შორის прочим учениеსწავლებას нахожуვპოვებ в них?მათში? – Нахожуვპოულობ учение,სწავლებას, повторенноеგამეორებულს всемиყველა Отцами,მამების მიერ, учение,სწავლებას, чтоრომ единственныйერთადერთი путьგზა к спасению,ხსნისაკენ, – последованиеმიდევნაა неуклонноеმტკიცე наставлениямდარიგებებიადმი святыхწმინდა Отцов.მამებისა. “Видел„გინახავს лиკი ты,შენ, – говорятამბობენ они,ისინი, – когоვინმე прельщенногоმოხიბლული лжеучением,ცრუსწავლებით, погибшегоდაღუპული от неправильногоარასწორი избранияარჩევისაგან подвиговღვაწლთა – знай:იცოდე: онიგი последовалგაყვა себе,თავის თავს, своемуთავის разуму,გონებას, своимთავის мнениям,აზრებს, аხოლო неარა учениюსწავლებას Отцов”მამებისას“ 547 , из которогоრომლებისგანაც составляетсяშედგება догматическоеდოგმატური иდა нравственноеზნეობრივი преданиеგადმოცემა Церкви.ეკლესიისა. Имმისით она,იგი, какროგორც бесценнымფასდაუდებელი имуществом,ქონებით, препитываетკვებავს чадშვილებს своих.თავისას.
Мысль этаეს აზრი посланаგამოგზავნილია Богом,ღვთისაგან, от Которогоრომლისგანაც всякоеყოველგვარი даяниеწყალობაა благо,კეთილი, от Которогоრომლისგანაც и мысльაზრიც благая,კეთილია, – началоსაწყისი всякогоყოველგვარი блага.სიკეთისა, Такასე утверждаютამტკიცებენ Отцы,მამები, такასე явствуетაშკარაა из самойთავად сущностиარსიდან делаსაქმისა 548 . Мысльეს აზრი эта былаიყო для меняჩემთვის первымპირველი пристанищемთავშესაფარი в странеქვეყნად истины.ჭეშმარიტებისა. Здесьაქ душаსულმა мояჩემმა нашлаიპოვა отдохновениеმოსვენება от волненияღელვისაგან иდა ветров.ქარებისა. Мысльაზრი благая,კეთილი, спасительная!გადამრჩენელი Мысльაზრი – дарნიჭი бесценныйშეუფასებელი всеблагогоყოვლადკეთილი Бога,ღვთისა, хотящегоმსურველისა всемყველა человекамადამიანთა спастисьგადარჩენა иდა придтиმოსვლა в познаниеშემეცნებაში истины!ჭეშმარიტებისა! Этаეს мысльაზრი соделаласьგახდა камнемქვა основнымსაძირკვლისა для духовногоსულიერი созиданияშემოქმედებისა душиსულისა моей!ჩემისა! Этаეს мысльაზრი соделаласьგახდა моеюჩემი звездоюვარსკვლავი путеводительницею!მეგზური! Онаმან началаდაიწყო постоянноგამუდმებით освящатьკურთხევა для меняჩემთვის многотрудныйმრავალძნელი иდა многоскорбный,მრავალმწუხარებიანი тесный,ვიწრო, невидимыйუხილავი путьგზისა умаგონებისა иდა сердцаგულისა к Богу.ღვთისადმი. – Взглянулშევხედე на религиозныйრელიგიურ мирსამყაროს из этойამ мысли,აზრიდან, иდა увидел:დავინახე: причинаმიზეზი всехყველა заблужденийცდომილებისა состоитშედგება в неведении,უცოდინრობაში в забвении,დავიწყებაში в отсутствииუქონლობაში этойამ мысли.აზრისა.
Таковыასეთია благодеяния,ქველის საქმე которымиრომლითაც ущедрилგამამდიდრა меняმე Богღმერთმა мой!ჩემმა! таковоასეთია нетленноеუხრწნელი сокровище,საუნჯე наставляющееდამმოძღვრავი в блаженнуюნეტარი вечность,მარადისობისათვის ниспосланноеგადმოსული мнеჩემთვის свышеზემოდან от горнегоზეციერი престолаსაყდრიდან Божественнойსაღვთო милостиმოწყალებისა иდა Премудрости.სიბრძნისა. Чемრითი возблагодарюგადავუხდი მადლობას Благодетеля?კეთილისმყოფელს? – Развеგანა толькоმხოლოდ тем,იმით, чтоრომ посвящуგადავეგები на исследованиеშემეცნებისათვის иდა исканиеძიებისათვის Его,მისი, на служениеმსახურებისათვის Ему,მისი, всюმთელ земнуюმიწიერ жизньცხოვრებას мою!ჩემსას! Ноმაგრამ этимამით воздамმივაგებ лиგანა благодарность?მადლიერებას? – лишьმხოლოდ сделаюგავიკეთებ себеჩემთვის новое,ახალ, величайшееუდიდეს благодеяние.სიკეთეს. Бог,ღმერთმა, Самთავად Бог,ღმერთმა, мысльюაზრით благоюკეთილით ужеუკვე отделилგამომაცალკევა меняმე от суетногоამაო мира.ამა სოფლისაგან. Яმე жилვცხოვრობდი посредиშორის мира,ამა სოფლისა, ноმაგრამ неარ былვიყავი на общем,საერთო, широком,ფართო углажденномგასწორებულ пути:გზაზე: мысльაზრმა благаяკეთილმა повелаწამიყვანა меняმე отдельноюგანცალკევებული стезею,გზით, к живым,ცოცხალი, прохладнымგრილი источникамწყაროებისაკენ вод,წყალთა, по странамქვეყნებში плодоносным,ნაყოფიერებში, по местностиადგილებში живописной,ფერწერულში, ноმაგრამ частоხშირად дикой,ველურში, опасной,საშიშში, пересеченнойდასერილში пропастями,უფსკრულებით, крайнеუკიდურესად уединенной.განცალკევებულში. По нейმასზე редкоიშვიათად странствуетმოგზაურობს путник.მგზავრი.
Чтениеსწავლებამ Отцовმამათამ с полноюსრული ясностьюსიაშკარავით убедилоდამარწმუნა меня,მე, чтоრომ спасениеხსნა в недрахწიაღში Российскойრუსული Церквиეკლესიისა несомненно,უეჭველია, чегоრისადმიც лишеныმოკლებულნი არიან религииრელიგიები западнойდასავლეთის Европы,ევროპისა, какროგორც неარ сохранившиеშემნარჩუნებელი в целостиსიმრთელეში ниარც догматического,დოგმატური, ниარც нравственногоზნეობრივი ученияსწავლებისა первенствующейპირვანდელი Церквиეკლესიისა Христовой.ქრისტესი. Оноმან открылоგამიცხადა мне,მე, чтоრა сделалგააკეთა Христосქრისტემ для человечества;კაცობრიობისათვის; в чемრაში состоитმდგომარეობს падениеდაცემულობა человека,ადამიანისა, почемуრატომ необходимაუცილებელია Искупитель,გამომსყიდველი, в чемრაში заключаетсяმდგომარეობს спасение,ხსნა, доставленноеმონიჭებული иდა доставляемоеმონიჭებადი Искупителем.გამომსყიდველის მიერ. Оноიგი твердилоმიმტკიცებდა мне:მე: должноსაჭიროა развить,გაღვივება, ощутить,შეგრძნება, увидетьდანახვა в себеსაკუთარ თავში спасение,ხსნისა, безგარეშე чегоმისსა вераრწმენა во Христаქრისტეში – мертва,მკვდარია, аხოლო христианствоქრისტიანობა – словоსიტყვა иდა наименованиеდასახელება безგარეშე осуществленияხორცშესხმისა его!მისი! Оноმან научилоმასწავლა меняმე смотретьყურება на вечность,მარადისობისადმი какროგორც на вечность,მარადისობისადმი, предრომლის которойწინაშეც ничтожнаუმნიშვნელოა иკიდეც тысячелетняяათასწლოვანი земнаяმიწიერი жизнь,ცხოვრება, неარა толькоმხოლოდ наша,ჩვენი, измеряемаяგაზომვადი каким-нибудьროგორიღაც полустолетием.ნახევარიასწლეულით. Оноმან научилоმასწავლა меня,მე, чтоრომ жизньცხოვრება земнуюმიწიერი должноუნდა проводитьგაატარო в приготовленииმომზადებაში к вечности,მარადისობისათვის, какროგორც в преддверияхკარიბჭეში приготовляютсяემზადებიან ко входуშესვლისათვის в великолепныеდიდებულ царскиеსამეფო чертоги.დარბაზებში. Оноმან показалоმაჩვენა мне,მე, чтоრომ всеყველა земныеმიწიერი занятия,დაკავებულობა, наслаждения,სიამოვნება, почести,პატივები, преимуществаუპირატესობანი – пустыеცარიელი игрушки,სათამაშოებია, которымиრომლებითაც играютთამაშობენ иდა в которыеრომლითაც проигрываютაგებენ блаженствоნეტარებას вечностиმარადიულობისას взрослыеმოწიფული дети.ბავშვები. Чтоრას значитნიშნავს предწინაშე Христомქრისტესი всеყველაფერი земное?მიწიერი? предწინაშე Христом,ქრისტესი, всемогущимყოვლისშემძლე Богом,ღვთისა, Которыйრომელიც даетიძლევა Себяთავის თავს в имение,საკუთრებაში, в вечныйმარადიულ дарსაჩუქრად иდა собственностьსაკუთრებად пылинкеმტვრისადმი – человеку?...ადამიანისადმი?... Неარ стоитღირს видимыйხილული мир,სამყარო, чтобრათა служитьემსახურო ему,მას, иდა имმისით заниматься!დაკავდე! Чемრითი онიგი награждаетაჯილდოვებს слугმსახურთ своих?თავისებს? Сперваთავიდან игрушками;სათამაშოებით; потомშემდეგ гробом,სამარით, тлением,ხრწნადობით темноюმიწიერი неизвестностьюუცოდინრობით будущности,მომავლისა, рыданиемქვითინით ближнихმოყვასთა иდა вскореმალე забвениемდავიწყებით ими.მათგან. Другиеსხვა наградыჯილდოებია у слугმსახურთა Христовых:ქრისტესთა: ониისინი проводятატარებენ здешнююაწინდელ жизньცხოვრებას в изученииშესწავლაში истины,ჭეშმარიტებისა, в образованииგანათლებაში себяთავისა ею.მისით. Претворенныеგადაქცეული ею,მისით, – запечатлеваютсяაღიბეჭდებიან Святымწმინდა Духом,სულით, вступаютშეაბიჯებენ в вечность,მარადისობაში, ужеუკვე короткоმოკლედ ознакомленныеგაცნობილნი с вечностью,მარადისობასთან, приготовивმომზადებით себеთავისათვის блаженствоნეტარებისა в ней,მასში извещенныеშეტყობინებულისა в спасении:ხსნაში: "Дух„სული Божий, – говоритამბობს Апостол,მოციქული, – всяყოველსავე испытует,გამოეძიებს, иდა глубиныსიღრმესაცა Божия»ღმრთისასა. ( 1Кор.2:101კორ. 2:10 ): знаниеცოდნას ихმათსას Онიგი сообщаетატყობინებს Своимთავის причастникам.თანაზიართ. Этоამას с полноюსრული ясностьюსიაშკარავით излагаютგადმოსცემენ святыеწმინდა Отцыმამანი в своихთავიანთ священнолепныхწმინდა писаниях.წერილებში.
Охладелоგაცივდა сердцеგული к миру,ამა სოფლისადმი, к егоმისი служениям,სამსახურისათვის, к егоმისი великому,დიდებულისადმი, к егоმისი сладостному!საამოსადმი! Яმე решилсяგადავწყვიტე оставитьმიმეტოვებინა мир,სოფელი, жизньცხოვრება земнуюმიწიერი посвятитьმიმეძღვნა для познанияშემეცნებისათვის Христа,ქრისტესი, для усвоенияათვისებისათვის Христу.ქრისტესადმი. С этимამ намерениемგანზრახვით началდავიწყე рассматриватьდათვალიერება монастырскоеსამონაზვნო иდა мирскоеერული духовенство.სულიერებისა. Иდა здесьაქ встретилშემხვდა меняმე труд;შრომა; егоმას увеличивалиზრდიდა для меняჩემთვის юностьახალგაზრდობა мояჩემი иდა неопытность.გამოუცდელობა. Ноმაგრამ яმე виделვხედავდი всеყველაფერს близко,უფრო ახლოს и,და, по вступленииშებიჯებისას в монастырь,მონასტერში, неვერ нашелვიპოვე ничегоვერაფერი нового,ახალი, неожиданного.მოულოდნელი. Сколькоრამდენი былоიყო препятствийწინააღმდეგობა для этогоამ вступления!შებიჯებისათვის! – Оставляюმივატოვებ упоминатьგახსენებას о всех;ყველასი; самоеთავად телоსხეული вопиялоგოდებდა мне:ჩემთვის “Куда„სად ведешьმიგყავარ меня?მე? яმე такასე слабоსუსტი ვარ иდა болезненно.ავადმყოფი. Тыშენ виделხედავდი монастыри,მონასტრებს, тыშენ короткоმოკლედ познакомилсяგაეცანი с ними:მათ: жизньცხოვრება в нихმათში для тебяშენთვის невыносимаაუტანელია иკიდეც по моейჩემი немощи,უძლურების გამო, иდა по воспитаниюაღზრდის твоему,გამო შენი, иდა по всемყველა прочимსხვა причинам”.მიზეზით“. Разумგონება подтверждалადასტურებდა доводыსაბუთებს плоти.სხეულისას. Ноმაგრამ былიყო голос,ხმა голосხმა в сердце,გულში, думаю,ვფიქრობ, голосხმა совести,სინდისისა, или,ანდა, можетშესაძლოა быть, Ангелаანგელოზისა хранителя,მფარველისა, сказывавшегоმოლაპარაკესი мнеჩემდამი волюნებისა Божию:ღვთისა: потомуიმიტომ чтоრომ голосხმა былიყო решителенგადამწყვეტი иდა повелительный.ბრძანებითი. Онიგი говорилმეუბნებოდა мне:მე; этоამის сделатьგაკეთეა – твойშენი долг,მოვალეობაა, долгმოვალეობა непременный!უცილობელი! Такისე силенძლიერი былიყო голос,ხმა, чтоრომ представленияწარმოდგენა разума,გონებისა, жалостные,საბრალონი, основательные,საფუძვლიანნი, по-видимому,ერთი შეხედვით убежденияდარწმუნებულობა плотиსხეულისა казалисьჩანდა предწინაშე нимმისსა ничтожными.უმნიშვნელო. Безგარეშე порыва,დაქროლისა, безგარეშე горячности,სიცხისა, какროგორც невольник,მონა, увлекаемыйწათრეული непреодолимымგადაულახავი сердечнымგულისმიერი чувством,გრძნობით, каким-тоროგორიღაც непостижимымმიუწვდომელი иდა неизъяснимымგამოუთქმელი призванием,მოწოდებით, вступилშევაბიჯე яმე в монастырь.მონასტერში.
Вступилშევაბიჯე яმე в монастырь,მონასტერში, какროგორც кидаетсяმივარდება ხოლმე изумленный,გაოცებული, закрывდახურვით глазаთვალთა иდა отложивგადადებით размышление,ფიქრისა, в огоньცეცხლში илиანდა пучинуმორევში – какროგორც кидаетсяმივარდება воин,მეომარი увлекаемыйწათრეული сердцем,გულით, в сечуბრძოლაში кровавую,სისხლიანში, на явнуюაშკარა смерть.სიკვდილზე. Звезда,ვარსკვლავი, руководительницаხელმძღვანელი моя,ჩემი, мысльაზრი благая,კეთილი, пришлаმოვიდა светитьგაენათებინა мнеჩემთვის в уединении,განმარტოვებაში, в тишине,მდუმარებაში, илиანდა правильнее,უფრო სწორედ во мраке,წყვდიადში, в буряхქარიშხლებში монастырских.სამონასტროში. По учениюსწავლების მიხედვით Отцов,მამათა, жительствоცხოვრება иноческое,სამონაზვნო, единственноერთადერთად приличествующееშესაფერისი нашемуჩვენი времени,დროისათვის естьარის жительствоცხოვრება под руководствомხელმძღვანელობის ქვეშ Отеческихმამათა писанийნაწერებისა с советомრჩევით преуспевших,წარმატებულთა современныхთანამედროვე братий;ძმათა; этотეს советრჩევა опятьკვლავ должноუნდა поверятьშემოწმდეს по писаниюწერილებით Отцов.მამებისა. Отцыმამები первыхპირველი вековსაუკუნეთა Церквиეკლესიისა особенноგანსაკუთრებით советуютურჩევენ искатьძიებას руководителяხელმძღვანელისას Боговдохновенного,ღვთივშთაგონებულისა емуმისდამი предатьсяმიცემას в совершенное,სრულ, безусловноеუპირობო послушание,მორჩილებაში, называютუწოდებენ этотამ путь,გზას, каковროგორიც онიგი иკიდეც есть,არის, кратчайшим,უმოკლესად прочнейшим,უმტკიცესად, Боголюбезнейшим.უღვთისთვის მოსაწონესად. Отцы,მამები, отделенныеგანცალკევებულნი от временდროისაგან Христовыхქრისტესგან тысячелетием,ათასწლეულებით, повторяяგამეორებისას советრჩევისა своихმამათასი предшественников,წინაპართა, ужеუკვე жалуютсяჩივიან на редкостьიშვიათობაზე Боговдохновенныхღვთივშთაგონებული наставников,მოძღვრებისა, на появившеесяწარმოშობილ множествоმრავალ лжеучителей,ცრუსწავლებაზე, иდა предлагаютსთავაზობენ в руководствоხელმძღვანელად Священноеსაღვთო Писаниеწერილს иდა Отеческиеმამათა писания.წერილებს. Отцы,მამები, близкиеახლონი к нашемуჩვენს времени,დროსთან, называютუწოდებენ Боговдохновенныхღვთივშთაგონებულ руководителейხელმძღვანელებს достояниемსაკუთრებად древности,სიძველისა, иდა ужеუკვე решительноგადაჭრით завещаваютუანდერძებენ в руководствоხელმძღვანელად Священноеწმინდა иდა святоеწმინდა Писание,წერილს, поверяемыйშემოწმებულს по этимამ Писаниям,წერილებით, принимаемыйმიღებულ с величайшеюუდიდესი осмотрительностьюწინდახედულობით иდა осторожностьюსიფრთხილით советრჩევას современныхთანამედროვე иდა сожительствующихთანამცხოვრები братий.ძმათა. Яმე желалვისურვებდი бытьვყოფილიყავი под руководствомხელმძღვანელობის ქვეშ наставника;მოძღვრისა; ноმაგრამ неარ привелосьმომიწია мнеმე найтиმეპოვნა наставника,ხელმძღვანელი которыйროელიც бы вполнеსრულად удовлетворилდამაკმაყოფილებდა меня,მე, которыйრომელიც былიქნებოდა бы оживленнымცოცხალი учениемსწავლება Отцов.მამათა. Впрочемთუმც яმე слышалმესმოდა многоბევრი полезного,სასარგებლო, многоბევრი существенноარსებითად нужного,საჭირო, обратившегосяგადაქცეული в основныеძირითად началаსაწყისად моегоჩემი душеназидания.სულის დარიგებისა. Даდაე упокоитგანუსვენოს Господьუფალმა в местеადგილზე злачном,მართალთა, в местеადგილზე прохлады,გრილზე, в местеადგილზე светаნათლისა иდა блаженства,ნეტარებისა почившихგანსვენებულთ благодетелейკეთილისმყოფელთ душиსულისა моей!ჩემისა! Даდაე даруетმიანიჭოს большееმეტი духовноеსულიერი преуспеяниеწარმატება иდა кончинуდასასრული благополучнуюმშვიდობიანი текущимაწინდელ ещеკიდევ по поприщуსარბიელზე земногоმიწიერზე странствованияმოგზაურთ иდა труженичества!მშრომელთ!
Скажуვიტყვი здесьაქ о монастыряхმონასტრებზე российскихრუსულებზე моеჩემს убогоеსაბრალო слово,სიტყვას, словоსიტყვას – плодნაყოფს многолетнегоმრავალწლიანი наблюдения.დაკვირვებისას. Можетშესაძლოა быть, начертанноеდაწერილი на бумаге,ფურცელზე оноიგი пригодитсяწაადგება для кого-нибудь!ვინმეს! – Ослабелаდასუსტდა жизньცხოვრება иноческая,სამონაზვნო, какროგორც и вообщеსაერთოდ христианская;ქრისტიანული; ослабелаდასუსტდა иноческаяსამონაზვნო жизньცხოვრება потому,იმიტომ, чтоრომ онаიგი находитсяიმყოფება в неразрывнойგანუყოფელ связиკავშირში с христианскимქრისტიანულ миром,სამყაროსთან, который,რომელიც, отделяяგამოყოფს რა в иночествоმონაზვნობისათვის слабыхსუსტ христианქრისტიანებს неარ можетშეუძლია требоватьმოითხოვოს от монастырейმონასტრებისაგან сильныхძლიერი иноков,მონაზვნები, подобныхმსგავსნი древним,ძველთა, когдаროდესაც и христианство,ქრისტიანობაც, жительствовавшееმცხოვრები посредиშორის мира,ერისა, преизобиловалоუხვობდა добродетелямиსათნოებებით иდა духовноюსულიერი силою.ძალით. Ноმაგრამ ещеკიდევ монастыри,მონასტრები, какროგორც учреждениеდაფუძნებები Святогоწმინდისა Духа,სულისა, испускаютგამოსცემენ лучиსხივებს светаნათლისას на христианство;ქრისტიანობაზე; ещеკიდევ естьარის тамიქ пищаსაკვები для благочестивых;ღვთისმოსავთათვის; ещеკიდევ естьარის тамიქ хранениеდაცვა евангельскихსახარებისეული заповедей;მცნებებისა; ещеკიდევ тамიქ – строгоеმკაცრი иდა догматическоеდოგმატური иდა нравственноеზნეობრივი Православие;მართლმადიდებლობაა; там,იქ, хотяთუმც редко,იშვიათად, крайнеუკიდურესად редко,იშვიათად, обретаютсяმოიპოვება живыеცოცხალი скрижалиდაფები Святогоწმინდისა Духа.სულისა. Замечательно,შესანიშნავია, чтоრომ всеყველა духовныеსულიერი цветыყვავილები иდა плодыნაყოფები возрослиგაიზარდა в техიმ душах,სულებში, которые,რომლებიც, в удаленииმოცილებულობისაგან от знакомстваნაცნობობისა внеგარეთ иდა внутриშიგნით монастыря,მონასტრისა, возделалиამუშავებდნენ себяთავს чтениемკითხვით Писанияწერილებისა иდა святыхწმინდა Отцов,მამებისა, при вереრწმენისას иდა молитве,ლოცვისას, одушевленнойგასულიერებულისას смиренным,მდაბალი, ноმაგრამ могущественнымძლევამოსილი покаянием.სინანულით. Гдеსადაც неარ былоიყო этогоეს возделания,დამუშავება, тамიქ – бесплодие.უნაყოფობაა.
В чемრაში состоитმდგომარეობს упражнениеვარჯიში иноков,მონაზონთა, для которогоრომლებისთვისაც – и самоеთავად иночество?მონაზვნობაა? Оноიგი состоитმდგომარეობს в изученииშესწავლაში всехყველა заповеданий,მცნებებისა, всехყველა словსიტყვისა Искупителя,გამომსყიდველისა, в усвоенииათვისებაში ихმათისა умуგონებით иდა сердцу.გულით. Инокმონაზონი соделываетсяხდება зрителемმხილველი двухორი природბუნებისა человеческих:ადამიანურისა: природыბუნებისა поврежденной,დაზიანებულისა греховной,ცოდვილით, которуюრომელსაც онიგი видитხედავს в себе,თავის თავში, иდა природыბუნებით обновленной,განახლებულით, святой,წმინდით которуюრომელსაც онიგი видитხედავს в Евангелии.სახარებაში. Десятисловиеათსიტყვაობა Ветхогоძველი Заветаაღთქმისა отсекалоაცილებდა грубыеუხეშ грехи;ცოდვებს; Евангелиеსახარება исцеляетკურნავს самуюთავად природу,ბუნებას, болезнующуюსნეულს грехом,ცოდვით, стяжавшуюამთვისებელს падениемდაცემულობით свойстваთვისებისა греховные.ცოდვილისა. Инокმონაზონმა долженუნდა при светеშუქზე Евангелияსახარებისა вступитьშეაბიჯოს в борьбуბრძოლაში с самимსაკუთარ собою,თავთან, с мыслямиაზრებთან своими,თავისებთან, с сердечнымиგულისმიერ чувствованиями,შეგრძნებებთან с ощущениямиშეგრძნებებთან иდა пожеланиямиსურვილებთან тела,სხეულისა, с миром,ამა სოფელთან, враждебнымმტრულთან Евангелию,სახარებისადმი, с миродержителями,სოფლისმპყრობლებთან, старающимисяმცდელობელებთან удержатьშეაკავონ человекаადამიანი в своейთავის властиძალაუფლებაში иდა плене.ტყვეობაში. Всесильнаяყოვლადძლიერი Истинаჭეშმარიტება освобождаетათავისუფლებს егоმას ( Ин.8:32ინ. 8:32 ); освобожденногоგათავისუფლებულს от рабстваმონობისაგან греховныхცოდვილ страстейვნებათა запечатлевает,აღბეჭდავს, обновляет,აახლებს, вводитშეჰყავს в потомствоშთამომავლობაში Новогоახალი Адама,ადამისა, всеблагийყოვლადკეთილისა Духსულისა Святой.წმინდისა. Совершенствоსრულყოფილება христианстваქრისტიანობისა достигаетсяმიიღწევა в иночестве,მონაზვნობაში, иდა инокиმონაზონნი служатემსახურებიან светомნათელს для братийძმებისათვის своих,თავიანთისა, живущихმცხოვრებთა посредиშორის мира,ერისა, занятых,დაკავებულთა, развлеченныхგართობილი попечениямиსაზრუნავებით иდა служениямиმსახურებებით его,მისით, неარ могущихშემძლებელთა ниარც глубокоღრმად вникнутьჩაუკვირდნენ в Евангелие,სახარებას, ниარც оживитьგააცოცხლონ егоიგი в себеთავიანთ თავში в должномსათანადო развитииგანვითარებაში иდა полноте.სავსებით. Тотის толькоმხოლოდ можетშეძლებს легко,ადვილად, илиანდა с презрениемარად ჩაგდებით думатьიფიქროს о иночестве,მონაზვნობაზე, кто,ვისაც, именуясьწოდებული христианином,ქრისტიანად, имеетაქვს понятиеწარმოდგენა о христианствеქრისტიანობაზე самоеსრულად поверхностное,ზედაპირული, мертвое.მკვდარი.
Чтобრათა окреплиგამაგრდეს иდა возмужалиდავაჟკაცდეს в инокеმონაზონში евангельскиеსახარებისეული свойства,თვისებები, нужныსაჭიროა непременноგამუდმებით скорбиმწუხარებები иდა искушения.განსაცდელები. Кротостьსიმშვიდე егоმისი должнаუნდა бытьიყოს испытана;გამოცდილი; смирениеსიმდაბლე егоმისი должноუნდა бытьიყოს испытано;გამოცდილი; терпениеმოთმინება иდა вераრწმენა – испытаны.გამოცდილნი. Должноუნდა бытьიყოს испытаноგამოცდილი – дорожеუფრო ღირებულია лиკი емуმისთვის Евангелие,სახარება, словаსიტყვა иდა заповеданияმცნებები Христовы,ქრისტესები, в которыхრომლებშიც жизньსიცოცხლეა вечная,საუკუნო дорожеუფრო ღირებულია лиკი ониისინი преимуществ,უპირატესობებზე, удобствმოხერხებულობებზე иდა обычаевჩვევებზე мира,ამა სოფლისაზე, дорожеუფრო ღირებულია лиკი самойთავად жизни?სიცოცხლეზე? Тяжкимმძიმედ сначалаთავიდან представляетсяწარმოიდგინება вступлениеშესვლა в искушения;განსაცდელებში; ноმაგრამ безგარეშე нихმათსა невозможноშეუძლებელია научитьсяისწავლო прощениюმიტევება всехყველა обид,წყენებისა, любвиსიყვარული к врагам,მტრისადმი, зрениюხედვა во всемყველაში промыслаგანგებულებისა Божия,ღვთისა, этимამ высочайшим,უდიდესი окончательным,საბოლოო по отношениюმიმართებაში к ближнему,მოყვასთან, заповедямმცნებებისადმი Евангелия.სახარებისა. Еслиთუკი же внутреннийშინაგანი человекადამიანი неარ будетიქნება образованგანათლებული всемиყველა заповедями:მცნებებით; тоმაშინ онიგი неვერ можетშეძლებს соделатьсяგახდეს жилищемსაცხოვრებელი Святогоწმინდისა Духа.სულისა. «Привлекох„მოვიღე Дух,სული, – говоритამბობს святойწმინდა Давид,დავითი, – якоრამეთუ заповедейმცნებათა Твоихშენთა желах»მსურდა.“ ( Пс.118:131ფს. 118:131 ). Безგარეშე нисшествийგადმოსვლისა Духа,სულისა, нетარაა христианскогоქრისტიანული совершенства.სრულყოფილება. Скорбиმწუხარებები иდა искушенияგანსაცდელები признаютсяმიიჩნევა Священнымწმინდა Писаниемწერილისაგან иდა Отцамиმამებისაგან величайшимუდიდეს даромნიჭად Божиим,ღვთისად, служатემსახურებიან предуготовительнымწინასწარშემზადებას обучениемშესასწავლად к безмолвию,განმხოლოვებისა, в которомრომელშიც инокმონაზონი достигаетაღწევს точнейшегоუზუსტეს очищения,განწმენდას, аდა потомуამიტომ и обильнейшегоუუხვეს просвещения.განათლებასაც. Отцыმამები сравниваютადარებენ скорбиმწუხარებებს инока,მონაზვნისას, предшествующиеწინამორბედთ вступлениюშესვლისა в безмолвие,განმხოლოვებაში, с предкрестнымиჯვრის წინა страданиямиტანჯვებს Христовыми,ქრისტესას, аხოლო безмолвиеგანმხოლოვებას – с распятиемჯვარცმას на крестеჯვარზე иდა погребением,დაფლვას, которомуრომელსაც последуетმოჰყვება воскресение.აღდგომა.
Этоეს узналგავიგე яმე благовременноდროულად из писанийწერილიდან Отеческих.მამებისა. Священныйწმინდა порядок,წესრიგი, Священнаяწმინდა система,სისტემა, которыеრომლებიც Божественныйსაღვთო промыслგანგებულებამ начерталმოხაზა для служителейმსახურთათვის Божиих,ღვთისა, поражалиმაოცებდა меняმე удивлением.გაკვირვებით. Привлекалсяმივიზიდებოდი яმე сердечноюგულისმიერი любовьюსიყვარულით к созерцаниюსაჭვრეტად чуднойსაოცარი системы.სისტემისა. Особенноგანსაკუთრებით нравилосьმომწონდა мнеმე учениеსწავლება об этомამ предметеსაგანზე Варсонофияბარსანუფი Великого.დიდისა. Мнеმე казалось,მეჩვენებოდა чтоრომ оноიგი произносилосьწარმოითქმებოდა ко мне:ჩემთვის: оноიგი самоთავის собоюთავად усвоивалосьეთვისებოდა душеსულს моей.ჩემსას. “Внимая„ყურადღება словамსიტყვებისადმი Апостола:მოციქულისა: «о„ყოველსაშინა всем благодарите»ჰმადლობდეთ“ ( 1Сол.5:181თეს. 5:18 ), приготовьсяმოემზადე к благодарениюმადლიერებისათვის за все”ყველაფრისათვის“ – писалწერდა Великийდიდი одномуერთ из учениковმოწაფეთაგანს своих,თავისას, которогоრომელსაც онიგი приготовлялამზადებდა в горнилеქურაში общежитияსაერთოსაცხოვრებლისა к жительствуსაცხოვრებლად в затвореდაყუდებაში – “и„და будешьიქნები лиკი в скорбях,მწუხარებებში илиთუ нуждах,საჭიროებებში, илиანდა в утеснениях,შევიწროებაში, илиანდა в болезняхსნეულებებში иდა трудахშრომებში телесных,ხორციელში, за всеყველაფრისთვის постигающееმოწევნულისა тебяშენთვის благодариუმადლოდე Бога.ღმერთს. Надеюсь,ვიმედოვნებ чтоრომ и тыშენც достигаешьმიაღწევ "в покой"„განსვენებას“ Егоმისსას ( Евр.4:3ებრ. 4:3 ): ибоრამეთუ «многими„მრავლითა скорбьмиჭირითა подобаетჯერ-არს намჩუენდა внитиშესლვაჲ во Царствиеსასუფეველსა Божие»ღმრთისასა“ ( Деян.14:22საქმ. 14:22 ). Итак,ასე რომ, неარ сомневайсяდაეჭვდე душоюსულით твоею,შენით, иდა неარ расслабляйсяმოდუნდე сердцемგულით твоимშენით ниარც по какойრომელიმე причине,მიზეზით, ноარამედ вспоминайგახსოვდეს Апостольскоеმოციქულებრივი слово:სიტყვა: «аще„დაღათუ и внешнийგარეშე ესე наш человекკაცი ჩუენი тлеет,განიხრწნების, обачеარამედ внутреннийშინაგანი обновляетсяგანახლდების по всяდღითი дни»დღედ.“ ( 2Кор.4:162კორ. 4:16 ). Еслиთუკი неარ претерпишьდაითმენ страданий,ტანჯვებს, тоმაშინ неვერ возможешьშეძლებ взойтиახვიდე на крест.ჯვარზე. Когдаროდესაც же перенесешьგადაიტან сперваთავიდან страдания,ტანჯვებს, тоმაშინ войдешьშეხვალ и в пристанищеთავშესაფარშიც покоя,სიმშვიდისა, иდა будешь безмолвствоватьგანმხოლოვდები безგარეშე всякихყოველგვარი забот,საზრუნავისა, имеяქონით душу,სულისა, утвержденнуюგანმტკიცებულისა в Господеუფალში иდა всегдаყოველთვის прилепляющуюсяმიწებებული к Нему”მისდამი“ 549 . Другойსხვა братძმამ выразилგამოხატა предწინაშე Великимდიდისა своеთავისი желаниеსურვილი безмолвия.განმხოლოვებისა. Отвечалუპასუხა емуმას Великий:დიდმა: “Брат!„ძმაო! человек,ადამიანი имеющийმქონე на себеსაკუთარ თავზე долги,ვალებისა, еслиთუკი преждеუწინ неარ заплатитგადაიხდის долгов,ვალებს, пребываетდარჩება вездеყოველგან должником,მოვალე, кудаსადაც быკი онიგი ниარ пошел,წასულიყოს, гдеსადაც быკი ниიგი поместилсяმოთავსდებოდეს на жительство,ცხოვრებისათვის, в городеქალაქში лиკი тоეს будешьიქნება илиანდა в селе.სოფელში. Нигдеარსად неარ имеетაქვს онმას возможностиშესაძლებლობა житьიცხოვროს спокойно.მშვიდად. Когдаროდესაც жеკი по причинеმიზეზით своихთავისი долгов,ვალებისა, онიგი подвергнетсяდაექვემდებარება оскорблениямშეურაცხყოფებს от человеков,ადამიანთაგან, и,და, устыдившись,შერცხვენილი, откудаსაიდანაც быკი тоეს ниარ былоყოფილიყოს достанетმოიპოვებს денегფულს иდა уплатитგადაიხდის долги:ვალებს: тогда,მაშინ, сделавшисьგამხდარი свободным,თავისუფალი, смело,გამბედავად, со многимბევრი дерзновениемკადნიერებით онიგი можетშეძლებს илиანდა пребыватьმყოფობას средиშორის человеческогоადამიანთა общества,საზოგადოებისა, илиანდა житьცხოვრებას в уединении.განმარტოვებაში. Такასეა и монах,მონაზონიც, когдаროდესაც потщитсяშეეცდება по силеძალებით своейთავისით понестиდაითმინოს оскорбления,შეურაცხყოფა, поношения,ძაგება, убытки:ზარალი: тогдаმაშინ научаетсяდაისწავლის смирениюმდაბლად и подвигуღვაწლსაც духовному.სულიერსაც. За смирениеსიმდაბლისათვის егоმისი иდა подвигღვაწლისა прощаютсяეპატიება емуმას согрешенияშეცოდებანი его,მისნი, какროგორც свидетельствуетმოწმობს Писание:წერილი: «Виждь„იხილე смирениеსიმდაბლე моеჩემი иდა трудშრომა мойჩემი иდა оставиმომიტევენ всяმე ყოველნი грехиცოდვანი моя»ჩემნი“ ( Пс.24:18ფს. 24:18 ). Помысли,იფიქრე, сколькоრამდენი оскорбленийშეურაცხყოფა иდა поношенийძაგება потерпелდაითმინა Владыкаმეუფემ нашჩვენმა Иисусიესო Христосქრისტემ преждеუწინარეს креста:ჯვრისა: претерпевდათმენით их,მათით, Онიგი взошелავიდა ужеუკვე на крест.ჯვარზე. Подобноმსგავსად этомуამისა никтоვერავინ не можетშეძლებს достичьმიაღწიოს истинногоჭეშმარიტ иდა плодоносногоნაყოფიერ безмолвия,განმხოლოვებას, никтоვერავინ не можетშეძლებს взойтиავიდეს в святойწმინდა покойგანსვენებაში совершенства,სრულყოფილებისა, еслиთუკი преждеუწინ неარ пострадаетევნება со Христомქრისტესთან ერთად иდა неარ претерпитდაითმენს всехყველა страданийტანჯვას Его,მსსას, памятуяგახსენებით наставлениеდარიგებისა Апостола:მოციქულისა «аще„უკუეთუ страждемმის თანა ვევნოთ с Ним, и прославимсяმის თანაცა ვიდიდნეთ.“ с Ним» ( Рим.8:17რომ. 8:17 ). Неარ прельстись:მოიხიბლო: иногоსხვა путиგზა ко спасению,ხსნისაკენ, кромеგარეშე этого,ამისა, – нет.არაა. Господьუფალი даდაე поможетშეგეწიოს тебе,შენ, по волеნებისამებრ Своей,თავისისა, положитьდასადებად прочноеმტკიცე основаниеსაძირკვლისა твоемуშენი зданиюშენობისათვის на твердомმყარ камени,ქვაზე, какროგორც Онმან заповедалგამცნო в Евангелии.სახარებაში. «Камень...„კლდე... – Христос»იყო ქრისტე“ ( 1Кор.10:41კორ. 10:4 )” 550 . Вскореდაუყოვნებლივ по вступленииშებიჯებისა моемჩემისა в монастырьმონასტერში полилисьდამესხა на меняმე скорби,მწუხარებები, какროგორც водаწყალი очистительная.განმწმენდი. Тоხან былиიყო и внутренниеშინაგანი брани,ბრძოლანიც, иდა нашествияშემოსევა болезней,ავადმყოფობებისა, иდა угнетениеჩაგვრა нуждою,საჭიროებებით, иდა потрясенияშერყევა от собственныхსაკუთარი неведения,უცოდინრობისაგან, неопытности,გამოუცდელობისაგან, неблагоразумия;არაკეთილგონიერებისაგან; скорбиმწუხარებები от человековადამიანთაგან былиიყო умеренные.ზომიერი. Чтобრათა испытатьგამომეცადა их,ისინი, нужноსაჭირო былоიყო особенноеგანსაკუთრებული поприще.სარბიელი. Непостижимымиმიუწვდომელი судьбамиბედისწერით Промыслаგანგებულებისა яმე помещенმოვთავსდი в туიმ обитель,სავანეში, соседнююმეზობელში севернойჩრდილოეთის столицы,დედაქალაქისა, которую,რომელშიც, когдаროდესაც жилვცხოვრობდი в столице,დედაქალაქში, неარ хотелმსურდა дажеთვით видеть,დანახვაც, считаяვთვლიდი ееმას по всемуყველაფრით несоответствующеюშეუსაბამოდ моимჩემი целямმიზნებისადმი духовным.სულიერისა. В 18331833 годуწელს яმე был вызванგამომიძახეს в Сергиевуსერგის пустыню,უდაბნოში, иდა сделанგამხადეს ееმის настоятелем.წინამძღვრად. Негостеприимноარასტუმართმოყვარედ принялаმიმიღო меняმე обительსავანემ – Сергиеваსერგის пустыня.უდაბნომ. В первыйპირველივე же годწელს по прибытииმისვლიდან в нее,მასში, яმე пораженდავსნეულდი был тяжкоюმძიმე болезнью,დაავადებით, на другойმეორე годწელს другою,მეორეთი, на третийმესამეში третьей:მესამეთი: ониმათ унеслиწაიღეს остаткиნარჩენნი скудногоღარიბული здоровьяჯანმრთელობისა моегоჩემისა иდა сил,ძალებისა, сделалиგამხადეს меняმე изможденным,ღონემიხდილი, непрестанноგამუდმებით страждущим.ტანჯული. Здесьაქ поднялисьაღიმართა иდა зашипелиაშიშინდა зависть,შური, злоречие,ავსიტყვაობა, клевета;ცილისწამება; здесьაქ яმე подвергсяდავექვემდებარე тяжким,მძიმე продолжительным,ხანგრძლივ унизительнымდამამცირებელ наказаниям,სასჯელებს, безგარეშე суда,სამსჯავროსი, безგარეშე малейшегоუმცირესი исследования,გამოძიებისა, какროგორც бессловесноеუსიტყვო животное,ცხოველი, какროგორც истуканკერპი бесчувственный;უგრძნობი; здесьაქ яმე увиделდავინახე врагов,მტრები, дышащихგანწყობილნი непримиримоюშეურიგებელი злобоюბოროტებით иდა жаждоюწყურვილით погибелиდაღუპვისა моей;ჩემისა; здесьაქ милосердыйგულმოწყალე Господьუფალმა сподобилმაღირსა меняმე познатьშემეცნო невыразимыеგამოუხატველი словомსიტყვებით радостьსიხარული иდა мирმშვიდობა души;სულისა; здесьაქ сподобилმაღირსა Онმან меняმე вкуситьმეგემა духовнуюსულიერი любовьსიყვარული иდა сладостьსიტკბოება в тоიმ время,დროს, какროდესაც яმე встречалვხვდებოდი врагаმტერს моего,ჩემსას, искавшегоმაძიებელს головыთავისა моей,ჩემისა, – иდა соделалосьგახდა лицеსახე этогоამ врагаმტრისა в глазахთვალებში моих,ჩემსა, какროგორც бы лицомსახე светлогоნათელი Ангела.ანგელოზისა. Опытноგამოცდილებითად позналშევიცანი яმე таинственноеსაიდუმლოებრივი значениеმნიშვნელობა молчанияმდუმარებისა Христоваქრისტესი предწინაშე Пилатомპილატესი иდა архиереямиმღვდელმთავართა иудейскими.იუდეველთა. Какоеროგორი счастьеბედნიერებაა бытьიყო жертвою,მსხვერპლი подобноმსგავსად Иисусу!იესოსი! Илиანდა нет!არა! Какоеროგორი счастьеბედნიერებაა бытьიყო распятымჯვარცმული близახლოს Спасителя,მხსნელისა, какროგორც былიყო некогдаროდესღაც распятჯვარცმული блаженныйნეტარი разбойник,ავაზაკი иდა вместе с этимამ разбойником,ავაზაკთან ერთად от убежденияდარწმუნებულობიდან души,სულისა, исповедывать:ვაღიარო: «достойнаяღირსი по деламრომელი моимვქმენით приемлю:...მოგუეგების:... помяниმომიჴსენე меня,მე Господи,...უფალო,... воოდეს მოხჳდე царствииსუფევითა Твоем»შენითა“ ( Лк.23:41–42ლკ.23:41-42 ).
Достигшийმიღწეული сорокалетнегоორმოცი წლის возраста,ასაკს, уничтоженныйგანადგურებული болезнями,სნეულებებით, потрясенныйშერყეული многимиმრავალი скорбями,მწუხარებით, расслабленный,ღონემიხდილი неспособныйვერშემძლებელი по самомуთავად истощениюდაცარიელების გამო телесныхხორციელი силძალებისაგან к жизниცხოვრებისადმი деятельной,ქმედითისა, чтоრას скажуვიტყვი о участиხვედრზე моей?ჩემსაზე? – Неვერ вижуვხედავ предწინაშე собоюჩემსა человека,ადამიანს, которогоრომლის участьხვედრიც былаყოფილიყოს бы для меняჩემთვის вожделеннаნანატრი иდა завидна.საშურველი. Яმე – грешник,ცოდვილი ვარ, достойныйღირსი казней,ტანჯვებისა, и временныхდროებითებისაც иდა вечных;მარადიულებისაც; ноმაგრამ незавиденარასახარბიელოა мнеჩემთვის жребийხვედრი никогоარავისი из человеков.ადამიანთაგან. Когдаროდესაც воззрюშევხედავ на грехиცოდვებს мои,ჩემსას, ониისინი наводятმაყენებენ на меняმე ужас;თავზარს; ноმაგრამ и для ужасныхსაშინელი грешниковცოდვილებისათვისაც естьარის Искупитель.გამომსყიდველი.
Владыкиმეუფენო земли,დედამიწისანო, Пастыриმწყემსნო Церкви,ეკლესიისანო Отцыმამანო иდა Братия!ძმანო! Яმე ужеუკვე болееმეტად негоденუსარგებლო ვარ в служениеმსახურებისათვის вам.თქვენისა. К какомуროგორი служениюმსახურებისათვის способенშემძლებელია окованныйშებოჭილი недугами,ავადმყოფობებით прикованныйმიჯაჭვული имиმათით к одру,სარეცელზე, держимыйშეკავებული безвыходноგამოუსვლელად в келлии?კელიაში? Извергнитеგადმომანთხიეთ меня,მე извергните,გადმომანთხიეთ какროგორც рабаმონა непотребного,უხმარი, служащегоმსახური толькоმხოლოდ отягощениемდამძიმებისათვის для вас!თქვენთვის! Яმე неარ потревожуშეგაწუხებთ васთქვენ никакимиარავითარი просьбами,თხოვნებით, никакоюარავითარი заботоюსაზრუნავით о мне.ჩემზე. Мнеმე неარ нуженმჭირდება садბაღი с роскошноюსაუცხოო теньюჩრდილით иდა благовоннымиკეთილსურნელოვანი цветами;ყვავილებით; неარ нужныმჭირდება многиеბევრი слуги;მსახურნი; послужитმომემსახურება мнеმე ради имениსახელისათვის Христоваქრისტესი инокმონაზონი смиренный,მდაბალი, пришлетმომიტანს мнеმე на пищуსაკვებს иდა одеждуტანსაცმელს христолюбец;ქრისტესმოყვარე; неარ нужныმჭირდება мнеმე покоиპალატი обширные,ფართო, неარ нужноმჭირდება мнеმე никакоеარავითარი увеселение,გამხიარულება никакоеარავითარი развлечениеგართობა земное.მიწიერნი. Отпуститеგამიშვით меня,მე, отпуститеგამიშვით больного,სნეული, ниარაგრისთვის к чему неспособного!შემძლებელი! Обретуვპოვებ себеჩემთვის удаленныйგანშორებულს от шумаხმისაგან столичного,დედაქალაქისა, удаленныйგანშორებულ от градовქალაქებისგან иდა весей,სოფლებისაგან малоизвестныйმცირედნაცნობ приют,თავშესაფარს, уединенныйგანმარტოვებულს иდა тихий:ჩუმს: тамიქ в одиночествеმარტოობაში довлачуწავათრევ до гробаსამარემდე дниდღეებს мои.ჩემსას. Болезненностьსნეულებულობა мояჩემი делаетხდის тишинуსიჩუმეს уединенияგანმარტოვებისას необходимоюაუცილებელს для меня.ჩემთვის. Выთქვენ захотитеისურვებთ знать,ცოდნას, неужелиგანა в душеსულში моейჩემსაში неარ таитсяიმალება никакогоრაიმე желания?სურვილი? – Могуშემიძლია удовлетворитьდავაკმაყოფილო вашеთქვენი любопытство.ცნობისმოყვარეობა. Яმე – грешник:ცოდვილი ვარ: жаждуმწყურია покаяния.სინანული.
Оставляюმივატოვებ человеков:ადამიანებს: ониისინი – слепыеბრმა орудияიარაღნია во всемогущейყოვლისშემძლე десницеმარჯვენაში Промысла;განგებულებისა; приводятმოჰყავთ в исполнениеმოქმედებაში то,ის, чтоრასაც Онიგი повелевает,დაავალებს, илиანდა попускает.დაუშვებს. Обращениемმიბრუნებისას к человекамადამიანებისაკენ яმე хотелმსურდა принестьმიმეძღვნა даньხარკი любвиსიყვარულისა иდა уваженияპატივისცემისა к ближнему,მოყვასისადმი, даньხარკი приятнейшую,უსასიამოვნესი, услаждающуюუდამატკბობლესი сердцеგულისათვის приносящего.მოტანილისა. Мир,სამყარო, занятыйდაკავებული своеюთავისი суетою,ამაოებით, своимиთავისი попечениями,საზრუნავებით, развлечениемგართობებით иდა преуспеянием,წარმატებებით, дажеთვით неარ обратитმოაპყრობს вниманияყურადღებას на словаსიტყვებს мои:ჩემსას: для негоმისთვის неარაა понятен,გასაგები, страненუცნაურია голосხმა души,სულისა, ощутившейშემგრძნებისა нуждуსაჭიროებისა в покаянииსინანულში иდა безмолвии.განმხოლოვებაში.
Непостижимый,მიუწვდომელო, всесильный,ყოვლადძლიერო, всеблагий,ყოვლადკეთილო, всепремудрыйყოვლადბრძენო Богღმერთო иდა Господьუფალო мой,ჩემო Создательშემოქმედო иდა Спаситель!მხსნელო! В слезахცრემლებით иდა прахеნაცრით предწინაშე Тобоюშენსა ничтожнаяუმნიშვნელო пылинкаმტვრის ნამცეცი – я,მე, Тобоюშენ მიერ призванныйმოწოდებული к существованию,არსებობისათვის, ощущению,შეგრძნებისათვის, допущенныйდაშვებული к размышлению,აზროვნებისათვის желанию!სურვილისათვის! Тыშენ зришьხედავ сердцеგულს мое;ჩემსას; Тыშენ зришь,ხედავ, тоთუმც лиკი в сокровеннойდაფარულ глубинеსიღრმეში егоმისაშI хранитсяდაცულია слово,სიტყვა, котороеრომელსაც намереваюсьგანვიზრახავ произнестиწარმოვთქვა умомგონებით иდა устами!ბაგეებით! Тыშენ ведаешьხედავ преждеუწინ моегоჩემი прошения,თხოვნისა, чегоრა я желаюმსურს მე просить;შეგეკითხო; в судьбахბედისწერაში Твоихშენსაში решеноგადაწყვეტილია уже,უკვე, исполнитьშეასრულებ лиკი илиანდა отвергнутьუარყოფ моеჩემს прошение.თხოვნას. Ноმაგრამ Тыშენ даровалმომანიჭე мнеმე самовластие,თვითუფლებრიობა, иდა яმე дерзаюვბედავ принестьმოტანას предწინაშე Тебя,შენსა, произнестиწარმოვთქვა предწინაშე Тобоюშენსა желаниеსურვილი моегоჩემი окаянного,უბადრუკი, моегоჩემი бедствующего,გაჭირვებულისა, моегоჩემი изъязвленногоდაწყლულებულისა сердца!გულისა! Неარ внимайუგდო ყური моемуჩემს сердцу,გულს, неარ внимайუგდო ყური словамსიტყვებს молитвыლოცვისას моей,ჩემსას, неარ сотвориაღასრულო по волеნებისამებრ моей;ჩემისა; ноარამედ сотвориაღასრულე то,ის, чтоრაც Тебеშენ угодно,გესათნოვება, чтоრასაც избираетაირჩევს иდა назначаетდააწესებს для меняჩემთვის всесвятая,ყოვლადწმინდა, премудраяბრძენი воляნება Твоя.შენი. Однакоთუმც ж я скажуვიტყვი желаниеსურვილს моегоჩემი сердца;გულსას; выражуგამოვხატავ словомსიტყვით стремлениеსწრაფვას моегоჩემი самовластия!...თვითმპყრობელობისას!... «Покаяния„სინანულის двериკარი отверзиგამიღე мне,მე, Человеколюбче»!კაცთმოყვარევ“! блудноსიძვით прожилგავატარე яმე житиеცხოვრება мое,ჩემი, достигმივაღწიე единонадесятогоმეათერთმეტე часа;საათს; всеყველა силыძალები моиჩემნი иссякли;გამოილია; неმე могуშემიძლია совершатьაღვასრულო заповедейმცნებები иდა служенийმსახურებები расслабевшимდასუსტებული моимჩემი телом:სხეულით: даруйმომანიჭე мнеმე принестиმოგიტანო Тебеშენ хотяთუნდაც покаяние,სინანული, чтобრათა неარ пришлосьმომიწიოს мнеმე уходитьწასვლამ из гостиницыსასტუმროდან мираამა სოფლისა чуждымუცხოდ всякойყველანაირი надежды.იმედისა. Тыშენ зришьხედავ моюჩემს немощь,უძლურებას, немощьუძლურებას душиსულისას иდა тела!სხეულისას! Неარ могуშემიძლია стоятьვიდგე противуწინააღმდეგ лицаპირისა страстейვნებათა иდა соблазнов!საცდურთა! Изведиგამიყვანე меняმე в уединеньеგანმარტოვებაში иდა безмолвие,განმხოლოვებაში, чтобრათა тамიქ могშევძლო яმე погрузитьсяჩავიძირო весь,სრულად, и умом,გონებითაც, иდა сердцем,გულითაც, иდა телом,სხეულითაც, в покаяние...სინანულში... Покаянияსინანული жажду!...მწყურია!... Милосердыйგულმოწყალე Господь,უფალო, утолиდააკმაყოფილე моюჩემი неутолимую,დაუკმაყოფილებელი снедающуюმჭამელი меняჩემი жажду:წყურვილი; даруйმომანიჭე мнеმე покаяние!სინანული! Излившийგადმომღვრელო на меняჩემზე толикие,ამდენი, бесчисленныеაღურაცხელი благодеяния,წყალობებისა, навершиდაასრულე иდა преисполниაღავსე ихისინი дарованиемმონიჭებით покаяния!სინანულისა! Владыкаმეუფეო всесвятой!ყოვლადწმინდაო! Неარ лишиდამტოვო გარეშე меня дарования,ნიჭისა о полученииმიღებას которого,რომლისაც в безумииუგუნურებაში моем,ჩემსაში, столькоამდენი времениხანია умоляюგევედრები Тебя,შენ, неარ ведая,ცოდნით, чегоრას прошу,ვითხოვ, неარ ведая,ცოდნით, способенშემძლებელი лиვარ კი я к получениюმიღებისადმი дара,ნიჭისა, неარ ведая,ცოდნით сохранюშევინარჩუნებ лиკი его,მას, еслиთუკი получу.მივიღებ. Одинერთმა из служителейმსახურთაგან Твоих,შენსა, освященныйგანწმენდილმა иდა просвещенныйგანათლებულმა Духомსულით Святым,წმინდით, сказал:თქვა “Вне„გარეთ безмолвияგანმხოლოვებისა нетარაა истинногоჭეშმარიტი покаяния”სინანული“ 551 . Поразилоგანგმირა этоამ словоსიტყვამ грешнуюცოდვილი моюჩემი душу,სული, водрузилосьგანმტკიცდა в памяти,მეხსიერებაში, пронзаетგანმსჭვალავს меня,მე, какროგორც мечем,მახვილით, каждыйყოველ раз,ჯერზე, какროგორც ниკი возобновитсяგანახლდება воспоминанием.მოგონებით. Неარ видяხედვით в себеსაკუთარ თავში покаяния,სინანულისა прихожуმოვდივარ в недоумение;გაცბუნებაში; принуждаюვაძალებ себяთავს к покаянию,სინანულისათვის ноმაგრამ встречаюсьვხვდები невольноუნებლიედ с попечениями,მზრუნველობებს, развлечением,გართობებს, – ониისინი похищаютმტაცებენ у меняმე покаяние.სინანულს. Неარ могуშემიძლია удержатьშევინარჩუნო егоიგი средиშორის молвხმაურისა иდა смущений:შეცბუნებისა: уходит,მიდის, ускользает,სხლტება оставляетმიმატოვებს меняმე с пустотоюსიცარიელით иდა безнадежием.უსასოობით. Многомилостивыйმრავალმოწყალე Господь!უფალო! Даруйმომანიჭე мнеმე покаяние,სინანული, доставляемоеმონიჭებული безмолвием,განმხოლოვებით, покаяниеსინანული постоянное,გამუდმებული, покаяние,სინანული, могущееშემძლებელი очиститьგანწმინდოს скверныსიბილწენი душиსულისანი иდა тела,სხეულისანი, покаяние,სინანული, котороеრომელიც Тыშენ даровалმოანიჭე всем,ყველას, когоვინც избралაირჩიე иდა призвалმოუხმე к себе,შენთან, чьиვისი именаსახელებიც назначеныდანიშნულნია ко внесениюშენსატანად в книгуწიგნში живота,სიცოცხლისა, комуვისაც определилგანუსაზღვრე вечноმარადიულად зретьხედვიდენ славуდიდებას Твоюშენსას иდა вечноმარადიულად славословитьადიდებდნენ милостьწყალობას твою.შენსას. Дарნიჭი покаянияსინანულისა мнеჩემთვის дорожеუფრო ძვირფასია иდა вожделеннееსასურველი сокровищსაგანძურზე всегоმთელი мира.მსოფლიოსი. Очищенныйგანწმენდილი покаянием,სინანულით, даდაე узрюგანვჭვრეტ волюნებას Твоюშენსას непорочную,უმწიკვლოს, путьგზა к Тебеშენდამი непогрешительный,შეუცდომელია, иდა даდაე возвещуვაუწყებ о нихმათდამი братииძმებს моей!ჩემსას! – Вы,თქვენ, искренниеჭეშმარიტნო друзьяმეგობარნო мои,ჩემნო, связанныеშეერთებულნო со мноюჩემთან узамиკავშირებით дружбыმეგობრობისა о Господе,უფალში, неარ посетуйтеიჩივლოთ на меня,ჩემზე, неარ поскорбитеიწუხოთ о моемჩემს отшествии.გამგზავრებაზე. Отхожуმივდივარ телом,სხეულით чтобრათა приблизитьсяმოგიახლოვდეთ духом;სულით; по-видимомуერთი შეხედვით теряюсьვიკარგები для вас,თქვენთვის по сущностиარსით выთქვენ приобретаетеმიძენთ меня.მე. Вручитеმიმანდეთ меняმე покаянию:სინანულს: оноიგი вамთქვენ возвратитდაგიბრუნებთ меняჩემს თავს очищенным,განწმენდილს, просвещенным,განათლებულს, иდა возвещуგაუწყებთ вамთქვენ словоსიტყვას спасения,ხსნისას, словоსიტყვას Божие.ღვთისას. – «Покаяния„სინანულისა двериკარი отверзиგანმიღე мне»,მე“, человеколюбивыйკაცთმოყვარეო Господь,უფალო, даруйმომანიჭე мнеმე спасениеხსნა вечноеმარადიული со всемиყველა друзьямиმეგობრით моими,ჩემით, о Тебеშენში возлюбившимиშემყვარებელთა меня,ჩემი, даდაე всеყველა в вечномმარადიულ блаженстве,ნეტარებაში, в радостиსიხარულში иდა наслажденииსიამოვნებაში неизглаголанном,გამოუთქმელში славословимვადიდებდეთ Отцаმამასა иდა Сынаძესა иდა Святогоწმინდასა Духа,სულსა Бога,ღმერთსა Единогоერთსა иდა Триипостасного,სამჰიპოსტასიანსა явившегоგამომჩენისა родуმოდგმისადმი человеческомуადამიანთა любовьსიყვარულისა иდა милость,წყალობისა, превысшуюაღმატებულისა слова,სიტყვაზე, превысшуюაღმატებულისა постижения!შეგნებისა Аминь.ამინ.
1847-го1847 года,წელს, январяიანვარს 7-гоმეშშვიდე дня.დღისა В этоამ времяდროს архимандритარქიმანდრიტი Игнатий,ეგნატე, по совершенноსრულად расстроенномуმოშლილი здоровью,ჯანმრთელობის გამო, просилითხოვდა увольненияდათხოვნას от должностиთანამდებობიდან настоятеляწინამძღვრისა Сергиевойსერგის пустыниუდაბნოსი иდა перемещенияგადაადგილებას в Николаевскойნიკოლაევის Бабаевскийბაბაევის монастырьმონასტერში на покой,მოსასვენებლად, ноმაგრამ былიყო уволенდათხოვილი в отпуск,შვებულებაშI иდა провелგაატარა десятьათი месяцевთვე в упомянутомნახნენებ монастыре.მონასტერში.