О смирении^{სიმდაბლის შესახებ} (разговор^{(საუბარი} между^{შორის} старцем^{ბერისა} и^და учеником^{მოწაფისა} его)^{მისისა)}

Ученик^{მოწაფე} . Что^რა есть^არის смирение?^{სიმდაბლე?}

Старец^ბერი . Есть^არის евангельская^{სახარებისეული} добродетель,^{სათნოება,} совокупляющая^{შემაერთებელი} силы^{ძალებისა} человека^{ადამიანისა} воедино^{ერთად} миром^{მშვიდობით} Христовым,^{ქრისტეთი,} превысшая^{აღმატებული} человеческого^{ადამიანურ} постижения.^{გაგებაზე.}

Ученик^{მოწაფე} . Когда^{როდესაც} она^იგი превыше^{აღმატებულია} постижения:^{გაგებაზე:} то^{მაშინ} как^{როგორ} же^ღა мы^ჩვენ знаем^{ვიცით} о ее^მისი существовании?^{არსებობის შესახებ?} тем^მით более^{უმეტეს} как^რომ можем^{შევვიძლია} приобрести^{მოვიპოვოთ} такую^{ისეთი} добродетель,^{სათნოება,} которой^{რომლისაც} и^{კიდეც} постигнуть^{ჩაწვდომა} не^არ можем?^{შეგვიძლია?}

Старец^ბერი . О существовании^{არსებობის შესახებ} ее^მისი узнаем,^{ვიგებთ,} при посредстве^{მეშვეობით} веры,^{რწმენისა,} из Евангелия,^{სახარებისაგან,} а^ხოლო самую^თვით добродетель^{სათნოებას} узнаем^{ვიგებთ} опытно^{გამოცდილებითად} по мере^{ხარისხის მიხედვით} приобретения^{შეძენისა} ее.^{მისი.} Но^{მაგრამ} и по приобретении,^{შეძენის შემდეგაც,} она^იგი пребывает^{რჩება} непостижимою.^{მიუწვდომელი.}

Ученик^{მოწაფე} . Отчего^{რატომაა} ж это?^ასე?

Старец^ბერი . От^{იმიტომ,} того, что^რომ она^იგი Божественна.^{ღვთიურია.} Смирение^{სიმდაბლე} есть^არის учение^{სწავლება} Христово,^{ქრისტესი,} есть^არის свойство^{თვისება} Христово,^{ქრისტესი,} есть^არის действие^{მოქმედება} Христово.^{ქრისტესი.} Слова^{სიტყვა} Спасителя:^{მხსნელისა:} «Научитеся^{„ისწავლეთ} от Мене,^{ჩემგან,} яко^{რამეთუ} кроток^მღჳდ есмь^ვარ и^და смирен^{მდაბალ} сердцем»^{გულითა“} ( Мф.11:29^{მთ. 11:29} ), святой^{წმინდა} Иоанн^{იოანე} Лествичник^{კიბისაღმწერელი} объясняет^{განმარტავს} так:^ასე: “Научитеся^{„ისწავლეთ} не^არა от Ангела,^{ანგელოზისაგან,} не^არა от человека,^{ადამიანისაგან,} не^არა из книги,^{წიგნიდან,} но^{არამედ} от "Меня",^{„ჩემგან“,} то^ესე есть,^იგი, от Моего^ჩემი вам^{თქვენდამი} усвоения,^{შეთვისებისაგან,} в вас^{თქვენში} осияния^{გამობრწყინვებისა} и^და действия,^{მოქმედებისა,} «яко^{„რამეთუ} кроток^მშჳდ есмь^ვარ и^და смирен^{მდაბალ} сердцем»,^{გულითა“,} и^და помыслом^{გულისთქმით} и^და образом^{სახით} мыслей”^{აზრებისა“ 323} . Как^{როგორღა} же постичь^{ჩავწვდეთ} свойство^{თვისებას} и^და действия^{ქმედებას} Христовы?^{ქრისტესას?} они,^{ისინი,} и^{კიდეც} по ощущении^{განცდის შედეგად} их,^{მათი,} непостижимы,^{ჩაუწვდომელნია,} как^{როგორც} и Апостол^{მოციქულმაც} сказал:^{თქვა:} «Мир^{„მშჳდობამან} Божий,^{ღმრთისამან,} превосходяй^{რომელი ჰმატს} всяк^{ყოველთა} ум,^{გონებათა,} да соблюдет^{შეზღუდენინ} сердца^{გულნი} ваша^{თქუენნი} и^და разумения^{გონებანი} ваша^{თქუენნი} о Христе^{ქრისტე} Иисусе»^{იესუჲს მიერ} ( Флп.4:7^{ფილ. 4:7} ). Мир^{მშვიდობა} Божий^{ღვთისა} есть^არის и начало,^{საწყისიც,} и^და непосредственное^{უშუალო} следствие^{შედეგიც} смирения;^{სიმდაბლისა;} он^იგი – действие^{მოქმედებაა} смирения^{სიმდაბლისა} и^და причина^{მიზეზი} этого^ამ действия.^{მოქმედებისა.} Он^იგი действует^{მოქმედებს} на ум^{გონებაზე} и^და сердце^{გულზე} всемогущею^{ყოვლისშემძლე} Божественною^{საღვთო} силою.^{ძალით.} И сила,^{ძალაც,} и^და действие^{მოქმედებაც} ее^მისი естественно^{ბუნებრივად} непостижимы.^{მიუწვდომელნია.}

Ученик^{მოწაფე} . Каким^{როგორი} способом^{ხერხით} можно^{შესაძლოა} достичь^{მიღწევა} смирения?^{სიმდაბლისა?}

Старец^ბერი . Исполнением^{აღსრულების შედეგად} евангельских^{სახარებისეული} заповедей,^{მცნებებისა,} преимущественно^{უპირატესად} же^კი молитвою.^{ლოცვისა.} Благодатное^{მადლისმიერი} действие^{მოქმედება} смирения^{სიმდაბლისა} весьма^{საკმაოდ} сходствует^{მსგავსია} с благодатным^{მადლისმიერ} действием^{მოქმედებასთან} молитвы;^{ლოცვისა;} правильнее:^{უფრო სწორედ} это^ეს – одно^ერთი и^და то^{იგივე} же действие.^{მოქმედებაა.}

Ученик^{მოწაფე} . Не^არ откажись^{მითხრა უარი} изложить^{გადმომცე} подробно^{დაწვრილებით} оба^{ორივე} способа^{ხერხი} к приобретению^{შესაძენად} смирения.^{სიმდაბლისა.}

Старец^ბერი . Они^{ისინი} оба^{ორივე} изложены^{გადმოცემულია} в учении^{სწავლებაში} святых^{წმინდა} Отцов.^{მამებისა.} Святой^{წმინდა} Иоанн^{იოანე} Лествичник^{კიბისაღმწერელი} говорит,^{ამბობს,} что^რომ одни,^{მხოლოდ,} водимые^{ტარებულთ} Божиим^{ღვთის} Духом,^{სულისაგან,} могут^{შეუძლიათ} удовлетворительно^{დამაკმაყოფილებლად} рассуждать^{იმსჯელონ} о смирении^{სიმდაბლის შესახებ 324} , а^ხოლო святой^{წმინდა} Исаак^{ისააკ} Сирский,^{ასური,} что^რომ Святой^{წმინდა} Дух^სული таинственно^{საიდუმლოებრივად} обучает^{ასწავლის} смирению^{სიმდაბლეს} человека,^{ადამიანს,} приуготовившегося^{შემზადებულს} к такому^{ასეთი} обучению^{სწავლებისადმი 325} . Мы,^{ჩვენ,} собирая^{ვკრებთ რა} крохи,^{ნამცეცებს,} падающие^{ჩამოცვენილს} с духовной^{სულიერი} трапезы^{ტრაპეზიდან} господ^{უფალთა} наших^{ჩვენთა} – святых^{წმინდა} Отцов^{მამათა 326} , получили^{მივიღეთ} о смирении^{სიმდაბლის შესახებ} скуднейшее^{უღარიბესი} понятие;^{წარმოდგენა;} его^მას и сами^{თავადაც} стараемся^{ვცდილობთ} держаться,^{მოვეჭიდოთ,} и^და передавать^{გადავცეთ} вопрошающим,^{შემკითხველებს,} как^{როგორც} драгоценное^{ძვირფასი} предание^{გარდამოცემა} Отцов.^{მამებისა.} Со всею^{მთელი} справедливостью^{სამართლიანობით} можно^{შესაძლოა} назвать^{ვუწოდოთ} полученные^{მიღებულს} нами^{ჩვენ მიერ} понятия^{წარმოდგენას} о смирении^{სიმდაბლის შესახებ} крохами:^{ნამცეცები:} самое^თვით сокровище,^{საგანძური,} в неисполнимой^{აუსრულებელ} полноте^{სისრულეში} его,^{მისა,} имеет^აქვს тот,^{იმას,} кто^ვინც стяжал^{მოიხვეჭა} в себе^{საკუთარ თავში} Христа.^{ქრისტე.}

Преподобный^{ღირსი} авва^აბბა Дорофей^{დოროთე} говорит,^{ამბობს,} что^რომ “Смирение^{„სიმდაბლე} естественно^{ბუნებრივად} образуется^{წარმოიშვება} в душе^{სულში} от деятельности^{საქმიანობისგან} по евангельским^{სახარებისეული} заповедям...^{მცნებების მიხედვით...} Тут^აქ делается^{ხდება} то же,^{იგივე,} что^რაც при обучении^{შესწავლისას} наукам^{მეცნიერებისა} и^და врачебному^{სამკურნალო} искусству.^{ხელოვნებისა.} Когда^{როდესაც} кто^{ვინმე} хорошо^{კარგად} выучится^{დაისწავლის} им,^მათ, и^და будет упражняться^{ივარჯიშებს} в них,^{მათში,} то^{მაშინ} мало-помалу,^{ცოტ-ცოტათი,} от упражнения,^{ვარჯიშისაგან,} ученый^{მეცნიერი} или^ანდა врач^{ექიმი} стяжавают^{იხვეჭენ} навык,^{ჩვევას,} а^ხოლო сказать^თქმა и^და объяснить^{ახსნა} не^არ могут,^{შეუძლიათ,} как^{როგორ} они^{ისინი} пришли^{მივიდნენ} в навык,^{ჩვევამდე,} потому^{იმიტომ} что^რომ мало-помалу^{ცოტ-ცოტათი} душа^{სულმა} прияла^{მიიღო} его^იგი от упражнения.^{ვარჯიშისგან.} То^{იგივე} же совершается^{ხდება} и при приобретении^{შეძენისას} смирения:^{სიმდაბლისა:} от делания^{აღსრულებისაგან} заповедей^{მცნებებისა} образуется^{წარმოიშვება} некоторый^{რომელიღაც} навык^{ჩვევა} смиренный,^{მდაბალი,} что^რაც не^არ может^{შეიძლება} быть^იყოს объяснено^{ახსნილი} словами”^{სიტყვებით“ 327} . Из этого^ამ учения^{სწავლებიდან} преподобного^{ღირსი} аввы^აბბა Дорофея^{დოროთესი} явствует^{ცხადია} с очевидностью,^{სიაშკარავით,} что^რომ желающий^{მსურველმა} приобрести^{შეძენისა} смирение^{სიმდაბლისა} должен^უნდა с тщательностью^{გულმოდგინებით} изучать^{შეისწავლოს} Евангелие,^{სახარება,} и^და с такою^{ასეთივე} же тщательностью^{გულმოდგინებით} исполнять^{აღასრულოს} все^{ყველა} заповедания^{მცნება} Господа^{უფლისა} нашего^{ჩვენისა} Иисуса^იესო Христа.^{ქრისტესი.} Делатель^{მოქმედი} евангельских^{სახარებისეული} заповедей^{მცნებებისა} может^{შესაძლოა} придти^{მივიდეს} в познание^{შეცნობამდე} своей^{თავისი} собственной^{საკუთარი} греховности^{ცოდვილობისა} и^და греховности^{ცოდვილობისა} всего^{მთელი} человечества,^{კაცობრიობისა,} наконец^{ბოლოს} в сознание^{შეგნებაში} и^და убеждение,^{დარწმუნებულობაში,} что^რომ он^იგი грешнейший^{უცოდვილესია} и^და худший^{უარესი} всех^{ყველა} человеков.^{ადამიანზე.}

Ученик^{მოწაფე} . Мне^მე представляется^{წარმომიდგება} несообразным,^{შეუსაბამოდ,} как^{როგორ} тот,^ის, кто^ვინც со всею^{მთელი} тщательностью^{გულმოდგინებით} исполняет^{აღასრულებს} евангельские^{სახარებისეულ} заповеди,^{მცნებებს,} приходит^{მოდის} к сознанию,^{აღიარებაში,} что^რომ он^იგი величайший^{უდიდესი} грешник?^{ცოდვილია?} Кажется,^{ჩანს,} последствием^{შედეგი} должно^უნდა быть^იყოს противное.^{საწინააღმდეგო.} Кто^ვინც совершает^{აღასრულებს} постоянно^{გამუდმებით} добродетели,^{სათნოებებს,} и^და совершает^{აღასრულებს} с особенным^{განსაკუთრებული} усердием,^{გულმოდგინებით,} тот^იგი не^ვერ может^{შეძლება} не^ვერ видеть^{ხედავდეს} себя^თავს добродетельным.^{სათნოდ.}

Старец^ბერი . Последнее^{უკანასკნელი} относится^{ეხება} к делающим^{აღმასრულებელს} мнимое^{მოჩვენებითი} добро^{სიკეთისა} «из^„ себя»^{საკუთარი თავისგან“ 328} , из своего^{საკუთარი} падшего^{დაცემული} естества.^{ბუნებისგან.} Делающий^{მკეთებელი} такое^{ასეთი} добро^{სიკეთისა} по своему^{თავისი} разумению,^{გაგებით,} по влечению,^{სწრაფვით,} и^და указаниям^{მითითებებით} своего^{თავისი} сердца,^{გულისა,} не^ვერ может^{შეძლებს} не^არ видеть^{ხედავდეს} этого^ამ добра,^{სიკეთეს,} не^ვერ может^{შეძლებს} не^არ удовлетворяться,^{დაკმაყოფილდეს,} не^არ восхищаться^{მოვიდეს აღტაცებაში} им;^{მისით;} сам^{თავად} тщеславится^{იპატივმოყვაროს} им,^{მისით,} и^და услаждается^{ტკბება} похвалами^{შექებებით} человеческими;^{კაცობრივით;} ищет,^{ეძებს,} требует^{მოითხოვს} их;^მათ; прогневляется^{ბრაზდება} и^და враждует^{იბრძვის} на отказывающих^{უარის მთქმელებზე} в похвале.^{შექებისა.} Он^იგი исчисляет^{ჩამოთლის} свои^{საკუთარ} добрые^{კეთილ} дела,^{საქმეებს,} по множеству^{სიმრავლის მიხედვით} их^მათი составляет^{შეადგენს} мнение^{წარმოდგენას} о себе,^{თავისი თავის შესახებ,} и,^და, по мнению^{წარმოდგენის მიხედვით} о себе,^{საკუთარ თავზე} мнение^{წარმოდგენას} о ближних,^{მოყვასზე,} как^{როგორც} составил^{შეადგინა} упоминаемый^{ნახსენებმა} в Евангелии^{სახარებაში} фарисей^{ფარისეველმა 329} . Такого^{ასეთი} рода^{სახის} деятельность^{საქმიანობას} приводит^{მოჰყავს} к мнению^{წარმოდგენაში} о своей^{საკუთარ} праведности,^{მართლობაზე,} образует^{ქმნის} праведников,^{მართლებს,} отвергаемых^{უარყოფილს} Господом^{უფლის მიერ} и^და отвергающих^{უარმყოფელებს} Господа,^{უფლისა,} или^ანდა только^{მხოლოდ} поверхностно^{ზედაპირულად} и^და хладно^{ცივად} исповедующих^{აღმსარებლებს} Его^მათი мертвым^{მკვდარი} исповеданием^{აღსარებით} ( Мф.9:13^{მთ. 9:13} ). Противоположные^{საწინააღმდეგო} последствия^{შედეგები} являются^{ცხადდება} от исполнения^{აღსრულების შედეგად} евангельских^{სახარებისეული} заповедей.^{მცნებებისა.} Подвижник,^{მოღვაწე,} только^{სულ ესაა} что^რაც начнет^{იწყებს} исполнять^{აღასრულოს} их,^{ისინი,} как^რომ и увидит,^{დაინახავს,} что^რომ он^იგი исполняет^{აღასრულებს} их^მათ весьма^{საკმაოდ} недостаточно,^{არასაკმარისად,} нечисто,^{უწმინდურად,} что^რომ он^იგი ежечасно^{ყოველწუთ} увлекается^{იხიბლება} страстями^{ვნებებით} своими,^{თავისით,} то^ესე есть,^იგი, поврежденною^{დაზიანებული} волею,^{ნებით,} к деятельности,^{საქმიანობით,} воспрещаемой^{აკრძალულით} заповедями.^{მცნებების მიერ.} Затем^{შემდეგ} он^იგი с ясностью^{სიცხადით} усмотрит,^{დაინახავს,} что^რომ падшее^{დაცემული} естество^{ბუნება} враждебно^{მტრულია} Евангелию.^{სახარებისა.} Усиленная^{გაძლიერებული} деятельность^{საქმიანობა} по Евангелию^{სახარების მიხედვით} яснее^{უფრო ცხადად} и^და яснее^{უფრო ცხადად} открывает^{ააშკარავებს} ему^{მისთვის} недостаточество^{არასაკმარისობას} его^მისი добрых^{კეთილი} дел,^{საქმეებისას,} множество^{მრავალ} его^მის уклонений^{გადახრებს} и^და побеждений,^{დამარცხებებს,} несчастное^{საცოდავ} состояние^{მდგომარეობას} падшего^{დაცემული} естества,^{ბუნებისას,} отчуждившегося^{გაუცხოებულისა} от Бога,^{ღვთისგან} стяжавшего^{მომხვეჭელისა} в отношении^{დამოკიდებულებაში} к Богу^{ღმერთთან} враждебное^{მტრული} настроение.^{განწყობისა.} Озираясь^{ყურებისას} на протекшую^{განვლილი} жизнь^{ცხოვრების მიმართ} свою,^{თავისი,} он^იგი видит,^{ხედავს,} что^რომ она^იგი – непрерывная^{უწყვეტი} цепь^{ჯაჭვია} согрешений,^{შეცოდებებისა,} падений,^{დაცემებისა,} действий,^{ქმედებებისა,} прогневляющих^{განმარისხებელისა} Бога,^{ღვთისა,} и^და от искренности^{გულწრფელობისაგან} сердца^{გულისა} признает^{აღიარებს} себя^თავს величайшим^{უდიდეს} грешником,^{ცოდვილად,} достойным^{ღირსად} временных^{დროებითი} и^და вечных^{მარადიული} казней,^{სატანჯველებისა,} вполне^{სავსებით} нуждающимся^{მხაჭიროებელისა} в Искупителе,^{გამომსყიდველისა,} имеющим^{მქონებელი} в Нем^{მასში} единственную^{ერთადერთი} надежду^{იმედისა} спасения.^{ხსნისა.} Образуется^{ექმნება} у него^მას незаметным^{შეუმჩნევლად} образом такое^{ასეთი} мнение^აზრი о себе^{თავის თავზე} от делания^{აღსრულებისაგან} заповедей.^{მცნებებისა.} С достоверностью^{უტყუარად} можно^{შესაძლებელია} утверждать,^{მტკიცება,} что^რომ руководствующийся^{ნახელმძღვანელები} в жительстве^{ცხოვრებაში} Евангелием,^{სახარებით,} не^არ остановится^{გაჩერდება} принести полное удостоверение^{არ დარწმუნდეს სრულად} в том,^{იმაში,} что^რომ он^მან не^არ знает^იცის за собою^{მის მიერ აღსრულებული} ни^არც одного^ერთი доброго^{კეთილი} дела^{საქმე 330} . Исполнение^{აღსრულებულს} им^{მის მიერ} заповедей^{მცნებებს} он^იგი признает^{მიიჩნევს} искажением^{გამრუდებებად} и^და осквернением^{შებღალვად} их,^{მათი,} как^{როგორც} говорит^{ამბობს} святой^{წმინდა} Петр^{პეტრე} Дамаскин^{დამასკელი 331} . «Научи^{„მასწავე} мя^მე творити^{რათა ვყო} волю^ნება твою»^{შენი“} ( Пс.142:10^{ფს. 142:10} ), вопиет^{ღაღადებს} он^იგი с плачем^{მგლოვარებით} к Богу,^{ღვთის მიმართ,} ту^ის волю,^{ნება,} которую^{რომელიც} Ты^შენ заповедал^{მამცნე} мне^მე творить,^{შევასრულო,} которую^{რომელსაც} я^მე усиливаюсь^{ძალისხმევას ვიჩენ} творить,^{აღვასრულო,} но^{მაგრამ} не^არ могу,^{შემიძლია,} потому^{იმიტომ} что^რომ падшее^{დაცემული} естество^{ბუნება} мое^ჩემი не^ვერ понимает^{იგებს} ее,^მას, и^და не^არ покоряется^{ემორჩილება} ей.^მას. Тщетными^{ამაონი} были^იყო и^და будут^{იქნება} все^{ყველა} мои^ჩემი усилия,^{ძალისხმევა,} если^თუკი Ты^შენ не^არ прострешь^{გამომიწვდენ} мне^მე руку^ხელს помощи.^{დახმარებისას.} «Дух^{„სული} Твой^შენი благий»,^{წმინდა“,} только^{მხოლოდ} Он^იგი один,^{ერთადერთი,} «наставит^{„მიძღოდეს} мя^მე на землю^{ქუეყანასა} праву»^{წრფელსა“ 332} . “Благое^{„კარგი} не^არ может^{შესაძლოა} быть^იყოს ни^არც веруемо,^{ნარწმენი,} ни^არც действуемо^{ქმნილი} иначе,^{სხვაგვარად,} как^{თუ არა} только^{მხოლოდ} о Христе^{ქრისტეში} Иисусе^{იესოში} и^და о Святом^{წმინდა} Духе”^{სულში“ 333} , – сказал^თქვა преподобный^{ღირსმა} Марк^{მარკოზ} Подвижник^{მოღვაწემ} .

Ученик^{მოწაფე} . Такое^{ასეთი} воззрение^{შეხედულება} на себя^{საკუთარ თავზე} не^არ приведет^{მოგვიყვანს} ли^განა к унынию^{გულგატეხილობაში} или^ანდა отчаянию?^{უიმედობაში?}

Старец^ბერი . Оно^იგი приведет^{მოგვიყვანს} к христианству.^{ქრისტიანობაში.} Для таких-то^{სწორედ ასეთი} грешников^{ცოდვილებისთვის} и^{კიდეც} снизошел^{ჩამოვიდა} Господь^{უფალი} на землю,^{დედამიწაზე,} как^{როგორც} Он^მან Сам^{თავად} объявил:^{გამოაცხადა:} «Не^„არა приидох^{მოვედ} призвати^{წოდებად} праведники,^{მართალთა,} но^{არამედ} грешники^{ცოდვილთა} на покаяние»^“ ( Мф.9:13^{მთ. 9:13} ). Такие-то^{სწორედ ასეთი} грешники^{ცოდვილები} могут^{შეძლებენ} от всей^{მთელი} души^{სულით} принять^{მიიღონ} и^და исповедать^{აღიარონ} Искупителя.^{გამომსყიდველი.}

Ученик^{მოწაფე} . Положим,^{დავუშვათ,} что^რომ деятельность^{საქმიანობას} по евангельским^{სახარებისეული} заповедям^{მცნებების მიხედვით} приводит^{მიჰყავს} к познанию^{შეცნობასთან} и^და сознанию^{აღიარებასთან} своей^{საკუთარი} греховности;^{ცოდვილობისა;} но^{მაგრამ} как^{როგორღა} же достичь^{მივაღწიოთ} того,^{იმას,} чтоб^რომ признать^{მივიჩნიოთ} себя^თავი более^{უფრო მეტად} грешным,^{ცოდვილად} нежели^{ვიდრე} все^{ყველა} человеки,^{ადამიანები,} между^{შორის} которыми^{რომელთაც} имеются^{არიან} ужасные^{საშინელი} преступники,^{დამნაშავენი,} злодеи?^{ბოროტმოქმედნი?}

Старец^ბერი . Это^ეს – опять^{კვლავ} естественное^{ბუნებრივი} последствие^{შედეგია} подвига.^{ღვაწლისა.} Если^თუკი пред^{წინაშე} взорами^{მზერათა} нашими^{ჩვენთა} находятся^{იმყოფება} два^ორი предмета,^{საგანი,} и^და один^ერთს из них^{მათ შორის} мы^ჩვენ рассматриваем^{განვიხილავთ} со всевозможным^{ყოველნაირი} вниманием^{ყურადღებით} и^და непрестанно,^{გამუდმებით,} а^ხოლო на другой^{სხვას} не^არ обращаем^{ვაქცევთ} никакого^{არავითარ} внимания,^{ყურადღებას,} то^{მაშინ} о первом^{პირველზე} получаем^{ვიღებთ} ясное,^{ცხად,} подробное,^{დაწვრილებით} определенное^{განსაზღვრულ} понятие,^{წარმოდგენას,} а^ხოლო по отношению^{მიმართებაში} ко второму^{მეორესთან} остаемся^{ვრჩებით} при понятии^{წარმოდგენაში} самом^{ძალიან} поверхностном.^{ზედაპირულში.} У делателя^{მოქმედს} евангельских^{სახარებისეული} заповедей^{მცნებებისა} взоры^{მზერანი} ума^{გონებისა} постоянно^{გამუდმებით} устремлены^{მიმართული აქვს} на свою^{საკუთარ} греховность;^{ცოდვილობაზე;} с исповеданием^{აღსარებით} ее^{მისით} Богу^{ღვთისადმი} и^და плачем,^{მგლოვარებით,} он^იგი заботится^{ზრუნავს} об открытии^{გახსნაზე} в себе^{საკუთარ თავში} новых^{ახალი} язв^{წყლულებისა} и^და пятен.^{ლაქებისა.} Открывая^{გახსნისას} их^მათი при помощи^{დახმარებით} Божией,^{ღვთისა,} он^იგი стремится^{ისწრაფის} еще^{კიდევ} к новым^{ახალი} открытиям,^{აღმოჩენებისათვის,} влекомый^{მიზიდული} желанием^{სურვილით} Богоприятной^{ღვთისთვის სათნო} чистоты.^{სიწმინდისა.} На согрешения^{შეცოდებებს} ближних^{მოყვასისას} он^იგი не^არ смотрит.^{უყურებს.} Если^თუკი по какому-либо^{როგორიღაც} случаю,^{შემთხვევის შედეგად} придется^{მოუხდება} ему^მას взглянуть^{შეხედოს} на согрешение^{შეცოდებას} ближнего,^{მოყვასისას,} то^{მაშინ} взгляд^{მზერა} его^მისი бывает^არის самым^{ყველაზე} поверхностным^{ზედაპირული} и^და мимоходным,^{გვერდითი,} как^{როგორც} обыкновенно^{ჩვეულებრივ} у людей,^{ხალხი,} занятых^{დაკავებულები} чем-либо^{რაიმე} особенным.^{განსაკუთრებულით.} Из самого^{თავად} жительства^{ცხოვრებისაგან} его^მისი вытекает^{გამომდინარეობს} естественно^{ბუნებრივად} и^და логически^{ლოგიკურად} признание^{აღიარება} себя^{თავისა} грешником^{ცოდვილად} из грешников.^{ცოდვილთა შორის.} Этого^ამ устроения^{განწყობას} требуют^{მოითხოვენ} от нас^{ჩვენგან} святые^{წმინდა} Отцы^{მამები 334} . Без^{გარეშე} такого^{ასეთი} самовоззрения,^{თვითშშშფასებისა,} святые^{წმინდა} Отцы^{მამები} признают^{მიიჩნევენ} самый^{თავად} молитвенный^{ლოცვით} подвиг^{ღვაწლს} неправильным.^{არასწორად.} Брат^ძმამ сказал^{უთხრა} преподобному^ღირს Сисою^{სისოი} Великому:^{დიდს:} “Вижу,^{„ვხედავ,} что^რომ во мне^{ჩემში} пребывает^{იმყოფება} непрестанная^{განუწყვეტელი} память^{ხსოვნა} Божия”.^{ღვთისა“.} Преподобный^{ღირსმა} отвечал:^{უპასუხა:} “Это^„ეს не^არაა велико,^{დიდი,} что^რომ мысль^აზრი твоя^შენი при Боге:^{ღმერთთანაა:} велико^{დიდია} увидеть^{დაინახო} себя^თავი ниже^{დაბლა} всей^{ყველა} твари”^{ქმნილებაზე“ 335} . Основание^{საფუძველი} молитвы^{ლოცვისა} – глубочайшее^{უღრმესი} смирение.^{სიმდაბლეა.} Молитва^{ლოცვა} есть^არის вопль^{ქვითინი} и^და плач^{მგლოვარება} смирения.^{სიმდაბლისა.} При недостатке^{უკმარისობისას} смирения^{სიმდაბლისა} молитвенный^{ლოცვითი} подвиг^{ღვაწლი} делается^{ხდება} удобопреклонным^{მარტივადგადახრადი} к самообольщению^{თვითცდუნებულობისაკენ} и^და к бесовской^{ეშმაკეული} прелести.^{ხიბლისაკენ.}

Ученик^{მოწაფე} . Вопросом^{შეკითხვით} о том,^{იმაზე,} каким^{როგორ} образом при преуспеянии^{წარმატებისას} в добродетелях^{სათნოებებში} можно^{შეიძლება} преуспевать^{წარმატება} в смирении,^{სიმდაბლეში,} я^მე отклонил^{გადაგდრიკე} тебя^შენ от порядка^{თანმიმდევრობისაგან} в поведании.^{უწყებისა.}

Старец^ბერი . Возвращаюсь^{ვუბრუნდები} к нему.^მას. В упомянутом^{ნახსენებ} поучении^{დარიგებაში} преподобного^{ღირსი} аввы^აბბა Дорофея^{დოროთესი} приведено^{მოყვანილია} изречение^{გამონათქვამი} некоторого^{რომელიღაც} святого^{წმინდა} старца,^{ბერისა,} что^რომ “путь^„გზა смирения^{სიმდაბლისა} – телесные^{ხორციელი} труды^{ჯაფაა} в разуме”.^{გონიერად“.} Это^ეს наставление^{დარიგება} очень^{ძალიან} важно^{მნიშვნელოვანია} для братий,^{საძმოსათვის,} занимающихся^{დაკავებულისათვის} различными^{სხვადასხვაგვარი} послушаниями^{მორჩილებებით} монастырскими,^{სამონაზვნოთი,} из которых^{რომელთაგან} одни^{ერთნი} бывают^{არიან} тяжелы^{მძიმენი} для тела,^{სხეულისათვის,} а^ხოლო другие^{სხვანი} сопряжены^{შეერთებული} с подвигом^{ღვაწლთან} душевным.^{სულიერთან.} Что^რას значить^{ნიშნავს} «трудиться^{შრომა} в разуме»?^{გონიერად“?} Значит^{ნიშნავს} – нести^{ზიდვას} труд^{ჯაფისა} монастырский,^{სამონაზვნოსი,} как^{როგორც} наказание^{სასჯელისა} за свою^{საკუთარი} греховность,^{ცოდვილობისა,} в надежде^{იმედად} получения^{მიღებისა} прощения^{მიტევებისა} от Бога.^{ღვთისაგან.} Что^რას значит^{ნიშნავს} “трудиться^{„შრომა} безрассудно”?^{უგუნურად“?} – Трудиться^{შრომას} с плотским^{ხორციელი} разгорячением,^{განხურვებით,} с тщеславием,^{პატივმოყვარეობით,} с хвастовством,^{ტრაბახით,} с уничижением^{დამცირებით} других^სხვა братий,^{ძმათა,} не^ვერ могущих^{შემძლებელთა} нести^{ტარებისა} такого^{ასეთი} труда^{ჯაფისა} по немощи^{უძლურების} или^ანდა неспособности,^{ვერშემძლებლობის გამო} даже^{კიდეც} по лености.^{სიზარმაცისა.} В последнем^{უკანასკნელ} случае^{შემთხვევაში} труд,^{ჯაფა,} как^{როგორც} бы^კი он^იგი ни^არ был^იყოს усилен,^{გაძლიერებული,} долговремен,^{ხანგრძლივი,} полезен^{სასარგებლო} для обители^{მონასტრისათვის} в вещественном^{ნივთიერ} отношении,^{მიმართებაში,} не^არა только^{მხოლოდ} бесполезен^{უსარგებლოა} для души,^{სულისათვის,} но^{არამედ} и вреден,^{საზიანოცაა,} как^{როგორც} наполняющий^{აღმავსებელი} ее^მისი самомнением,^{დიდი თვითწარმოდგენით,} при котором^{რომლის დროსაც} нет^არაა места^{ადგილი} в душе^{სულში} ни^არც для какой^{რაიმე} добродетели.^{სათნოებისათვის.} Пример^{მაგალითი} «труда^{„შრომისა} в разуме»,^{გონივრულისა“,} возведшего^{ამყვანებელი} делателя^{მოქმედისა} на высоту^{სიმაღლეზე} христианского^{ქრისტიანული} совершенства^{სრულყოფილებისა} низведением^{ჩამოყვანით} в глубину^{სიღრმეში} смирения,^{სიმდაბლისა,} видим^{ვხედავთ} в подвиге^{ღვაწლში} блаженного^{ნეტარისა} Исидора^{ისიდორე} Александрийского.^{ალექსანდრიელისა.} Он^იგი был^იყო одним^{ირთ-ერთი} из сановников^{ჩინოსანი} Александрии.^{ალექსანდრიისა.} Призванный^{მოწოდებული} милосердием^{გულმოწყალებით} Божиим^{ღვთისა} к монашеской^{სამონაზვნო} жизни,^{ცხოვრებაში,} Исидор^{ისიდორემ} вступил^{შეაბიჯა} в иноческое^{სამონაზვნო} общежитие,^{ზოგადსაცხოვრებელში,} бывшее^{არსებულში} невдалеке^{ახლოს} от Александрии,^{ალექსანდრიასთან,} и^და предал^{მისცა} себя^{თავისი თავი} в безусловное^{უპირობო} повиновение^{მორჩილებაში} игумену^{იღუმენს} обители,^{სავანისას,} мужу,^{კაცს,} исполненному^{აღსავსეს} Святого^{წმინდით} Духа.^{სულით.} Игумен,^{იღუმენმა,} усмотрев,^{დაინახა რა,} что^რომ от высоты^{სიმაღლისაგან} сана^{წოდებისა} образовался^{წარმოიქმნა} в Исидоре^{ისიდორში} нрав^ზნე надменный^{მედიდური} и^და жесткий,^{ხისტი,} вознамерился^{განიზრახა} подействовать^{ემოქმედა} против^{წინააღმდეგ} душевного^{სულიერი} недуга^{სენისა} возложением^{დადებით} послушания^{მორჩილებისა} трудного^{ძნელისა} не^არა столько^{იმდენად} для тела,^{სხეულისათვის,} сколько^{რამდენადაც} для больного^{სნეული} сердца.^{გულისა.} Исидор,^{ისიდორემ,} вступая^{შესვლისას} в общежитие,^{ზოგადსაცხოვრებელში,} объявил^{გამოუცხადა} игумену,^{იღუმენს,} что^რომ он^იგი предает^{აძლევს} себя^{საკუთარ თავს} ему,^მას, как^{როგორც} отдается^{ეძლევა} железо^{რკინა} в руки^ხელს ковача.^{მჭედლისა.} Игумен^{იღუმენმა} велел^{ბრძანა} ему^მას встать^{დამდგარიყო} и^და постоянно^{გამუდმებით} стоять^{მდგარიყო} при вратах^{კარებთან} обители^{სავანისა} с тем,^{იმიტომ,} чтоб^რათა он^მას каждому^{ყოველი} входящему^{შემსვლელისა} и^და исходящему^{გამომსვლელისადმი} поклонялся^{გაეკეთებინა მეტანია} в ноги,^{ფეხებთან,} и^და говорил:^{ეთქვა:} “Помолись^{„ილოცე} о мне:^{ჩემთვის} я^მე одержим^{შეპყრობილი ვარ} бесом”.^{ეშმაკისგან“.} Исидор^{ისიდორემ} оказал^{გამოიჩინა} повиновение^{მორჩილება} игумену^{იღუმენისადმი} как^{როგორც} бы Ангел^{ანგელოზმა} Богу.^{ღვთისამ.} Пробыв^{ყოფნის შემდეგ} семь^{შვიდი} лет^{წლისა} в этом^ამ послушании^{მორჩილებაში} и^და предузнав^{წინასწარ შეიტყო რა} свою^{საკუთარი} кончину^{აღსასრულის შესახებ} из Божественного^{საღვთო} откровения,^{გამოცხადებისაგან,} Исидор^{ისიდორემ} скончался^{მიიცვალა} радостно.^{სიხარულით.} О состоянии^{მდგომარეობაზე} души^{სულისა} своей^{თვისისა} во время^{განმავლობაში} подвига^{ღვაწლისა} он^მან исповедал^{აღიარა} святому^{წმინდა} Иоанну^{იოანე} Лествичнику^{კიბისაღმწერელთან} так:^ასე: “Вначале^{„დასაწყისში} я^მე помышлял,^{ვფიქრობდი,} что^რომ продал^{გავყიდე} себя^თავი для искупления^{გამოსასყიდად} грехов^{ცოდვათა} моих,^{ჩემთა,} и^და потому^{ამიტომ} с величайшею^{უდიდესი} горестью,^{მწუხარებით,} принуждением^{იძულებით} себя,^{თავისა,} как^{როგორც} бы^{თითქოს} с пролитием^{დაღვრით} крови,^{სისხლისა,} я^მე полагал^{ვაკეთებდი} поклоны.^{მეტანიებს.} По прошествии^{გასვლის შემდეგ} года,^{ერთი წლისა,} сердце^{გულმა} мое^{ჩემმა} престало^{შეწყვიტა} уже^უკვე чувствовать^{შეგრძნება} печаль,^{მწუხარებისა,} ожидая^{მოლოდინით} награды^{საზღაურისა} за терпение^{მოთმინებისათვის} от Самого^თვით Бога.^{ღმერთისაგან.} По прошествии^{გასვლის შემდეგ} еще^{კიდევ} одного^ერთი года,^{წლისა,} я,^მე, от сознания^{შეგნებიდან} сердца,^{გულისა,} вменил^{ვთვლიდი} себя^თავს недостойным^{უღირსად} и^{კიდეც} пребывания^{მყოფობისა} в обители,^{სავანეში,} и^და лицезрения^{სახის ყურებისა} Отцов,^{მამებისა,} и^და беседы^{საუბრისა} с ними,^{მათთან,} и^და встречи^{შეხვედრისა} с ними,^{მათთან,} и^და причащения^{ზიარებისა} Святых^{წმინდა} Тайн,^{საიდუმლოთა,} но^{მაგრამ} опустив^{დახრით} глаза^{თვალთა} вниз,^{დაბლა,} а^ხოლო образ^{სახისა} мыслей^{აზრთა} еще^{კიდევ} ниже,^{უფრო დაბლა,} уже^უკვე искренно^{გულწრფელად} умолял^{ვითხოვდი} о молитве^{ლოცვისათვის} входящих^{შემსვლელთაგან} и^და исходящих”^{გამომსვლელთაგან“ 336} . Вот^აი телесный^{ხორციელი} труд^{შრომა} и^და послушание,^{მორჩილება} проходимые^{ჩავლილი} в разуме!^{გონივრულად!} Вот^აი плод^{ნაყოფი} их!^{მათი!} Одна^ერთი смиренная^{მდაბალი} мысль^აზრი передавала^{გადასცემდა} блаженного^{ნეტარ} делателя^{მოქმედს} другой,^{სხვას,} более^უფრო глубокой,^{ღრმას,} как^{როგორც} бы^{თითქოს} воспитывая^{აღზრდიდა} его,^მას, доколе^{სანამ} он^მან не^არ вступил^{შეაბიჯა} в обильнейшее,^{უუხვეს,} таинственное^{საიდუმლოებრივ} ощущение^{შეგრძნებაში} смирения.^{სიმდაბლისა.} Этим^ამ святым^{წმინდა} ощущением^{შეგრძნებით} отворено^{გაღებულია} святому^{წმინდა} Исидору^{ისიდორისთვის} небо,^{ზეცა,} как^{როგორც} одушевленному^{ხორცშესხმულისა} храму^{ტაძრისა} Божию.^{ღვთისა.} “Смирение^{„სიმდაბლე} делает^ხდის человека^{ადამიანს} селением^{სოფლად} Божиим”,^{ღვთისად“,} – сказал^თქვა Великий^{დიდმა} Варсонофий^{ბარსანუფიმ 337} .

Преподобный^{ღირსი} авва^აბბა Дорофей^{დოროთე} в начале^{დასაწყისში} своего^{თავისი} поучения^{სწავლებისა} о смирении^{სიმდაბლის შესახებ} полагает,^{დებს,} как^{თითქოს} бы^{როგორც} краеугольный^{თავსაკიდურ} камень^ქვად в основание^{საფუძველში} здания,^{შენობისა,} следующее^{შემდეგ} изречение^{გამონათქვამს} одного^{ერთ-ერთი} из святых^{წმინდა} старцев:^{ბერთაგანისას:} “Прежде^{„უწინარეს} всего^{ყოვლისა} нужно^{გვესაჭიროება} нам^ჩვენ смиренномудрие,^{სიმდაბლე,} и^და мы^ჩვენ должны^უნდა быть^{ვიყოთ} готовы^მზად против^{წინააღმდეგ} каждого^{ყოველი} слова,^{სიტყვისა,} которое^{რომელსაც} услышим,^{მოვისმენთ,} сказать^{თქმისთვის} «прости»:^{„მაპატიე“:} потому^{იმიტომ} что^რომ смиренномудрием^{სიმდაბლით} сокрушаются^{შეიმუსრება} все^{ყველა} стрелы^{ისარნი} врага^{მტრისანი} и^და сопротивника”^{მოწინააღმდეგისა“ 338} . В отвержении^{უარყოფაში} оправдания,^{თავის მართლებისა} в обвинении^{განახლებაში} себя^{თავისა} и^და в прошении^{თხოვნაში} прощения^{მიტევვებისა} при всех^{ყველა} тех^იმ случаях,^{შემთხვევებისა} при которых^{რომლის დროსაც} в обыкновенной^{ჩვეულ} мирской^{ამსოფლიურ} жизни^{ცხოვრებაში} прибегают^{მიმართავენ} к оправданиям^{თავის მართლებას} и^და умножают^{ამრავლებენ} их,^მათ, заключается^{მდგომარეობს} великая^დიდი таинственная^{საიდუმლოებრივი} купля^{ნასყიდობა} святого^{წმინდა} смирения.^{სიმდაბლისა.} Ее^მას держались^{ეჭიდებოდნენ} и^და ее^მას завещавают^{უანდერძებდნენ} все^{ყველა} святые^{წმინდა} Отцы.^{მამანი.} Это^ეს делание^{საქმიანობა} странно^{უცნაურად} при поверхностном^{ზედაპირული} взгляде^{შეხედულებისას} на него,^{მასზე,} но^{მაგრამ} самый^თვით опыт^{გამოცდილება} не^არ замедлит^{დააყოვნებს} доказать,^{დაამტკიცოს,} что^რომ оно^იგი исполнено^{აღსრულებულია} душевной^{სულიერი} пользы,^{სარგებლით,} и^და истекает^{გამომდინარეობს} из Само-Истины,^{თავად-ჭეშმარიტებიდან,} Христа.^{ქრისტესგან.} Господь^{უფალმა} наш^{ჩვენმა} отверг^{უარყო} оправдания,^{თავის მართლება,} не^არ употребив^{გამოიყენა} их^{ისინი} пред^{წინაშე} человеками,^{ადამიანებისა,} хотя^თუმც и^{კიდეც} мог^{შეეძლო} явить^{გამოეჩინა} пред^{წინაშე} ними^{მათსა} во всем^{მთელი} величии^{სიდიადით} Свою^{მთელი} Божественную^{საღვთო} правду,^{სიმართლე,} а^ხოლო фарисеям^{ფარისევლებს} сказал:^{უთხრა:} «Вы^{„თქუენ} есте^{ხართ,} оправдающе^{რომელნი განიმართლებთ} себе^{თავსა თჳსთა} пред^{წინაშე} человеки,^{კაცთა,} Бог^{ხოლო ღმერთმან} же весть^{იცნის} сердца^{გულნი} ваша:^{თქუენნი,} яко^{რამეთუ} еже есть в человецех^{კაცთა შორის} высоко,^{მაღალი} мерзость^{საძაგელ} есть^არს пред^{წინაშე} Богом»^{ღმრთისა“} ( Лк.16:15^{ლკ. 16:15} ). «Се^{აჰა ესერა} отрок^ძე Мой,^{ჩემი,} – возвещает^{ყვება} о Господе^{უფლის შესახებ} пророк^{წინასწარმეტყველი} Ветхого^{ძველი} Завета,^{აღთქმისა,} – Его^{რომელი} же изволих;^{მე სათნო-ვიყავ,} возлюбленный^{საყუარელი} Мой,^{ჩემი,} Нань^{რომელი} же благоволи^{სთნავს} душа^{სულსა} Моя;^{ჩემსა.} положу^{დავდა} Дух^სული Мой^ჩემი на Нем,^{მას ზედა,} и^და суд^{სამართალი} языком^{წარმართთა} возвестит;^{მიუთხრას.} не^არა преречет,^{ჰჴდებოდის,} ни^არცა возопиет,^{ღაღადებდეს,} ниже^არცა услышит^{ესმეს} кто^ვის на распутиих^{უბანთა ზედა} гласа^ჴმაჲ Его»^{მისი.“} ( Мф.12:18–19^{მთ. 12:18-19} ; Ис.42:1–2^{ეს. 42:1-2} ). «Христос^{„ქრისტემან} пострада^ივნო по нас,^{ჩუენთჳს} – свидетельствует^{მოწმობს} Апостол^{მოციქული} Нового^{ახალი} Завета^{აღთქმისა} о точном^ზუსტ исполнении^{აღსრულებაზე} пророчества,^{წინასწარმეტყველებისა,} – нам^{და თქუენ} оставль^{დაგიტევა} образ,^{ჴელით წერილი} да^{რაჲთა} последуем^{შეუდგეთ} стопам^{კუალთა} Его,^{მისთა,} Иже^{რომელი-იგი} укоряем^{იგინებოდა} противу^{და იგი} не^{არავის} укоряше,^{აგინებდა,} стражда^{ევნებოდა} не^და прещаше:^{არავის უთქუმიდა,} предаяше^{მიეცა} же Судящему^{მართალი იგი მსაჯულსა“} праведно» ( 1Пет.2:21, 23^{1პეტ. 2:21,23} ). Итак,^{ასე რომ} если^თუკი мы,^{ჩვენ,} повинные^{დამნაშავენი} в бесчисленных^{აურაცხელ} грехах,^{ცოდვებში,} пришли^{მოვედით} в монастырь,^{მონასტერში,} чтоб^რათა претерпеть^{მოვითმინოთ} распятие^{ჯვარხმა} за грехи^{ცოდვებისათვის} наши^{ჩვენისა} одесную^{მარჯვნივ} Спасителя^{მხსნელისა} нашего,^{ჩვენისა,} то^{მაშინ} признаем^{ვცნობთ} благовременно^{დროულად} всякую^{ყოველგვარ} скорбь,^{მწუხარებას,} какая^{როგორიც} бы^კი ни^არ встретилась^{შეგვემთხვეოდეს} с нами,^{ჩვენ,} праведным^{მართალ} воздаянием^{საზღაურად} за грехи^{ცოდვებისათვის} наши^{ჩვენისა} и^და справедливым^{სამართლიან} наказанием^{სასჯელად} за них.^{მათთვის.} При таком^ასეთ настроении^{განწყობაში} прошение^{თხოვნა} прощения^{მიტევებისა} при всяком^{ყოველგვარ} представившемся^{შემთხვევითში} случае^{შემთხვევაში} будет^{იქნება} действием^{მოქმედება} правильным,^{სწორი,} логичным.^{ლოგიკური.} “Словооправдание^{„სიტყვიერი თავის მართლება} не^არ принадлежит^{ეკუთვნის} к жительству^{ცხოვრებას} христианскому”,^{ქრისტიანულს“,} сказал^თქვა святой^{წმინდა} Исаак^{ისააკ} Сирский^{ასურმა 339} . Преподобный^{ღირსი} Пимен^{პიმენი} Великий^დიდი говаривал:^{ამბობდა:} “Мы^{„ჩვენ} впадаем^{ვვარდებით} во многие^{მრავალ} искушения,^{ცდუნებებში,} потому^{იმიტომ} что^რომ не^არ сохраняем^{ვინახავთ} чина,^{ჩინს,} подобающего^{შესაფერისს} имени^{სახელისა} нашему.^{ჩვენისა.} Не^ვერ видим^{ვხედავთ} ли,^{განა,} что^რომ жена^{დედაკაცმა} хананейская^{ქანანელმა} приняла^{მიიღო} данное^{მიცემული} ей^{მისდამი} название,^{დასახელება,} и^და Спаситель^{მხსნელმა} утешил^{ანუგეშა} ее^იგი (Мф.15и^{მთ. 15და შემდ.} след.).^.). Так^{ასევე} же Авигея^{აბიგეამ} сказала^{უთხრა} Давиду:^{დავითს:} «во^{ჩემდა} мне^{მომართ} неправда^{არს, უფალო შეცოდება} моя»^ესე! ( 1Цар.25:24^{1მეფ. 25:24} ), и^და Давид,^{დავითმა,} услышав^{მოისმინა რა} это,^ეს, возлюбил^{შეიყვარა} ее.^იგი. Авигея^{აბიგეა} есть^არის образ^სახე души,^{სულისა,} а^ხოლო Давид^{დავითი} – Бога:^{ღვთისა:} если^თუკი душа^სული обвинит^{დაადანაშაულებს} себя^თავს пред^{წინაშე} Господом,^{ღვთისა,} Господь^{უფალი} возлюбит^{შეიყვარებს} ее”.^{მას“.} Великого^დიდი опросили:^{გამოჰკითხეს:} что^რას значит^{ნიშნავს} "высокое"^{„მაღალი“} ( Лк.16:15^{ლკ. 16:15} ). Он^მან отвечал:^{უპასუხა:} “Оправдания.^{„გამართლება.} Не^არ оправдывай^{გაიმართლო} себя,^{თავი,} и^და обретешь^{მოიპოვებ} покой”^{მშვიდობას“ 340} . Не^არ оправдывающий^{გამმართლებელი} себя^{საკუთარი თავისა} руководствуется^{ხელმძღვანელობს} смиренномудрием,^{სიმდაბლით,} а^ხოლო оправдывающий^{გამამართლებელი} – высокомудрием.^{მაღლადბრძნობით.} Патриарх^{პატრიარქმა} александрийский^{ალექსანდრიისამ} Феофил^{თეოფილემ} посетил^{მოინახულა} однажды^{ერთხელ} Нитрийскую^{ნიტრიის} гору.^მთა. Гора^მთა та^იგი была^იყო местопребыванием^{ადგილსამყოფელი} многочисленного^{მრავალრიცხოვანი} иноческого^{სამონაზვნო} общества,^{საზოგადოებისა,} проводившего^{გამტარებელი} жительство^{ცხოვრებისა} безмолвников.^{განმხოლოვებულებისა.} Авва^აბბა горы^{მთისა} был^იყო муж^კაცი великой^დიდი святости.^{სიწმინდისა.} Архиепископ^{არქიეპისკოპოსი} спросил^{შეეკითხა} его:^მას: “Что,^„რა, отец,^{მამაო,} по твоему^შენი мнению^{აზრით} всего^{ყველაზე} важнее^{მნიშვნელოვანია} на пути^{გზაზე} монашества?”^{მონაზვნობისა?“} Авва^{აბბამ} отвечал:^{უპასუხა:} “Постоянное^{„მუდმივი} обвинение^{დადანაშაულება} и^და осуждение^{განკითხვა} самого^{საკუთარი} себя”.^{თავისა“.} Архиепископ^{არქიეპისკოპოსმა} на это^{ამაზე} сказал:^{თქვა:} “Так!^{„ასე!} нет^არაა иного^სხვა пути,^გზა, кроме^{თუ არა} этого”^{ეს“ 341} .

Заключу^{დავასრულებ} мое^ჩემს убогое^{უბადრუკ} учение^{სწავლებას} о смирении^{სიმდაბლის შესახებ} прекрасным^{შესანიშნავი} учением^{სწავლებით} преподобного^{ღირსი} Иоанна^{იოანე} Пророка^{წინასწარმეტყველისა} об этой^ამ добродетели.^{სათნოების შესახებ.} “Смирение^{„სიმდაბლე} состоит^{მდგომარეობს} в том,^{იმაში,} чтоб^რომ ни^{არავითარ} в каком случае^{შემთხვევაში} не^არ почитать^{მიიჩნიო} себя^თავი за нечто,^{რამედ,} во всем^{ყველაფერში} отсекать^{მოიკვეთო} свою^{საკუთარი} волю,^{ნება,} повиноваться^{დაემორჩილო} всем,^{ყველას,} без смущения^{შეცბუნების გარეშე} переносить^{გადაიტანო} то,^ის, что^რაც постигнет^{გვეწევა} нас^ჩვენ отвне.^{გარედან.} Таково^{ასეთია} истинное^{ჭეშმარიტი} смирение,^{სიმდაბლე,} в котором^{რომელშიც} не^არ находит^{მოიპოვება} места^{ადგილი} тщеславие.^{პატივმოყვარეობისათვის.} Смиренномудрый^{მდაბალმა} не^არ должен^უნდა выказывать^{გამოთქვას} свое^{თავისი} смирение^{სიმდაბლე} «смиреннословием»,^{„მდაბალსიტყვაობით“,} но^{მაგრამ} довольно^{საკმარისია} для него^{მისთვის} говорить^{ილაპარაკოს} «прости^{„მაპატიე“} меня», или^ანდა «помолись^{„ილოცე} о мне».^{ჩემთვის“.} Не^არ должно^უნდა также^{ასევე} самому^{თავად} вызываться^{თავს იდო} на исполнение^{შესრულება} низких^{დაბალი} дел:^{საქმეები:} это,^ამას как^{როგორც} и первое^{პირველს} (то^(ესე есть^იგი смиреннословие),^{მდაბალსიტყვაობას),} ведет^{მიჰყავს} к тщеславию,^{პატივმოყვარეობისაკენ,} препятствует^{აბრკოლებს} преуспеянию,^{წარმატებას,} и^და более^{მეტად} делает^{მოაქვს} вреда,^{ზიანი,} нежели^{ვიდრე} пользы;^{სარგებელი;} но^{მაგრამ} когда^{როდესაც} повелят^{გიბრძანებენ} что,^{რამეს,} не^არ противоречить,^{შეეპასუხო,} а^{არამედ} исполнить^{აღასრულო} с послушанием,^{მორჩილებით,} – это^ამას приводит^{მოჰყავს} в преуспеяние”^{წარმატებაში“ 342} .

Ученик^{მოწაფე} . Неужели^ნუთუ употребление^{გამოყენება} смиренных^{მდაბალი} слов,^{სიტყვებისა,} называемое^{წოდებულისა} смиреннословием,^{მდაბალსიტყვაობად,} душевредно?^{სულისთვის საზიანოა?} Кажется^{ეტყობა} оно^იგი очень^{ძალიან} приличествует^{შეეფერება} монаху,^{მონაზონს,} и^და очень^{ძალიან} назидает^{ჭკუას ასწავლის} мирских^{ერისკაცებს,} людей, которые^{რომლებიც} приходят^{მოდიან} в умиление,^{ლმობიერებაში,} слыша^{მოსმენისას} смиреннословие^{მდაბალსიტყვაობისა} монаха.^{მონაზონისა.}

Старец^ბერი . Господь^{უფალმა} сказал:^{თქვა:} «Кая^„რაჲ польза^{სარგებელ ეყოს} человеку,^{კაცსა,} аще^{უკუეთუ} мир^{სოფელი} весь^{ყოველი} приобрящет,^{შეიძინოს} душу^{და სული} же свою^თჳსი отщетит»^{იზღვიოს?“} ( Мф.16:26^{მთ. 16:26} ). Зло^{ბოროტება} никак^{ვერაფრით} не^ვარ может^{შესაძლოა} быть^იყოს причиною^{მიზეზი} добра.^{სიკეთისა.} Лицемерство^{პირმოთნეობა} и^და человекоугодие^{კაცთმოთნეობა} не^ვერ могут^{შეძლებენ} быть^იყონ причиною^{მიზეზნი} назидания;^{ჭკუის სწავლებისა;} они^{ისინი} могут^{შესაძლოა} понравиться^{მოეწონოს} миру,^{სამყაროს,} потому^{იმიტომ} что^რომ они^{ისინი} всегда^{ყოველთვის} нравились^{მოსწონდა} ему;^მას; они^მათ могут^{შესაძლოა} вызвать^{გამოიწვიონ} похвалу^ქება мира,^{სოფლისა,} потому^{იმიტომ} что^რომ они^{ისინი} всегда^{ყოველთვის} вызывали^{იწვევდნენ} ее;^მას; могут^{შეუძლიათ} привлечь^{მიიზიდონ} любовь^{სიყვარული} и^და доверенность^{ნდობა} мира,^{სოფლისა,} потому^{იმიტომ} что^რომ они^{ისინი} всегда^{ყოველთვის} привлекали^{იზიდავდნენ} их.^მათ. Мир^{ამა სოფელს} любит^{უყვარს} свое;^{თავისი;} им^{მის მიერ} восхваляются^{შეიქება} те,^{ისინი,} в которых^{რომლებშიც} он^იგი слышит^{ისმენს} свой^{თავის} дух^სულს ( Ин.15:18–20^{ინ. 15:18-20} ). Одобрение^{მოწონება} миром^{ამა სოფლისაგან} смиреннословия^{მდაბალსიტყვაობისა} уже^უკვე служит^{ემსახურება} осуждением^{განკითხვას} ему.^{მისსას.} Господь^{უფალმა} заповедал^{გვამცნო} совершать^{აღგვესრულებინა} все^{ყველა} добродетели^{სათნოებანი} втайне^{ფარულად} ( Мф.6^{მთ. 6} ), а^ხოლო смиреннословие^{მდაბალსიტყვაობა} есть^არის вынаружение^{გამომჟღავნება} смирения^{სიმდაბლისა} напоказ^{საჩვენებლად} человекам.^{ადამიანთა.} Оно^იგი – притворство,^{თვალთმაქცობაა,} обман,^{ტყუება,} во-первых,^{ჯერ-ერთი,} себя,^{საკუთარი თავისა,} потом^{შემდეგ} других,^{სხვათა,,} потому^{იმიტომ} что^რომ утаение^{დაფარვა} своих^{საკუთარი} добродетелей^{სათნოებებისა} составляет^{შეადგენს} одно^{ერთ ერთ} из свойств^{თვისებათაგანს} смирения,^{სიმდაბლისას,} а^ხოლო смиреннословием^{მდაბალსიტყვაობით} и^და смиреннообразием^{მდაბალმიმსგავსებით} это-то^{სწორედ ეს} утаение^{დაფარვა} и^{კიდეც} уничтожается.^{ნადგურდება.} “Находясь^{„მყოფობისას} между^{შორის} братией^{ძმათა} твоею,^{შენთა,} – говорит^{ამბობს} святой^{წმინდა} Иоанн^{იოანე} Лествичник^{კიბისაღმწერელი} , – наблюдай^{თვალი ადევნე} за собою,^{საკუთარ თავს,} чтоб^რათა тебе^შენ никак^{არაფრით} не^არ выказаться^{გამოჩნდე} в чем-нибудь^{რაიმეთი} праведнее^{უფრო მართლად} их.^{მათი.} В противном^{საწინააღმდეგო} случае^{შემთხვევაში} сделаешь^იზამ двойное^{ორმაგ} зло:^{ბოროტებას:} братий^{ძმებს} уязвишь^{დააწყლულებ} твоим^შენი лицемерством^{პირმოთნეობით} и^და притворством,^{ფარისევლობით,} в себе^{შენს თავში} же^კი непременно^{უცილობლად} произведешь^{წარმოშობ} высокомудрие.^{მაღლადბრძნობას.} Будь^{იყავი} тщалив^{მუყაითი} в душе,^{სულით,} никак^{არაფრით} не^არ выказывая^{გამოიჩინო} этого^ეს телесно,^{ხორციელად,} ни^არც видом,^{შესახედაობით,} ни^არც словом,^{სიტყვით,} ни^არც намеком”^{ქარაგმით“ 343} . Сколько^{რამდენადაც} полезно^{სასარგებლოა} укорять^{ყვედრება} себя^{თავისა} и^და обвинять^{დადანაშაულება} в греховности^{ცოდვილობაში} пред^{წინაშე} Богом,^{ღვთისა,} в тайне^{საიდუმლოდ} душевной^{სულიერ} клети,^{კუნჭულში,} столько^{იმდენად} вредно^{მავნებელია} делать^{გაკეთება} это^{ამისა} пред^{წინაშე} людьми.^{ადამიანთა.} В противном^{წინააღმდეგ} случае^{შემთხვევაში} мы^ჩვენ будем возбуждать^{გამოვიწვევთ} в себе^{საკუთარ თავში} обольстительное^{მაცდუნებელ} мнение,^{აზრს,} что^რომ мы^ჩვენ смиренны,^{მდაბლები ვართ,} и^და преподавать^{დავარიგებთ} о себе^{ჩვენს თავების შესახებ} такое^ისეთ понятие^{წარმოდგენას} слепотствующим^ბრმა мирянам.^{ერისკაცებში.} Некоторый^{რომელიღაც} инок^{მონაზონი} сказывал^{მეუბნებოდა} мне,^მე, что^რომ он,^იგი в новоначалии^{ახალბედობაში} своем,^{თავისა,} старался^{ცდილობდა} упражняться^{ევარჯიშა} в смиреннословии,^{მდაბალსიტყვაობაში,} полагая^{ფიქრობდა რა} в нем,^{მასში,} по неведению^{უცოდინრობის გამო} своему,^{მისი,} что-то^{რაიმე} особенно^{განსაკუთრებულად} важное.^{მნიშვნელოვანს.} Однажды^{ერთხელ} он^იგი смиреннословил,^{მდაბალსიტყვაობდა,} и^და так^ისე удачно,^{წარმატებით,} что^რომ слышавшие,^{მსმენელნი,} вместо^{მიუხედავად} того,^{იმისა,} чтоб^რომ признать^{მიეჩნიათ} слова^{სიტყვები} его^მისი ложью,^{სიცრუედ,} а^ხოლო его^იგი смиренным^{მდაბლად} – в чем^{რაშიც} и заключается^{მდგომარეობს} всегда^{ყოველთვის} цель^{მიზანი} смиреннословия^{მდაბალსიტყვაობისა} – согласились,^{დაეთანხმნენ} что^რომ он^იგი говорит^{ამბობს} правду:^{სიმართლეს:} тогда^{მაშინ} он^იგი огорчился^{დანაღვლიანდა} и^და пришел^{მოვიდა} в негодование.^{აღშფოთებაში.} Пред^{წინაშე} людьми^{ხალხისა} должно^უნდა вести^{მოვიქცეთ} себя осторожно^{ფრთხილად} и^და благоговейно,^{მოწიწებით,} но^{მაგრამ} просто,^{უბრალოდ,} молчанием^{მდუმარებით} отвечая^{პასუხით} на похвалы,^{შექებაზე,} им^{მისითვე} же на порицания,^{გაკიცხვაზე,} кроме^{გარდა} тех^იმ случаев,^{შემთხვევებისა,} когда^{როდესაც} прошение^{თხოვნა} прощения^{პატიებისა} и,^და, при нужде,^{საჭიროებისას,} умеренное^{ზომიერმა} объяснение^{განმარტებამ} могут^{შესაძლოა} успокоить^{დაამშვიდოს} и^და примирить^{შემოგვირიგოს} к нам^{ჩვენდამი} порицающего.^{გამკიცხავი.} Преуспевшие^{წარმატებულნი} в монашеской^{სამონაზვნო} жизни^{ცხოვრებაში} стяжавают^{იხვეჭენ} особенную^{განსაკუთრებულ} свободу^{თავისუფლებას} и^და простоту^{უბრალოებას} сердца,^{გულისას,} которые^{რომლებიც} не^არ могут^{შეიძლება} не^არ вынаруживаться^{გამომჟღავნდეს} в их^მათს обращении^{მოპყრობაში} с ближними.^{მოყვასთან.} Они^{ისინი} не^არ нравятся^{უყვარს} миру!^{ამა სოფელს!} Он^იგი признает^{მიიჩნევს} их^მათ гордыми,^{ამაყებად,} как^{როგორც} весьма^{საკმაოდ} справедливо^{სამართლიანად} замечает^{შენიშნავს} святой^{წმინდა} Симеон,^{სვიმონი,} Новый^{ახალი} Богослов^{ღვთისმეტყველი 344} . Мир^{სოფელი} ищет^{ეძიებს} лести,^{პირფერობას,} а^ხოლო в них^{მათში} видит^{ხედავს} искренность,^{გულწრფელობას,} которая^{რომელიც} ему^მას не^არ нужна,^{სჭირდება,} встречает^{ხვდება} обличение,^{მხილებას,} которое^{რომელიც} ему^{მისთვის} ненавистно.^{საძულველია.} В бытность^{ყოფნისას} мою^ჩემი в одном^ერთ большом^დიდ городе^{ქალაქში} приезжал^{მოდიოდა} туда^იქ по монастырским^{სამონაზვნო} нуждам^{საჭიროებებისათვის} старец,^{ბერი,} весьма^{საკმაოდ} преуспевший^{წარმატებული} в духовной^{სულიერ} жизни,^{ცხოვრებაში,} с новоначальным^{ახალბედა} учеником^{მოწაფესთან ერთად} своим.^{თავისი.} Некоторые^{ზოგიერთ} благочестивые^{ღვთისმოსავ} миряне^{ერისკაცებს} пожелали^{სურდათ} видеть^{ეხილათ} старца.^{ბერი.} Он^იგი не^არ понравился^{მოეწონა} им.^მათ. Им^მათ очень^{ძალიან} понравился^{მოეწონათ} ученик,^{მოწაფე,} который,^{რომელიც,} входя^{შესვლისას} в богатые^{მდიდარ} и^და знатные^{წარჩინებულ} дома,^{სახლებში,} поражался^{ოცდებოდა} земным^{მიწიერი} величием,^{დიდებულებით,} и^და всем^{ყველას} воздавал^{უძღვნიდა} низкие^{დაბალ} поклоны.^{მეტანიებს.} “Какой^{„როგორი} он^იგი смиренный!”^{მდაბალია!“} – говорили^{ამბობდნენ} миряне^{ერისკაცნი} с особенным^{განსაკუთრებული} удовольствием,^{სიამოვნებით,} порожденным^{წარმოშობილით} в них^{მათში} поклонами.^{მეტანიებით.} Старец^{ბერმა} провел^{გაატარა} жизнь^{ცხოვრება} свою^{თავისი} в плаче^{მგლოვარებაში} о греховности^{ცოდვილობაზე} своей;^{თავისი;} признавал^{მიიჩნევდა} величайшим^{უდიდეს} счастьем^{სიხარულად} человека^{ადამიანისა} – открытие^{აღმოჩენას} в себе^{საკუთარ თავში} греховности,^{ცოდვილობისა,} и^და с искреннею^{გულწრფელი} любовью,^{სიყვარულით,} с состраданием^{თანაგრძნობით} к бедному^{საწყალი} человечеству,^{კაცობრიობისადმი} равно^{თანაბრად} бедному^{საწყლისა} и^და в палатах^{პალატებშიცა} и^და хижинах,^{ქოხებშიც,} с простотою^{უბრალოებით} сердца,^{გულისათი,} с необыкновенною^{არაჩვეულებრივი} проницательностью,^{გამჭრიახობით,} доставляемою^{მოტანილით} такою^{ასეთი} же чистотою^{სისუფთავით} ума,^{გონებისა,} желал^{სურდა} поделиться^{გაენაწილებინა} духовными^{სულიერი} сокровищами^{საგანძურები} с ближними,^{მოყვასისადმი,} вопрошавшими^{მკითხველთა} его^{მისდამი} о спасении:^{გადარჩენისათვის:} этим^ამით возбудил^{აღძრა} против^{წინააღმდეგ} себя^{თავისა} неудовольствие.^{უკმაყოფილება.}

Ученик^{მოწაფე} . Какое^{როგორია} различие^{განსხვავება} между^{შორის} смиренномудрием^{მდაბალსიბრძნეობასა} и^და смирением?^{სიმდაბლესი?}

Старец^ბერი . «Смиренномудрие»^{„მდაბალსიბრძნეობა“} есть^არის образ^სახე мыслей,^{აზრთა,} заимствованный^{ნასესხები} всецело^{სავსებით} из Евангелия,^{სახარებისაგან,} от Христа.^{ქრისტესაგან.} «Смирение»^{„სიმდაბლე“} есть^არის сердечное^{გულისმიერი} чувство,^{გრძნობა,} есть^არის залог^{საწინდარი} сердечный,^{გულისმიერი,} соответствующий^{შესაბამისი} смиренномудрию.^{მდაბალსიბრძნეობისა.} Сначала^{თავიდან} должно^უნდა приобучаться^{დაისწავლო} к смиренномудрию;^{მდაბალსიბრძნეობა;} по мере^{ხარისხის მიხედვით} упражнения^{ვარჯიშისა} в смиренномудрии,^{მდაბალსიბრძნეობაში} душа^სული приобретает^{მოიპოვებს} смирение,^{სიმდაბლეს,} потому^{იმიტომ} что^რომ состояние^{მდგომარეობა} сердца^{გულისა} всегда^{ყოველთვის} зависит^{დამოკიდებულია} от мыслей,^{აზრებზე,} усвоившихся^{ათვისებულებზე} уму.^{გონების მიერ.} Когда^{როდესაც} же^კი делание^{საქმიანობა} человека^{ადამიანისა} осенится^{აღივსება} Божественною^{საღვთო} благодатию,^{მადლით,} тогда^{მაშინ} смиренномудрие^{მდაბალსიბრძნეობა} и^და смирение^{სიმდაბლე} в изобилии^{სიჭარბით} начнут^{დაიწყებენ} рождать^{წარმოშობას} и^და усугублять^{გაღრმავებას} друг^ერთი друга,^{მეორესი,} при споспешестве^{შემწეობით} споспешника^{შემწისა} молитвы^{ლოცვისა} – плача.^{მგლოვარებისა.}

Ученик^{მოწაფე} . Объясни^{განმარტე} опытами,^{გამოცდილებით,} каким^{როგორი} образом^{სახით} от смиренномудрия^{მდაბალსიბრძნეობიდან} рождается^{იშვება} смирение,^{სიმდაბლე.} и^და обратно?^{პირიქით?}

Старец^ბერი . У меня^მე был^{მყავდა} коротко^ახლო знакомый^{ნაცნობი} инок,^{მონაზონი,} подвергавшийся^{რომელიც განიცდიდა} непрестанно^{განუწყვეტლივ} различным^{სხვადასხვა} скорбям,^{განსაცდელს} которыми,^{რომლებითაც} как^{როგორც} он^იგი говорил,^{ამბობდა,} Богу^{ღვთისთვის} благоугодно^{სათნო} было^იყო для него^{მისთვის} заменить^{შეეცვალა} духовного^{სულიერი} старца.^{მოძღვარი.} Несмотря^{მიუხედავად} на постоянные^{გამუდმებული} скорби,^{განსაცდელებისა,} я^მე видел^{ვხედავდი} инока^{მონაზონს} почти^{თითქმის} всегда^{ყოველთვის} спокойным,^{მშვიდს,} часто^{ხშირად} радостным.^{მხიარულს.} Он^იგი занимался^{დაკავებული იყო} Словом^{სიტყვით} Божиим^{ღვთისათი} и^და умною^{გონიერი} молитвою.^{ლოცვით.} Я^მე просил^{ვთხოვე} его^მას открыть^{განეცხადებინა} мне^{ჩემთვის} для пользы^{სარგებლისათვის} души^{სულისა} моей,^{ჩემისა,} в чем^რაში он почерпал^{ჰპოვა მან} для себя^{თავისთვის} утешение?^{ნუგეში?} Он^მან отвечал:^{მიპასუხა:} утешением^{ნუგეშით} моим^{ჩემით} я^მე обязан^{დავალებული ვარ} милости^{წყალობით} Божией^{ღვთისათი} и^და писаниям^{ნაწერებით} святых^{წმინდა} Отцов,^{მამებისა,} к которым^{რომლების მიმართაც} дана^{მოცემული მაქვს} мне^მე любовь^{სიყვარული} с детства^{ბავშვობიდან} моего.^{ჩემი.} При нашествии^{შემოტევისას} скорбей^{განსაცდელებისა} иногда^{ხანდახან} я^მე повторяю^{ვიმეორებ} слова^{სიტყვებს} разбойника,^{ავაზაკისას,} исповедовавшего^{აღმსარებელისა} с креста^{ჯვრიდან} своего^{თავისი} праведность^{მართლობისა} суда^{მსჯავრისა} Божия^{ღვთისა} в суде^{მსჯავრში} человеческом,^{ადამიანურში,} и^და этим^ამ исповеданием^{აღსარებით} вошедшего^{შესულისას} в познание^{შეცნობაში} Спасителя.^{მხსნელისა.} Говорю:^{ვამბობ:} «Достойная^{ღირსი,} по делом^{რომელი ვქმენით,} моим приемлю:...^{მოგუეგების...} помяни^{მომიჴსენე} мя,^მე, Господи^{უფალო,} во царствии^{ოდეს მოხვიდე სუფევითა} Твоем»^{შენითა“} ( Лк.23:41–42^{ლკ. 23:41-42} ). С этими^ამ словами^{სიტყვებთან ერთად} изливаются^{ჩაიღვრება} мир^{მშვიდობა} и^და спокойствие^{სიწყნარე} в сердце.^{გულში.} В другое^სხვა время^დროს противопоставлял^{ვუპირისპირებდი} я^მე помыслам^{გულისთქმებს} печали^{მწუხარებისას} и^და смущения^{შეცბუნებისას} слова^{სიტყვებს} Спасителя:^{მხსნელისას:} «Иже^{რომელმან} не^არა приимет^{აღიღოს} креста^{ჯუარი} своего,^თჳსი и^და в след Мене грядет,^{შემომიდგეს მე,} несть^{იგი არა არს} Мене^{ჩემდა} достоин»^{ღირს“} ( Мф.10:38^{მთ. 10:38} ); тогда^{მაშინ} смущение^{შეცბუნება} и^და печаль^{მწუხარება} заменялись^{იცვლებოდნენ} миром^{მშვიდობით} и^და радостью.^{სიხარულით.} Прочие^სხვა подобные^{მსგავსი} изречения^{გამონათქვამები} Священного^{წმინდა} Писания^{წერილისა} и^და святых^{წმინდა} Отцов^{მამებისა} производят^{წარმოშობენ} такое^{ასეთივე} же действие.^{ქმედებას.} Повторяемые^{განმეორებული} слова^{სიტყვები} «Слава^{„დიდება} Богу^{ღმერთს} за все»^{ყველაფრისთვის“} или^ანდა «да^„დაე будет^იყოს воля^ნება Божия»^{ღვთისა“} со всею^{სრული} удовлетворительностью^{დამაკმაყოფილებლობით} действует^{მოქმედებს} против^{წინააღმდეგ} очень^{ძალიან} сложной^{რთული} скорби.^{მწუხარებისა.} Странное^{უცნაურია!} дело! иногда^{ზოგჯერ} от сильного^{ძლიერი} действия^{მოქმედებისაგან} скорби^{განსაცდელისა} потеряется^{იკარგება} вся^{მთელი} сила^{ძალები} души;^{სულისა;} душа^სული как^{როგორც} бы^{თითქოს} оглохнет,^{ყრუვდება,} утратит^{კარგავს} способность^{შესაძლებლობას} чувствовать^{შეიგრძნოს} что-либо:^{რაიმე:} в это^ამ время^დროს начну^{ვიწყებ} вслух,^{გასაგონად,} насильно^{ძალდატანებით} и^და машинально,^{უნებლიედ,} одним^{მხოლოდ} языком,^{ენით,} произносить^{წარმოთქმას} «Слава^{„დიდება} Богу»,^{ღმერთს“,} и^და душа,^{სული,} услышав^{მოისმენს რა} славословие^{დიდებისმეტყველებას} Бога,^{ღვთისას,} на это^ამ славословие^{დიდებისმეტყველებაზე} как^{როგორც} бы^{თითქოს} начинает^{იწყებს} мало-помалу^{ცოტ-ცოტათი} оживать,^{გამოცოცხლებას,} потом^{შემდეგ} ободрится,^{გამხნევებას,} успокоится^{დამშბვიდებასა} и^და утешится.^{ნუგეშცემულობას.} Тем,^{მათთვის,} которым^{რომლების მიმართაც} попускаются^{დაიშვება} скорби,^{განსაცდელები,} невозможно^{შეუძლებელი} бы было^{იქნებოდა} устоять^{გაძლება} в них,^{მათი,} если^თუკი бы не^არ поддерживала^{შეეწეოდა} их^მათ тайно^{საიდუმლოდ} помощь^{შველა} и^და благодать^{მადლი} Божия.^{ღვთისა.} Опять:^{კვლავ:} без скорби^{განსაცდელების გარეშე} человек^{ადამიანი} не^ვერ способен^{შემძლებელია} к тому^იმ таинственному,^{საიდუმლოებრივი,} вместе^{ამასთან} существенному^{არსობითი} утешению,^{ნუგეშცემულობისა,} которое^{რომელიც} дается^{მიეცემა} ему^მას соразмерно^{თანაზომიერად} его^მისი скорби,^{განსაცდელისა,} как^{როგორც} и Псалмопевец^{ფსალმუნთმგალობელმაც} сказал:^{თქვა:} «По множеству^{„მრავალთაებრ} болезней^{სალმობათა} моих^{ჩემთა} в сердце^{გულსა შინა} моем,^{ჩემსა} утешения^{ნუგეშინის-ცემათა} Твоя^{შენთა} возвеселиша^{ახარეს} душу^{სულსა} мою»^{ჩემსა.“} ( Пс.93:19^{ფს. 93:19} ). Однажды^{ერთხელ} устроен^{მოწყობილი} был^იყო против меня^{ჩემს წინააღმდეგ} опасный^{საშიში} ков.^{მზაკვრობა.} Узнав^{როდესაც შევიტყვე} о нем,^{მის შესახებ,} и^და не^არ имея^{მქონდა} никаких^{არავითარი} средств^{საშუალებები} к отвращению^{თავიდან აცილებისა} его,^{მისი,} я^მე ощутил^{შევიგრძნე} печаль^{მწუხარება} до изнеможения.^{ღონემიხდილობამდე.} Прихожу^{შევდივარ} в свою^ჩემს келлию,^{კელიაში,} и,^და, едва^{როგორც კი} произнес^{წარმოვთქვი} вспомнившиеся^{მოგონებული} мне слова^{სიტყვები} Спасителя:^{მხსნელისა:} «Да^„ не^ნუ смущается^{შეძრწუნდებიან} сердце^{გულნი} ваше:^{თქუენნი,} веруйте^{გრწმენინ} в Бога,^{ღმრთისაჲ} и^და в Мя веруйте»^{გრწმენინ ჩემდა მომართ“} ( Ин.14:1^{ინ. 14:1} ), как^რომ печаль^{მწუხარება} исчезла;^{გაქრა;} вместо^{ნაცვლად} нее^მისა объяла^{მომიცვა} меня^მე неизъяснимая^{გამოუთქმელმა} радость,^{სიხარულმა,} я^მე должен^უნდა был лечь^{დავწოლილიყავი} на постель,^{საწოლზე,} и^და весь^{მთელი} день^დღე был^{ვიყავი} как^{როგორც} упоенный,^{აღტაცებული,} а^ხოლო в уме^{გონებაში} повторялись^{მეორდებოდა} слова,^{სიტყვები,} изливая^{ჩაღვრით} утешение^{ნუგეშისა} в душу:^{სულში:} «в^„ Бога веруйте^{გრწმენინ ღმრთისაჲ} и^და в Мя веруйте».^{გრწმენინ ჩემდა მომართ“.} Причина^{მიზეზი} сердечного^{გულისმიერი} смущения^{შეცბუნებისა} – неверие;^{ურწმუნოებაა;} причина^{მიზეზი} сердечного^{გულისმიერი} спокойствия,^{სიმშვიდისა,} сердечного^{გულისმიერი} благодатного^{მადლისმიერი} мира^{მშვიდობისა} – вера.^{რწმენაა.} При обильном^უხვი действии^{მოქმედებისას} веры,^{რწმენისა,} все^{მთელი} существо^{არსება} человека^{ადამიანისა} погружается^{იძირება} в духовное^{სულიერ} утешительнейшее^{უმანუგეშებლეს} наслаждение^{სიამოვნებაში} священным^{წმინდა} миром^{მშვიდობით} Христовым,^{ქრისტესით,} как^{როგორც} бы^{თითქოს} пропитывается^{იჟღინთება} и^და переполняется^{გადაივსება} этим^ამ ощущением.^{შეგრძნებით.} Упоенное^{აღტაცებული} им,^{მისით,} оно^იგი делается^{ხდება} нечувствительным^{უგრძნობი} к стрелам^{ისრებისადმი} смущения.^{შეცბუნებისა.} Справедливо^{სამართლიანად} сказали^{თქვეს} Отцы,^{მამებმა,} что^რომ “вера^{„რწმენა} есть^არის смирение”^{სიმდაბლე“ 345} , что^რომ “веровать^{„ირწმუნო} – значит^{ნიშნავს} пребывать^{იმყოფებოდა} в смирении^{სიმდაბლეში} и^და благости”^{სიკეთეში“ 346} . Такое^{ასეთია} понятие^{წარმოდგენა} о вере^{რწმენის შესახებ} и^და смирении^{სიმდაბლისა} доставляется^{მიიღწევა} святыми^{წმინდა} опытами^{გამოცდილებებით} правильной^{სწორი} монашеской^{სამონაზვნო} жизни.^{ცხოვრებისა.}

В иное^სხვა время^დროს попускается^{დაიშვება} скорби^{განსაცდელები} томить^{სატანჯველად} душу^{სულისა} в течение^{განმავლობაში} продолжительного^{განგრძობადი} времени.^{დროისა.} Однажды^{ერთხელ} от внезапной^{მოულოდნელი} скорби^{მწუხარებისაგან} я^მე почувствовал^{ვიგრძენი} как^{როგორც} бы^{თითქოს} нервный^{ნერვული} удар^{დარტყმა} в сердце,^{გულში,} и^და три^სამი месяца^თვე пробыл^{გავატარე} безвыходно^{გამოუსვლელად} в келлии,^{კელიიდან,} потрясаемый^{შერყეული} нервною^{ნერვული} лихорадкою.^{ციებ-ცხელებისაგან.} “Бог^{ღმერთი} творит^{შეიქმს} присно^{მარადის} с нами^{ჩვენ მიმართ} великая^{დიდებულს} же и^და неисследованная,^{გამოუკვლეველს,} славная^{სახელივანს} же и^და ужасная”^{საზარელს“ 347} . Нам^ჩვენ надо^უნდა понять,^{შევიგნოთ,} что^რომ мы^ჩვენ – создания^{ქმნილებანი ვართ} Его,^{მისი,} находящиеся^{მყოფნი} в полной^სრულ Его^მის власти,^{ხელმწიფებაში,} а^ხოლო потому^{ამიტომ} в совершенной^სრულ покорности,^{მორჩილებაში,} “сами^{თავნი} себе,^{თჳსნი,} друг^{ურთიერთარს} друга и^და весь^{მთელი} живот^{ცხოვრება} наш^{ჩვენი} Христу^{ქრისტესა} Богу^{ღმერთსა ჩუენსა} предадим”^{შევჰვედროთ“ 348} . Не^არ остановлюсь^{შევჩერდები} поведать^{გაგიზიარო} тебе^შენ и следующий^{შემდეგი} замечательный^{შესანიშნავი} случай,^{შემთხვევაც,} несколько^{რამდენადმე} объясняющий^{ამხსნელი} действие^{მოქმედებისა} смирения^{სიმდაბლისა} прямо^{პირდაპირ} из сердца,^{გულიდან,} без предварительной^{წინასწარი} мысли^{აზრთა გარეშე} смиренномудрия.^{მდაბალსიბრძნეობისა.} Однажды^{ერთხელ} я^მე был подвергнут^{მომაყენეს} наказанию^{სასჯელი} и^და бесчестию.^{უპატიობა.} Когда^{როდესაც} меня^მე подвергли^{მომაყენეს} ему,^იგი, внезапно^{მოულოდნელად} ощутил^{შევიგრძენი} я^მე жар^{მხურვალება} во всем^მთელ теле^{სხეულში} моем^{ჩემსაში} и^და при нем^{მასთან ერთად} какую-то^{როგორიღაც} необъяснимую^{გამოუთქმელი} словами^{სიტყვებით} мертвость,^{სიკვდილი,} после чего^{რის შემდეგაც} вдруг^{უეცრად} запылало^{აგიზგიზდა} из сердца^{გულიდან} желание^{სურვილი} получить^{მიღებისა} всенародное^{საჯარო} посрамление^{შერცხვენისა} и^და заушение^{ალიყურისა} от палача^{ჯალათისგან} на площади^{მოედანზე} за грехи^{ცოდვების გამო} мои.^{ჩემი.} При этом^{ამასთან} выступил^{მომადგა} румянец^{სიწითლე} на лице;^{სახეზე;} несказанная^{გამოუთქმელმა} радость^{სიხარულმა} и^და сладость^{სიტკბოებამ} объяли^{მოიცვა} всего;^{ყველაფერი;} от них^{მათგ გამო} я^მე пребывал^{ვიმყოფებოდი} в течение двух^ორი недель^{კვირის განმავლობაში} в восторге,^{აღფრთოვანებაში,} как^{როგორც} бы^{თითქოს} вне^{გარეთ} себя.^{საკუთარი თავისა.} Тогда^{მაშინ} я^მე понял^{გავიგე} с ясностью^{სიცხადით} и^და точностью,^{სიზუსტით,} что^რომ святое^{წმინდა} смирение^{სიმდაბლე} в мучениках,^{მოწამეებში,} в соединении^{შეერთებაში} с Божественною^{საღვთო} любовью,^{სიყვარულთან,} не^არ могло^{შეიძლებოდა} насытиться^{გამძღარიყო} никакими^{არავითარი} казнями.^{წამებით.} Мученики^{მოწამეები} принимали^{იღებდნენ} лютые^{სასტიკ} казни,^{ტანჯვებს,} как^{როგორც} дары,^{საბოძვარებს,} как^{როგორც} прохладное^გრილ питие,^{სასმელს,} утолявшее^{დამაკმაყოფილებელს} возгоравшуюся^{აგიზგიზებული} в них^{მათში} жажду^{წყურვილისათვის} смирения^{სიმდაბლისა 349} . Смирение^{სიმდაბლე} есть^არის неизъяснимая^{გამოუთქმელი} благодать^{მადლი} Божия,^{ღვთისა,} непостижимо^{მიუწვდომლად} постигаемая^{ჩაწვდომილი} одним^{ერთადერთი} духовным^{სულიერი} ощущением^{შეგრძნებით} души.^{სულისა.}

Ученик^{მოწაფე} . Ты^შენ обещал^{დამპირდი} мне^მე объяснить,^{განგემარტა,} каким^{როგორი} образом^{სახით} израбатывается^{გამომუშავდება} смирение^{სიმდაბლე} молитвою?^{ლოცვით?}

Старец^ბერი . Союз^{კავშირი} смирения^{სიმდაბლისა} с молитвою^{ლოცვასთან} очень^{ძალიან} ясно^{აშკარად} изложен^{გადმოცემულია} преподобным^{ღირსი} аввою^აბბა Дорофеем^{დოროთეს მიერ} . “Непрестанное^{გამუდმებული} упражнение^{ვარჯიში} в молитве,^{ლოცვაში,} – говорит^{ამბობს} Святой,^{წმინდანი,} – противодействует^{წინააღმდეგობას უწევს} гордыне.^{სიამაყეს.} Очевидно:^{აშკარაა:} смиренный^{მდაბალი} и^და благоговейный,^{მოკრძალებული,} зная,^{იცის რა,} что^რომ невозможно^{შეუძლებელია} совершить^{აღსრულება} никакой^{არავითარი} добродетели^{სათნოებისა} без помощи^{შეწევნის გარეშე} и^და покрова^{მფარველობისა} Божиих,^{ღვთისა,} не^არ престает^{წყვეტს} неотступно^{განუშორებლად} молиться^{ილოცოს} Богу,^{ღვთის მიმართ,} чтоб^რათა сотворил^ჰყოს с ним^{მის მიმართ} милость.^{წყალობა.} Постоянно^{მუდმივად} молящийся^{მლოცველი} Богу,^{ღვთისადმი,} если^თუკი сподобится^{ეღირსება} сделать^{გააკეთოს} что-либо^{რაიმე} должное,^{საკადრისი,} знает^იცის при посредстве^{მეშვეობით} Кого^ვისი это^ეს сделано^{გაკეთდა} им,^{მის მიერ,} и^და не^არ может^{შეუძლია} превознестись^{განდიდდეს} или^ანდა приписать^{მიიწეროს} своей^{საკუთარ} силе,^{ძალებს,} но^{არამედ} приписывает^{მიაწერს} Богу^{ღმერთს} все^{ყველა} свои^{თავის} исправления,^{გამოსწორებას,} Его^მას благодарит^{ჰმადლობს} непрестанно,^{გამუდმებით,} и^და Ему^{მის მიმართ} молится^{ლოცულობს} непрестанно,^{გამუდმებით,} трепеща,^{ძრწოლით,} чтоб^რათა не^არ лишиться^{დაკარგოს} помощи^{შეწევნა} Свыше,^{ზემოდან,} чтоб^რათა не^არ обнаружилась^{გამოჩნდეს} таким образом^{ასეთნაირად} его^მისი собственная^{საკუთარი} немощь.^{უძლურება.} Он^იგი молится^{ლოცულობს} от смирения”^{სიმდაბლისაგან“ 350} . Если^თუკი кто,^{ვინმე,} при молитве^{ლოცვისას} своей,^{თავისი,} сподобляется^{ეღირსება} умиления,^{ლმობიერებას,} которое^{რომელიც} рождается^{იშვება} от внимательной^{ყურადღებიანი} молитвы,^{ლოცვისაგან,} тот^მან опытно^{გამოცდილებითად} знает,^{იცის,} что^რომ именно^{სწორედ} в драгоценные^{ძვირფას} минуты^{წუთებში} умиления^{ლმობიერებისა} являются^{წარმოიშვებიან} в нем^{მასში} помыслы^{გულისთქმები} смиренномудрия,^{მდაბალსიბრძნეობისანი,} преподающие^{გდმომცემელნი} ощущение^{შეგრძნებებისა} смирения.^{სიმდაბლისა.} Особливо^{განსაკუთრებით} совершается^{აღესრულება} это^ეს тогда,^{მაშინ,} когда^{როდესაც} умиление^{ლმობიერება} сопровождается^{თანმხლებია} слезами.^{ცრემლებთან.} Чем^რაც чаще^{უფრო ხშირად} приходят^{მოდიან} времена^{წუთები} умиления,^{ლმობიერებისა,} тем^მით чаще^{უფრო ხშირად} делатель^{მოქმედი} молитвы^{ლოცვისა} бывает^{ხდება} слышателем^{მსმენელი} таинственного^{საიდუმლოებრივი} учения^{სწავლებისა} о смирении,^{სიმდაბლის შესახებ,} тем^მით глубже^{უფრო ღრმად} это^ეს учение^{სწავლება} проникает^{აღწევს} в его^მის сердце.^{გულში.} Постоянное^{მუდმივი} умиление^{ლმობიერება} содержит^{ინახავს} душу^სულს в постоянном^{მუდმივ} смирении,^{სიმდაბლეში,} в настроении^{განწყობაში} непрестанных^{გამუდმებული} молитвы^{ლოცვისა} и^და богомыслия.^{ღვთის დიდებულებაზე ფიქრისათვის.} Святые^{წმინდა} Отцы^{მამები} замечают,^{შენიშნავენ,} что^რომ в противоположность^{საწინააღმდეგოდ} тщеславию,^{პატივმოყვარეობისა} которое^{რომელიც} разносит^{ფანტავს} помыслы^{გულისთქმებს} человека^{ადამიანისას} по вселенной,^{სამყაროში,} смирение^{სიმდაბლე} сосредотачивает^{შემოკრებს} их^მათ в душе;^{სულში;} от бесплодного^{უნაყოფო} и^და легкомысленного^{დაუფიქრებელი} созерцания^{ჭვრეტისაგან} всего^{მთელი} мира^{სამყაროსი} переводит^{გადააქვს} к многоплодному^{მრავალნაყოფიერ} и^და глубокому^ღრმა самовоззрению,^{თვითშეფასებისაკენ,} к мысленному^{აზრობრივი} безмолвию,^{განმხოლოვებისაკენ,} к такому^{ისეთი} состоянию,^{მდგომარეობისაკენ,} какое^{როგორიც} требуется^{მოითხოვება} для истинной^{ჭეშმარიტი} молитвы,^{ლოცვისათვის,} и^და которое^{რომელიც} производится^{წარმოიშვება} внимательною^{ყურადღებიანი} молитвою^{ლოცვით 351} . Наконец,^{და ბოლოს,} благодатное^{მადლისმიერი} действие^{მოქმედება} смирения^{სიმდაბლისა} и^და благодатное^{მადლისმიერი} действие^{მოქმედება} молитвы^{ლოცვისა} есть^არის одно^ერთი и^და то же^{იგივე} действие,^{მოქმედება,} как^{როგორც} уже^უკვე сказано^{ითქვა} в начале^{დასაწყისში} беседы^{საუბრისა} нашей.^{ჩვენისა.} Это^ეს действие^{მოქმედება} является^{ცხადდება} в двух^ორი лицах:^{სახით:} в Христоподражательном^{ქრისტესმიმბაძველ} смирении^{სიმდაბლეში} и^და в Божественной^{საღვთო} любви,^{სიყვარულში,} которая^{რომელიც} есть^არის высшее^{უმაღლესი} действие^{მოქმედება} молитвы.^{ლოცვისა.} Действие^{მოქმედება} это^ეს принадлежит^{ეკუთვნის} Господу^{უფალს} нашему^{ჩვენსას} Иисусу^იესო Христу,^{ქრისტეს,} жительствующему^{მობინადრეს} и^და действующему^{მოქმედს} при посредстве Святаго^{წმინდა} Духа,^{სულის საშუალებით,} несказанно^{გამოუთქმელად} и^და непостижимо,^{მიუწვდომლად} в избранных^{რჩეულ} Своих^{თავის} сосудах.^{ჭურჭლებში} Аминь.^{ამინ.}