Eleos

Аскетические опыты Том 1

წასაკითხი ვებ აპლიკაცია - თავი 28

О молитвеლოცვის შესახებ Иисусовойიესოსი

Отделნაწილი III.მე-3 О упражненииვარჯიშის შესახებ молитвоюლოცვით Иисусовоюიესოსით

Ученикმოწაფე . Изложиგადმოეცი правильныйსწორი способხერხი упражненияვარჯიშისა молитвоюლოცვით Иисусовою.იესოსით.

Старецბერი . Правильноеსწორი упражнениеვარჯიში молитвоюლოცვით Иисусовоюიესოსით вытекаетგამომდინარეობს самоთავის собойთავად из правильныхსწორი понятийწარმოდგენებისგან о Боге,ღმერთზე, о всесвятомყოვლადწმინდა имениსახელზე Господаუფლისა Иисусаიესოსი иდა об отношенииდამოკიდებულებაზე человекаადამიანისა к Богу.ღმერთისადმი.

Богღმერთი естьარის существоარსება неограниченно-великое,შეუზღუდავად დიადი, всесовершенное,ყოვლადსრულყოფილი, Создательშემოქმედი иდა Воссоздательხელახლა შემქმნელი человеков,ადამიანთა, полновластныйსრულუფლებიანი Владыкаმეუფე над человеками,ადამიანებზე, над Ангелами,ანგელოზებზე, над демонами,დემონებზე, над всеюმთელ тварьюქმნილებაზე видимоюხილულსა иდა невидимою.უხილავზე. Этоეს понятиеწარმოდგენა о Богеღმერთზე научаетგვასწავლის нас,ჩვენ, чтоრომ мыჩვენ должныუნდა предстоятьწარვდგეთ предწინაშე Богомღვთისა молитвоюლოცვით в глубочайшемუღრმესი благоговении,მოწიწებით, в величайшемუდიდეს страхеშიშში иდა трепете,კანკალში, устремяმიპყრობით к Немуმისდამი всеმთელი вниманиеყურადღებისა наше,ჩვენისა, сосредоточиваяთავმოყრით во вниманииყურადღებაში всеმთელი силыძალებისა ума,გონებისა, сердца,გულისა, души,სულისა, отвергаяუარყოფით рассеянностьგაფანტულობისა иდა мечтательность,მეოცნებეობისა, какროგორც нарушениеდარღვევისა вниманияყურადღებისა иდა благоговения,მოკრძალებისა, какროგორც нарушениеდარღვევისა правильностиსისწორისა в предстоянииწარდგომაში Богу,ღვთისადმი, правильности,სისწორისა, настоятельноდაბეჯითებით требуемойმოთხოვნილისა величиемსიდიადით Богаღვთისა ( Ин.4:23–24ინ. 4:23-24 ; Мф.22:37მთ. 22:37 ; Мк.12:29–30მკ. 12:29-30 ; Лк.10:27ლკ. 10:27 ). Прекрасноმშვენიერად сказалთქვა Исаакისააკ Сирский:ასურმა: “Когда„როდესაც припадаешьგაერთხმები предწინაშე Богомღვთისა в молитве,ლოცვაში, будь,იყავი, в помыслеგულისთქმაში твоем,შენსაში, какროგორც муравей,ჭიანჭველა, какროგორც земныеმიწის гады,ქვეწარმავალნი, какროგორც червячок,ჭია, какროგორც лепечущееმოტიტინე дитя.ბავშვი, Неარ скажиთქვა предწინაშე Нимმისსა чего-нибудьრაიმე разумного;გონიერი; младенческимჩვილებრივი образомსახით мыслейაზრებისა приблизьсяმიუახლოვდი к Богу”ღმერთს“ 228 . Стяжавшиеმომხვეჭველნი истиннуюჭეშმარიტი молитвуლოცვისა ощущаютგრძნობენ неизреченнуюგამოუთქმელ нищетуსიგლახაკეს духа,სულისას, когдаროდესაც предстоятწარუდგებიან предწინაშე Богом,ღვთისა, славословяდიდებისმეტყველებენ Его,მას, исповедуясьაღუარებენ Ему,მას, повергаяფეხქვეშ დადებით предწინაშე Нимმისსა прошенияთხოვნათა свои.თვისთა. Ониისინი чувствуютგრძნობენ себяთავს какროგორც быთითქოს уничтожившимися,განადგურებულები, какროგორც быთითქოს несуществующими.არარსებულნი. Этоეს естественно!ბუნებრივია! когдаროდესაც молящийсяმლოცველი ощутитშეიგრძნობს обильноუხვად присутствиеთანამყოფობას Божие,ღვთისას, присутствиеთანამყოფობას Само-Жизни,თავად სიცოცხლისა, Жизниსიცოცხლისა необъятнойუსაზღვროსი иდა непостижимой,მიუწვდომელისა, тогдаროდესაც егоმისი собственнаяსაკუთარი жизньცხოვრება представляетсяწარმოუდგება емуმას мельчайшеюუმცირესი каплею,წვეთი, сравниваемоюშედარებით с беспредельнымუსაზღვრო океаном.ოკეანესთან. В такоеასეთ состояниеმდგომარეობაში пришелმოვიდა праведныйმართალი многострадальныйმრავალვნებული Иов,იობი, достигшиმიმღწევი высшегоუდიდესი духовногоსულიერი преуспеяния.წარმატებისათვის. Онმან почувствовалიგრძნო себяთავი «истаявшим»„ჩამომდნარად“ ( Иов.42:6იობი. 42:6 ), какროგორც таетდნება иდა исчезаетქრება снег,თოვლი, когдаროდესაც упадутდაეცემა на негоმას лучиსხივები палящегоმცხუნვარე солнца.მზისა.

Имяსახელი Господаუფლისა нашегоჩვენისა Иисусаიესო Христаქრისტესი Божественно;ღვთაებრივია; силаძალა иდა действиеმოქმედება этогоამ имениსახელისა Божественны;ღვთაებრივნია; ониისინი всемогущиყოვლისშემძლეა иდა спасительны;გადამრჩენელნი; ониისინი превышеაღმატებულია нашегоჩვენს понятия,წარმოდგენებს, недоступныმიუწვდომელნია для него.მისთვის. С верою,რწმენით, упованием,სასოებით, усердием,გულმოდგინებით, соединеннымиშეერთებულით с великимუდიდეს благоговениемმოწიწებასთან иდა страхом,შიშთან, будем совершатьშევასრულოთ великоеდიდებული делоსაქმე Божие,ღვთისა, преподанноеმოცემული Богом:ღვთისგან: будем упражнятьсяვივარჯიშოთ в молитвеლოცვაში именемსახელით Господаუფლისა нашегоჩვენისა Иисусаიესო Христа.ქრისტესი. “Непрестанное„მოუკლებელი призываниеმოხმობა имениსახელისა Божия,ღვთისა, говоритამბობს Великийდიდი Варсанофий,ბარსანუფი, “есть„არის врачевание,კურნება, убивающееმომკვლელი неარა толькоმხოლოდ страсти,ვნებებისა, ноარამედ и самоеთვით действиеქმედებისა их.მათი. Какროგორც врачექიმი прилагаетიყენებს лекарственныеსამკურნალო средстваსაშუალებებს илиანდა пластыриსალბუნებს на рануჭრილობაზე страждущего,ვნებულისა, иდა ониისინი действуют,მოქმედებს, причемთანაც больнойავადმყოფმა и неარც знает,იცის какროგორ это делается,ხდება ეს, такასე точноზუსტად и имяსახელიც Божие,ღვთისა, будучи призываемо,მოხმობილი, убиваетკლავს всеყველა страсти,ვნებას, хотяთუმც мыჩვენ и неარც знаем,ვიცით, какროგორ это совершается”.აღესრულება ეს.“. 229

Нашеჩვენი обычноеჩვეულებრივი состояние,მდგომარეობა состояниеმდგომარეობა всегоმთელი человечества,კაცობრიობისა, естьარის состояниеმდგომარეობა падения,დაცემულობისა, прелести,ხიბლისა, погибели.დაღუპვისა. Сознаваяშეგნებისას и,და, по мереხარისხის მიხედვით сознания,შეგნებისა, ощущаяშეგრძნებით этоამ состояние,მდგომარეობისა будем молитвенноლოცვით вопитьვიღრიალოთ из него,იქიდან, вопитьშევღაღადოთ в сокрушенииშემუსვრილებით духа,სულისა, вопитьშევღაღადოთ с плачемმგლოვარებით иდა стенаниями,გოდებით, вопитьშევღაღადოთ о помиловании.შეწყალებისათვის. Отречемсяუარვყოთ от всякогоყოველგვარი наслажденияსიამოვნება духовного,სულიერი, от всехყოველი высокихაღმატებული молитвенныхლოცვითი состояний,მდგომარეობა, какროგორც недостойныеუღირებმა ихმათდამი иდა неспособныеვერშემძლებელებმა к ним.მათი. Нетარაა возможностиშესაძლებლობა воспетьვუმღეროთ «песнь„საგალობელი Господнюუფალს на землиმიწაზე чуждей»უცხოზე“ в сердце,გულში, обладаемомმოცულში страстями.ვნებებით. Еслиთუკი же услышимმოვისმენთ приглашениеმოწვევას воспетьვიმღეროთ ее,იგი, тоმაშინ даდაე знаемვიცოდეთ наверно,უდავოდ, чтоრომ приглашениеმოწვევა этоეს делаетсяხდება «пленившими„დამატყვევებლების მიერ нас».ჩვენი“. «На реках“მდინარეთა ზედა Вавилонских»ბაბილოვნისათა“ можноშესაძლებელია иდა должноსაჭირო толькоმხოლოდ плакать.(ვიტიროთ Пс.136:1, 3–4ფს. 136:1,3-4 )

Таковоასეთია общееზოგადი наставлениеდარიგება для упражненияვარჯიშისათვის молитвоюლოცვით Иисусовою,იესოსით, извлеченноеამოღებული из Священногоწმინდა Писанияწერილისაგან иდა писанийნაწერებისაგან святыхწმინდა Отцов,მამებისა, из весьмаსაკმაოდ немногихცოტა беседსაუბრიდან с истиннымиჭეშმარიტ молитвенниками.მლოცველებთან. Из частныхხშირი наставлений,დარიგებებიდან, преимущественноუპირატესად для новоначальных,ახალბედებთან, признаюვცნობ полезнымსასარგებლოდ упомянутьვახსენო нижеследующие:შემდეგი:

Святойწმინდა Иоаннიოანე Лествичникკიბისაღმწერელი советуетგვირჩევს заключатьჩაკეტვას умგონებისას в словаსიტყვებში молитвы,ლოცვისაში, и,და, сколькоრამდენჯერაც бы раз онიგი ниარ устранилсяმოსცილდება из слов,სიტყვებს, опятьკვლავ вводитьშეყვანას егоმისას 230 . Этотეს механизмმექანიზმი особенноგანსაკუთრებით полезенსასარგებლოა иდა особенноგანსაკუთრებით удобен.მოხერხებული. Когдаროდესაც умგონება будетიქნება такимასეთნაირად образом во внимании,ყურადღებაში, тогдаმაშინ и сердцеგულიც вступитჩაერთვება в сочувствиеთანაგრძნობაში умуგონების მიმართ умилением,ლმობიერებით, молитваლოცვა будетდაიწყებს совершатьсяაღსრულებას совокупноშეერთებულად умомგონებასთან иდა сердцем.გულთან. Словаსიტყვები молитвыლოცვისა должноსაჭიროა произноситьწარმოითქვას оченьძალიან неспешно,ნელა, дажеკიდეც протяжно,გაბმულად, чтобыრათა умგონებას имелჰქონდეს возможностьშესაძლებლობა заключатьсяჩაიკეტოს в слова.სიტყვებში. Утешаяნუგეშისცემით иდა наставляяდარიგებით общежительныхზოგადმცხოვრებელი иноков,მონაზვნებისა, занимающихсяდაკავებულთა монастырскимиმონასტრის послушаниями,მორჩილებებით, ободряяგამხნევებით ихმათი к усердиюგულმოდგინებისათვის иდა тщаливостиშრომისმოყვარეობისა в молитвенномლოცვით подвиге,ღვაწლში, Лествичникკიბისაღმწერელი говорит:ამბობს; “от монахов,„მონაზვნებისაგან, занимающихсяდაკავებულთა послушаниями,მორჩილებებით, Богღმერთი неარ требуетმოითხოვს молитвы,ლოცვას, вполнеსრულად чистойსუფთას от развлечения.გართობისაგან. Неარ унывай,გაიტეხო გული, будучи окрадываемგაქურდულმა рассеянностью!გაფანტულობისაგან! благодушествуй,გაგულოვანდი, иდა постоянноმუდმივად понуждайაიძულე умგონება твойშენი возвращатьсяდაგიბრუნდეს к себе.შენ. Совершеннаяსრულყოფილი свободаთავისუფლება от рассеянностиგაფანტულობისაგან принадлежностьსაკუთრებაა Ангелов”ანგელოზებისა“ 231 . “Порабощенные„დამონებულები страстям!ვნებებს! будем молитьсяვილოცებთ Господуუფლის მიმართ постоянно,გამუდმებით, неотступно,მოუკლებლად, потомуიმიტომ чтоრომ всеყველა бесстрастныеუვნებონი перешли”დადავიდნენ“ такоюასეთი молитвоюლოცვით “к состоянию„მდგომარეობაში бесстрастияუვნებობისა из состоянияმდგომარეობიდან страстного.ვნებულისა. Еслиთუკი тыშენ неослабноგაუნელებლად будешь приобучатьშეასწავლი умგონებას твой,შენსას, чтобრომ онიგი никудаარასოდეს неარ удалялся”ცილდებოდეს“ из словსიტყვებისგან молитвыლოცვისა “то„მაშინ онიგი и во время трапезованияტრაპეზობის დროსაც твоегоშენისა будетიქნება при тебе.შენთან. Еслиთუკი же попущеноდაიშვება емуიგი тобоюშენგან невозбранноеაუკრძალავი скитаниеხეტიალისათვის повсюду,ყველგან, тоმაშინ онიგი неვერ возможетშეძლებს никогдаვერასდროს пребыватьიმყოფებოდეს у тебя.შენთან. Великийდიდმა делательმოქმედმა великойდიდი иდა совершеннойსრულყოფილი молитвыლოცვისამ сказал:თქვა: «хощуმნებავს пятьხუთ словесსიტყუა умомგონებითა моимჩემითა глаголати,სიტყუად, нежелиვიდრე тьмыბერთა словесსიტყუათა языком»ენითა.“ ( 1Кор.14:191კორ. 14:19 ). “Такая„ასეთი молитва”ლოცვა“ благодатнаяმადლისმიერი молитваლოცვა умаგონებისა в сердце,გულში, чуждаяუცხო паренияაღფრენისაგან “не„არაა свойственнаთვისობრივი младенцам,ყრმებისათვის, иდა потомуამიტომ мы,ჩვენ, какროგორც младенцы,ყრმები, заботясьზრუნვით о качествеხარისხზე молитвы”ლოცვისა“ о вниманииყურადღებაზე при посредствеმეოხებით заключенияჩაკეტვისა умаგონებისა в словаსიტყვებში “будем молиться„ვილოცოთ оченьძალიან много.ბევრი. Количествоრაოდენობა служитემსახურება причиноюმიზეზს качества.ხარისხისას. Господьუფალი даетაძლევს чистуюსუფთა молитвуლოცვას тому,იმას, ктоვინც молитсяლოცულობს безленностно,დაუზარებლად, многоბევრს иდა постоянноმუდმივად своеюთავისი оскверняемоюშებღალული развлечениемგართობით молитвою”ლოცვით“ 232 . Новоначальныеახალბედა инокиმონაზვნები нуждаютсяსაჭიროებენ в продолжительномხანგრძლივ времениდროს для обученияსასწავლად молитве.ლოცვისა. Невозможно,შეუძლებელია, вскореმალე по вступленииშესვლისას в монастырьმონასტერში илиანდა по вступленииშესვლისას в подвиг,ღვაწლში, достичьმიაღწიო этойამ верховнойუმაღლეს добродетели.სათნოებას. Нужныსაჭიროა и времяდროცა иდა постепенностьთანმიმდევრულობაც в подвиге,ღვაწლში, чтобыრათა подвижникმოღვაწე созрелმომწიფდეს для молитвыლოცვისათვის во всехყველა отношениях.მიმართებაში. Какროგორც цветყვავილი иდა плодნაყოფი произрастаютაღმოცენდებიან на стеблеყუნწზე илиანდა древе,ხეზე, которыеრომლებიც самиთავად преждеწინასწარ должныსაჭიროებენ бытьიყვნენ посеяныდათესულნი иდა вырасти,გაზრდილნი, такასე и молитваლოცვაც произрастаетაღმოცენდება на другихსხვა добродетелях,სათნოებებზე, иначеსხვაგვარად неარ можетშეუძლია явиться,დაბადება, какთუ არა на них.მათზე. Неარა скороმალე инокმონაზონი справитсяგაუმკლავდება с умомგონებას своим;თავისას; онიგი неარა скороმალე приучитასწავლის умგონებას свойთავისას пребыватьიმყოფებოდეს в словахსიტყვებში молитвы,ლოცვისაში, какროგორც быთითქოს в заключенииდამწყვდეულობაში и затворе.საკანში. Отвлекаемыйმოცდენილი усвоившимисяათვისებული емуმის მიერ пристрастиями,მიდრეკილებებით, впечатлениями,შთაბეჭდილებებით воспоминаниями,მოგონებებით, попечениями,საზრუნავებით, умგონება новоначальногоახალბედისა непрестанноგამუდმებით расторгаетარღვევს спасительныеგადამრჩენელ дляმისთვის него узы,ბორკილებს, оставляетმიატოვებს სოლმე тесныйვიწრო путь,გზას, уноситсяგაექანება на широкий;ფართოზე; любитუყვარს онმას странствоватьხეტიალი свободноთავისუფლად в поднебесной,ცისქვეშეთში, в странеქვეყანაში обольщений,ცდუნებისა, с духами,სულებთან, низверженнымиდამხობილებთან с неба,ზეციდან, странствоватьხეტიალი без цели,უმიზნოდ, безрассудно,უგუნურად, зловредноმავნედ для себя.საკუთარი თავისათვის, Страстиვნებები этиეს нравственныеზნეობრივი недугиსენნი человекаადამიანისა служатმსახურებენ основноюძირითად причиноюმიზეზად развлеченияგართობისა при молитве.ლოცვისას. Соответственноშესაბამისად ослаблениюდასუსტებისა страстейვნებებისა уменьшаетсяმცირდება развлечение.გართობა. Страстиვნებების обуздываютсяაილაგმება иდა умерщвляютсяმოკვდინდება мало-помалуცოტ-ცოტათი истиннымჭეშმარიტი послушаниемმორჩილებით иდა истекающимиგამომდინარე из истинногоჭეშმარიტი послушанияმორჩილებისაგან самоотвержениемთვითუარყოფით иდა смирением.სიმდაბლით. Послушание,მორჩილება, самоотвержениеთვითუარყოფა иდა смирениеსიმდაბლე сутьარის теის добродетели,სათნოებანი, на которыхრომლებზეც зиждетсяშენდება преуспеяниеწარმატება в молитве.ლოცვაში. Непарительность,აღუფრენელობა, доступнаяხელმისაწვდომი человеку,ადამიანისადმი, даруетсяმიინიჭება Богомღვთისაგან в своеთავის времяდროს такомуისეთი подвижникуმოღვაწისადმი молитвы,ლოცვისა, которыйრომელიც постоянствомმუდმივობით иდა усердиемგულმოდგინებით в подвигеღვაწლში докажетდაამტკიცებს искренностьგულწრფელობას своегоთავისი желанияსურვილისა стяжатьმოიხვეჭოს молитву.ლოცვა.

Священноинокმღვდელმონაზონი Дорофейდოროთე 233 , нашჩვენი соотечественник,თანამემამულე, великийდიდი наставникმოძღვარი духовномуსულიერი подвигу,ღვაწლისა, подходящийსათანადო этимამ достоинствомღირსებით своимთავისით к святомуწმინდა Исаакуისააკ Сирскому,ასურთან, советуетურჩევს приобучающемусяდამსწავლელს к молитвеლოცვისას Иисусовойიესოსას сперваთავიდან произноситьწარმოთქვას ееიგი гласно.ხმით. Онიგი говорит,ამბობს, чтоრომ гласнаяხმისმიერი молитваლოცვა самаთავის собоюთავად переходитგადადის в умнуюგონიერში 234 . “От молитвыლოცვისაგან гласнойხმისმიერისა многой,ბევრისა, говоритამბობს священноинок,მღვდელმონაზონი, истекаетგამომდინარეობს молитваლოცვა умная,გონიერი, аხოლო от умнойგონიერი молитвыლოცვისაგან являетсяიშვება молитваლოცვა сердечная.გულისმიერი. Произноситьწამოთქმა молитвуლოცვისა Иисусовуიესოსი должноსაჭიროა неარა громкимხმამაღალი голосом,ხმით, ноარამედ тихо,ჩუმად, вслухგასაგონად себеსაკუთარი თავისათვის одному”მხოლოდ“ 235 . При особенномსაკუთარი действииქმედებისას рассеянности,გაფანტულობისა, печали,მწუხარებისა, уныния,მოწყენილობისა, лености,სიზარმაცისა, оченьძალიან полезноსასარგებლოა совершатьაღსრულება молитвуლოცვისა Иисусовуიესოსი гласно:ხმით: на гласнуюხმისმიერ молитвуლოცვაზე Иисусовуიესოსაზე душаსული мало-помалуცოტ-ცოტათი возбуждаетсяფხიზლდება от тяжкогоმძიმე нравственногоზნეობრივი сна,ძილისაგან, в которыйრომელშიც обычноჩვეულებრივ ввергаютაგდებს ееმას печальმწუხარება иდა уныние.მოწყენილობა. Оченьძალიან полезноსასარგებლოა совершатьაღსრულება молитвуლოცვისა Иисусовуიესოსი гласноხმით при усиленномგაძლიერებული нашествииშემოტევისას помысловგულისთქმებისა иდა мечтанийოცნებებისა плотскогоხორციელი вожделенияგულისთქმებისა иდა гнева,მრისხანებისა, когдаროდესაც от действияმოქმედების შედეგად ихმათი разгорячитсяგანხურდება иდა закипитადუღდება кровь,სისხლი, отнимутсяწაირთმევა мирმშვიდობა иდა тишинаსიჩუმე у сердца,გულისაგან, когдаროდესაც умგონება поколеблется,შეირყვა, ослабеет,მოსუსტდება, какროგორც быთითქოს ниспровергнетсяდაიმხობა иდა свяжетсяშეიბოჭება множествомმრავალი непотребныхუწმაწური помысловგულისთქმისაგან иდა мечтаний:მეოცნებეობისაგან: воздушныеჰაერის князиთავადები злобы,ბოროტებისანი, присутствиеთანამყოფობა которыхრომელთაც неარ обличаетсяშეიმჩნევა телеснымиხორციელი очами,თვალებით, ноმაგრამ познаетсяშეიცნობა душоюსულით по производимомуწარმოშობილი имиმათ მიერ действиюმოქმედებით на нее,მასზე, услышавმოსმენისას грозноеმრისხანისა для нихმათთვის имяსახელისა Господаუფლისა Иисуса,იესოსი, придутმოვლენ в недоумениеგაოცებაში иდა замешательство,არევ-დარევაში, устрашатся,შეშინდებიან, неარ замедлятდააყოვნებენ отступитьუკან დახევას от души.სულისაგან. Способ,ხერხი, предлагаемыйშეთავაზებული священноиноком,მღვდელმონაზონისაგან, оченьძალიან простმარტივია иდა удобен.მოხერხებული. Егоის надоსაჭიროა соединятьშეერთდეს с механизмомმექანიზმთან святагоწმინდა Иоаннаიოანე Лествичникаკიბისაღმწერელისა , тоესე есть,იგი, произноситьწარმოთქმასთან молитвуლოცვისა Иисусовуიესოსი гласно,ხმით, вслухგასაგონად себеსაკუთარი თავისათვის одному,მხოლოდ, неარ спеша,აჩქარებით, иდა заключаяჩაკეტვით умგონებისა в словаსიტყვებშI молитвы;ლოცვისა; заключениеჩაკეტვა умаგონებისა в словаსიტყვებში молитвыლოცვისა завещаваетсяგვეანდერძება самимთავად священноинокомმღვდელმონაზონისაგან 236 .

Механизмმექანიზმი святогоწმინდა Иоаннаიოანე Лествичникаკიბისაღმწერელისა необходимоაუცილებელია соблюдатьდაიცვეს и при способе,ხერხთანაც, которыйრომელიც изложенგადმოცემულია преподобнымღირსი Ниломნილოს Сорскимსორელისაგან во 2-мმე-2 Словеსიტყვაში егоმის ПреданияგადმოცემაშI илиანდა Уставаწესდებაში Скитского.სკიტისაში. Преподобныйღირსმა Нилნილოსმა заимствовалისესხა способხერხი свойთავისი у греческихბერძენი Отцов,მამებისაგან, Симеонаსვიმონ Новогоახალი Богословаღვთისმეტყველისა иდა Григорияგრიგოლ Синаитаსინელისაგან , иდა несколькоრამდენადმე упростил.გაამარტივა. Святойწმინდა Нилნილოსი говорит:ამბობს: “Сказанному„ნათქვამისათვის этимиამ святымиწმინდანთაგან о удерживанииშეკავებაზე дыхания,სუნთქვისა, тоესე, есть,იგი, чтобრომ неარა частоხშირად дышать,ისუნთქო иდა опытგამოცდილება вскореმალე научит,გასწავლის, чтоრომ этоეს оченьძალიან полезноსასარგებლოა к собраниюმოსაკრებად ума”.გონებისა“. Некоторые,ზოგიერთები, неვერ понявგაგებისას этогоამ механизма,მექანიზმისა, придаютანიჭებენ емуმას излишнееგადამეტებულ значение,მნიშვნელობას, непомерноუზომოდ удерживаютიკავებენ дыхание,სუნთქვას, иდა темამით повреждаютიზიანებენ легкие,ფილტვებს, вместеამასთან причиняяმიიყენებენ вредზიანს душеსულისას усвоениемათვისებით ейმისადმი понятияწარმოდგენისა неправильного.არასწორისა. Всеყველა разгоряченныеგანხურებული иდა излишнеგადაჭარბებით напряженныеდაძაბული действияქმედებები служатემსახურება препятствиемწინაღობას к преуспеяниюწარმატებისას в молитве,ლოცვაში, развивающейсяგაღვივებადში единственноმხოლოდ на лонеწიაღში мирного,მშვიდობიანში, тихого,ჩუმში, благоговейногоმოკრძალებულ настроенияგანწყოფილობაში по душеსულით иდა телу.სხეულით. “Все„ყველაფერი неумеренноеარაზომიერი არის от демонов”დემონებისაგან“ говорилამბობდა Пименპიმენ Великийდიდი 237 .

Начинающемуდამწყებს обучатьсяდასწავლისა молитвеლოცვისა Иисусовойიესოსი оченьძალიან вспомоществуетეხმარება к обучениюდასწავლაში ейმისი ежедневноеყოველდღიური келейноеკელიის правилоკანონი из известногоნაცნობი числаრაოდენობის земныхსრული иდა поясныхმცირე поклонов,მეტანიებისა, соответственноშესაბამისად силам.ძალებისა. Полагаютсяსრულდება поклоныმეტანიები неспешно,აუჩქარებლად, с чувствомშეგრძნებით покаяния,სინანულისა, иდა при каждомყოველ поклонеმეტანიაზე произноситсяწარმოითქმება молитваლოცვა Иисусова.იესოსი. Образецმაგალითი этогоამ моленияლოცვისა можноშესაძლებელია видетьდავინახოთ в “Слове„სიტყვაში о Вере”რწმენის შესახებ“ преподобногоღირსი Симеона,სვიმონ, Новогоახალი Богословаღვთისმეტყველისა 238 . Описываяაღწერისას ежедневныйყოველდღიური вечернийსაღამოს молитвенныйლოცვითი подвигღვაწლისა блаженногоნეტარი юношиჭაბუკისა Георгия,გიორგისა, святойწმინდა Симеонსვიმონი говорит:ამბობს: “Он„იგი помышлял,ფიქრობდა, чтоრომ предстоитწარუდგება Самомуთავად Господу,უფალს, иდა припадаетშეუვრდება к пречистымყოვლადწმინდა ногамფეხებს Его;მისსას; онიგი молилსთხოვდა Господаუფალს со слезами,ცრემლებით, чтобრათა Господьუფალს умилосердилсяემწყალობლა над ним.მისდამი. Молясь,ლოცვისას, онიგი стоялიდგა неподвижно,გაუნძრევლად, подобноმსგავსად некоемуრომელიღაც столбу,სვეტისა, неარ дозволяяრთავდა ნებას себеთავის თავს никакогоარავითარი движенияმოძრაობისა ниარც ногами,ფეხებით, ниარც другоюსხვა какоюრომელიმე частьюნაწილით тела,სხეულისა, неარ дозволяяრთავდა ნებას очамთვალებს любопытноცნობისმოყვარედ обращатьсяმიბრუნებულიყო на стороны:გვერდებზე: онიგი стоялიდგა с великимდიდი страхомშიშით иდა трепетом,თრთოლვით, неარ допускаяდაუშვებდა себеთავისი თავისათვის дремания,თვლემისა, унынияმოწყენილობისა иდა лености”.სიზარმაცისა“. Числоრაოდენობა поклонов,მეტანიებსა, на первыйპირველ разჯერზე можетშესაძლოა бытьიყოს ограниченоშეზღუდული двенадцатью.თორმეტით. Соображаясьგათვალისწინებით с силами,ძალებისა, с удобством,მოსახერხებულობისა, доставляемымმონიჭებული обстоятельствами,გარემოებებით, этоეს числоრაოდენობა можетშესაძლოა постоянноმუდმივად возрастать.გაიზარდოს. При умноженииგამრავლებაზე числаრაოდენობისა поклоновმეტანიებისა должноსაჭიროა строгоმკაცრად наблюдать,თვალის დევნება, чтобრომ качествоხარისხი молитвенногоლოცვითი подвигаღვაწლისა сохранилось,შენარჩუნდეს, чтобრათა намჩვენ неარ увлечьсяგაგვიტაცოს к бесплодному,უნაყოფო, вредномуმავნე количеству,რაოდენობამ, по причинеმიზეზით плотскогоხორციელი разгорячения.განხურვებისა. От поклоновმეტანიებისაგან телоსხეული согревается,თბება, несколькоრამდენადმე утомляется;მოიქანცება; такоеასეთი состояниеმდგომარეობა телаსხეულისა содействуетშეეწევა вниманиюყურადღებას иდა умилению.ლმობიერებას. Остережемся,გავფრთხილდეთ, остережемся,გავფრთხილდეთ, чтобრათა этоეა состояниеმდგომარეობა неარ перешлоგადავიდეს в плотскоеხორციელ разгорячение,განხურვებაში, чуждоеუცხოში духовныхსულიერი ощущений,შეგრძნებისა, развивающееგანმაღვივებელში ощущениеშეგრძნებისა естестваბუნებისა падшего.დაცემულისა. Количество,რაოდენობა, столькоამდენად полезноеსასარგებლო при правильностиსისწორისას настроенияგანწყობისა иდა цели,მიზნისა, можетშესაძლოა бытьიყოს оченьძალიან вредным,მავნებელი, когдаროდესაც оноმას приводитმოჰყავს к плотскомуხორციელ разгорячению.განხურვებაში. Плотскоеხორციელი разгорячениеგანხურვება познаетсяშეიცნობა по плодамნაყოფებით своим;თავისით; имиმათით оноიგი отличаетсяგანსხვავდება от духовнойსულიერი теплоты.სითბოსგან. Плодыნაყოფები плотскогоხორციელი разгоряченияგანხურვებისა самомнение,არის თავზე დიდი წარმოდგენა самонадеянность,თვითმოიმედეობა, высокоумие,ქედმაღლობა, превозношение,განდიდება, иначеსხვაგვარად гордостьსიამაყე в различныхსხვადასხვა видахსახეებით ее,მისი, к которымრომლებზეც удобноმარჯვედ прививаетсяემყნობა прелесть.ხიბლი. Плодыნაყოფები духовнойსულიერი теплотыსითბოსი покаяние,სინანულია, смирение,სიმდაბლე, плач,მგლოვარება, слезы.ცრემლები. Правилоკანონი с поклонамиმეტანიებით всегоუფრო удобнееმოსახერხებელია совершать,შესრულდეს, отходяმისვლისას ко сну:ძილად: в этоამ время,დროს, по окончанииდასასრულს дневныхდღის попечений,საზრუნავებისა, можноშესაძლებელია совершатьშესრულდეს правилоკანონი продолжительнееუფრო ხანგრძლივი иდა сосредоточеннее.უფრო გულისყურიანი. Ноმაგრამ и утром,დილითაც, иდა средиშუა дняდღისასაც полезно,სასარგებლოა, особенноგანსაკუთრებით юным,ახალგაზრდებისათვის, полагатьგაკეთება умеренноеზომიერი количествоრაოდენობის поклонов,მეტანიებისა, поклоновმეტანიებისა 1212-სა иდა до 20-ти.20-მდე. Этимиამ поклонамиმეტანიებით поддерживаетсяნარჩუნდება молитвенноеლოცვითი настроениеგანწყობა иდა распятиеჯვარცმა плоти,სხეულისა, поддерживаетсяშეიწევნება иდა усиливаетсяძლიერდება усердиеგულმოდგინება к молитвенномуლოცვით подвигу.ღვაწლში.

Предложенныхმოყვანილი мноюჩემ მიერ советов,რჩევები, полагаю,ვჰგონებ, достаточноსაკმარისია для новоначального,ახალბედისათვის, желающегоმსურველისა обучитьсяშეისწავლოს молитвеლოცვა Иисусовой:იესოსი: “Молитва,ლოცვა сказалთქვა преподобныйღირსმა Мелетийმელეტი Исповедник,აღმსარებელმა, учителяმასწავლებელს неარ требует,საჭიროებს, ноარამედ тщания,გულმოდგინებას, ноარამედ раченияმზრუნველობას иდა особенногоგანსაკუთრებულ усердия,გულმოდგინებას, иდა бываетარის учителемმასწავლებელი ееმისი Бог”ღმერთი“ 239 . Святыеწმინდა Отцы,მამები, написавდაწერისას многоმრავალი сочиненийნაწარმოებისა о молитве,ლოცვის შესახებ, чтобыრათა доставитьმიეცათ делателюმოქმედისათვის правильноеსწორი понятиеწარმოდგენა о нейმასზე иდა верноеსანდო руководствоსახელმძღვანელო к упражнениюვარჯიშისათვის ею,მისით, предлагаютსთავაზობენ иდა поощряютახალისებენ вступитьშებიჯებას в самыйთავად подвигღვაწლში для полученияმისაღებად существенногоარსებითი познания,წარმოდგენისა, безგარეშე которогоრომლისაც учениеსწავლება словом,სიტყვით, хотяთუნდაც иკი извлеченноеამოღებულით из опытов,გამოცდილებებიდან, мертво,მკვდარია, темно,ბნელია, неარა понятно,გასაგები, какროგორც нуждающеесяმსაჭიროები в объясненииგანმარტებისა иდა оживленииგაცოცხლებისა опытами.გამოცდილებით. Наоборот:პირიქით: тщательноგულდასმით занимающийсяდაკავებული молитвоюლოცვით иდა ужеუკვე преуспевшийწარმატებული в ней,მასში, долженუნდა частоხშირად обращатьсяმიმართავდეს к писаниямნაწერებს святыхწმინდა Отцовმამებისას о молитве,ლოცვის შესახებ, имиმათით поверятьშეამოწმოს иდა направлятьწარმართოს себя,საკუთარი თავი, помня,ახსოვდეს, чтоრომ и великийდიდი Павел,პავლეც, хотяთუმცა имелჰქონდა благовестиюსახარებისათვის своемуთავისი превысшееგადამეტებული всехყველა свидетельствმოწმობაზე свидетельствоმოწმობა Духа,სულისა, ноმაგრამ ходилდადიოდა в Иерусалим,იერუსალიმში, иდა предложилსთავაზობდა бывшимმყოფებს тамმანდ Апостоламმოციქულებს благовестие,სახარებას, возвещенноеქადაგებულს имმის მიერ междуშორის язычниками,წარმართთა, на рассмотрение,განსახილველად, «да не„ნუუკუე како вотщеცუდად теку,ვრბიოდე илиანუ текох»ვრბი“ ( Гал.2:2გალ. 2:2 ), говоритამბობს он.იგი.

Ученикმოწაფე . Какиеროგორი книгиწიგნები святыхწმინდა Отцовმამებისა долженუნდა читатьიკითხოს желающийმსურველმა заниматьсяდაკავებული იყოს молитвоюლოცვით Иисусовоюიესოსით под руководствомხელმძღვანელობის ქვეშ Боговдохновенногоღვთივშთაგონებული учения?მასწავლებლისა?

Старецბერი . Этоეს зависитდამოკიდებულია от тогоიმ родаსახეზე жизни,ცხოვრებისა, которыйრომელიც проводитсяგაწეულია подвижникомმოღვაწის მიერ молитвы.ლოცვისა. Рассмотриგანიხილე сочиненияნაწარმოებები Каллистаკალისტისა иდა Игнатияეგნატე Ксанфопуловკსანთოპულოებისა о безмолвииგანმხოლოებაზე иდა молитве,ლოცვაზე, иდა увидишь,დაინახავ, чтоრომ оноიგი написаноდაწერილია для иноков,მონაზვნებისათვის, пребывающихმყოფთა в затвореდაყუდებაში илиანდა проводящихგამტარებლებისათვის жизньცხოვრებისა отшельническую,განდეგილისა, подобнуюმსგავსისა жизниცსოვრებისა иноковმონაზონთა Египетскогоეგვიპტისა Скита,სკიტისა, в которомრომელშიც каждыйყოველი старецბერი жилცხოვრობდა в отдельнойგანცალკევებულ келии,კელიაში, имеяჰყავდათ одного,ერთი, двухორი иდა неარა болееმეტი какთუ არა трехსამი учеников.მოწაფე. Проводящихგამტარებელთ такойასეთი родსახისა жизниცხოვრებისა святыеწმინდა Отцыმამები называютუწოდებენ безмолвникамиგანმხოლოებულებს 240 . Безмолвникგანმხოლოვებული располагаетგანკარგავს собоюსაკუთარ თავს иდა своимსაკუთარ временемდროს по собственномуთავისი усмотрениюნება-სურვილით илиანდა по обычаю,ჩვეულების მიხედვით, заимствованномуნასესხებით от егоმის наставников,მოძღვართაგან аხოლო иноки,მონაზვნები, находящиесяმყოფნი в общежитии,ზოგადსაცხოვრებელში обязаныვალდებულნი არიან участвоватьმონაწილეობდნენ в общественномსაზოგადო богослуженииღვთისმსახურებაში иდა заниматьсяდაკავებული იყვნენ монастырскимиსამონაზვნო послушаниями,მორჩილებებით, неარ имеяჰქონდეთ რა ниარც права,უფლებები, ниარც возможностиშესაძლებლობები располагатьგანკარგონ собоюსაკუთარი თავი иდა своимსაკუთარი временемდრო своевольно;თვითნებურად; притомამასთან к безмолвиюგანმხოლოვებაზე допускаютсяდაიშვებიან одниმხოლოდ преуспевшиеწარმატებულნი в монашескойსამონაზვნო жизни,ცხოვრებაში, обучившиесяდასწავლული ейმისდამი предварительноწინასწარ в общежитии,ზოგადსაცხოვრებელში, сподобившиесяღირსებულნი благодатногоმადლისმიერი осенения;მოხილვისა; иდა потомуამიტომ книгиწიგნები святыхწმინდა Отцов,მამებისა, написанныеდაწერილნი для безмолвников,განმხოლოვებულებისათვის, никакარაფრით нейдутარ შეესაბამება для новоначальныхახალბედებს иდა вообщеსაერთოდ для иноков,მონაზვნებს, подвизающихсяმოღვაწეებს в монастыряхმონასტრებში общежительных.ზოგადმცხოვრებელში. Сказанноеნათქვამი о книгеწიგნის შესახებ Ксанфопулов,ქსანთოპულოებისა, должноსაჭიროა сказатьითქვას иასევე о книгахწიგნების შესახებ Григорияგრიგოლ Синаитаსინელისა , Исаакаისააკ Сирского,ასურისა, Нилаნილოს Сорскогоსორელისა , священноинокаმღვდელმონაზვნისა Дорофея.დოროთესი. Занимающийсяდაკავებულს молитвою,ლოცვით, при занятииდაკავებულობისას монастырскимиსამონაზვნო послушаниями,მორჩილებებით, можетშეუძლია ознакомитьсяგაეცნოს и с этимиამ книгами,წიგნებსაც, ноმაგრამ неარა для руководстваხელმძღვანელობისათვის ими,მისით, аხოლო единственноმხოლოდ для знания,ცოდნისათვის, наблюдаяდაცვით притомამასთან осторожность,სიფრთხილისა, чтобრათა ониმათ неარ повлеклиჩაითრიონ егоიგი безвременноუდროოდ в уединениеგანმარტოვებაში иდა затворდაყუდებაში илиანდა к несвойственномуუჩვეულო подвигу.ღვაწლში. Частоხშირად случаетсяხდება ხოლმე тоისიც иდა другоеესეც к величайшемуუდიდესი вредуზიანისადმი обманутогоმოტყუებულისა ревностьюგულმოდგინებით безрассудною.უგუნურით. Детиბავშვები иდა отроки,ყრმანი, когда,როდესაც, по неразумиюუგუნურებით своемуთავიანთით иდა легкомыслию,დაუფიქრებულობით, покусятсяშეეცდებიან поднятьასწიონ тяжесть,სიმძიმე, превышающуюაღმატებული силуძალებისა их,მათი, тоმაშინ надрываются,წელს მოიწყვეტენ ხოლმე, нередкоხშირად губятიღუპავენ себяთავებს окончательно:საბოლოოდ: такასე и неარ созревшиеმომწიფებულნიც в духовномსულიერი возрастеასაკით подвергаютсяგანიცდიან великимდიდ бедствиямუბედურებას от духовногоსულიერი подвига,ღვაწლისაგან, не соответствующегоშეუსაბამოსაგან устроениюმოწყობისათვის их,მათი, нередкоხშირად впадаютვარდებიან в расстройствоმოშლილობაში неисправимое.გამოუსწორებელში. Сочиненияნაწარმოებები святыхწმინდა Исихия,ესაიასი, Филофеяფილოთეოსისა иდა Феолипта,თეოლიპტისა, помещенныеმოთავსებულნი во второйმეორე частиნაწილში Добротолюбия,სათნოებათმოყვარეობაში, оченьძალიან полезныსასარგებლონია для общежительныхზოგადმცხოვრებელი иდა для уединенныхგანმარტოებული иноков.მონაზვნებისათვის. Особенноგანსაკუთრებით полезныსასარგებლოა предисловияწინასიტყვაობები схимонахаსქემმონაზვნისა Василия:ვასილისა: в нихმათში изложеноგადმოცემულია учениеსწავლება о молитвеლოცვის შესახებ покаяния,სინანულისა, учениеსწავლება столькоამდენად полезное,სასარგებლო, столькоამდენად нужноеსაჭირო для нашегоჩვენი времени.დროისათვის. Находитсяარის многоბევრი назидательныхდამრიგებლობითი наставленийრჩევა о молитвеლოცვის შესახებ в книгеწიგნში Варсанофияბარსანუფი Великого;დიდისა; надоსაჭიროა заметить,შევამჩნიოთ, чтоრომ в первойპირველი половинеნაწილი ееმისი заключаютсяშეიცავს ответыპასუხებს к безмолвникам,განმხოლოებულთათვის аხოლო во второй,მეორეში, с 220-го220-ე ответа,პასუხიდან, к инокам,მონაზვნებისათვის, подвизавшимсяმოღვაწეთა в общежитии.ზოგადსაცხოვრებელში

Ученикმოწაფე . Чтоრას значитნიშნავს местоადგილი сердечное,გულისა, о которомრომელზეც говорятსაუბრობენ святыеწმინდა Симеон,სვიმონი, Новыйახალი Богослов,ღვთისმეტყველი, Никифорნიკიფორე монашествующийმემონაზვნე иდა другиеსხვა Отцыმამები ?

Старецბერი . Этоესაა словеснаяსიტყვიერი силаძალა илиანდა духსული человека,ადამიანისა, присутствующийმყოფი в верхнейზედა частиნაწილში сердца,გულისა, противმოპირდაპირედ левогоმარცხენა сосца,ძუძუსი, подобноმსგავსად томуიმისა какროგორც умგონება присутствуетიმყოფება в головномსიტყვიერ мозге.ტვინში. При молитвеლოცვისას нужно,საჭიროა, чтобრომ духსული соединилсяშეერთდეს с умомგონებასთან иდა вместе с нимმასთან ერთად произносилწარმოთქვამდეს молитву,ლოცვას, причемამასთან умგონება действуетმოქმედებს словами,სიტყვებით, произносимымиწარმოთქმულით одноюმხოლოდ мыслиюაზრით илиანდა иკიდეც с участиемმონაწილეობით голоса,ხმისა, аხოლო духსული действуетმოქმედებს чувствомგრძნობით умиленияლმობიერებისა илиანდა плача.მგლოვარებისა. Соединениеშეერთება даруетсяიჩუქება в своеთავის времяდროს Божественноюსაღვთო благодатию,მადლით, аხოლო для новоначальногоახალბედასთვის достаточно,საკმარისია, еслиთუკი духსული будет сочувствоватьთანაუგრძნობს иდა содействоватьთანაუქმედებს уму.გონებას. При сохраненииშენარჩუნებისას вниманияყურადღებისა умом,გონებით, духსული непременноაუცილებლად ощутитშეიგრძნობს умиление.ლმობიერებას. «Дух»„სული“ обыкновенноჩვეულებრივ называетсяიწოდება «сердцем»,„გულად“, какროგორც и вместоმაგივრად словаსიტყვისა «ум»„გონება“ употребляетсяიწოდება словоსიტყვა «голова».„თავი“. Молисьილოცე со вниманием,ყურადღებით в сокрушенииშემუსვრილებით духа,სულისა, помогаяდახმარებით себеსაკუთარი თავისადმი вышеисчисленнымиზემოთჩამოთვლილი механизмами;მექანიზმებით; при этомამასთან самоთავის собоюთავად откроетсяგაიხსნება опытноеგამოცდილებითი познаниеშემეცნება местаადგილისა сердечного.გულისა. О немმასზე удовлетворительноდამაკმაყოფილებლად объясненоახსნილია в предисловияхწინასიტყვაობებში схимонахаსქემმონაზვნისა Василия.ბასილისა.

Ученикმოწაფე . Мнеმე показалось,მომეჩვენა, чтоრომ тыშენ отвечалმპასუხობდი неохотноუხალისოდ на вопросშეკითხვაზე мойჩემსაზე о сердечномგულისმიერ месте,ადგილზე, и,და, отославგადამისამართებით меняჩემი к предисловиямწინასიტყვაობებისადმი схимонахаსქემმონაზვნისა Василия,ბასილისა, этимამით уклонилсяთავი აარიდე от изложенияგადმოცემისაგან твоихშენი собственныхსაკუთარი понятийწარმოდგენებისა иდა взглядов.შეხედულებებისა. Умоляюგევედრები тебя,შენ, для пользыსარგებლისათვის моейჩემი иდა других,სხვებისა, выскажисьგამოთქვი откровенноგულახდილად на вопросშეკითხვაზე мой.ჩემსა

Старецბერი . Вопросშეკითხვამ твойშენმა навелმომაყენა скорбьმწუხარება на моеჩემს сердце.გულზე. Этотეს вопросშეკითხვა делалиდაუსვამთ мнеჩემთვის многие,ბევრს, иდა былიყო онიგი частоხშირად выражением,გამოხატულება, которымრომლითაც выражалосьგამოიხატებოდა состояниеმდგომარეობა самообольщения,თვითცდუნებულობისა, состояниеმდგომარეობა душевногоსულიერი повреждения.დაზიანებულობისა. С трудомძნელად исправляетсяგამოსწორდება душевноеსულიერი повреждение,დაზიანებულობა, произведенноеწარმოშობილი неправильнымარასწორი упражнениемვარჯიშით в духовныхსულიერ подвигах,ღვაწლში, по большейუმეტეს частиწილად остаетсяრჩება неисправимым.გამოუსწორებლად. Остаетсяრჩება оноიგი неисправимымგამოუსწორებლად илиანდა по причинеმიზეზით гордостиსიამაყისა повредившихся,დაზიანებულებისა, илиანდა по причинеმიზეზით оконченностиსაბოლოობისა повреждения.დაზიანებულობისა. Ядშხამი лжиსიცრუისა страшен:საშინელია: с упорствомშეუპოვრად держитсяნარჩუნდება онიგი в тех,მათში, которыеრომლებმაც принялиმიიღეს егоიგი произвольно;ნებაყოფლობით; оставляетტოვებს онიგი смертоносноеმომაკვდინებელ действиеმოქმედებას в тех,მათში, которые,რომლებმაც, осознавშეიცნეს რა его,ის, неარ отверглиგანაგდეს егоიგი иდა неარ изверглиამოანთხიეს изიგი себяსაკუთარი თავისაგან с решительнымგადამწყვეტი самоотвержением.თვითუარყოფით. 3одчиеხუროთმოძღვარნი 241 воздушныхსაჰაერო замков,სასახლეთა, видяხედვით зданиеშენობისა своеთავიანთი возвышающимсяაწვდენილისა до небес,ცამდე, любуютсяტკბებიან иდა восхищаютсяაღტაცებაში მოდიან этимამ обольстительнымმაცდუნებელი зрелищем:სანახაობით: ониმათ неარ любятუყვართ напоминанияშეხსენება евангельскойსახარებისეული заповеди,მცნებისა, возвещающей,მაუწყებელისა, чтоრომ всякомуყოველს «человеку,„კაცსა, зиждущемуრომელი აშენებნ храмину,სახლსა, подобаетესაჭიროება ископать,მოთხაროს, иდა углубить,დააღრმოს иდა положитьდადვას основаниеსაფუძველი на камени»კლდესა ზედა“ ( Лк.6:48ლკ. 6:48 ). Каменьკლდე Христос.არის ქრისტე. Христосქრისტე предстоитწარმოდგება взорамმზერათა умаგონებისა нашегоჩვენთათვის в Евангелии:სახარებაში: предстоитწარმოუდგება Онიგი взорамმზერისათვის умаგონებისა поведениемქცევით Своим;თავისით; предстоитწარმოუდგება взорамმზერისათვის умаგონებისა учениемსწავლებით Своим;თავისით; предстоитწარმოუდგება взорамმზერათათვის умаგონებისა заповедямиმცნებებით Своими;თავისით; предстоитწარმოუდგება взорамმზერათათვის умаგონებისა смирениемსიმდაბლით Своим,თავისით, по причинеმიზეზით которогоრომლისაც Онიგი «послушлив„იქმნა იგი მორჩილ был доვიდრე смерти,სიკუდიდმდე, смертиდა სიკუდილითა მით же крестныя»ჯუარისაჲთა“ ( Флп.2:8ფილ. 2:8 ). Тотის возлагаетდაიკისრებს на себяსაკუთარ თავზე тяжкийმძიმე трудჯაფას копанияმოთხრისა землиმიწისა иდა углубляетсяდაღრმავებისა в нее,მასზე, кто,ვინც, в противностьსაწინააღმდეგოდ влечениюსწრაფვისა сердца,გულისა, нисходитჩადის в смирение,სიმდაბლეში, кто,ვინც, отвергаяუარყოფით своюთავისი волюნებისა иდა свойთავისი разум,გონებისა, стараетсяცდილობს изучитьშეისწავლოს с точностьюსიზუსტით заповедиმცნებები Христовыქრისტესი иდა преданиеგარდამოცემა Православнойმართლმადიდებელი Церкви,ეკლესიისა, с точностьюსიზუსტით последоватьგაყვეს им;მათ; тотიგი полагаетდებს в основаниеსაფუძვლად прочныеმყარ камни,ქვებს, ктоვინც преждеმანამდე иდა превышеყველაზე მეტად всех другихსხვა подвиговღვაწლზე заботитсяზრუნავს о том,იმაზე, чтобრათა исправитьგამოასწოროს иდა направитьწარმართოს своюთავისი нравственностьზნეობრიობა сообразноშესაბამისად поведению,ქცევისა, учениюსწავლებისა иდა завещаниюანდერძისა Господаუფლისა нашегоჩვენისა Иисусаიესო Христа.ქრისტესი. Нетარაა местаადგილი для истиннойჭეშმარიტი молитвыლოცვისათვის в сердце,გულში, неარ благоустроенномკეთილმოწყობილში иდა неარ настроенномმოწყობილში евангельскимиსახარებისეული заповедями.მცნებებით. Напротивსაწინააღმდეგოდ того,ამისა, прелестьხიბლი насажденаდანერგილია в каждогоყოველ из насჩვენგანში падением:დაცემულობით: “по этому„ამ состояниюმდგომარეობის მიხედვით самообольщения,თვითცდუნებულობისა, составляющемуშემადგენლისა неотъемлемуюგანუშორებელი принадлежностьსაკუთრებისა каждогоყოველი из нас,ჩვენგანისა, обычноჩვეულებრივ уму,გონებისა, говоритამბობს преподобныйღირსი Григорийგრიგოლ Синаитსინელი , особенноგანსაკუთრებით в людяхხალხში легкомысленных,ფუქსავატში, преждевременноუდროოდ стремитьсяმიისწრაფონ к усвоениюშეთვისებისათვის себеთავიანთ თავში высокихაღმატებული молитвенныхლოცვითი состояний,მდგომარეობებისა, чемრითაც и малоеმცირე устроение,მდგომარეობაც, данноеმოცემული Богом,ღვთისაგან, утрачивается,იკარგება, аხოლო делательმოქმედი поражаетсяმოიწყვლება мертвостьюსიკვდილით ко всемуყველაფერი доброму.კეთილისადმი. Иდა потомуამიტომ должноსაჭიროა тщательноგულდასმით рассматриватьგანიხილოს себя,საკუთარი თავი, чтобრათა неარ искатьვეძიოთ преждевременноუდროოდ того,ის, чтоრაც приходитმოდის в своеთავის время,დროს, иდა чтобრათა неარ отвергнутьუკუვაგდოთ того,ის, чтоრაც подаетсяმოიცემა в руки,ხელში, направившисьმიმართულებმა к исканиюსაძებნელად другого.სხვისა. Свойственноთვისობრივია умуგონებისათვის представлятьწარმოიდგინოს себе мечтаниемმეოცნებეობით высокиеაღმატებული состоянияმდგომარეობები молитвы,ლოცვისა, которыхრომლებსთვისაც онმას ещеკიდევ неარ достиг,მიუღწევია, иდა «извращать»„გაუკუღმართება“ ихმათი в своейთავის мечтеოცნებაში илиანდა в своемთავის мнении.წარმოდგენაში. Оченьძალიან опасно,საშიშია, чтобრომ такойასეთმა делательმოქმედმა неარ лишилсяდაკარგოს и того,ისიც, чтоრაც даноმიცემული აქვს ему,მას, чтобრათა неარ подвергсяდაექვემდებაროს умоповреждениюგონების დაზიანებას иდა сумасшествиюჭკუაშეშლილობას от действияქმედებისაგან прелести”ხიბლისა“ 242 . Прелестьხიბლი в большейუმეტესად илиანდა меньшейნაკლებად степени естьარის необходимоеაუცილებელი логичноеლოგიკური последствиеშედეგი неправильногоარასწორი молитвенногоლოცვითი подвига.ღვაწლისა.

Монашескоеსამონაზვნო жительствоცხოვრება наукаმეცნიერებაა изშორის наук,მეცნიერებათა, Божественнаяსაღვთო наука.მეცნიერებაა. Этоეს относитсяეხება ко всемყველა монашескимსამონაზვნო подвигам,ღვაწლს, в особенностиგანსაკუთრებით относитсяეხება к молитве.ლოცვას. В каждойყოველ наукеმეცნიერებაში имеетсяარის своеთავისი начало,დასაწყისი, имеетсяარის свояთავისი постепенностьთანმიმდევრობა в преподаванииსწავლებაში познаний,ცოდნისა, имеютсяარის своиთავისი окончательныеდამასრულებელი упражнения;სავარჯიშოები; такასე и в обученииშესწავლისასაც молитвеლოცვისა существуетარსებობს свойთავისი порядок,წესრიგი, свояთავისი система.სისტემა. Тщательноеსაგულდაგულო последованиеმიდევნა порядкуწესრიგისა или,ანდა, чтоრაც то же,იგივეა, системеსისტემისა служитემსახურება в каждойყოველ наукеმეცნიერებაში ручательствомთავდებობას основательногоსაფუძვლიანი успехаწარმატებისა в ней;მასში; такროგორც и правильноеსწორი упражнениеვარჯიში в молитвеლოცვაში служитემსახურება ручательствомთავდებობას преуспеянияწარმატებისას в ней,მასში, тогоიმ преуспеяния,წარმატებისა, которымრომლითაც благоугодноსათნოა Богуღვთისათვის ущедритьგამდიდრება подвижника.მოღვაწისა. Отвержениеუარყოფა системыსისტემისა при изученииშესწავლისას наукиმეცნიერებისა служитემსახურება источникомწყაროს превратныхუკუღმართი понятий,წარმოდგენებისა, источникомწყაროს знания,ცოდნისა, котороеრომელიც хужеუარესია незнания,უცოდინრობაზე, будучиარის რა знаниемცოდნა неправильным,არასწორი, отрицательным;უარყოფითი; таковоასეთია иასევე последствиеშედეგი беспорядочногоუწესრიგო упражненияვარჯიშისა в молитве.ლოცვაში. Неизбежное,გარდაუვალი, естественноеბუნებრივი последствиеშედეგი такогоასეთი упражненияვარჯიშისა прелесть.არის ხიბლი. Самочинноеთვითნებური монашествоმონაზვნობა неარაა монашество.მონაზვნობა. Этоესაა прелесть!ხიბლი! Этоესაა карикатура,კარიკატურა, искажениеგამრუდება монашества!მონაზვნობისა! Этоესაა насмешкаდაცინვა над монашеством!მონაზვნობისა! Этоესაა обманმოტყუება самогоთავად себя!საკუთარი თავისა! Этоესაა актерство,მსახიობობა, оченьძალიან способноеშემძლებელი привлечьმიიზიდოს вниманиеყურადღება иდა похвалыქებები мира,სამყაროსი, ноმაგრამ отвергаемоеუკუგდებული Богом,ღვთისგან, чуждоеუცხო плодовნაყოფებისა Святагоწმინდისა Духа,სულისა, обильноеმდიდარი плодами,ნაყოფებით, исходящимиგამომავალით от сатаны.სატანისაგან.

Многие,ბევრი, ощутивშეიგრძნობენ რა расположениеმიდრეკილებას иდა усердиеგულმოდგინებას к духовномуსულიერი подвигу,ღვაწლისადმი, приступаютშეუდგებიან к этомуამ подвигуღვაწლს опрометчивоნაჩქარევად иდა легкомысленно.დაუფიქრებლად. Ониისინი предаютсяმიეცემიან емуმას со всеюმთელი ревностьюგულმოდგინებით иდა разгорячением,განხურებით, со всеюმთელი безрассудностью,განუსჯელობით, неარ поняв,გაცნობიერებით, чтоრომ этиეს ревностьგულმოდგინება иდა разгорячениеგანხურება наиболееუმეტესად кровяныеსისხლისმიერნი иდა плотские,ხორციელნი, чтоრომ ониისინი преисполненыაღსავსენი არიან нечистотыუწმინდურობით иდა примеси;მინარევით; неვერ поняв,გაგებით, что,რომ, при изученииშესწავლისას наукиმეცნიერებისა из наукმეცნიერებათა შორის молитвы,ლოცვისა, нужноსაჭიროა самоеყველაზე верноеსანდო руководство,სახელმძღვანელო, нужныსაჭიროა величайшееუდიდესი благоразумиеკეთილგონიერება иდა осторожность.სიფრთხილე. Увы!ვაი რომ! Скрываютсяიმალება от насჩვენგან путиგზანი Божии,ღვთისანი, правые;სწორნი; скрываютсяიმალება ониისინი от насჩვენგან по причинеმიზეზით слепоты,სიბრმავისა, произведеннойწარმოშობილისა иდა поддерживаемойმხარდაჭერილისა в насჩვენში падением.დაცემულობით. Избираютсяაირჩევიან намиჩვენ მიერ в руководителиხელმძღვანელებად преимущественноუპირატესად теის наставники,მოძღვარნი, которыхრომლებსაც мирსოფელმა провозгласилგამოაცხადა святыми,წმინდანებად, иდა которыеრომლებიც находятсяიმყოფებიან илиანდა в глубинеსიღრმეში прелести,ხიბლისა, илиანდა в глубинеსიღრმეში неведения.უცოდინრობისა. Избираютсяაირჩევა в руководителиხელმძღვანელად книги,წიგნები, написанныеდაწერილნი инославнымиუცხო სარწმუნოების აღმსარებელი подвижниками,მოღვაწეების მიერ, находившимисяმყოფებში в ужаснейшейუსაშინლეს бесовскойეშმაკეულ прелести,ხიბლში, в общенииურთიერთობაში с бесами.ეშმაკებთან. Избираютсяირჩევა в руководителиხელმძღვანელად писанияწერილები святыхწმინდა Отцовმამებისა православнойმართლმადიდებელი Церкви,ეკლესიის მიერ, изложившихგადმომცემელთა возвышенныйაღმატებული молитвенныйლოცვითი подвигღვაწლისა преуспевшихწარმატებული иноков,მოღვაწეებისა, подвиг,ღვაწლისა, недоступныйმიუწვდომელი для пониманияგაგებისათვის новоначальных,დამწყებთა, неარა толькоმხოლოდ для последованияმიდევნისათვის ему,მისი, иდა плодомნაყოფი духовногоსულიერი подвигаღვაწლისა чудовищноსაზარლად являетсяარის душевноеსულიერი расстройство,მოშლა, погибель.დაღუპვა. «Посеясте„სთესენით пшеницу,იფქლნი аდა терниеეკალნი пожасте»მოიმკენით“ ( Иер.12:13იერ. 12:13 ), говоритეუბნება с болезнованиемტკივილით Святойწმინდა Духსული человекам,ადამიანებს, извращающимგამაუკუღმართებლებს доброსიკეთისა во злоბოროტებად неправильнымარასწორი употреблениемგამოყენებით добра.სიკეთისა. Горестное,სამწუხაროა, точноსწორედ горестноеსამწუხარო зрелище!სანახაობაა! На возвышеннейшемამაღლებულ деланииსაქმიანობაზე ума,გონებისა, на делании,საქმიანობაზე, возводящемამყვანზე к Богуღმერთამდე того,იმისა, ктоვინც идетმიდის по установленнымდადგენილი ступеням,საფეხურებით, стяжаваетсяმოიხვეჭება неправильнымარასწორი действованиемმოქმედებით омрачениеდაბნელება иდა растлениеგახრწნა ума,გონებისა, умоповреждение,გონების დაზიანება, умопомешательство,შეშლილობა, порабощениеდამონებულობა демонам,დემონებისადმი, погибель.დაღუპვა. Такоеასეთი зрелище,სანახაობა, зрелище,სანახაობა, котороеრომელიც нередкоხშირად представлялосьწარმოუდგებოდა взорамმზერათათვის моим,ჩემთა, послужилоმსახურობს причиноюმიზეზად скорбиმწუხარებისა для сердцаგულისათვის моегоჩემისა при вопросеკითხვისას твоем.შენისა. Неარ хотелосьვისურვებდი бы мне слышатьმომესმინა егоიგი ниარც от тебя,შენგან, ниარც от когоვინმე другогоსხვისგან из новоначальных.ახალბედასაგან. “Не„არაა полезноსასარგებლო тебе,შენთვის, сказалиთქვეს Отцы,მამებმა, узнатьშეიტყო последующееმომდევნო прежде,მანამ, нежелиსანამ стяжаешьმოიხვეჭ опытноеგამოცდილებით знаниеცოდნას предшествовавшего”მომდევნოსი“ 243 . Такоеასეთი любопытствоცნობისმოყვარეობა признакნიშანია праздностиუსაქმურობისა иდა кичащегосяზვიადი разумаგონებისა 244 . Указалმიგითითე же яმე на предисловияწინასიტყვაობაზე схимонахаსქემმონაზვნისა Василия,ვასილისაზე, какროგორც на сочинениеნაწარმოებზე истинногоჭეშმარიტი делателяმოსაქმისა молитвы,ლოცვისა, особенноგანსაკუთრებით полезноеსასარგებლოსი для современности.თანამოდროვეობისათვის Сочинениеნაწარმოები этоეს наставляетასწავლის непогрешительномуშეუცდომელ пониманиюგაგებას Отеческихმამათა писанийნაწერებისა о молитвенномლოცვით подвиге,ღვაწლზე, писаний,ნაწერებისა, составленныхშედგენილთა для преуспевшихწარმატებული монахов,მონაზვნებისათვის, преимущественноგანსაკუთრებით для безмолвников.განმხოლოვებულებისათვის.

Чтобრათა исполнитьშევასრულო твоеშენი желание,სურვილი, повторю,გავიმეორებ, лишьმხოლოდ инымиსხვა словами,სიტყვებით, ужеუკვე сказанноеთქმულს мною.ჩემ მიერ. Упражнениеვარჯიშს молитвоюლოცვით Иисусовоюიესოსით имеетაქვს дваორი главнейшихუმთავრესი подразделенияგანყოფილება илиანდა периода,პერიოდი, оканчивающихсяდასრულებული чистоюსუფთა молитвою,ლოცვით, котораяრომელიც увенчиваетсяგვირგვინდება бесстрастиемუვნებობით илиანდა христианскимქრისტიანული совершенствомსრულყოფილობით в техიმ подвижниках,მოღვაწეებში которымრომლებსაც Богуღვთისთვის благоугодноსათნოა датьმისცეს его.იგი. Святойწმინდა Исаакისააკ Сирскийასური говорит:ამბობს: “Не„არა многиеმრავალნი сподобилисьეღირსა чистойსუფთა молитвы,ლოცვას, ноარამედ малые:მცირენი: достигшийმიმღწევნი жеკი к таинству,საიდუმლოებისა, совершающемусяსრულყოფილების მიმღწევნი послеშემდგომად нее,მისი, иდა перешедшийგადასულნი на другойსხვა берегნაპირზე (Иордана)(იორდანისა) едваძლივს встречаетсяგვხვდებიან одинერთნი изშორის поколенияთაობა в поколение,თაობაში, по «благодати„მადლითა иდა благоволению»წყალობის გამო“ Божиим”ღვთისა“ 245 . В первомპირველ периодеპერიოდში предоставляетсяმიეცემა молящемусяმლოცველს молитьсяილოცოს при одномმხოლოდ собственномსაკუთარი усилии;ძალისხმევით; благодатьმადლი Божияღვთისა несомненноუსათუოდ содействуетშეეწევა молящемусяმლოცველს благонамеренно,კეთილგანმზრახველად, ноმაგრამ онаიგი неარ обнаруживаетამჟღავნებს своегоსაკუთარ присутствия.დასწრებას. В этоამ времяდროს страсти,ვნებები, сокровенныеდაფარულნი в сердце,გულში, приходятმოდიან в движение,მოქმედებაში, иდა возводятაჰყავთ делателяმოქმედი молитвыლოცვისა к мученическомуმოწამეობრივ подвигу,ღვაწლში, в которомრომელშიც побежденияდამარცხება иდა победыგამარჯვება непрестанноგამუდმებით сменяютცვლიან друг другаერთმანეთს 246 , в которомრომელშიც свободноеთავისუფალი произволениеნება-მყოფელობა человекаადამიანისა иდა немощьუძლურება егоმისი выражаютсяგამოიხატება с ясностьюსიცხადით 247 . Во второмმეორე периодеპერიოდში благодатьმადლი Божияღვთისა являетაცხადებს ощутительноშეგრძნებითად своеთავის присутствиеთანამყოფობას иდა действие,მოქმედებას соединяяშეერთებით умგონებისა с сердцем,გულთან, доставляяმინიჭებით возможностьშესაძლებლობისა молитьсяლოცვისა непарительноაღუფრენლად или,ანდა, чтоრაც тоიგივეა, же, без развлечения,გართობის გარეშე, с сердечнымგულისმიერი плачемმგლოვარებით иდა теплотою;სითბოთი; при этомამასთან греховныеცოდვისმიერი помыслыგულისთქმები утрачиваютკარგავენ насильственнуюძალმომრეობით властьძალაუფლებას над умом.გონებაზე. На этиამ дваორ состоянияმდგომარეობაზე указываютმიუთითებენ святыеწმინდა Отцы.მამები. Из нихმათგან преподобныйღირსი Нилნილოს Сорскийსორელი , ссылаясьმითითებით на преподобногоწმინდა Григорияგრიგოლ Синаитаსინელზე , говорит:ამბობს: “Когда„როდესაც придетმოვა действиеმოქმედება молитвы,ლოცვისა, тогдаროდესაც оноიგი удерживаетაკავებს умგონებას при себе,თავისთან, увеселяетახალისებს егоმას иდა освобождаетათავისუფლებს от парения”აღფრენისაგან“ 248 . Для неარ стяжавшихმომხვეჭველთათვის благодатногоმადლისმიერი действия,მოქმედებისა, преподобныйღირსი признаетმიიჩნევს удержаниеშეკავებას умаგონებისას от рассеянностиგაფანტულობისაგან иდა внимательнуюყურადღებიან молитвуლოცვას подвигомღვაწლად самымძალიან трудным,ძნელად, тяжким,მძიმედ, неудобнымმოუხერხებლად 249 . Чтобრომ достичьმიაღწიო второгоმეორე состояния,მდგომარეობას, необходимоსაჭიროა пройтиგაიარო сквозьშორის первое,პირველისა, необходимоსაჭიროა выказатьგამოხატო иდა доказатьდაამტკიცო основательностьსაფუძვლიანობა своегоსაკუთარი произволения,ნება-მყოფლობისა, иდა «принести„გამოიღონ плодნაყოფი в терпении»მოთმინებით“ ( Лк.8:15ლკ. 8:15 ). Первоеპირველი состояниеმდგომარეობა молящегосяმლოცველისა можноშესაძლოა уподобитьშედარდეს обнаженнымგაშიშვლებულ древамხეს во время зимы;ზამთრისას; второеმეორე темიმავე же древам,ხეს, покрывшимсяდაფარულს листьямиფოთლებით иდა цветамиყვავილებით от действияმოქმედებისაგან теплотыსითბოსი весенней.გაზაფხულისა. Силуძალას для произведенияწარმოქმნისათვის листьевფოთლებისა иდა цветовყვავილებისა деревьяხეები накопляютაგროვებენ во время зимы,ზამთრისას, когдаროდესაც состояниеმდგომარეობას ихმათსას имеетაქვს весьმთელი образსახე состоянияმდგომარეობისა страдательного,ტანჯულისა, состоянияმდგომარეობისა под областиюარეს ქვეშ смерти.სიკვდილისა. Неარ дозволимდავრთოთ ნება себеსაკუთარ თავს искушатьგანვცადოთ Господа!უფალი! Неარ дозволимდავრთოთ ნება себеჩვენს თავებს приступатьმივეახლოთ к Немуმას легкомысленно,დაუფიქრებლად с бесстрашием,უშიშობით, с двоедушием,ორგულობით, с настроениемგანწყობილებით сумнящейсяეჭვნეული пытливости,გამომცდელობისა, за которуюრომლის გამოც возбраняетсяიკრძალება входშესვლა в землюმიწაზე обетованнуюაღთქმულზე ( Евр.3:8–11, 18–19ებრ. 3:8-11, 18-19 ). Приступимშევუდგეთ какროგორც погибшие,დაღუპულნი, какროგორც существенноარსებითად нуждающиесяმსაჭოროვარნი во спасении,ხსნისა, котороеრომელიც даруетсяენიჭება Богомღვთისაგან за истинноеჭეშმარიტი покаяние.სინანულისათვის. Душоюსული иდა цельюმიზანი молитвыლოცვისა в томიმ иდა другомმეორე состоянииმდგომარეობაში должноუნდა бытьიყოს покаяние.სინანული. За покаяние,სინანულისათვის приносимоеმოღებულისა при одномმხოლოდ собственномსაკუთარი усилии,ძალისხმევით, Богღმერთი дарует,ჩუქნის, в своеთავის время,დროზე, покаяниеსინანულს благодатное,მადლისმიერს, иდა "Дух„სული Святой»,სმინდა“, вселившисьჩასახლებული в человека,ადამიანში, «ходатайствует»„მეოხ არს“ о немმისდამი «воздыханиями„სულ-თქუმითა неизглаголанными»:მით უსიტყუელითა“: Онიგი «ходатайствует„მეოხ არს о святых»წმინდანებისათვის“ сообразноმსგავსად волеნებისა Божией,ღვთისა, которуюრომელსაც ведаетხედავს одинმხოლოდ Он.იგი. ( Рим.8:26–27რომ. 8:26-27 ).

Из этогоაქედან явствуетაშკარაა со всеюმთელი очевидностью,სიცხადით, чтоრომ для новоначальногоახალბედისათვის исканиеძიება местаადგილისა сердечного,გულისმიერისა, тоესე естьიგი исканиеძიება открытьგანცხადებისა в себеთავის თავში безвременноუდროოდ иდა преждевременноწინადროულად явственноеმკაფიო действиеმოქმედებისა благодати,მადლისა, естьარის начинаниеწამოწყება самоеძალიან ошибочное,მცდარი, извращающееგამაუკუღმართებელი порядок,წესრიგისა, системуსისტემისა науки.მეცნიერებისა. Такоеასეთი начинаниеწამოწყება начинаниеწამოწყებაა гордостное,ამაყი, безумное!უგუნური! Столькоიმდენადაც же неარ соответствуетშეესაბამება новоначальномуახალბედას употреблениеგამოყენება механизмов,მექანიზმებისა, предложенныхწარმოდგენილთა святымиწმინდა Отцамиმამების მიერ для преуспевшихწარმატებული иноков,მონაზვნებისათვის, для безмолвников.განმხოლოვებულთათვის. Новоначальныеახალბედები должныსაჭიროებენ держатьсяმოეჭიდონ при упражненииვარჯიშისას молитвоюლოცვით одногоმხოლოდ благоговейнейшегоმოკრძალებულ внимания,ყურადღებას, одногоერთადერთ заключенияჩაკეტვას умаგონებისას в словаსიტყვებში молитвы,ლოცვისა, произносяწარმოთქმით словаსიტყვებისა оченьძალიან неспешно,აუჩქარებლად чтобრათა умგონება успевалასწრებდეს заключатьсяჩაკეტვას в них,მათში, иდა производяწარმოშობით дыханиеსუნთქვისა тихо,ჩუმად, ноმაგრამ свободно.თავისუფლად. Некоторыеზოგიერთმა подумали,იფიქრა, чтоრომ в самомთავად производствеწარმოშობაში дыханияსუნთქვისა заключаетсяმდგომარეობს нечтоრამე особенноგანსაკუთრებულად важное,მნიშვნელოვანი, и,და, неვერ поняв,გაგებით, чтоრომ неспешноеაუჩქარებელი иდა тихоеჩუმი дыханиеსუნთქვა заповеданоნამცნებია Отцамиმამების მიერ для удержанияშეკავებისათვის умаგონებისა от рассеянности,გაფანტულობისაგან, началиდაიწყეს чрезмерноმეტისმეტად удерживатьშეკავება дыхание,სუნთქვისა, иდა этимამით расстроилиდაირღვიეს телесноеხორციელი здравие,ჯანმრთელობა, столькоასე способствующееხელის შეწყობი в молитвенномლოცვით подвиге.ღვაწლში. “Удерживай,„შეიკავე, говоритამბობს преподобныйღირსი Григорийგრიგოლ Синаитსინელი , и дыхание,სუნთქვაც, тоესე есть,იგი, движениеმოძრაობა ума,გონებისა, смеживმოკუმვით несколькоრამდენადმე устаბაგეებისა при совершенииაღსრულებისას молитвы,ლოცვისა, аხოლო неარა дыханиеსუნთქვა ноздрей,ნესტოებისა, тоესე есть,იგი, чувственное,შეგრძნებითი, какროგორც этоამას делаютაკეთებენ невежи,უვიცნი, чтобრათა неარ повредитьავნონ себя,თავიანთ თავებს надымаясь”დაბერვით“ 250 . Неარა толькоმხოლოდ в процессеპროცესში дыхания,სუნთქვისა, ноარამედ и во всехყველა движенияхმოძრაობაში телаსხეულისა должноსაჭიროა наблюдатьთვალყურის დევნება спокойствие,სიმშვიდისადმი, тихостьსიჩუმისადმი иდა скромность.თავდაჭერილობისა. Всеყველა этоესენი оченьძალიან способствуетხელს უწყობს к удержаниюშეკავებას умаგონებისას от рассеянности.გაფანტულობისაგან. Ум,გონება, молящийсяმლოცველი внимательно,ყურადღებით, непременноუსათუოდ привлечетმიიზიდავს сердцеგულს в сочувствиеთანაგრძნობისათვის себе,თავისი, в чувствоშეგრძნებაში покаяния.სინანულისა. Междуშორის сочувствиемთანაგრძნობისა сердцаგულისა умуგონებისადმი иდა соединениемშეერთებისა умаგონებისა с сердцемგულთან илиანდა схождениемჩასვლისა умаგონებისა в сердцеგულში величайшееუდიდესი различие.განსხვავებაა. Святойწმინდა Иоаннიოანე Лествичникკიბისაღმწერელი признаетმიიჩნევს значительнымმნიშვნელოვან преуспеяниемწარმატებად в молитвеლოცვაში то,იმას, когда,როდესაც, умგონება будетდაიწყებს пребыватьყოფნას в словахსიტყვებში ееმისი 251 . Этотეს великийდიდი наставникმოძღვარი иноковმონაზონთა утверждает,ამტკიცებს, чтоრომ молитваლოცვა молящегосяმლოცველისა постоянноმუდმივად иდა усердно,გულმოდგინედ, при заключенииჩაკეტვისას умаგონებისა в словаსიტყვებში молитвы,ლოცვისა, из чувстваშეგრძნებისაგან покаянияსინანულისა иდა плача,მგლოვარებისა, непременноაუცილებლად осенитсяმოიფინება Божественноюსაღვთო благодатиюმადლის მიერ 252 . Когдаროდესაც молитваლოცვა осенитсяმოიფინება Божественноюსაღვთო благодатию,მადლით, тогдаროდესაც неარა толькоმხოლოდ откроетсяგაიხსნება сердечноеგულისმიერი место,ადგილი, ноარამედ иკიდეც всяმთელი душаსული повлечетсяგაიწევს к Богуღვთისაკენ непостижимоюმიუწვდომელი духовноюსულიერი силою,ძალით, увлекаяგატაცებით с собоюთავისთან и тело.სხეულისაც. Молитваლოცვა преуспевшихწარმატებულთა в нейმასში произноситсяწარმოითქმება из всегоმთელი существа.არსებიდან. Весьმთელი человекადამიანი делаетсяხდება какროგორც быთითქოს однимиმხოლოდ устами.ბაგეები. Неარა толькоმხოლოდ "сердце"„გული“ обновленногоგანახლებულისა человека,ადამიანისა, неარა толькоმხოლოდ "душа",„სული“, ноარამედ иკიდეც "плоть"„სხეული“ исполняетсяივსება духовногоსულიერი утешенияნუგეშით иდა услаждения,დატკბობით, радостиსიხარულით о "Бозе„ღვთისა მიმართ живе"ცხოველისა“ ( Пс.83:3ფს. 83:3 ), о Боге,ღვთისა მიმართ, действующемმოქმედისა ощутительноშეგრძნებითად иდა могущественноმძლავრად благодатиюმადლით Своею.თავისით. "Вся„ყოველნი кости"ძუალნი“ истинногоჭეშმარიტი молитвенникаმლოცველისა «рекут:„თქუან: Господи,უფალო, Господи,უფალო, ктоვინ подобенგემსგავსოს Тебе?შენ? избавляяйრამეთუ იჴსენ нищаგლახაკი из рукиჴელთაგან крепльшихუძლიერესთა его,მისთასა, иდა нищаგლახაკი иდა убогаდავრდომილი - от расхищающих»მიმოდამტაცებელთაგან“ егоმისი молитвуლოცვისა иდა надежду:იმედისა: от помысловგულისთქმებისაგან иდა ощущений,შეგრძნებებისა, возникающихწარმოშობილისა из падшегоდაცემული естестваბუნებისაგან иდა возбуждаемыхგამოწვეულისა демонамиდემონებისაგან ( Пс.34:10ფს. 34:10 ). К преуспеяниюწარმატებისადმი в молитвеლოცვაში покаянияსინანულისა должныუნდა стремитьсяისწრაფოდეს всеყველა христиане;ქრისტიანი; к упражнениюვარჯიშში в молитвеლოცვაშI покаянияსინანულისა иდა к преуспеяниюწარმატებაში в нейმასში святыеწმინდა Отцыმამები приглашаютიწვევენ всехყველა христиан.ქრისტიანს. Напротивსაწინააღმდეგოდ того,ამისა, ониისინი строгоმკაცრად воспрещаютკრძალავენ преждевременноеუდროო усилиеძალისხმევას взойтиასვლისა умомგონებით в святилищеტაძარში сердцаგულისა для благодатнойმადლისმიერი молитвы,ლოცვისათვის, когдаროდესაც этаეს молитваლოცვა ещеკიდევ неარ данаმოცემულა Богом.ღვთისაგან. Воспрещениеაკრძალვა сопрягаетсяუერთდება со страшноюსაშინელ угрозою.მუქარას. “Умная„გონიერი молитва,ლოცვა, говоритამბობს преподобныйღირსი Нилნილოს Сорскийსორელი , повторяяგამეორებით словаსიტყვებისა преподобногоღირსისა Григорияგრიგოლ Синаитаსინელისა , вышеაღმატებულია всехყველა деланий,საქმიანობაზე, иდა добродетелейსათნოებების глава,თავია, какროგორც любовьსიყვარული Божия.ღვთისა. Бесстыдноუსირცხვილოა иდა дерзостноუგუნური хотящийმსურველისა войтиავიდეს к Богу,ღმერთთან иდა чистоსუფთად беседоватьისაუბროს с Ним,მასთან, нудящийсяგაძლიერებულისა стяжатьმოიხვეჭოს Егоიგი в себе,თავისთან, удобноუფრო მოხერხებულად умерщвляетсяმოკვდინდებიან бесами”ეშმაკებისაგან“ 253 .

Умоляю,გევედრები, умоляюგევედრები обратитьმიაქციო всеმთელი должноеსათანადო вниманиеყურადღება на грозноеმრისხანე воспрещениеაკრძალვას Отцов.მამებისას. Мнеჩემთვის известно,ცნობილია, чтоრომ некоторыеზოგიერთნი благонамеренныеკეთილგანმზრაზველი люди,ხალხი, ноმაგრამ впадающиеვარდნადნი в блудსიძვაში на самомთვით деле,საქმით, неვერ могущие,შემძლებელნი, по несчастнойუიღბლო привычке,ჩვეულებით воздержатьсяთავი შეიკავონ от падений,ჩავარდნისაგან, покушаютсяხელს აღმართავენ ხოლმე на упражнениеვარჯიშისადმი в сердечнойგულისმიერი молитве.ლოცვისადმი. Можетშესაძლოა лиგანა бытьიყოს что-либоრაიმე безрассуднее,უუგუნურესი, невежественнее,უუმეცრული, дерзостнееუკადნიერესი этогоამ начинания?წამოწყებაზე? Молитваლოცვა покаянияსინანულისა данаმოცემულია всемყველასათვის без исключения,გამონაკლისის გარეშე данаმოცემულია и обладаемымმქონებელთათვის страстями,ვნებებისა, иდა подвергающимсяჩავარდნილთათვის насильственноძალდატანებით падениям.დაცემაში. Ониმათ имеютაქვთ всеსრული правоუფლება вопитьღაღადისა ко Господуუფლისადმი о спасении;გადარჩენისათვის; ноმაგრამ входშესვლა в сердцеგულში для молитвенногоლოცვითი священнодействияმღვდელმსახურებისათვის возбраненაკრძალულია для них,მათთვის, онიგი предоставленმინიჭებულია исключительноგამონაკლისად архиереюმღვდელმთავრისათვის таинственному,საიდუმლოებრივისა, хиротонисанномуხელდასხმულისა законноკანონიერად Божественноюსაღვთო благодатью.მადლით. Поймите,გაიგეთ, поймите,გაიგეთ, чтоრომ единственноმხოლოდ перстомთითით Божиимღვთისათი отверзаетсяგაიღება этотეს вход;შესასვლელი; отверзаетсяგაიღება онიგი тогда,მაშინ, когдаროდესაც человекადამიანი неარა толькоმხოლოდ престанетშეწყვეტს от деятельногоსაქმით греха,ცოდვას, ноარამედ и получитმიიღებს от десницыმარჯვენისაგან Божиейღვთისა силуძალას противитьсяშეეწინააღმდეგოს страстнымვნებიან помыслам,გულისთქმებს, неარ увлекатьсяგატაცდეს иდა неარ услаждатьсяდატკბეს ими.მათით. Мало-помалуცოტ-ცოტათი зиждетсяშენდება сердечнаяგულისმიერი чистота,სისუფთავე, чистотеსისუფთავეს «постепенно»„თანდათანობით“ иდა «духовно»„სულიერად“ являетсяეცხადება Бог.ღმერთი. Постепенно!თანდათანობით! Потомуიმიტომ чтоრომ и страстиვნებებიც умаляютсяმცირდება иდა добродетелиსათნოებები возрастаютმრავლდება неარა вдруг:უცბად: тоესეც иდა другоеსხვაც требуетსაჭიროებს значительногоმნიშვნელოვან времени.დროს.

Вотაი тебеშენ заветაღთქმა мой:ჩემი: неარ ищиეძიო местаადგილი сердечного.გულისმიერი. Неარ усиливайсяძალა იხმიო тщетноამაოდ объяснитьგანმარტო себе,საკუთარი თავისათვის чтоრას значитნიშნავს местоადგილი сердечное:გულისმიერი: удовлетворительноდამაკმაყოფილებლად объясняетсяაიხსნება этоეს однимმხოლოდ опытом.გამოცდილებით Еслиთუკი Богуღვთისთვის угодноსათნოა датьმიცემა тебеშენთვის познание,შემეცნებისა, тоმაშინ Онიგი дастმოგცემს в своеთავის время,დროს, иდა дастმოგცემს такимისეთი способом,საშუალებით, какогоროგორითაც дажеთვით неარ можетშეუძლია представитьწარმოიდგინოს себе плотскийხორციელმა человек.ადამიანმა. Занимайсяდაკავდი исключительноგანსაკუთრებით иდა со всеюმთელი тщательностьюგულმოდგინებით молитвоюლოცვით покаяния,სინანულისათი, старайсяეცადე молитвоюლოცვით принестиმოიღო покаяние;სინანული; удостоверишьсяდარწმუნდები в успехеწარმატებაში подвига,ღვაწლისა, когдаროდესაც ощутишьშეიგრძნებ в себеსაკუთარ თავში нищетуსიგლახაკეს духа,სულისას, умиление,ლმობიერებას, плач.მგლოვარებას. Такогоასეთ преуспеянияწარმატებას в молитвеლოცვაში желаюვისურვებ и себеსაკუთარი თავისთვისაც иდა тебе.შენთვისაც. Достижениеმიღწევა вышеестественныхზებუნებრივი благодатныхმადლისმიერი состоянийმდგომარეობებისა былоიყო всегдаყოველთვის редкостью.იშვიათობა. Пименპიმენ Великийდიდი , инокმონაზონი Египетскогоეგვიპტის Скита,სკიტისა, знаменитогоცნობილი по высокомуაღმატებული преуспеяниюწარმატებით егоმისი монахов,მონაზვნებისა, жившийმცხოვრები в 5-мმე-5 веке,საუკუნეში, в которомრომელშიც особенноგანსაკუთრებით процветалоყვაოდა монашество,მონაზვნობა, говаривал:ამბობდა: “О совершенствеსრულყოფილებაზე беседуютსაუბრობენ между намиჩვენ შორის многие,ბევრი, аხოლო действительноნამდვილად достиглиმიმღწევნი совершенстваსრულყოფილებისათვის одинერთი илиანდა два”ორია“ 254 . Святойწმინდა Иоаннიოანე Лествичникკიბისაღმწერელი , аскетическийასკეტი писательმწერალი 6-гоმე-6 века,საუკუნისა, свидетельствует,ამოწმებს, чтоრომ в егоმის времяდროს оченьძალიან умалилисьშემცირდა сосудыჭურჭლები Божественнойსაღვთო благодатиმადლისა в сравненииშედარებით с предшествовавшимგასული временем,დროისა, причинуმიზეზად этогоამისა святойწმინდანი видитხედავს в измененииშეცვლილ духаსულში в обществеსაზოგადოებაში человеческом,ადამიანურში, утратившемდამკარგავში простотуუბრალოებისა иდა заразившимсяდასნებოვნებული лукавствомმზაკვრობით 255 . Святойწმინდა Григорийგრიგოლ Синаитსინელმა , писательმწერალმა 14-го14-ე века,საუკუნისამ, решилсяგადაწყვიტა сказать,ეთქვა, чтоრომ в егоმის времяდროს вовсеსაერთოდ нетარაა благодатныхმადლიანი мужей,ადამიანები, такისე сделалисьგახდნენ ониისინი редки;იშვიათნი; причинуმიზეზად этогоამისა Синаитსინელი указываетმიიჩნევს в необыкновенномარაჩვეულებრივ развитииგანვითარებას пороков,მანკიერებისა, происшедшемწარმოშობილს от умножившихсяგამრავლებულ соблазновსაცდურთაგან 256 . Темმით болееმეტად в нашеჩვენს времяდროს делателюმოქმედისათვის молитвыლოცვისა необходимоაუცილებელია наблюдатьდაიცვას величайшуюუდიდესი осторожность.სიფრთხილე. Боговдохновенныхღვთივშთაგონებული наставниковმოძღვრები нетარა გვყავს у нас!ჩვენ! целомудрие,ქალწულება, простота,უბრალოება, евангельскаяსახარებისეული любовьსიყვარული удалилисьგაქრა с лицаპირისაგან земли.მიწისა. Соблазныსაცდურები иდა порокиმანკიერებანი умножилисьგამრავლდა до бесконечности!უსასრულობამდე! Развратомგარყვნილებით объятმოცულია мир!სამყარო! Господствуетმეფობს над обществомსაზოგადოებაზე человеческим,ადამიანურზე какროგორც полновластныйსრულუფლებიანი тиран,ტირანი, любовьსიყვარული преступнаяდანაშაულებრივი в разнообразныхსხვადასხვაგვარ формах!ფორმებში! Довольно,საკმარისია, предовольно,უსაკმარისესია, еслиთუკი сподобимсяვეღირსებით принестиმივართვათ Богуღმერთს единое,ერთიანი, существенноსაარსებოდ нужноеსაჭირო для спасенияგადარჩენისათვის нашегоჩვენისა деланиеსაქმიანობა покаяние.სინანული.

Ученикმოწაფე . Удобнаმოსახერხებელია лиკი для обученияსწავლებისათვის молитвеლოცვისა Иисусовойიესოსი жизньცხოვრება в монастыре,მონასტერში, посредиშორის болееმეტად илиთუ менееნაკლებად многочисленногоმრავალრიცხოვანი братстваსაძმოსი иდა молвы,შფოთისა, неизбежнойაურიდებელში в многолюдстве?მონაზვნობაში? неარაა удобнееუფრო მოსახერხებელი лиგანა для этогоამისთვის жизньცხოვრება в безмолвии?განმხოლოვებაში?

Старецბერი . Жизньცხოვრება в монастыре,მონასტერში, особенноგანსაკუთრებით в общежительном,ზოგადსაცხოვრებელში, способствуетხელს უწყობს новоначальномуახალბედას к успешномуწარმატებული иდა прочномуმტკიცე обучениюდასწავლისათვის молитве,ლოცვისა, еслиთუკი толькоმხოლოდ онიგი жительствуетცხოვრობს правильно.სწორად. Жительствующемуმცხოვრებისა правильноსწორად в общежитииზოგადსაცხოვრებელში представляютсяწარმოუდგება непрестанноგანუწყვეტლივ случаиშემთხვევები к послушаниюმორჩილებისათვის иდა смирению,სიმდაბლისა, аხოლო этиეს добродетели,სათნოებები, болееმეტად всехყველა других,სხვაზე приготовляютამზადებს иდა настраиваютგანაწყობს душуსულს к истиннойჭეშმარიტი молитве.ლოცვისადმი. “От послушания„მორჩილებისაგან смирение”სიმდაბლეა“ сказалиთქვეს Отцыმამებმა 257 . Смирениеსიმდაბლე рождаетсяიშვება от послушанияმორჩილებისაგან иდა поддерживаетсяნარჩუნდება послушанием,მორჩილებით, какროგორც поддерживаетсяხელი შეეშველება горениеწვას светильникаლამპარისას подливаемымჩაღვრილი елеем.ზეთით. Смирениемსიმდაბლით вводитсяშედის в душуსულში "мир„მშჳდობა Божий"ღმრთისა“ ( Флп.4:7ფილ. 4:7 ). Мирმშვიდობა Божийღვთისა естьარის духовноеსულიერი местоადგილი Божиеღვთისა ( Пс.75:3ფს. 75:3 ), духовноеსულიერი небо;ზეცა; вошедшиеასულნი в этоამ небоზეხაში человекиადამიანები соделываютсяხდებიან равноангельнымиანგელოზთა სწორნი и,და, подобноმსგავსად Ангелам,ანგელოზებისა, непрестанноგამუდმებით поютმღერიან в сердцахგულებში своихთავიანთში духовнуюსულიერ песньსაგალობელს Богуღვთისადმი ( Еф.5:19ეფ. 5:19 ), тоესე есть,იგი, приносятმიართმევენ чистую,სუფთა, святуюწმინდა молитву,ლოცვას, котораяრომელიც в преуспевшихწარმატებულებში естьარის точноზუსტად песньქება иდა песньქება песней.ქებათა. По этойამ причинеმიზეზით послушание,მორჩილება, которымრომლითაც доставляетсяმიიღწევა бесценноеდაუფასებელი сокровищеსაგანძური смирения,სიმდაბლისა, признаноმიჩნეული единодушноერთსულოვნად Отцамиმამების მიერ 258 за основнуюძირითად монашескуюსამონაზვნო добродетель,სათნოებად, за дверь,კარებად, вводящуюშემყვანად законноკანონიერად иდა правильноსწორად в умнуюგონიერ иდა сердечнуюგულისმიერ молитву,ლოცვაში, или,ანდა, чтоრაც то же,იგივეა, в истинноеჭეშმარიტ священноеწმინდა безмолвие.განმხოლოვებაში. Святойწმინდა Симеон,სვიმონი, Новыйახალი Богослов,ღვთისმეტყველი, говоритამბობს о внимательнойყურადღებიან молитве:ლოცვაზე: “Как„როგორც яმე думаю,ვფიქრობ, этоეს благоსიკეთე проистекаетგამომდინარეობს намჩვენთვის от послушания.მორჩილებისაგან. Послушание,მორჩილება, являемоеგამოჩენილი духовномуსულიერი отцу,მამისადმი, соделываетხდის всякогоყველას беспопечительным.უზრუნველად. Таковойასეთი какоюროგორი привременноюდროებითი вещьюსაგნით можетშესაძლოა бытьიყოს побежденდამარცხებული илиანდა порабощен?დამონებული? Какуюროგორი печальმწუხარება иდა какоеროგორი попечениеსაზრუნავი можетშესაძლებელია иметьჰქონდეს такойასეთ человек?”ადამიანს?“ 259 . Попеченияსაზრუნავი иდა пристрастия,მიდრეკილება, отвлекаяგანმაყენებელი постоянноგამუდმებით мысльაზრისა к себе,თავისი თავისადმი, служатემსახურება причиноюმიზეზს развлеченияგართობისა при молитве;ლოცვისას; гордостьსიამაყე служитემსახურება причиноюმიზეზს сердечногоგულისმიერი ожесточения;გასასტიკებისა; гневმრისხანება иდა памятозлобие,ავმეხსიერება, основывающиесяდაფუძნებულნი на гордости,სიამაყეზე, служатემსახურებიან причиноюმიზეზს сердечногоგულისმიერი смущения.შეცბუნებისას. Послушаниеმორჩილება служитემსახურება начальноюსაწყის причиной,მიზეზს, уничтожающейგამანადგურებელს рассеянность,გაფანტულობისა, от которойრისგანაც молитваლოცვა бываетარის бесплодною;უნაყოფო; оноიგი служитემსახურება причиноюმიზეზს смирения,სიმდაბლისას, смирениеსიმდაბლე уничтожаетანადგურებს ожесточение,გასასტიკებას, при которомრომლის დროსაც молитваლოცვა мертва;მკვდარია; прогоняетდევნის смущение,შეცბუნებას, при которомრომლის დროსაც молитваლოცვა непотребна,გარყვნილია, помазуетპოხავს сердцеგულს умилением,ლმობიერებით, от которогоრომლისგანაც молитваლოცვა оживает,ცოცხლდება, окрыляется,ფრთიანდება, возлетаетფრენს к Богу.ღმერთამდე. Следовательно,მაშასადამე, послушаниеმორჩილება неარა толькоმხოლოდ действуетმოქმედებს противწინააღმდეგ рассеянности,გაფანტულობისა, ноარამედ иკიდეც охраняетიცავს сердцеგულს от ожесточенияგასასტიკებისაგან иდა смущения,შეცბუნებისაგან, содержитინახავს егоმას постоянноმუდმივად кротким,მშვიდად, благим,კეთილად, постоянноმუდმივად способнымშემძლებლად к умилению,ლმობიერებისა, постоянноმუდმივად готовымმზადმყოფად излитьсяგადმოიღვაროს предწინაშე Богомღვთისა в молитвеლოცვაში иდა плаче,მგლოვარებაში, столькоიმდენად искренних,გულწრფელში, чтоრომ ониისინი по всейმთელი справедливостиსამართლიანობით могутშესაძლოა назватьсяიწოდებოდნენ иკიდეც «исповеданием»„აღიარებებად“ 260 душиსულისა предწინაშე Богомღვთისა иდა духовнымსულიერ "явлением"„გამოხატვად“ Богаღვთისა душеსულისადმი 261 . Еслиთუკი инокმონაზონი будетდაიწყებს вестиმოქცევას себяთავისი თავისა в монастыреმონასტერში подобноმსგავსად страннику,მწირისა, неარ заводяგაბმით знакомстваნაცნობობისა внеგარეშე иდა внутриშიგნით монастыря,მონასტრისა, неარ ходяსვლით по братскимსაძმოს келиямკელიებში иდა неარ принимаяმიღებით братиюძმათა в своюთავის келию,კელიაში, неარ заводяგაჩენით в келииკელიაში никакихარავითარი излишеств,ზედმეტობისა, неარ исполняяაღსრულებით своихთავისი пожеланий,სურვილებისა, трудясьშრომით в монастырскихსამონასტრო послушанияхმორჩილებებში со смирениемსიმდაბლით иდა добросовестностью,კეთილსინდისიერებით, прибегаяმიმართვით частоხშირად к исповедиაღსარებისადმი согрешений,შეცოდებებისა, повинуясьდამორჩილებაში настоятелюწინამძღვრისადმი иდა прочимსხვა властямხელისუფლებისადმი монастырскимსამონაზვნოსი безропотно,უდრტვინველად, в простотеსიმარტივეში сердца,გულისა, то,მაშინ, без сомнения,უეჭველად преуспеетწარემატება в молитвеლოცვაში Иисусовой,იესოსი, тоესე есть,იგი, получитმიიღებს дарნიჭს заниматьсяდაკავებული იყოს еюმისით внимательноგულისყურით иდა проливатьდაღვაროს приმის нейდროს слезыცრემლები покаяния.სინანულისა. “Видел„ვხედავდი я,მე, говоритამბობს святойწმინდა Иоаннიოანე Лествичникკიბისაღმწერელი , преуспевшихწარმატებულთ в послушанииმორჩილებაში иდა неარ нерадевшихდაუდევართ по возможностиშეძლებისდაგვარად о памятиხსოვნაში Божиейღვთისა 262 , действуемойმოქმედში умом,გონებით, какროგორც они,ისინი, внезапноუეცრად вставდადგომისას на молитву,ლოცვაზე, вскореმალე преодолевалиგადალახავდნენ ხოლმე умგონებას свойთავიანთსას иდა изливалиღვრიდნენ слезыცრემლებს потоками;ნაკადებად; совершалосьაღესრულებოდა этоეს с нимиმათ მიმართ потому,იმიტომ, чтоრომ ониისინი былиიყვნენ предуготовленыწინასწარ შემზადებულნი преподобнымღირსი послушанием”მორჩილებით“ 263 . Святойწმინდა Симеон,სვიმონმა, Новыйახალმა Богослов,ღვთისმეტყველმა, преподобныйღირსმა Никитаნიკიტა Стифатსტეფატმა иდა многиеბევრმა другиеსხვა Отцыმამამ обучилисьისწავლეს молитвеლოცვა Иисусовойიესოსი иდა занималисьდაკავებული იყვნენ еюმისით в обителях,სავანეებში, находившихсяმყოფებში в столицеდედაქალაქში Восточнойაღმოსავლეთის Империи,იმპერიისა, в обширномფართო иდა многолюдномხალხმრავალ Константинополе.კონსტანტიონოპოლში. Святейшийუწმინდესმა патриархპატრიარქმა Фотийფოტიმ обучилсяისწავლა ейიგი ужеუკვე в санеხარისხში патриархаპატრიარქისა при многочисленныхმრავალრიცხოვან другихსხვა занятиях,საქმიანობაში соединенныхშეერთებულში с этимამ саном.ხარისხთან. Святейшийუწმინდესმა патриархპატრიარქმა Каллистკალისტემ обучился,ისწავლა, проходяგავლისას послушаниеმორჩილებისა повараმცხობლისა в лавреლავრაში преподобногоღირსი Афанасияათანასე Афонскогоათონელისა на Афонскойათონის гореმთაზე 264 . Преподобныеღირსებმა Дорофейდოროთემ 265 иდა Досифейდოსითეოსმა 266 обучалисьისწავლეს ейიგი в общежитииზოგადსაცხოვრებელში святогоწმინდისა Серида,სერიდესი, первыйპირველმა несяტვირთვისას послушаниеმორჩილებისა начальникаუფროსისა больницы,საავადმყოფოსი, второйმეორემ прислужникаმსახუირისა в ней.მასში. В общежитииზოგადსაცხოვრებელში Александрийском,ალექსანდრიისა, котороеრომელსაც описываетაღწერს святойწმინდა Иоаннიოანე Лествичникკიბისაღმწერელი , всеყველა братияძმა упражнялисьვარჯიშობდა в умнойგონიერ молитвеლოცვაში 267 . Этотეს святой,წმინდანი равноმსგავსად какროგორც и Варсанофийბარსანუფი Великий,დიდი, заповедуетამცნებს боримымშებრძოლებულს блудноюსიძვის страстьюვნებისაგან особенноგანსაკუთრებულ усиленноеგაძლიერებულ молениеლოცვისადმი именемსახელითა Господаუფლისა Иисусаიესუსი 268 . Блаженныйნეტარი старец,ბერი, Серафимსერაფიმე Саровскийსაროველი , свидетельствовал,ამოწმებდა, наставленныйდამოძღვრილი собственнымთავისი опытом,გამოცდილებით, чтоრომ молитваლოცვა Иисусоваიესოსი естьარის бичმათრახი противწინააღმდეგ плотиსხეულისა иდა плотскихხორციელი похотенийავხორცობისა 269 . Увядаетჭკნება пламеньალი этихამ похотенийავხორცობებისა от действияმოქმედებისაგან ее.მისი. Когдаროდესაც онаიგი воздействуетზეგავლენას მოახდენს в человеке,ადამიანზე, тогда,როდესაც от действияმოქმედებისაგან ее,მისი, плотскиеხორციელი похотенияავხორცობანი утрачиваютკარგავენ свободуთავისუფლებას в действованииზეგავლენისას своем.თავიანთში. Такასე хищныйმტაცებელი зверь,მხეცი, посаженныйშებოჭილი на цепь,ჯაჭვით сохраняяშენარჩუნებისას способностьშესაძლებლობისა умерщвлятьმოკლას иდა пожиратьშთანთქას человековადამიანები иდა животных,ცხოველები теряетკარგავს возможностьშესაძლებლობას действоватьიმოქმედოს соответственноშესაბამისად способности.შესაძლებლობისა.

Святыеწმინდა Симеонსვიმონი иდა Андрей,ანდრეი, юродивыеსალოსები ради Христа,ქრისტესათვის, находилисьიმყოფებოდნენ в особенномგანსაკუთრებულ молитвенномლოცვით преуспеянии,წარმატებულობაში, будучи возведеныაყვანილნი в негоმასში своимთავიანთი полнымსრული самоотвержениемთვითუარყოფით иდა глубочайшимუღრმესი смирением.სიმდაბლით. Ничтоარაფერს неარ доставляетმოაქვს такогоასეთი свободногоთავისუფალი доступаმისასვლელი к Богу,ღმერთამდე, какროგორც решительноеგადამწყვეტი самоотвержение,თვითუარყოფა, попраниеგათელვა своейსაკუთარი гордости,სიამაყისა, своегоსაკუთარი «я».„მესი“. Обильноеუხვი действиеმოქმედება сердечнойგულისმიერი молитвыლოცვისა святогоწმინდისა Андреяანდრეასი описаноაღწერილია стаинникомმესაიდუმლეს მიერ его,მისი, Никифором,ნიკიფორესი, иереемმღვდელისა великойდიდი церквиეკლესიისა царственногоსამეფო Константинополя.კონსტანტინოპოლისა. Действиеმოქმედება это,ეს, по особенностиგანსაკუთრებით своей,თავისი, достойноღირსია бытьიყოს замеченным.შესამჩნევი. “Он,„,მან, говоритამბობს Никифор,ნიკიფორე приялმიიღო такойისეთი дарნიჭი молитвыლოცვისა в тайномსაიდუმლო храмеტაძარში сердцаგულისა своего,თავისი, чтоრომ шепотჩურჩული устბაგეებისა егоმისი звенелჟღერდა далеко.შორს. Какროგორც котелქვაბი воды,წყლისა, приведенныйმოყვანილი в движениеმოძრაობაში безмернымუსაზღვრო кипением,დუღილით, издаетგამოსცემს из себяთავისგან пар,ორთქლს, такისე и у негоმასაც выходилგამოსდიოდა парორთქლი из устბაგეებიდან от действияმოქმედებისაგან Святогоწმინდისა Духа.სულისა. Одниზოგნი из видевшихმხედველთაგან егоმისი говорили,ამბობდნენ, чтоრომ в немმასში живетცხოვრობს демон,დემონი, иდა потомуამიტომ выходитგამოდის из негоმისგან пар;ორთქლი; другиеსხვანი говорили:ამბობდნენ: нет!არა! сердцеგული его,მისი, мучимоеტანჯული неприязненнымმტრული духом,სულისაგან, производитგამოსცემს такоеასეთ дыхание.სუნთქვას. Ниარც то,ერთი, ниარც другоеმეორე мнениеაზრი неარ былоიყო справедливым:სამართლიანი: в этомამ явленииმოვლენაში отражаласьირეკლებოდა непрестанная,გამუდმებული богоприятнаяღვთისთვის სათნო молитва,ლოცვა, иდა незнакомыеუცოდინარნი с духовнымსულიერი подвигомღვაწლისანი составилиთხზავდნენ о великомდიდებულ Андрееანდრეაზე понятие,წარმოდგენებს, подобноеმსგავსს тому,იმისას, какоеროგორიც составленоშედგენილი былоიყო некогдаროდესღაც при внезапноუეცრად открывшемсяგამომჟღავნებული дареნიჭისას знанияცოდნისა иностранныхუცხო языков”ენებისა“ 270 . Очевидно,აშკარაა, чтоრომ угодникსათნო ადამიანი Божийღვთისა производилწარმოშობდა молитвуლოცვას из всегоმთელი существаარსებიდან своего,თავისი, соединяяშეერთებით умнуюგონიერი иდა сердечнуюგულისმიერი молитвуლოცვისა с гласною.ხმოვანთან. Когдаროდესაც святойწმინდა Андрейანდრეა былიყო восхищенაღტაცებული в рай,სამოთხეში, то,მაშინ, какროგორც поведалმოუყვა онმან иерею,მღვდელს, обильнаяუხვმა благодатьმადლმა Божия,ღვთისამ наполняющаяაღმავსებელმა рай,სამოთხისამ, произвелаმოახდინა в немმასზე тоის духовноеსულიერი действие,გავლენა, котороеრომელიც обыкновенноჩვეულებრივ производитсяწარმოიშვება умноюგონიერი молитвойლოცვით в преуспевших:წარმატებულებში: онаმან привелаმოიყვანა в соединениеშეერთებაში умგონებისა егоმისი иდა сердце,გულისა, причемამასთან человекადამიანი приходитმოდის в состояниеმდგომარეობაში духовногоსულიერი упоенияაღტაცებისა иდა некоторогоრაღაც самозабвенияთავდავიწყებისა 271 . Этоეს упоениеაღტაცება иდა самозабвениеთავდავიწყება естьარის вместеამასთან ощущениеშეგრძნება новойახალი жизни.სიცოცხლისა. Святойწმინდა Симеонსვიმონი говорилუამბობდა стаинникуმესაიდუმლოეს своему,თავისას, диаконуდიაკონს Иоанну,იოანეს, чтоრომ посредиშორის самыхყველაზე сильныхძლიერი соблазновსაცდურისა умგონება егоმისი пребываетიმყოფება всецелоმთლიანად устремленнымმიმართული к Богу,ღვთის მიმართ, иდა соблазныსაცდურები остаютсяრჩება без обычногоჩვეული действияმოქმედების გარეშე своегоთავიანთი 272 . В тех,იმათში которыеრომლებიც сподобилисьეღირსნენ благодатногоმადლისმიერი осенения,მოხილვისა, постоянноმუდმივად восхищаетсяაღტაცებაში მოდის душаსული из средыგარემოდან греховныхცოდვიანი иდა суетныхამაო помысловგულისთქმებისაგან иდა ощущенийშეგრძნებებისა умноюგონიერი молитвой,ლოცვისაგან, какროგორც быთითქოს таинственноюსაიდუმლოებრივი невидимоюუხილავი рукою,ხელით, иდა возноситсяაღიწევა горе:ზეცამდე: действиеმოქმედება грехаცოდვისა иდა мираამა სოფლისა остаетсяრჩება бессильнымუძლური иდა бесплоднымუნაყოფო 273 .

Во дниდღეებში новоначалияახალბედობისა моего,ჩემისა, некоторыйრომელიღაც старец,ბერმა, в искреннейგულწრფელ беседе,საუბარში, поведалმომიყვა мне:მე: “В„ერისკაცობაში, мирской жизни, по простотеუბრალოებით прошедшихგასული временდროისა иდა господствовавшемуმსუფევი тогдаმაშინ благочестивомуღვთისმოსავი направлению,მიმართულებისა, узналგავიგე яმე о молитвеლოცვის შესახებ Иисусовой,იესოსი, занималсяდავკავდი ею,მისით, иდა ощущалვგრძნობდი по временамდროდადრო необыкновенноеარაჩვეულებრივ изменениеცვლილებებს в себеსაკუთარ თავში иდა утешение.ნუგეშს. Вступивშებიჯებით в монастырь,მონასტერში, яმე продолжалვაგრძელებდი заниматьсяდაკავებულობას ею,მისით, руководствуясьვხელმძღვანელობდი чтениемკითხვით Отеческихმამათა книгწიგნებით иდა наставлениямиდარიგებებით некоторыхზოგიერთი иноков,მონაზვნისა, которые,რომლებსაც, казалось,ჩანდა, имелиჰქონდათ понятиеწარმოდგენა о ней.მასზე У нихმათთან яმე виделვხედავდი и низменныйდაბალ стулец,სკამუკას, упоминаемыйნახსენებს преподобнымღირსი Григориемგრიგოლ Синаитомსინელის მიერ , сделанныйგაკეთებულს наподобиеმსგავსად техიმ стульцев,სკამებისა, которыеრომლებიც употреблялисьგამოიყენებოდა в Молдавии.მოლდავეთში. В концеდასასრულს прошедшегоგასული столетияსაუკუნისა иდა началеსასაწყისში нынешнегоაწმყოსი процветалоყვაოდა умноеგონიერი деланиеსაქმიანობა в разныхსხვადახხვა обителяхსავანეში Молдавии,მოლდავეთისა, особенноგანსაკუთრებით в Нямецкомნიამეცკის монастыре.მონასტერში. Сначалаთავიდან былვიყავი яმე в послушанииმორჩილებაში трапезного;მეტრაპეზესი; занимаясьდაკავებული ვიყავი послушанием,მორჩილებით, занималсяდაკავებული ვიყავი и молитвою,ლოცვითაც, соединяяშეერთებით ееმისი с содействующимиთანაქმედთან ейმასთან смиренномудрымиმდაბალ помышлениями,აზრებთან, по наставлениюდარიგების თანახმად Отцовმამებისა 274 . Однаждыერთხელ ставилვდგამდი яმე блюдоჭურჭელს с пищеюსაჭმლით на последнийბოლო стол,მაგიდაზე, за которымრომელთანაც сиделиისხდნენ послушники,მორჩილნი, иდა мыслиюაზრით говорил:ვამბობდი: примитеმიიღეთ от меня,ჩემგან, рабыმონებო Божии,ღვთისა, этоეს убогоеუბადრუკი служение.მომსახურება. Внезапноუეცრად в грудьმკერდში моюჩემსაში впалоჩავარდა такоеისეთი утешение,ნუგეში, чтоრომ яმე дажеკიდეც пошатнулся;შევირყი; утешениеნუგეშI продолжалосьგაგრძელდა многиеბევრი дни,დღის განმავლობაში, околоდაახლოებით месяца.ერთი თვე. Другойსხვა разდროს случилосьმომიხდა зайтиშესვლა в просфорню;სასეფისკვეროში; неარ знаюვიცი с чего,რატომ, по какому-тоრაღაცა влечению,სწრაფვის გამო яმე поклонилсяგავუკეთე მეტანია братиям,ძმებს, трудившимсяმომუშავეებს в просфорне,სასეფისკვეროში, оченьძალიან низко,დაბლა, и,და, внезапно,უეცრად, такისე воздействовалаამოქმედდა во мнеჩემში молитва,ლოცვა, чтоრომ яმე поспешилვიჩქარე уйтиწამოსვლა в келию,კელიაში, иდა легდავწექი на постельსაწოლზე по причинеმიზეზით слабости,სისუსტისა, произведеннойწარმოშობილისა во всемმთელ телеსხეულში молитвеннымლოცვითი действием”ქმედებით“ 275 .

В описанииაღწერაში кончиныაღსასრულისა святителяგანმანათლებლისა Димитрияდიმიტრისა Ростовскогоროსტოველისა повествуется,მოთხრობილია, чтоრომ онიგი найденნაპოვნია почившимგარდაცვლილი на молитве.ლოცვაში. За несколькоრამოდენიმე часовსაათის წინ до кончиныაღსასრულისა былჰყავდა у негоმას любимыйსაყვარელი егоმისთვის певчий;მგალობელი; прощаясьგამომშვიდობისას с певчим,მგალობელთან, Святительგანმანათლებელმა поклонилсяმეტანია გაუკეთა емуმას едваთითქმის не до земли.მიწამდე. Из одногоერთი сердечногоგულისმიერი настроенияმდგომარეობიდან истеклиგამოჟონა смирениеსიმდაბლემ иდა молитва.ლოცვამ. Иноческоеსამონაზვნო общежитие,ზოგადსაცხოვრებელი, какროგორც ужеუკვე сказаноნათქვამია мною,ჩემ მიერ служитემსახურება величайшимუდიდეს пособиемდამხმარე საშუალებად для обученияშესასწავლად молитвеლოცვისა Иисусовойიესოსი в первыхპირველ степеняхსაფეხურებად ее,მისი, доставляяმინიჭებით новоначальномуახალბედისათვის непрестанныеგანუწყვეტელი случаиშემთხვევებისა к смирению.სიმდაბლისადმი. Удобноუფრო მოხერხებულად можетშეუძლია испытатьგამოსცადოს над собою,საკუთარ თავზე, скороჩქარა можетშეძლებს увидетьდაინახოს каждыйყოველმა инокმონაზონმა действиеმოქმედება послушанияმორჩილებისა иდა смиренияსიმდაბლისა на молитву.ლოცვაზე. Ежедневноеყოველდღიური исповеданиеაღსარება духовномуსულიერი отцуმამისადმი илиანდა старцуბერისადმი своихსაკუთარი помыслов,გულისთქმებისა, отречениеუარყოფა от деятельностиსაქმიანობისა по своемуსაკუთარი разумуგონების მიხედვით иდა по своейსაკუთარი волеნების მიხედვით начнетდაიწყებს в непродолжительномხანმოკლე времениდროში действоватьიმოქმედოს противწინააღმდეგ рассеянности,გაფანტულობისა, уничтожатьგაანადგუროს ее,იგი, удерживатьშეაკავოს умგონება в словахსიტყვებში молитвы.ლოცვისა. Смирениеსიმდაბლე передწინაშე старцемბერისა иდა передწინაშე всемиყველა братиямиძმისა немедленноდაუყოვნებლივ начнетდაიწყებს приводитьმოყვანას сердцеგულისა в умилениеლმობიერებაში иდა содержатьშენარჩუნება в умилении.ლმობიერებაში. Напротивსაწინააღმდეგოდ того,ამისა, от деятельностиსაქმიანობის შედეგად по своейსაკუთარი волеნებისა иდა по своемуსაკუთარი разумуგონებისა немедленноდაუყოვნებლივ явитсяგამოცხადდება попечительностьმზრუნველობა о себе,საკუთარ თავზე, предстанутმოეგვრება умуგონებისადმი различныеსხვადასხვა соображения,მოსაზრება, предположения,ვარაუდი, опасения,სიფრთხილე, мечты,ოცნებანი, уничтожатგაანადგურებენ внимательнуюყურადღებიან молитву.ლოცვას. Оставлениеმიტოვება смиренияსიმდაბლისა для сохраненияშესანარჩუნებლად своегоსაკუთარი достоинстваღირსებისა по отношениюმიმართებაში к ближнему,მოყვასისადმი отыметწაართმევს у сердцаგულს умиление,ლმობიერებას, ожесточитგაამძვინვარებს сердце,გულს, убьетმოკლავს молитву,ლოცვას, лишивწართმევით ееმისთვის существенныхარსებითი свойствთვისებებისა ее,მისი, вниманияყურადღებისა иდა умиления.ლმობიერებისა. Каждыйყოველი поступокსაქციელი противწინააღმდეგ смиренияსიმდაბლისა естьარის наветникცილისმწამებელი иდა губительდამღუპველი молитвы.ლოცვისა. На послушанииმორჩილებაზე иდა смиренииსიმდაბლეზე даდაე, зиждетсяიყოს დაშენებული молитва!ლოცვა! Этиეს добродетелиსათნოებები единственноერთადერთი прочноеმყარი основаниеსაფუძველია молитвенногоლოცვითი подвига.ღვაწლისა.

Безмолвиеგანმხოლოვება полезноსასარგებლოა для преуспевших,წარმატებულთათვის, понявшихშემცნობთათვის внутреннююშინაგანი брань,ბრძოლისა, окрепшихგანმტკიცებულთათვის в евангельскойსახარებისეულ нравственностиზნეობაში основательнымსაფუძვლიანი навыкомჩვევით к ней,მისდამი, отвергнувшихუარმყოფელთათვის пристрастияმიკერძოებისა 276 ; всеყველაფერი этоეს должноსაჭიროა стяжатьმოიპოვო предварительноწინასწარ в общежитии.ზოგადსაცხოვრებელში. Вступившимფეხის შემდგმელთათვის в безмолвиеგანმხოლოვებაში без предварительногоწინასწარი удовлетворительногоდამაკმაყოფილებელი обученияსწავლების გარეშე в монастыре,მონასტერში, безмолвиеგანმხოლოვებას приноситმოაქვს величайшийუდიდესი вред:ზიანი: лишаетჩამოართმევს преуспеяния,წარმატებას, усиливаетაძლიერებს страстиვნებებს 277 , бываетარის причиноюმიზეზი высокоумияქედმაღლობისა 278 , самообольщенияთვითცდუნებულობისა иდა бесовскойეშმაკეული прелестиხიბლისა 279 . “Неопытных”„გამოუცდელთა“ необученныхდაუსწავლელთა опытноგამოცდილებითად тайнамსაიდუმლოთა монашескогоსამონაზვნო жительстваცხოვრებისა “безмолвие„განმხოლოვება губит”ღუპავს“ 280 , сказалთქვა святойწმინდა Иоаннიოანე Лествичникკიბისაღმწერელიც . “К истинному безмолвию, замечает этот же святой, способны редкие: те, которые стяжалиმოიპოვეს Божественноеსაღვთო утешениеნუგეში в поощрениеწასაქეზებლად к трудамშრომაში иდა Божественноеსაღვთო содействиеშემწეობა в помощьსასახმარებლად при бранях”ბრძოლებში“ 281 .

Ученикმოწაფე . Тыშენ сказалთქვი прежде,აქამდე, чтоრომ неочищенныйგანუწმენდავი от страстейვნებებისაგან неვერ способенშემძლებელია ко вкушениюგემებისა Божественнойსაღვთო благодати,მადლისა, аხოლო теперьამჯერად упомянулახსენე о молитвенномლოცვითი благодатномმადლისმიერი утешенииნუგეშის შესახებ в мирянинеერისკაცისა иდა новоначальномახალბედა послушнике.მორჩილისა. Здесьაქ представляетсяწარმომიდგება мнеმე противоречие.წინააღმდეგობა.

Старецბერი . Научаемыеდამოძღვრილნი Священнымწმინდა Писаниемწერილითა иდა писаниямиწერილებით святыхწმინდა Отцов,მამებისა, мыჩვენ веруемგვწამს иდა исповедуем,აღვიარებთ, чтоრომ Божественнаяსაღვთო благодатьმადლი действуетმოქმედებს какროგორც прежде,უწინ, такისე и нынеახლაც в Православнойმართლმადიდებელ Церкви,ეკლესიაში, несмотряმიუხედავად на то,იმისა, чтоრომ обретаетმოიპოვებს малоცოტა сосудов,ჭურჭელს, достойныхღირსებს ее.მისი. Онаიგი осеняетმოიხილავს техიმ подвижниковმოღვაწეებს Божиих,ღვთისას, которыхრომლებიც ейმისთვის благоугодноსათნოა осенить.მოიხილოს. Утверждающие,მამტკიცებლები, чтоრომ нынеამჟამად невозможноშეუძლებელია христианинуქრისტიანისათვის сделатьсяგახდეს причастникомზიარი Святогоწმინდისა Духа,სულისა, противоречатეწინააღმდეგებიან Священномуწმინდა Писанию,წერილს, иდა причиняютაყენებენ душамსულებს своимთავიანთს величайшийუდიდეს вред,ზიანს, какროგორც об этомამაზე прекрасноმშვენივრად рассуждаетმსჯელობს преподобныйღირსი Макарийმაკარი Великийდიდი 282 . Они,ისინი, неარ предполагаяვარაუდობენ რა в христианствеქრისტიანობაში никакойარავითარ особенноგანსაკუთრებულ высокойამაღლებულ цели,მიზანს, неვერ ведаяხედავენ რა о ней,მის შესახებ, неარ стараются,ცდილობენ, дажеკიდეც нисколькоარაფრით неარ помышляютფიქრობენ о достиженииმონაპოვარზე ее;მისაზე; довольствуясьკმაყოფილდებიან რა наружнымგარეგანი исполнениемაღსრულებით некоторыхზოგიერთი добродетелей,სათნოებისა, лишаютართმევენ самиსაკუთარ себяთავებს христианскогоქრისტიანულ совершенства.სრულყოფილებას. Чтоრაც хужеუარესია всего,ყველაფერზე, они,ისინი, удовлетворясьკმაყოფილდებიან რა своимთავიანთი состояниемმდგომარეობით иდა признаваяმიიჩნევენ რა себя,თავს, по причинеმიზეზით своегоთავიანთი наружногоგარეგანი поведения,ქცევისა, возшедшимиასულებად на верхზედა საფეხურზე духовногоსულიერი жительства,ცხოვრებისა, неარა толькоმხოლოდ неარ могутშეუძლიათ иметьჰქონდეთ смирения,სიმდაბლე, нищетыსიგლახაკე духовнойსულიერი иდა сердечногоგულისმიერი сокрушения,შემუსვრილება, ноარამედ иკიდეც впадаютვარდებიან в самомнение,თავის თავზე დიდ წარმოდგენაში в превозношение,განდიდებაში, в самообольщение,თვითცდუნებულობაში, в прелесть,ხიბლში, ужеუკვე нисколькоსრულებით неარ заботятсяზრუნავენ об истинномჭეშმარიტ преуспеянии.წარმატებაზე. Напротивსაწინააღმდეგოდ того,ამისა, уверовавшиеდარწმუნებულნი существованиюარსებობაში христианскогоქრისტიანული совершенства,სრულყოფილებისა, устремляютсяმიისწრაფიან к немуმისდამი всеусердно,მთელი გულმოდგინებით, вступаютშეაბიჯებენ в неослабныйგაუნელებელ подвигღვაწლში для достиженияმისაღწევად его.მისი. Понятиеწარმოდგენა о христианскомქრისტიანულ совершенствеსრულყოფილებაზე охраняетიცავს ихმათ от гордости:სიამაყისგან: в недоуменииგაოცებითა иდა плачеმგლოვარებით предстоятმიახლებულნი არიან ониისინი молитвоюლოცვით предწინაშე заключеннымდაკეტილისა входомშესასვლელისა в этотამ духовныйსულიერ чертог.დარბაზში. Введенныеშეყვანილნი Евангелиемსახარების მეშვეობით в правильноеსწორ самовоззрение,თვითწარმოდგენაში, смиренно,მდაბლად, уничиженноდამცრობილად думаютფიქრობენ ониისინი о себе:საკუთარ თავზე: признаютმიიჩნევენ себяთავს рабамиმონებად непотребными,უხმარად, неარ исполнившимиშემსრულებლებად назначения,დანიშნულებისა, приобретенногоმოპოვებულისა иდა предначертанногоდასახულისა Искупителемგამომსყიდველის მიერ для искупленныхგამოსყიდულებისათვის Имმის მიერ человековადამიანებისა 283 . Отвержениеუარყოფა жительстваცხოვრებისა по заповедямმცნებების მიხედვით Евангелияსახარებისა иდა по учениюსწავლების მიხედვით святыхწმინდა Отцовმამებისა жительствоცხოვრება самовольное,თვითნებური, основанноеდაფუძნებული на собственномსაკუთარ умствовании,მსჯელობაზე, хотяთუნდაც бы иკიდევაც оченьძალიან подвижноеმოძრავზე илиანდა оченьძალიან благовидноеკეთილსახიერზე имеетაქვს самоеძალიან вредноеმავნე влияниеგავლენა на правильноеსწორ пониманиеგაგებაზე христианства,ქრისტიანობისა, дажеთვით на догматическуюდოგმატურ веруრწმენაზე ( 1Тим.1:191ტიმ. 1:19 ). Этоეს доказаноდადასტურებულია со всеюმთელი ясностьюსიცხადით характеромხასიათით техიმ нелепыхშეუსაბამო заблужденийცდომილებისა иდა тогоიმ разврата,გარყვნილებისა в которыеრომელშიც вринулисьეძგერნენ всеყველა отступники,განდგომილნი, всеყველა еретикиერეტიკოსნი иდა раскольники.განხეთქილების მოქმედნი.

Вместеამასთან с этим,ერთად, опятьკვლავ основываясьდაყრდნობით на Божественномსაღვთო Писанииწერილზე иდა на писанияхწერილებზე Отеческих,მამებისა мыჩვენ утверждаем,ვამტკიცებთ, чтоრომ умგონება иდა сердце,გული, неარ очищенныеგანწმენდილნი от страстейვნებებისაგან покаянием,სინანულით, неспособныვერ შემძლებელნი არიან соделатьсяგახდნენ причастникамиზიარნი Божественнойსაღვთო благодати,მადლისა, -утверждаем,ვამტკიცებთ, чтоრომ сочиняющиеშემთხზავნი для себяსაკუთარი თავებისათვის благодатныеმადლისმიერი виденияხედვებისა иდა благодатныеმადლისმიერი ощущения,შეგრძნებებისა, имиმათით льстящиеმაამებარი себеსაკუთარი თავებისა иდა обманывающиеმომტყუებელნი себя,თავისა, впадаютვარდებიან в самообольщениеთვითცდუნებულობაში иდა бесовскуюეშმაკეულ прелесть.ხიბლში. Несомненноუეჭველად веруяრწმენით существованиюარსებობისა благодатногоმადლისმიერი действия,ქმედებისა, столькоიმდენადვე же несомненноუეჭველად мыჩვენ должныუნდა вероватьვირწმუნოთ недостоинствуუღირსება иდა неспособностиვერშემძლებლობა человека,ადამიანისა, в егоმის состоянииმდგომარეობაში страстном,ვნებიანში, к принятиюმისაღებად Божиейსაღვთო благодати.მადლისა. По причинеმიზეზით этогоამ сугубогоგაძლიერებული убежденияდარწმუნებულებისაგან погрузимсяჩავღრმავდეთ всецело,მთლიანად, бескорыстно,უანგაროდ, в деланиеსაქმიანობაში покаяния,სინანულისა, предавმიცემით иდა вручивმინდობით себяჩვენი თავებისა всесовершенноსრულყოფილად волеნებისადმი иდა благостиსიკეთისადმი Божией.ღვთისა. “Нет„არაა неправдыცრუ у Бога,ღმერთთ, наставляетგვმოძღვრავს преподобныйღირსი Макарийმაკარი Великийდიდი , Богღმერთი неარ оставитდატოვებს неисполненнымშეუსრულებლად того,იმას, чтоრაც Онმან предоставилდაიტოვა исполнятьშეესრულებინა Себе,მას, когдаროდესაც исполнимშევასრულებთ то,იმას, чтоრაც мыჩვენ обязаныგვევალება исполнить”შევასრულოთ“ 284 . Монахმონაზონი неარ долженუნდა сомневатьсяეჭვობდეს о полученииმიღებისადმი дараნიჭისა Божественнойსაღვთო благодати,მადლისა, говоритამბობს святойწმინდა Исаакისააკ Сирский,ასური, какროგორც сынძე неარ сомневаетсяეჭვობს в полученииმიღებას наследстваმემკვიდრეობისა от отца.მამისაგან. Наследствоმემკვიდრეობა принадлежитეკუთვნის сынуძეს по законуკანონით естества.ბუნებისა. Вместеამასთან с этимერთად святойწმინდა Исаакისააკი называетუწოდებს прошениеთხოვნას в молитвеლოცვაში о ниспосланииგადრდამოვლენის შესახებ явногоაშკარა действияქმედებისა благодатиმადლისა начинанием,წამოწყებას, заслуживающимდამამსახურებელს порицания,გაკიცხვისა, прошением,თხოვნას внушеннымჩაგონებულს гордынеюსიამაყით иდა превозношением;განდიდებით; онიგი признаетმიიჩნევს желаниеსურვილს иდა исканиеძიებას благодатиმადლისას настроениемგანწყობილებას душиსულისას неправильным,არასწორისა, отверженнымდაგმობილს Церковьюეკლესიის მიერ Божиею,ღვთისა, душевнымსულიერ недугом.სენად. Усвоившихამთვისებელს себеთავის თავში такоеასეთი желаниеსურვილისა онიგი признаетმიიჩნევს усвоившимиშემთვისებლებად гордынюსიამაყისა иდა падение,დაცემულობისა, тоესე есть,იგი, самообольщениеთვითცდუნებულობისა иდა демонскуюდემონური прелесть.ხიბლისა. Хотяთუმც самаяთავად цельმიზანი монашестваმონაზვნობისა иკიდეც естьარის обновлениеგანახლება Святымწმინდა Духомსულით принявшегоმიმღებისა монашество,მონაზვნობისა, ноმაგრამ святойწმინდა Исаакისააკი предлагаетგვთავაზობს идтиვიაროთ к этойამ целиმიზნისაკენ покаяниемსინანულის საშუალებით иდა смирением,სიმდაბლით, стяжатьმოხვეჭა плачმგლოვარებისა о себеსაკუთარი თავის მიმართ иდა молитвуლოცვისა мытаря,მეზვერისა, столькоიმდენად раскрытьგახსნას в себеსაკუთარ თავში греховность,ცოდვილობისა, чтобრომ совестьსინდისი нашаჩვენი свидетельствовалаგვიმოწმებდეს нам,ჩვენ, чтоრომ мыჩვენ рабыმონები ვართ непотребные,უხმარნი, иდა нуждаемсяვსაჭიროებთ в милости.წყალობას. “Божие,„საღვთო, говоритამბობს святой,წმინდა, приходитმოდის самоთავის собою,თავად, в тоიმ время,დროს, какრომელშიც мыჩვენ иკიდეც неვერ помышляемმოვიაზრებთ о нем.მასზე. Ейეი так!ასე! ноმაგრამ еслиთუკი местоადგილი чисто,სუფთაა, аხოლო неარა оскверненно”შებღალული“ 285 .

Чтоრაც ж касаетсяეხება до упомянутогоნახსენებ новоначального:ახალბედას: тоრომ из самыхთავად приведенныхმოყვანილი случаевშემთხვევებიდან с нимმისდამი видно,ჩანს, чтоრომ онიგი вовсеსაერთოდაც неარ ожидалელოდა такогоასეთ молитвенногоლოცვით действия,მოქმედებას, какоеროგორიც в немმასში внезапноმოულოდნელად открылось,გაიხსნა, дажеკიდევაც неარ понимал,ესმოდა, чтоრომ оноიგი существует.არსებობს. Этоესაა строениеწყობა промыслаგანგებულებისა Божия,ღვთისა, постижениеჩაწვდომა которогоრომლისაც намჩვენთვის недоступно.მიუღწეველია. Тотიგივე же святойწმნდა Исаакისააკი говорит:ამბობს: “Чин„ჩინი (порядок)(წესრიგი) особенногоგანსაკუთრებული смотренияსაჭვრეტისა (промысла,(განგებისა, судаმსჯავრისა Божия)ღვთისა) отличаетсяგანსხვავდება от общегоსაერთო человеческогоადამიანური чина.ჩინისაგან. Тыშენ следуйმიჰყევი общемуსაერთო чину,ჩინს, иდა путем,გზით, по которомуრომელზეც прошлиგავიდნენ всеყველა человеки,ადამიანები по последованиюმიდევნით преемничества,მემკვიდრეობისა, взойдиადი на высотуსიმაღლეზე духовногоსულიერი пиргаკოშკისა (башни)”(კოშკისა)“ 286 .

Ученикმოწაფე . Мнеმე привелосьმომიხდა узнать,გამეგო, чтоრომ некоторыеზოგიერთი старцы,ბერი, весьмаსაკმაოდ преуспевшиеწარმატებულნი в молитвеლოცვაში Иисусовой,იესოსი, преподавалиასწავლიდნენ новоначальнымახალბედებს прямоპირდაპირ молитвуლოცვას умную,გონიერს, дажеთვით сердечную.გულისმიერს.

Старецბერი . Знаюვიცი это.ეს. Такиеასეთი частныеხშირი случаиშემთხვევები неარ должноუნდა приниматьიქნას მოყვანილი за общееსაერთო правило,წესად, илиანდა основываясьდაყრდნობით на них,მათზე, пренебрегатьუგულეველყოფა преданиемგარდამოცემისა Церкви,ეკლესიისა, тоესე есть,იგი, темიმ учениемსწავლებისა святыхწმინდა Отцов,მამებისა, котороеრომლებიც Церковьეკლესიამ принялаმიიღო в общееსაერთო руководство.სახელმძღვანელოდ. К отступлениюუკუქცეულად от общегоსაერთო правилаკანონისაგან приведеныმოყვანილი былиიყო упомянутыеნახსენები тобоюშენ მიერ преуспевшиеწარმატებული старцыბერები илиანდა по замеченнойშემჩნეულის მიხედვით имиმათ მიერ особеннойგანსაკუთრებული способностиშესაძლებლობით новоначальныхახალბედებისა к упражнениюვარჯიშისა в умнойგონიერ молитве,ლოცვაში, илиანდა по собственнойსაკუთარი неспособностиშეუძლებლობის მიხედვით бытьიყვნენ удовлетворительнымиდამაკმაყოფილებლობით руководителямиხელმძღვანელები других,სხვებისა, несмотряმიუხედავად на своеთავიანთი молитвенноеლოცვითი преуспеяние.წარმატებისა. Иდა последнееუკანასკნელი случается!ხდება ხოლმე В Египетскомეგვიპტის Скитеსკიტში некоторыйრომელიღაც новоначальныйახალბედა монахმონაზონი просилითხოვდა наставленияრჩევა-დარიგებას по одномуერთ из случаевშემთხვევიდან иноческогоმონაზვნური подвижничестваმოღვაწეობისა у аввыაბბა Ивистиона,ივესტიონისგან, старцаბერისა оченьძალიან возвышеннойაღმატებული жизни.ცხოვრებისა. Получивმიღების შემდეგ наставление,დამოძღვრისა, новоначальныйახალბედამ нашелჩათვალა нужнымსაჭიროდ поверитьშეემოწმებინა наставлениеმოძღვრობა советомრჩევით с преподобнымღირს Пименомპიმენ Великимდიდთან . Великийდიდმა устранилჩამოაშორა наставлениеდამოძღვრა аввыაბა Ивистиона,ივესტიონისა, какროგორც слишкомძალიან возвышенное,აღმატებული, невыносимоеაუტანელი для новоначальногоახალბედასათვის иდა страстного,ვნებიანისთვის, преподалასწავლა монахуმონაზონს способხერხი болееმეტად удобныйმოხერხებული иდა доступный,ხელმისაწვდომი, произнесшиწარმოთქმით при этомამასთან следующее,შემდეგისა, достойноеღირსისა вниманияყურადღებისა изречение:გამონათქვამისა: “Авва„აბბა Ивистионივესტიონი иდა деланиеსაქმიანობა егоმისი на небе,ზეცაშია, с Ангелами:ანგელოზებთან: утаилосьდაიფარა от него,მისგან, чтоრომ мыმე с тобоюდა შენ на землеმიწაზე ვართ иდა в страстях”ვნებებში“ 287 . Оченьძალიან верноზუსტად замечаетშენიშნავს преподобныйღირსი Григорийგრიგოლ Синаитსინელი , чтоრომ находящиесяმყოფი в молитвенномლოცვით преуспеянииწარმატებულობაში обучаютასწავლიან молитвеლოცვას другихსხვებს сообразноშესაბამისად тому,იმისა, какროგორც самиთავად достиглиმიაღწიეს в нейმასში преуспеянияწარმატებას 288 . Из опытовგამოცდილებებიდან яმე могშევძელი убедиться,დავრწმუნებულიყავი чтоრომ получившиеმიმღებნი благодатнуюმადლისმიერი молитву,ლოცვისა, по особенномуგანსაკუთრებული смотрениюმჭვრეტელობით Божию,ღვთისა, скороმალე иდა неარა общимსაერთო путем,გზით, поспешают,ჩქარობენ соответственноშესაბამისად совершившемусяშემთხვეულისა с ними,მათდამი, сообщатьშეატყობინონ новоначальнымახალბედებს такиеისეთი сведенияცნობებისა о молитве,ლოცვის შესახებ, которыеრომლებიც новоначальнымиახალბედების მიერ никакარაფრით неარ могутშეიძლება бытьიყოს понятыგაგებული правильно,სწორად, понимаютсяგაიგება имиმათ მიერ превратно,უკუღმართად, иდა повреждаютაზიანებენ их.მათ. Напротивსაპირისპიროდ того,ამისა, получившиеმიმღებნი дарნიჭისა молитвыლოცვისა послеშემდგომად продолжительнойგანგრძობილი борьбыბრძოლისა со страстями,ვნებებთან, при очищенииგანწმენდისას себяსაკუთარი თავისა покаяниемსინანულით иდა при образованииწარმოქმნისას нравственностиზნეობრიობისა евангельскимиსახარებისეული заповедями,მცნებებით, преподаютასწავლიან молитвуლოცვას с большоюდიდი осмотрительностью,წინდახედულობით, постепенностью,თანდათანობით, правильностью.სისწორით. Монахиმონაზვნები Молдавскогоმოლდავეთის Нямецкогоნიამეცკის монастыряმონასტრისა передавалиგადმომცემდნენ мне,მე, чтоრომ знаменитыйცნობილი старецბერი их,მათი, архимандритარქიმანდრიტი Паисийპაისი Величковскийველიჩკოვსკი , получившийმიმღები сердечнуюგულისმიერი благодатнуюმადლისმიერი молитвуლოცვისა по особенномуგანსაკუთრებული смотрениюგანჭვრეტით Божию,ღვთისათი, аხოლო неარა общимსაერთო порядком,წესის მიხედვით по этойამ самойთავად причинеმიზეზით неარ доверялანდობდა себеსაკუთარ თავს преподаваниеესწავლებინა ееიგი братиям:ძმებისათვის: онიგი поручалავალებდა этоამ преподаваниеდამოძღვრას другимსხვა старцам,ბერებს, стяжавшимმომხვეჭველთ дарნიჭისა молитвыლოცვისა общимსაერთო порядком.წესით. Святойწმინდა Макарийმაკარი Великийდიდი говорит,ამბობს, чтоრომ по неизреченнойგამოუთქმელი благостиსიკეთის მიხედვით Божией,ღვთისა, снисходящейშემწყნარებლისა немощиუძლურებისა человеческой,ადამიანურისა, встречаютсяგვხვდება души,სულები, соделавшиесяგამხდარნი причастницамиზიარებისა Божественнойსაღვთო благодати,მადლისა, преисполненныеაღვსებულნი небесногоსაღვთო утешенияნუგეშით иდა наслаждающиесяდამტკბარნი действиемმოქმედებით в нихმათში Святогоწმინდისა Духа,სულისა, вместеამასთან с тем, по недостаткуარასაკმარისობის გამო деятельнойსაქმიანი опытности,გამოცდილებისა, пребывающиеმყოფნი какროგორც быთითქოს в детстве,სიყრმეში, в состоянииმდგომარეობაში оченьძალიან неудовлетворительномარადამაკმაყოფილებელში в отношенииმიმართებაში к томуიმ состоянию,მდგომარეობასთან, котороеრომელიც требуетсяსაჭიროა иდა доставляетсяმიიღწება истиннымჭეშმარიტი подвижничествомმოღვაწეობით 289 . Мнеმე пришлосьმომიწია видетьმეხილა такоеასეთი дитя-старца,ბავშვი-ბერი, осененногоაღსავსე обильноუხვად Божественноюსაღვთო благодатью.მადლით. С нимმას познакомиласьგაეცნო дамаქალი цветущихყვავილობის летასაკისა иდა здоровья,ჯანმრთელობისა, громкогоხმამაღალი имени,სახელისა, жизниცხოვრებისა вполнеსრულად светской,საეროსი, и,და, получивმიღებით уважениеპატივისცემისა к старцу,ბერის მიმართ, сделалаგაუწია емуმას некоторыеრაღაც услуги.სამსახური. Старец,ბერმა, движимыйაღძრულმა чувствомგრძნობით благодарности,მადლიერებისა, желаяმსურველმა вознаградитьდაეჯილდოვებინა великимდიდი душеназиданиемსულიერი დამოძღვრით послугуსამსახურის გამწევისა вещественнуюნივთიერისა иდა неარ поняв,ესმოდა რა, чтоრომ этойეს дамеქალი преждеუწინ всегоყველაზე нужноსაჭიროებდა было оставитьმიეტოვებინა чтениеკითხვა романовრომანებისა иდა жизньცხოვრება по романам,რომანების მიხედვით, преподалასწავლა ейმას упражнениеვარჯიში молитвоюლოცვით Иисусовою,იესოსით, умноюგონიერით иდა сердечною,გულისმიერით, с пособиемდამხმარე საშუალებად техიმ механизмов,მექანიზმებისა, которыеრომლებიც предлагаютсяშემოითავაზებიან святымиწმინდა Отцамиმამების მიერ для безмолвниковგანმხოლოვებულებისადმი иდა описаныაღწერილია в 1-йპირველ иდა 2-йმე-2 частяхნაწილში Добротолюбия.სათნოებათმოყვარეობაში. Дамаქალმა послушаласьშეისმინა святогоწმინდა старца,ბერისა, пришлаმოვიდა в затруднительнейшееურთულეს положение,მდგომარეობაში, иდა моглаშესაძლოეა бы повредитьდაეზიანებინა себяსაკუთარი თავი окончательно,საბოლოოდ, еслиთუკი б другиеსხვანი неარ догадались,მიხვდებოდნენ чтоრომ дитя-старецყრმა-ბერმა далმისცა ейმას какое-нибудьროგორი-ღაც несообразнейшееუარაშესაბამისესი наставление,დარიგება, неარ извлеклиგამოსტყუებდნენ у нейმას признанияაღიარებას иდა неარ отклонилиგანაყენებდნენ ееმას от последованияმიდევნისაგან наставлению.სწავლებისა.

Упомянутомуნახსენებს здесьაქ старцуბერს говаривалეუბნებოდა некоторый,რომელიღაც, близкоახლო знакомыйნაცნობი емуმისდამი инок:მონაზონი: “Отец!„მამაო! твоеშენი душевноеსულიერი устроениеგანწყობა подобноმსგავსია двухэтажномуორსართულიანი дому,სახლისა, которогоრომლისაც верхнийზედა этажსართული отделанმოცილებული აქვს отлично,ჩინებულად, аხოლო нижнийქვედა стоитდგას вчерне,შავად, отчегоრის გამოც доступმისასვლელი и в верхнийზედა этажსართულზეც оченьძალიან затруднителен”.სამძიმოა“. В монастыряхმონასტერებში употребляетсяგამოიყენება о такихასეთი преуспевшихწარმატებული старцахბერებისადმი изречениеგამონათქვამი «свят,„წმინდაა, ноმაგრამ неარა искусен»,დახელოვნებული“, иდა наблюдаетсяშეინიშნება осторожностьსიფრთხილე в совещанияхბჭობისას с ними,მასთან, в совещаниях,თათბირისას, которыеრომლებიც иногдаზოგჯერ могутშესაძლოა бытьიყოს оченьძალიან полезными.სასარგებლო. Осторожностьსიფრთხილე заключаетсяმდგომარეობს в том,იმაში, чтобრომ неარ вверятьсяმიენდო поспешноნაჩქარევად иდა легкомысленноდაუფიქრებლად наставлениямრჩევა-დარიგებას такихასეთი старцев,ბერებისას, чтобრათა поверятьშეამოწმო ихმათი наставленияდარიგებანი Священнымწმინდა Писаниемწერილით иდა писаниямиწერილებით Отцовმამებისა 290 , такжеასევე беседоюსაუბარი с другимиსხვა преуспевшимиწარმატებული иდა благонамереннымиკეთილგანმზრახველი иноками,ბერებისადმი, еслиთუკი окажетсяაღმოჩნდება возможностьშესაძლებლობა найтиპოვნისა их.მათი. Блаженნეტარია новоначальный,ახალბედა, нашедшийმპოვნელი в нашеჩვენს времяდროში благонадежногоსაიმედო советника!მრჩეველისა! “3най,„იცოდე, восклицаетწამოიძახებს преподобныйღირსი Симеон,სვიმონი, Новыйახალი Богослов,ღვთისმეტყველი, чтоრომ в нашиჩვენს временаდროში появилосьგაჩნდა многоბევრი лжеучителейცრუმასწავლებლები иდა обманщиков!”მატყუარა!“ 291 Таковоასეთი былоიყო положениеმდგომარეობა христианстваქრისტიანობისა иდა монашестваმონაზვნობისა за восемьრვა столетийათასწლეულის წინ до нас.ჩვენამდე. Чтоრაღა ж сказатьვთქვათ о современномთანამედროვე положении?მდგომარეობაზე? едваძლივს лиკი неარა то,ის, чтоრაც сказалთქვა преподобныйღირსმა Ефремეფრემ Сирскийასურმა о положенииმდგომარეობაზე тех,იმათი, которыеრომლებიც займутсяხელს მოკიდებენ исканиемძიებას живогоცოცხალი словаსიტყვისა Божияღვთისა во временаდროში последние.უკანასკნელში. “Они„ისინი будут, пророчествуетწინასწარმეტყველებს Преподобный,ღირსი, проходитьივლიან землюმიწას от востокаაღმოსავლეთიდან к западуდასავლეთამდე иდა от севераჩრდილოეთიდან к югу,სამხრეთამდე, ищаძიებით такогоასეთი слова,სიტყვისა, иდა неვერ найдутიპოვიან его”მას“ 292 . Какროგორც истомленнымდაქანცულ взорамმზერებს заблудившихсяგზააბნეულისა в степяхსტეპებში представляютсяწარმოუდგება высокиеდიდი домаსახლები иდა длинныеგრძელი улицы,ქუჩები, чемრითიც заблудившиесяგზააბნეულნი вовлекаютсяჩაითრევიან ещеმეტად в большее,დიდ, неисходноеგამოუვალ заблуждение;გზააბნეულობაში; такისე и ищущимმძებნელთათვისაც живогоცოცხალი словаსიტყვისა Божияღვთისა в нынешнейაწინდელ нравственнойზნეობრივ пустынеუდაბნოში представляютсяწარმოუდგებათ во множествеმრავლად великолепныеდიდებული призракиმოჩვენებები словаსიტყვისა иდა ученияსწავლებისა Божия,ღვთისა, воздвигнутыеაღმართულნი из душевногоსულიერი разума,გონებისაგან, из недостаточногоარასაკმარისი иდა ложногоცრუ знанияცოდნისა буквы,ასოსი, из настроенияგანწყობილებიდან духовსულებისა отверженных,უარყოფილთა, миродержителей.სოფლისმპყრობელთა. Призракиნიშნები эти,ესენი, льстивоმლიქვნელურად являясьწარმოდგენილად духовнымსულიერ эдемом,ედემად, преизобилующимმოჭარბებულად пищею,საკვებით, светом,ნათლით, жизнью,სიცოცხლით, отвлекаютგადააქვთ ყურადღება обманчивымმაცდუნებელი явлениемგამოცხადებით своимთავისით душуსულისადმი от истиннойჭეშმარიტი пищи,საკვებისაგან, от истинногоჭეშმარიტი света,ნათლისაგან, от истиннойჭეშმარიტი жизни,სიცოცხლისაგან, вводятშეჰყავთ несчастнуюუიღბლო душуსული в непроницаемыйგაუვალ мрак,წყვდიადში, изнуряютღონეს მიხდიან голодом,შიმშილით, отравляютწამლავენ ложью,სიცრუით, убиваютკლავენ вечноюმარადიული смертью.სიკვდილით.

Преподобныйღირსი Кассианკასიანე Римлянинრომაელი повествует,მოგვითხრობს, чтоრომ в современныхთანამედროვე емуმისდამი Египетскихეგვიპტის монастырях,მონასტრებში, в которыхრომლებშიც особенноგანსაკუთრებით процветалоყვაოდა монашествоმონაზვნობა иდა соблюдалисьიცვებოდა с особенноюგანსაკუთრებული тщательностьюგულმოდგინებით и точностьюსიზუსტით преданияგარდამოცემა духоносныхსულიერი Отцов,მამებისა, никакარაფრით неარ допускалиდაუშვებდნენ тогоიმ инока,მონაზონს, которыйრომსაც неარ обучилсяდაუსწავლია монашествуმონაზვნობა правильно,სწორად, в послушании,მორჩილებაში, к обязанностиმოვალეობაში наставникаმოძღვრისა иდა настоятеля,წინამძღვრისა, хотяთუნდაც быკი этотეს инокმონაზონი иკიდეც былყოფილიყო весьмаსაკმაოდ возвышеннойაღმატებული жизни,ცხოვრებისა, дажеკიდეც украшенныйშემკული дарамиნიჭებით благодати.მადლისა. Египетскиеეგვიპტის Отцыმამები признавалиმიიჩნევდნენ дарნიჭს руководитьხელმძღვანელობისას братиейსაძმოსი ко спасениюგადარჩენისათვის величайшимუდიდეს даромნიჭად Святагоწმინდისა Духа.სულისა. Неარ обученныйდასწავლული наукеმეცნიერებისა монашестваმონაზვნობისა правильно,სწორად, утверждалиამტკიცებდნენ они,ისინი, неვერ можетშეძლებს и преподаватьგადაცემასაც ееმისა правильноსწორად 293 . Некоторыеზოგიერთნი былиიყვნენ восхищеныაღტაცებულნი Божественноюსაღვთო благодатиюმადლით из страныქვეყნიდან страстейვნებებისა иდა перенесеныგადაყვანილნი в странуქვეყანაში бесстрастия,უვნებობისა, этимამით избавленыარიდებულნი от тяжкогоმძიმე трудаშრომას иდა бедствий,გასაჭირს, испытываемыхგანცდლს всеми,ყველას მიერ, проплывающимиგამცურავნი бурное,მძვინვარე, обширное,ფართო, глубокоеღრმა море,ზღვისა которымრომლითაც отделяетсяგანიყოფა странаქვეყანა от страны.ქვეყნისაგან. Ониმათ могутშეუძლიათ поведатьმოყვნენ подробноზუსტად иდა верноსარწმუნოდ о странеქვეყნის შესახებ бесстрастия,უვნებობისა, ноმაგრამ неარ могутშეუძლიათ датьმისცენ должногоსათანადო отчетаანგარიში о плаванииცურვის შესახებ чрезგავლით море,ზღვისა, о томიმ плавании,ცურვაზე, котороеრომელიც неარ изведаноუგემიათ имиმათ на опыте.გამოცდილებით. Великийდიდი наставникმოძღვარი монашествующихმონაზვნებისა святойწმინდა Исаакისააკ Сирский,ასური, объяснив,ახსნით, чтоრომ иные,სხვები, по особенномуგანსაკუთრებული смотрениюგანჭვრეტის მიხედვით Божию,ღვთისა, скороსწრაფად получаютიღებენ Божественнуюსაღვთო благодатьმადლს иდა освящение,განწმენდას, решилсяგადაწყვიტა присовокупить,დაემატებინა, что,რომ по мнениюაზრის მიხედვით его,მისი, тот,ის, ктоვინც неარ образовалჩამოაყალიბა себяსაკუთარი თავი исполнениемაღსრულებით заповедейმცნებებისა иდა неარ шествовалუვლია по пути,გზაზე, по которомуრომელზეც прошлиგაიარეს Апостолы,მოციქულებმა, «недостоин„უღირსია называтьсяიწოდებოდეს святым»წმინდად“ 294 . “Кто„ვინც жеკი победилდაამარცხა страстиვნებები при посредствеმეშვეობით исполненияაღსრულებისა заповедейმცნებებისა иდა многотрудногоფრიადძნელი жительстваცხოვრებისა в благомკეთილ подвиге,ღვაწლში, тотმან даდაე ведает,იცოდეს, чтоრომ онმან стяжалმოიპოვა здравиеჯანმრთელობა душиსულისა законно”კანონიერად“ 295 . “Порядок„წესრიგი преданияგადმოცემისა таков:ასეთია: терпениеმოთმინება с понуждениемძალდატანებასთან ერთად себяსაკუთარი თავისა боретсяიბრძვის противწინააღმდეგ страстейვნებებისა для приобретенияმოსაპოვებლად чистоты.სისუფთავისა. Еслиთუკი страстиვნებები будутიქნება побеждены,დამარცხებული, тоმაშინ душаსული стяжаетმოიპოვებს чистоту.სისუფთავეს. Истиннаяჭეშმარიტ чистотаსისუფთავეს доставляетმოაქვს умуგონებისათვის дерзновениеკადნიერება во время молитвы”ლოცვის დროს“ 296 . В посланииწერილში к преподобномуღირს Симеонуსვიმონ чудотворцуსასწაულმოქმედთან святойწმინდა Исаакისააკი говорит:ამბობს: “Ты„შენ пишешь,წერ, чтоრომ чистотаსისუფთავე сердцаგულისა зачаласьჩაისახა в тебеშენში иდა чтоრომ памятьხსოვნა Божия”ღვთისა“ умнаяგონიერი молитваლოცვა Иисусоваიესოსი “очень„ძალიან воспламениласьაენთო в сердцеგულში твоем,შენში, разогреваетათბობს иდა разжигаетანთებს его.მას Еслиთუკი этоეს истинно,სიმართლეა, тоმაშინ оноიგი велико;დიდებულია; ноმაგრამ яმე неარ хотелვისურვებდი бы, чтобრომ тыშენ написалდაგეწერა мнеჩემთვის это:ეს: потомуიმიტომ чтоრომ тутაქ нетარაა никакогоარავითარი порядка”წესრიგი“ 297 . “Еслиთუკი хочешь,გინდა, чтобრომ сердцеგული твоеშენი былоიყოს вместилищемსათავსო таинствსაიდუმლოებებისა новогоახალი века,საუკუნისა, тоმაშინ преждеმანამდე обогатисьგამდიდრდი подвигомღვაწლით телесным,ხორციელით, постом,მარხვით, бдением,სიფხიზლით, служениемმსახურებით братии,ძმათა, послушанием,მორჩილებით, терпением,მოთმინებით, низложениемდამხობით помысловგულისთქმებისა иდა прочимსხვა томуმისი подобным.მსგავსით. Привяжиმიაჯაჭვე умგონება твойშენი к чтениюკითხვას иდა изучениюსწავლას Писаний;წერილისას; изобразиგამოსახე заповедиმცნებები предწინაშე очамиთვალთა твоими,შენთა, иდა отдайმიეცი долгვალი страстям;ვნებებს; побеждаясьდამარცხდი иდა побеждая;გაიმარჯვე; приучайсяდაისწავლე к непрестаннымგამუდმებული молитвеლოცვა иდა молению,თხოვნა, иდა постояннымგამუდმებული упражнениемვარჯიშით в нихმათში исторгниამოანთხიე из сердцаგულისაგან всякийყოველგვარი образსახე иდა всякоеყოველგვარი подобие,მსგავსება, которымиრომლითაც грехცოდვამ запечатлелაღგბეჭდა тебяშენ в прежнейუწინდელ жизниცხოვრებაში твоей”შენსაში“ 298 . “Ты„შენ знаешь,იცი, чтоრომ злоბოროტება взошлоშემოვიდა в насჩვენში при посредствеმეშვეობით преступленияდანაშაულისა заповедей,მცნებებისადმი, из этогоაქედან явствует,აშკარაა, чтоრომ здравиеჯანმრთელობა возвращаетсяბრუნდება исполнениемაღსრულების შედეგად заповедей.მცნებებისა. Без деланияაღსრულების გარეშე заповедейმცნებებისა намჩვენ дажеკიდევად неარ должноუნდა желатьგვინდოდეს очищенияგანწმენდა душиსულისა илиანდა надеятьсяვიმედოვნებდეთ на получениеმიღებას его,მისას, когдаროდესაც неარ ходимდავდივართ по томуიმ пути,გზით, которыйრომელსაც ведетმიჰყავს к очищениюგანწმენდამდე души.სულისა. Неარ скажи,თქვა, чтоრომ Богღმერთს можетშეუძლია и без деланияაღსრულების გარეშეც заповедей,მცნებებისა, благодатьюმადლით дароватьმოგვანიჭოს очищениеგანწმენდა души:სულისა: этоესაა судьбыბედისწერა Божии,ღვთისა, иდა Церковьეკლესია воспрещаетკრძალავს просить,ვითხოვოთ, чтобრათა совершилосьაღსრულდეს с намиჩვენზე такоеასეთი чудо.სასწაული. Иудеи,იუდეველები, возвращаясьდაბრუნებისას из Вавилонаბაბილონიდან во Иерусалим,იერუსალიმში, шлиმიდიოდნენ обыкновеннымჩვეული путемგზით иდა в течение определенногоგანსაზღვრულის განმავლობაში на такойამ путьგზისთვის времени;დროში; совершивშესრულების შემდეგ путешествие,მოგზაურობისა, ониმატ достиглиმიაღწიეს святогоწმინდა градаქალაქს своего,თავიანთს, иდა увиделиდაინახეს чудесаსასწაულნი Господа.უფლისანი. Ноმაგრამ пророкწინასწარმეტყველი Иезекиильეზეკიელი сверхъестественноზებუნებრივად восхищенიყო აღტაცებული был действиемმოქმედების შედეგად духовным,სულიერისა, поставленდაყენებული во Иерусалим,იერუსალიმში, иდა по Божественномуსაღვთო откровениюგამოცხადებით соделалсяგახდა зрителемმხედველი будущегоმომავალი обновления.განახლებისა. По образуხატების მიხედვით этогоამისა совершаетсяაღესრულება иკიდეც относительноშედარებითად чистотыსიწმინდისა души.სულისა. Некоторыеზოგიერთნი входятშედიან в чистотуსიწმინდეში душиსულისა путем,გზით, проложеннымგაყვანილით для всех,ყველასათვის, путемგზით законным:კანონიერით: хранениемდაცვით заповедейმცნებებისა в жительствеცხოვრებით многотрудном,მრავალძნელით, проливаяდაღვრით кровьსისხლისა свою.საკუთარისა. Иныеსხვანი жеკი сподобляютсяეღირსნენ чистотыსიწმინდეს по даруნიჭის მიხედვით благодати.მადლისა. Дивноსაოცარია то,ის, чтоრომ неარ არის дозволеноნებადართული испрашиватьგამოთხოვა молитвоюლოცვით даруемоеმონიჭებული намჩვენდამი благодатию,მადლით, оставяმიტოვებით деятельноеქმედითი жительствоცხოვრებისა по заповедям”მცნებების მიხედვით“ 299 . “Немощному,„უძლურს, нуждающемусяმსაჭიროებს бытьიყოს вскормленнымგამოკვებული млекомრძით заповедей,მცნებებისა, полезноსასარგებლოა жительствоცხოვრება со многими,ბევრთან ერთად, чтобრათა онიგი и обучилсяსწავლობდეს иდა былიყოს обуздан,ალაგმული, чтобრათა былიყოს заушенსილა გაწნული многимиბევრისაგან искушениями,საცდურებით, падалეცემოდეს иდა восставал,წამოდგებოდეს, иდა стяжалიხვეჭდეს здравиеჯანმრთელობას души.სულისას. Нетარაა такогоისეთი младенца,ყრმა, которыйრომელიც неარ былიყოს бы вскормленგამოკვებილი молоком,რძით, иდა неარ можетშეუძლია бытьიყოს истиннымჭეშმარიტი монахомმონაზონი тот,ის, ктоვინც неარ воспитанაღზრდილია млекомრძით заповедей,მცნებებისა, исполняяაღსრულებით ихმათი с усилием,ძალდატანებით, побеждаяდამარცხებით страсти,ვნებებისა, иდა такимასეთნაირად образом сподобляясьღირასებას чистоты”სიწმინდისა“ 300 .

Можноშესაძლოა и новоначальномуახალბედამაც иდა юномуახალგაზრდამაც преподатьასწავლოს умнуюგონიერი иდა сердечнуюგულისმიერი молитву,ლოცვა, еслиთუკი онიგი к нейმისდამი способенშემძლებელია иდა подготовлен.მომზადებული. Такиеასეთი личностиპირები былиიყვნენ оченьძალიან редкиიშვიათი и в прежниеუწინდელ времена,დროსაც, предшествовавшиеწინათ времениდროისა общегоსაერთო растленияგახრწნისა нравов.ზნისა. Яმე былვიყავი свидетелем,მოწმე чтоრომ старец,ბერიმა, стяжавшийმომხვეჭელმა благодатнуюმადლისმიერი молитвуლოცვისა иდა духовноеსულიერი рассуждение,განსჯისა, преподалგადასცა советыრჩევები об умнойგონიერ иდა сердечнойგულისმიერი молитвеლოცვისადმი некоторомуრომელიღაც новоначальному,ახალბედას, сохранившемуდამცველს девство,უბიწოებისა, предуготовленномуწინასწარშემზადებულს с детстваბავშვობიდან к принятиюმისაღებად таинственногоსაიდუმლოებრივი ученияსწავლებისა о молитвеლოცვის შესახებ изучениемშესწავლით христианстваქრისტიანობისა иდა монашества,მონაზვნობისა, ощутившемуშემგრძნებს ужеუკვე в себеთავის თავში действиеმოქმედებისა молитвы.ლოცვისა. Старецბერმა объяснилახსნა возбуждениеაღძვრა молитвенногоლოცვითი действияმოქმედებისა в юношеახალგაზრდაში егоმისი девственностью.უბიწოებით. Совсемსრულად другомуსხვა правилуწესს подлежатექვემდებარებიან и молодыеახალგაზრდა люди,ხალხიც, иდა людиხალხი зрелыхმოწიფული лет,ასაკისა, проводившиеგამტარებელნი до вступленияშებიჯებამდე в монастырьმონასტერში жизньცხოვრებისა рассеянную,გაფანტულისა, при скудных,ღარიბული, поверхностныхზედაპირული понятияхწარმოდგენებით о христианстве,ქრისტიანობაზე, стяжавшиеმომხვეჭველნი различныеსხვადასხვა пристрастия,მიდრეკილებისა, особливоგანსაკუთრებით растлившиеგანმხრწნელნი целомудриеუბიწოებისა блудом.სიძვით. Грехცოდვას блудаსიძვისას имеетაქვს тоის свойство,თვისება, чтоრომ соединяетაერთებს дваორ тела,სხეულს, хотяთუმც иკი незаконно,უკანონოდ, в одноერთ телоსხეულად ( 1Кор.6:161კორ. 6:16 ): по этойამ причине,მიზეზით, хотяთუმც онიგი прощаетсяიპატიება немедленноდაუყოვნებლივ послеშემდგომად раскаянияსინანულისა в немმასში иდა исповедиაღსარებისა его,მისი, при непременномუსათუო условии,პირობით, чтобრომ покаявшийсяმონანული оставилმიატოვებს его;მას; ноმაგრამ очищениеგანწმენდა иდა истрезвлениеგამოფხიზლება телаსხეულისა иდა душиსულისა от блудногоსიძვის грехаცოდვისაგან требуетსაჭიროებს продолжительногоხანგრძლივ времени,დროს, чтобრათა связьკავშირი иდა единение,ერთობა, установившиесяდამყარებული междуშორის телами,სხეულებისა, насадившиесяდანერგილი в сердце,გულში, заразившиеდამავადებელი душу,სულისა, изветшалисьდაძველდეს иდა уничтожились.განადგურდეს. Для уничтоженияგანადგურებისათვის несчастногоუიღბლო усвоенияშეთვისებისა Церковьეკლესია полагаетმიიჩნევს впавшимჩავარდნილთათვის в блудსიძვაში иდა в прелюбодеяниеმრუშობაში весьмаსაკმაოდ значительныеმნიშვნელოვან срокиვადას для покаяния,სინანულისათვის, послеშემდგომად чегоრისაც допускаетდაუშვებს ихმათ к причащениюზიარებისათვის всесвятымყოვლადწმინდა Телуსხეულისა иდა Кровиსისხლისა Христовым.ქრისტესი. Точноზუსტად такასე для всех,ყველასათვის, проводившихგამტარებლისა рассеяннуюგაფანტული жизнь,ცხოვრებისა, для запечатленныхაღბეჭდილებისათვის различнымиსხვადასხვა пристрастиями,მიკერძოებებით, особливоგანსაკუთრებით для низвергшихсяჩამოვარდნილთათვის в пропастьუფსკრულში блудныхსიძვის падений,დაცემისა, для стяжавшихმომხვეჭველთათვის навыкჩვევისა к ним,მათდამი, нужноსაჭიროა времяდრო иდა время,დრო, чтобრათა предочиститьсяგასუფთავდეს покаянием,სინანულით, чтобრათა изгладитьწარიხოცოს из себяსაკუთარი თავისაგან впечатленияშთაბეჭდილება мираამა სოფლისა иდა соблазнов,საცდურებისა, чтобრათა истрезвитьсяგამოფხიზლდეს от греха,ცოდვისაგან, чтобრათა образоватьჩამოაყალიბოს нравственностьზნეობა заповедямиმცნებებით Евангелия,სახარებისა, иდა такимასეთ образомნაირად соделатьგახადოს себяსაკუთარი თავი способнымиშემძლებელი к благодатной,მადლისმიერი, умнойგონიერი иდა сердечнойგულისმიერი молитве.ლოცვისა. “Каждый„ყოველი даდაე обсуживаетგანიხილავს душуსულს свою,თავისას, говоритამბობს преподобныйღირსი Макарийმაკარი Великийდიდი , рассматриваяგანიხილავს иდა исследуяგამოიკვლევს тщательно,გულდასმით, к чемуრისდამი онаიგი чувствуетგრძნობს привязанность,მიჯაჭვულობას, иდა еслиთუკი усмотрит,დაინახავს, чтоრომ сердцеგული находитсяიმყოფება в разногласииუთანხმოებაში с законамиკანონებთან Божьими,ღვთისა, тоმაშინ даდაე стараетсяშეეცადოს всеусильноგაძლიერებულად охранитьდაიცვას какროგორც тело,სხეული такისე и душуსულიც от растления,გახრწნისაგან, отвергаяუარყოფით общениеურთიერთობისა с нечистымиარაწმინდა помыслами,გულისთქმებთან, еслиთუკი хочетსურს ввестиშეიყვანოს душуსული в сожительствоთანაცხოვრებაში и ликиერთობაში чистыхწმინდა дев,ქალწულთა, по данномуმოცემული обету”აღთქმის მიხედვით при крещенииნათლობისას иდა при вступленииშებიჯებისას в иночествоმონაზვნობაში “потомуიმიტომ чтоრომ вселениеშესახლება иდა хождениеსვლა Божиеღვთისა обетованноაღთქმულია Богомღვთისაგან толькоმხოლოდ в душахსულებში вполнеსრულად чистыхსუფთებში иდა утвержденныхგანმტკიცებულებში в правильнойსწორ любви”სიყვარულში“ 301 . “Рачительный„გულმოდგინე к пашнеხნულში земледелецმიწათმოქმედი сперваთავიდან обновляетაახლებს ееმას иდა исторгаетამოძირკვავს из нееმისგან плевелы,ღვარძლს, потомშემდეგ ужеუკვე засеваетთესს ееმასზე семенами;თესლით; такასეა и тот,ისიც, ктоვინც ожидает,ელის, чтобრათა душуსულსი егоმისსაში засеялდათესოს Богღმერთმა семенамиთესლით благодати,მადლისა, во-первых,პირველად, долженსაჭიროა очиститьგაიწმინდოს душевнуюსულიერი ниву,ყანა, чтобრათა семя,თესლის, котороеრომელსაც впоследствииშედეგად повергнетჩააგდებს на этуამ нивуყანაში Святойწმინდა Дух,სული, принеслоმოჰქონდეს совершенныйსრულყოფილი иდა многочисленныйმრავალრიცხოვანი плод.ნაყოფი. Еслиთუკი этогоეს неარ будетიქნება сделаноგაკეთებული преждеუწინარეს всего,ყოვლისა, иდა еслиთუკი человекადამიანი неარ очиститგაიწმენდს себяსაკუთარ თავს от всякойყოველგვარი скверныსიბილწისგან плотиსხეულისა иდა духа,სულისა, тоმაშინ онიგი пребудетიქნება плотиюსხეული иდა кровию,სისხლი, далекоშორს отстоящимდაშორებული от жизниსიცოცხლისაგან в Богеღმერთში 302 . “Кто„ვინც принуждаетაიძულებს себяთავს исключительноგანსაკუთრებით иდა всеусильноგაძლიერებულად к молитве,ლოცვისათვის, ноმაგრამ неარ трудитсяშრომობს о приобретенииშეძენაზე смирения,სიმდაბლისა, любви,სიყვარულისა, кротостиსიმშვიდისა иდა всегоყველაფრისა сонмаდასისა прочихსხვა добродетелей,სათნოებათა, неარ внедряетნერგავს ихმათ в себяთავის თავში насильно,იძულებით, тотიგი можетშეძლებს достигнутьმიაღწიოს толькоმხოლოდ до того,იქამდე, чтоრომ «иногда»,„ზოგჯერ“, по прошениюთხოვისამებრ его,მისი, касаетсяეხება егоმას Божественнаяსაღვთო благодать,მადლი, потомуიმიტომ чтоრომ Богღმერთი по естественнойბუნებრივი благостиსიკეთის მიხედვით Своейთავისი человеколюбивоკაცთმოყვარედ даруетჩუქნის просящимმთხოვნელებს то,იმას, чегоრაც ониმათ хотят.სურთ. Еслиთუკი же получившийმიმღები неარ приобучитასწავლის себяსაკუთარ თავს к прочимსხვა добродетелям,სათნოებებს, упомянутымნახსენებს нами,ჩვენ მიერ, иდა неარ стяжетმოიხვეჭს навыкаჩვევას в них,მათში, тоმაშინ илиანდა лишаетсяჩამოერთმევა полученнойმიღებული благодати,მადლი, или,ანდა, вознесшись,აღყვანილი, ниспадаетემხობა в гордость,სიამაყეში, илиანდა оставаясьმყოფი на низшейდაბალ степени,დონეზე, на которуюრომელზეც взошел,ავიდა, ужеუკვე неარ преуспеваетწარემატება болееმეტად иდა неარ растет.იზრდება. Престоломტასტად иდა покоем,განსასვენებლად, такასე сказать,ვთქვათ, для Святогоწმინდისათვის Духаსულისა служатწარმოადგენს смирение,სიმდაბლე, любовь,სიყვარული, кротостьსიმშვიდე и,და, последовательно,აქედან გამომდინარე, всеყველა святыеწმინდა заповедиმცნება Христовы.ქრისტესი. Итак,ასე რომ, ктоვინც захотелმოესურვებოდეს бы, совокупляяშეაერთოს иდა собираяშეაგროვოს в себеთავის თავში всеყველა добродетелиსათნოება равноთანაბრად и без исключения,გამონაკლისის გარეშეც тщательнымსაგულდაგულო приумножениемგამრავლებით ихმათით достичьმიაღწიოს совершенства,სრულყოფილებას, тотმან во-первыхპირველად даდაე насилуетაიძულოს себя,საკუთარი თავი, какროგორც мыჩვენ ужеუკვე сказали,ვთქვით, иდა постоянноმუდმივად побораяდაამარცხოს упорноеუდრეკი сердце,გული, даდაე тщитсяეცდება представитьწარმოაჩინოს егоიგი покорнымმორჩილად иდა благоугоднымსათნოდ Богу.ღვთისადმი. Употребившийგამომყენებელი во-первыхპირველად такоеასეთი насилиеიძულებისა надსაკუთარ собою,თავზე, иდა все,ყველაფრისა чтоრაც ниარ естьარის в душеსულში противодействующегоსაწინააღმდეგოსი Богуღვთისადმი возвративший,დამბრუნებლისა, какისე быთითქოს укрощенногоმოთვინიერებულისა дикогоველური зверя,ნადირისა, в покорностьმორჩილად повелениямბრძანებათა Божиим,ღვთისა, в повиновениеმორჩილად направлениюმიმართულებისა истинного,ჭეშმარიტისა, святогоწმინდისა учения,სწავლებისა, благоустроившийკეთილმომწყობელი такимასეთ образомნაირად своюთავისი душу,სულისა, еслиთუკი будет молитьсяილოცებს Богуღვთისადმი иდა проситьითხოვს Бога,ღვთისაგან, чтобრათა Богღმერთმა даровалმიანიჭოს преуспеяниеწარმატება начинаниямწამოწყებებს его,მისსას, тоმაშინ получитმიიღებს вкупеერთად всеყველაფერს просимое;თხოვნილს; человеколюбивейшийუკაცთმოყვარესი Богღმერთი предоставитმისცემს емуმას всеყველაფერს во всеобилии,სრული სიჭარბით, чтобრათა дарნიჭი молитвыლოცვისა в немმასში возросგაიზარდოს иდა процвел,გაყვავდეს, будучи услажденდამტკბარი Святымწმინდა Духом”სულით“ 303 . “Впрочем„თუმც знай,იცოდე, чтоრომ во многомბევრ трудеშრომაშI иდა в потеოფლში лицаსახისა твоегоშენისა воспримешьაითვისებ утраченноеდაკარგულ сокровищеსაგანძურს твое,შენსას, потомуიმიტომ чтоრომ беструдноеუშრომელი получениеმიღება благаსიკეთისა несообразноშეუსაბამოა с твоеюშენს пользою.სარგებელთან. Полученноеმიღებული без трудаუშრომლად тыშენ потерял,დაკარგე, иდა предалგადაეცი врагуმტერს наследиеმემკვიდრეობა твое”შენი“ 304 .

Ученикმოწაფე . Когдаროდესაც яმე молюсь,ვლოცულობ, тоმაშინ умуგონებას моемуჩემსას представляетсяწარმოუდგება множествоმრავალი мечтанийოცნება иდა помыслов,გულისთქმა, неარ допускающихდამშვებნი чистоსუფთად молиться:მელოცა: неარ можетშეიძლება лиკი возникнутьწარმოიშვას из этогоაქედან прелестьხიბლი илиანდა какойროგორიღაც другойსხვა вредზიანი для меня.ჩემთვის.

Старецბერი . Множествуბევრი помысловგულისთქმა иდა мечтанийოცნებები естественноბუნებრივია возникатьწარმოიშვას из падшегоდაცემული естества.ბუნებისაგან. Дажеთვით свойственноთვისობრივია молитвеლოცვისათვისაც открыватьგახსნას в падшемდაცემულ естествеბუნებაში сокровенныеდაფარული признакиნიშნები паденияდაცემულობისა егоმისი иდა впечатления,შთაბეჭდილება, произведенныеწარმოშობილი произвольнымиთვითნებური согрешениямиშეცოდებებით 305 . Такжеასევე диавол,ეშმაკიც, зная,იცის რა, какоеროგორი великоеდიდი благоსიკეთეა молитва,ლოცვა, стараетсяცდილობს во времяდროს ееმისი возмутитьაღაშფოთოს подвижникаმოღვაწე греховными,ცოდვისმიერი, суетнымиფუჭი помысламиგულისთქმებით иდა мечтаниями,ოცნებებით, чтобრათა отвратитьააცილოს егоმას от молитвыლოცვა илиანდა молитвуლოცვა сделатьგახადოს бесплодноюუნაყოფო 306 . Из средыგარემოდან помыслов,გულისთქმებისა, мечтанийოცნებებისა иდა ощущенийშეგრძნებებისა греховных,ცოდვისმიერისა, из средыგარემოდან этогоამ порабощенияდამონებულობისა иდა плинфоделанияაგურის კეთებისა нашего,ჩვენისა, темმით сильнееუფრო ძლიერად возопиемშევღაღადოთ иდა будем вопитьვიღაღადოთ молитвоюლოცვით ко Господу,უფლისადმი, подобноმსგავსად израильтянам,ისრაელიანებისა «возстенавшим...„მგოდებელთა... от делსაქმეებისაგან иდა возопившим.შემღაღადებელთა. Иდა взыде,მიიწია, говоритამბობს Писание,წერილი вопльღაღადებაჲ ихმათი кწინაშე Богуღმრთისა от дел. Иდა услышаშეისმინა Бог стенаниеსულთქუმანი их»მათნი“ ( Исх.2:23–24გამ. 2:23-24 ).

Общееსაერთო правилоკანონი борьбыბრძოლისა с греховнымиცოდვისმიერ начинаниямиწამოწყებებთან заключаетсяმდგომარეობს в том,იმაში, чтобრომ отвергатьგანვაგდოთ грехცოდვა при самомთავად появленииდასაწყისში его,მისა, убиватьმოვკლათ таинственныхსაიდუმლო вавилонянბაბილონელები доколеსანამ ониისინი младенцыჩვილები არიან ( Пс.136:9ფს. 136:9 ). “Разумноგონივრად борющийся,მებრძოლი, сказалთქვა преподобныйღირსმა Нилნილოს Сорскийსორელმა , отражаетიგერიებს матерьდედას злогоამ мысленногоაზრობრივი сонмища,საკრებულოსი, тоესე есть,იგი, первоеპირველ прикосновениеშეხებას лукавыхმზაკვარი мыслейაზრებისა к умуგონებასთან его.მისი. Отразившийმომგერიებელმა этоამ первоеპირველი прикосновение,შეხებისა, разомერთიანად отразилმოიგერია и всеყველა последующееშემდგომი за нимმისი მომდევნოც сонмищеსაკრებულოც лукавыхმზაკვარი мыслей”აზრებისა“ 307 . Еслиთუკი же грех,ცოდვა, по причине предварившегоწინმსწრები порабощенияდამონებულობის გამო емуმისი иდა навыкаჩვევისა к нему,მისდამი, насилуетძალადობს нас,ჩვენზე, тоმაშინ и тогдаმაშინაც неარ должноუნდა уныватьმოვიწყინოთ иდა приходитьმოვიდეთ в расслаблениеმოშვებულობაში иდა отчаяние;სასოწარკვეთაში; должноსაჭიროა врачеватьვუმკურნალოთ невидимыеუხილავ побежденияდამარცხებებს покаянием,სინანულით, иდა пребыватьვიმყოფებოდეთ в подвигеღვაწლში с твердостью,მტკიცედ, мужеством,მამაცად, постоянством.გამუდმებულად. Греховныеცოდვისმიერი иდა суетныеამაო помыслы,გულისთქმები, мечтанияოცნებები иდა ощущенияშეგრძნებები тогдаმაშინ могутშეძლებენ несомненноუეჭველად повредитьგვავნონ нам,ჩვენ, когдаროდესაც мыჩვენ неარ боремсяვიბრძვით с ними,მათთან, когдаროდესაც услаждаемсяვტკბებით ими,მათით, иდა насаждаемვნერგავთ ихმათ в себя.საკუთარ თავში. От произвольногоნებაყოფლობითი содружестваმეგობრობისაგან с грехомცოდვასთან иდა от произвольногоნებაყოფლობითი общенияურთიერთობისა с духамиსულებთან отверженнымиუარყოფილებისა зарождаютсяიშვება иდა укрепляютсяმტკიცდება страсти,ვნებები, можетშესაძლოა вкрастьсяშემოიპაროს в душуსულში неприметнымშეუმჩნევლად образом прелесть.ხიბლი. Когдаროდესაც жеკი мыჩვენ противимсяვეწინააღმდეგებით греховнымცოდვისმიერ помыслам,გულისთქმებს, мечтамოცნებებს иდა ощущениям,შეგრძნებებს, тогдаროდესაც самаяთავად борьбаბრძოლას с нимиმათთან доставитმოაქვს намჩვენთვის преуспеяниеწარმატება иდა обогатитგვამდიდრებს насჩვენ деятельнымსაქმიანი разумом.გონებით. Некоторыйრომელიღაც старец,ბერი, преуспевшийწარმატებული в умнойგონიერ молитве,ლოცვაში, спросилეკითხებოდა другогоმეორე инока,მონაზონს, такжеასევე занимавшегосяდაკავებულს ею:მისით: “Кто„ვინ обучилგასწავლა тебяშენ молитве?”ლოცვა?“ Инокმონაზონი отвечал:პასუხობდა: “Демоны”.„დემონებმა“. Старецბერს улыбнулсяგაეცინა иდა сказал:თქვა: “Какой„როგორი соблазнსაცდური произнесწარმოთქვი тыშენ для незнающихუმეცართათვის дела!საქმისა! однакоმაგრამ скажи,თქვი, какимროგორი образомსახით демоныდემონებმა выучилиშეგასწავლეს тебяშენ молитве?”ლოცვა?“ Инокმონაზონმა отвечал:უპასუხა: “Мне„ჩემზე попущенаდაშვებული былаიყო тяжкаяმძიმე иდა продолжительнаяგახანგრძლივებული браньბრძოლა от лютыхსასტიკი помыслов,გულისთქმებისა, мечтанийოცნებებისა иდა ощущений,შეგრძნებებისა, неარ дававшихმომცემისა мнеჩემთვის покояმოსვენებისა ниარც днем,დღისით, ниარც ночью.ღამით. Яმე истомилсяმოვითენთე иდა исхудалგავხდი неимоверноწარმოუდგენლად от тяжестиსიმძიმისაგან этогоამ неестественногоუჩვეულო состояния.მდგომარეობისა. Угнетенныйდაბეჩავებული натискомზეწოლისაგან духов,სულთა, яმე прибегалმივმართავდი к молитвеლოცვას Иисусовой.იესოსას. Браньბრძოლამ достиглаმიაღწია такойისეთ степени,ხარისხს, чтоრომ привиденияმოჩვენებები начали мелькатьმოჩანდნენ в воздухеჰაერში передწინაშე глазамиთვალთა моимиჩემთა чувственно.შეგრძნებითად Яმე ощущалვგრძნობდი постоянно,მუდმივად, чтоრომ горлоყელი моеჩემი перетянутоმოჭერილია какროგორც быთითქოს веревкой.თოკით, Потом,შემდეგ при действииმოქმედებისას самойთავად брани,ბრძოლისა, яმე началდავიწყე чувствовать,შეგრძნება, чтоრომ молитваლოცვა усиливаетсяძლიერდება иდა надеждаიმედი обновляетсяახლდება в сердцеგულში моем.ჩემსაში. Когдаროდესაც жеკი брань,ბრძოლა, делаясьგახდა легчеმსუბუქი иდა легче,ადვილი, наконецსაბოლოოდ совсемსრულად утихла,მიჩუმდა, внезапноუეცრად появиласьწარმოიშვა молитваლოცვა в сердцеგულში моемჩემსაში самаთავის собою”.თავად.“.

Будем молитьсяვილოცოთ постоянно,მუდმივად, терпеливо,მოთმინებით, настойчиво.დაჟინებით. Бог,ღმერთი, в своеთავის время,დროზე, дастმისცემს благодатную,მადლისმიერ, чистуюსუფთა молитвуლოცვას тому,იმას, ктоვინც молитсяლოცულობს без леностиსიზარმაცის გარეშე иდა постоянноმუდმივად своеюთავისი нечистоюარაწმინდა молитвою,ლოცვით, ктоვინც неარ покидаетტოვებს малодушноსულმოკლედ молитвенногоლოცვით подвига,ღვაწლს, когдаროდესაც молитваლოცვა долгоდიდხანს неარ поддаетсяნებდება ему.მას. Образецნიმუშს успехаწარმატებისა настойчивойდაჟინებული молитвыლოცვისა Иисусовойიესოსი видимვხედავთ в Евангелии.სახარებაში. Когдаროდესაც Господьუფალი выходилგამოდიოდა из Иерихонаიერიქონიდან в сопровожденииთანხლებით учениковმოწაფეებისა иდა народногоერის множества,სიმრავლისა, тогдаმაშინ слепецბრმა Вартимей,ბარტიმეოსმა, сидевшийმჯდარმა приგასწვრივ путиგზისა иდა просившийმთხოვნელმა милостыни,მოწყალებისა узнав,გაიგო რა, чтоრომ Господьუფალი проходитგადის мимо,გვერდით, началდაიწყო кричать:ყვირილი «Сыне„ძეო Давидов,დავითისო, Иисусе,იესუ, помилуйშემიწყალე мя».მე“. Емуმას воспрещалиუკრძალავდნენ кричать,ყვირილს, ноმაგრამ онიგი темმით болееმეტად кричал.ყვიროდა. Последствиемნაყოფად неумолкающегоშეუწყვეტელი крикаყვირილისა былоიყო исцелениеგანკურნება слепцаბრმისა Господомუფლის მიერ ( Мк.10:46–52მკ. 10:46-52 ). Такასე и мыჩვენც будем вопить,ვიღაღადოთ, несмотряმიუხედავად на восстающиеამხედრებული из падшегоდაცემული естестваბუნებისაგან иდა приносимыеმოტანილი диаволомეშმაკისაგან помыслы,გულისთქმებისა, мечтанияოცნებებისა иდა ощущенияშეგრძნებებისა греховные,ცოდვისმიერთა, для воспрепятствованияშესაწინააღმდეგებლად нашемуჩვენი молитвенномуლოცვითი воплю,ღაღადისა, иდა несомненноუთუოდ получимმივიღებთ милость.წყალობას.

Ученикმოწაფე . Какиеროგორია истинныеჭეშმარიტი плодыნაყოფები молитвыლოცვისანი Иисусовой,იესოსი, по которымრომლის მიხედვითაც новоначальныйახალბედა могშეძლებდა бы узнать,გაეგო, чтоრომ онიგი молитсяლოცულობს правильно?სწორად?

Старецბერი . Первоначальныеთავდაპირველნი плодыნაყოფები молитвыლოვისანი заключаютсяმდგომარეობს во вниманииყურადღებაში иდა умилении.ლმობიერებაში. Этиეს плодыნაყოფები являютсяწარმოადგენენ преждеუწინარეს всехყოველთა другихსხვათა от всякойყოველგვარი правильноსწორად совершаемойაღსრულებული молитвы,ლოცვისაგან, преимущественноუპირატესად жеკი от молитвыლოცვისაგან Иисусовой,იესოსი, упражнениеვარჯიშს котороюრომლითაც превышеაღმატებულად псалмопенияფსალმუნთგალობაზე иდა прочегоსხვა молитвословияლოცვის სიტყვიერებისა 308 . От вниманияყურადღებისაგან рождаетсяიშვება умиление,ლმობიერება, аხოლო от умиленияლმობიერებისაგან усугубляетсяღრმავდება внимание.ყურადღება. Ониისინი усиливаются,ძლიერდებიან, рождаяბადებენ რა другერთი друга;მეორეს; ониმათ доставляютმოაქვთ молитвеლოვისათვის глубину,სიღრმე, оживляяაცოცხლებენ постепенноთანდათანობით сердце;გულს; ониმათ доставляютმოაქვთ ейმისთვის чистоту,სისუფთავე, устраняяმოშორებით рассеянностьგაფანტულობისა иდა мечтательность.მეოცნებეობისა. Какროგორც истиннаяჭეშმარიტი молитва,ლოცვა, такისე и вниманиеყურადღებაც иდა умилениеლმობიერებაც сутьარიან дарыნაყოფები Божии.ღვთისანი. Какროგორც желаниеსურვილს стяжатьმოხვეჭისა молитвуლოცვისა мыჩვენ доказываемვადასტურებთ принуждениемიძულებით себяთავისა к ней:მისდამი: такისე и желаниеსურვილს стяжатьმოხვეჭისას внимание,ყურადღებისა, иდა умиление,ლმობიერებისა, доказываемვადასტურებთ понуждениемიძულებით себяთავისა к ним.მათ მიმართ Далееშემდეგ плодомნაყოფად молитвыლოცვისა бываетარის постепенноთანდათანობით расширяющеесяგაფართოებადი зрениеხედვა своихსაკუთარი согрешенийცოდვილობისა иდა своейსაკუთარი греховности,ცოდვილობისა, отчегоრის გამოც усиливаетсяძლიერდება умилениеლმობიერება иდა обращаетсяიქცევა в плач.მგლოვარებად. Плачемმგლოვარებად называетсяიწოდება преизобильноеგადაჭარბებული умиление,ლმობიერება, соединенноеშეერთებული с болезнованиемმტკივნეულობასთან сердцаგულისა сокрушенногоშემუსვრილისა иდა смиренного,მდაბლისა, действующееმოქმედი из глубиныსიღრმიდან сердцаგულისა иდა объемлющееმომცველი душу.სულისა. Потомშემდეგ являютсяცხადდება ощущенияშეგრძნება присутствияთანამყოფობისა Божия,ღვთისა, живоеცოცხალი воспоминаниеხსოვნა смерти,სიკვდილისა, страхშიში судаსამსჯავროსი иდა осуждения.გასამართლებისა. Всеყველა этиეს плодыნაყოფები молитвыლოცვისანი сопровождаютсяთანხლებულია плачем,მგლოვარებით, и,და, в своеთავის время,დროზე, осеняютсяაღივსებიან тонким,ფაქიზი, святымწმინდა духовнымსილიერი ощущениемშეგრძნებით страхаშიშისა Божия.ღვთისა. Страхშიში Божийღვთისა невозможноშეუძლებელია уподобитьშედარდეს никакомуვერავითარ ощущениюშეგრძნებას плотского,ხორციელი, дажеთვით душевногоსულიერი человека.ადამიანისა. Страхშიში Божийღვთისა ощущениеშეგრძნება совершенноსრულად новое.ახალია. Страхშიში Божийღვთისა действиеქმედებაა Святогоწმინდისა Духа.სულისა. От внушенияშთაგონებისაგან этогоამ чудногоსაოცარისა действияქმედებისა начинаютიწყებს истаяватьდადნობას страсти,ვნებები, умგონება иდა сердцеგული начинаютიწყებს привлекатьсяმიზიდვას к непрерывномуგანუწყვეტელი упражнениюვარჯიშისაკენ молитвою.ლოცვით. По некоторомრომელიღაც преуспеянииწარმატების მიხედვით приходитმოდის ощущениеშეგრძნება тишины,სიჩუმისა, смирения,სიმდაბლისა, любвиსიყვარულისა к Богуღვთისადმი иდა ближнимმოყვასისადმი без различияგანურჩევლად добрыхკეთილთა от злых,ბოროტთაგან, терпенияმოთმინება скорбей,მწუხარებათა, какროგორც попущенийდაშვებათა иდა врачеванийმკურნალობისა Божиих,ღვთისა, в которыхრომლებშიც необходимоაუცილებლად нуждаетсяსაჭიროებს нашаჩვენი греховность.ცოდვილობა. Любовьსიყვარული к Богуღვთისადმი иდა ближним,მოყვასისადმი, являющаясяწარმოჩინებული постепенноთანდათანობით из страхаშიშისაგან Божия,ღვთისა, вполнеსრულად духовна,სულიერია, неизъяснимоგამოუთქმელად свята,წმინდაა, тонка,ფაქიზია, смиренна,მდაბალია, отличаетсяგამოირჩევა отличиемგამორჩეულობით бесконечнымუსასრულოდ от любвиსიყვარულისგან человеческойადამიანურისაგან в обыкновенномჩვეულებრივ состоянииმდგომარეობაში ее,მისა, неარ можетშეიძლება бытьიყოს сравненаშედარებული ниარც с какоюარავითარ любовью,სიყვარულთან, движущейсяმოძრავთან в падшемდაცემულ естестве,ბუნებაში, какროგორც быკი ниარ былаუნდა იყოს этаეს естественнаяბუნებრივი любовьსიყვარული правильноюსწორი иდა священною.წმინდა. Одобряетсяმოიწონება законკანონი естественный,ბუნებრივი, действующийმოქმედი во времени;დროში; ноმაგრამ законკანონი вечный,მარადიული, законკანონი духовныйსულიერი настолькоიმდენად вышеაღმატებულია его,მასზე, насколькоრამდენადაც Святойწმინდა Духსული Божийღვთისა вышеაღმატებულია духаსულზე человеческого.ადამიანურზე. О дальнейшихშემდგომი плодахნაყოფების შესახებ иდა последствияхშედეგებზე моленияლოცვისა святейшимუწმინდესი именемსახელით Господаუფლისა Иисусаიესოსი останавливаюсьვჩერდები говорить:ვისაუბრო: пустьდაე блаженныйნეტარი опытგამოცდილება научитგვასწავლისა имმათ иდა меняმეც иდა других.სხვასაც. Последствияშედეგები иდა плодыნაყოფები этиესენი подробноდაწვრილებით описаныაღწერილია в Добротолюбии,სათნოებათმოყვარეობაში, этомამ превосходном,შესანიშნავ, Боговдохновенномღვთივშთაგონებულ руководствеსახელმძღვანელოში к обучениюსასწავლებლად умнойგონიერი молитвеლოცვისა для преуспевшихწარმატებული иноков,მონაზვნებისა, способныхშემძლებელთა вступитьშეაბიჯონ в пристанищеთავშესაფარში священногоწმინდისა безмолвияგანმხოლოვებისა иდა бесстрастия.უვნებებისა. Признаваяმივიჩნევ რა и себя,თავსაც, иდა тебяშენც новоначальнымиახალბედებად в духовномსულიერ подвиге,ღვაწლში, имеюმაქვს преимущественноუპირატესად в виду,თვალთახედვაში, при изложенииგადმოცემისას правильныхსწორი понятийწარმოდგენისა о упражненииვარჯიშზე молитвоюლოცვით Иисусовою,იესოსით, потребностьსაჭიროება новоначальных,ახალბედათა, потребностьმოთხოვნილება большинства.უმრავლესობისა. “Стяжи„მოიხვეჭე плач,მგლოვარება, сказалиთქვეს Отцы,მამებმა, иდა онიგი научитგასწავლის тебяშენ всему”ყველაფერს“ 309 . Восплачемვიგლოვოთ иდა будемდაე постоянноმუდმივად плакатьვგლოვობდეთ предწინაშე Богом.ღვთისა. Божиеღვთისა не можетშეუძლებელია придтиმოვიდეს иначе,სხვაგვარად, какთუ არა по благоволениюწყალობით Божию,ღვთისა, иდა приходитმოდის оноიგი в характереხასიათში духовном,სულიერში, в характереხასიათში новом,ახალში, в такомისეთ характере,ხასიათში, о которомრომელზეც мыჩვენ неარ можемშეგვიძლია составитьშევიქმნათ себе никакогоარავითარი понятияწარმოდგენა в нашемჩვენს состоянииმდგომარეობაში плотском,ხორციელში, душевном,სულიერში, ветхом,ძველში, страстномვნებიანში 310

Достойноღირსია особенногоგანსაკუთრებული замечанияშენიშვნისა тоის мнениеაზრი о себе,საკუთარი თავის შესახებ котороеრომელიც насаждаетсяდაინერგება правильноюსწორი молитвоюლოცვით Иисусовоюიესოსით в делателеმოქმედში ее.მისი. Иеромонахმღვდელმონაზონმა Серафимსერაფიმე Саровскийსაროველმა достигმიაღწია в нейმასში величайшегоუდიდეს преуспеяния.წარმატებას. Однаждыერთხელ настоятельწინამძღვარმა прислалგაგზავნა к немуმასთან монаха,მონაზონი, которомуრომელიც благословилაკურთხა начатьდაეწყო пустынножитие,მეუდაბნეობა, с тем,იმიტომ чтобრომ отецმამა Серафимსერაფიმეს наставилდაემოძღვრა этогоეს монахаმონაზონი пустынножитиюმეუდაბნეობისათვის столько,იმდენად, сколькоრამდენადაც самთავად знаетიცის этотეს многотрудныйმრავალ ძნელი образსახე иноческогоსამონაზვნო жительства.ცხოვრებისა. Отецმამა Серафим,სერაფიმემ, принявმიიღო инокаმონაზონი оченьძალიან приветливо,ალერსიანად, отвечал:უპასუხა: “И„და самთავად яმე ничегоარაფერი не знаю”.ვიცი“. При этомამასთან онმან повторилგაუმეორა инокуმონაზონს словаსიტყვები Спасителяმხსნელისა о смиренииსიმდაბლის შესახებ ( Мф.11:29მთ. 11:29 ) иდა объяснениеგანმარტება ихმათი святымწმინდა Иоанномიოანე Лествичникомკიბისაღმწერელის მიერ чрезმეშვეობით действиеქმედებისა сердечнойგულისმიერი молитвыლოცვისა Иисусовойიესოსი 311 . Рассказывалиმიყვებოდნენ мнеმე следующееშემდეგ о некоторомრომელიღაც делателеმოქმედზე молитвы.ლოცვისაზე. Онიგი былიყო приглашенმიწვეული благотворителямиქველმოქმედების მიერ монастыряმონასტრისა в губернскийგუბერნის город.ქალაქში. Посещаяმოინახულა რა их,ისინი, инокმონაზონი постоянноგამუდმებით затруднялся,წვალობდა, неვერ находя,პოულობდა, чтоრა говоритьელაპარაკა с ними.მათთან. Однаждыერთხელ былიყო онიგი у весьмаსაკმაოდ благочестивогоღვთისმოსავ христолюбца.ქრისტესმოყვარულთან. Этотეს спросилეკითხებოდა монаха:მონაზონს: “Отчего„რის გამო нынеახლა нетარ არიან беснующихся?”ეშმაკეულნი?“ “Как„როგორ нет?არა? отвечалპასუხობდა монах,მონაზონი, ихისინი много”.ბევრია“. “Да„და гдеსად ж они?”არიან?“ возразилშეეპასუხა христолюбец.ქრისტესმოყვარე. Монахმონაზონმა отвечал:უპასუხა “Во-первых,„პირველად, вотაი я”.მე“. “Полноте!„სავსებით! чтоრას вы говорите!”ლაპარაკობთ!“ воскликнулწამოიძახა хозяин,მასპინძელმა, посмотревშეხედა რა на монахаმონაზონს с дикоюველური улыбкою,სიცილით, в которойრომელშიც выражалисьგამოიხატებოდა и недоумениеგაოცებაც иდა ужас.თავზარიც. “Будьте„იყავით уверены...”დარწმუნებულნი...“ хотелუნდოდა было продолжать,გაეგრძელებინა, монах.მონაზონს. “Полноте,„კმარა, полноте!”კმარა!“ прервалშეაწყვეტინა хозяин,მასპინძელმა, иდა началდაიწყო речьსაუბარი с другимиსხვებთან о другом,სხვა რამეზე аხოლო монахმონაზონი замолчал.დადუმდა. «Слово„სიტყვაჲ იგი крестноеჯუარისაჲ иდა самоотвержениеთვითუარყოფა юродствоსიცოფე есть»არს“ ( 1Кор.1:181კორ. 1:18 ) для непонимающихუმეცართათვის действияმოქმედებისა иდა силыძალებისა их.მათი. Кто,ვინც, неარ знающийმცოდნე молитвенногоლოცვითი плачаმგლოვარებისა иდა техიმ таинств,საიდუმლოთა, которыеრომლებსაც онიგი открывает,განაცხადებს, пойметგაიგებს слова,სიტყვებს, исшедшиеგამომავალთ из глубиныსიღრმიდან плача?მგლოვარებისა? Достигшийმიმღწევი самовоззренияთვითშშშფასებისა посредствомსაშუალებით духовногоსულიერი подвигаღვაწლისა видитხედავს себяთავის თავს окованнымშებოჭილად страстями,ვნებებით, видитხედავს действующихმოქმედთ в себеთავის თავში иდა собоюთავისი თავით духовსულთა отверженных.განდევნილთა. Братძმა вопросилშეეკითხა Пименаპიმენ Великогоდიდს : “Как„როგორ долженუნდა жительствоватьცხოვრობდეს безмолвник?”განმხოლოვებული?“ Великийდიდმა отвечал:უპასუხა: “Я„მე вижуვხედავ себяჩემს თავს подобнымმსგავსად человеку,ადამიანისა, погрязшемуჩაფლულისა в болотеჭაობშI по шею,ყელამდე, с бременемტვირთით на шее,ყელზე, иდა вопиюშევღაღადებ к Богу:ღმერთს: помилуйშემიწყალე меня”მე“ 312 . Этотესა святой,წმინდანი, наученныйდამსწავლელი плачемმგლოვარებისა глубочайшему,უღრმესისა, непостижимомуმიუწვდომელი смиренномудрию,სიმდაბლისა, говаривалეუბნებოდა сожительствовавшимთანამცხოვრებ емуმისდამი братиям:ძმებს: “Поверьте„დამიჯერეთ: мне: кудаსადაც ввергнутჩააგდებენ диавола,სატანას, тудаიქ ввергнутჩამაგდებენ и меня”მეც“ 313 . Воспоминаниемგახსენებით о совершенномსრულყოფილისა иноке,მონაზვნისა, о Пименеპიმენისა Великомდიდისა , заключимდავასრულოთ нашуჩვენი беседуსაუბარი о молитвеლოცვის შესახებ Иисусовой.იესოსი.

Ученикმოწაფე . Моеჩემს сердцеგულს жаждетსწყურია слышания:მოსმენა; скажиთქვი ещеკიდევ что-нибудь.რაიმე.

Старецბერი . Оченьძალიან полезноსასარგებლოა для упражняющегосяმოვარჯიშესათვის молитвоюლოცვით иметьიქონიოს в келииკელიაში иконыხატები Спасителяმხსნელისა иდა Божиейღვთის Матери,დედისა, довольноსაკმაოდ значительногоმნიშვნელოვანი размера.ზომისა. По временамდროდადრო можноშესაძლოა обращатьсяმიმართოს при молитвеლოცვისას к иконам,ხატებს, какროგორც быთითქოს к самимთავად присутствующимთანამყოფი тутაქ Господуუფლისადმი иდა Божиейღვთის Матери.დედისა. Ощущениеშეგრძნება присутствияთანამყოფობისა Божияღვთისა в келииკელიაში можетშესაძლებელია сделатьсяგახდეს обычным.ჩვეული. При такомასეთი постоянномმუდმივი ощущенииგანცდისას мыჩვენ будем пребыватьვიმყოფებოდეთ უნდა в келииკელიაში со страхомშიშით Божиим,ღვთისა, какროგორც быთითქოს постоянноმუდმივად под взорамиმზერათა ქვეშ Бога.ღვთისა. Точно:ზუსტად: мыჩვენ находимсяვიმყოფებით всегдаყოველთვის в присутствииთანამყოფობაში Бога,ღმერთთან. потомуიმიტომ чтоრომ Онიგი вездесущ,ყველგანმყოფია, находимсяვიმყოფებით всегдаყოველთვის под взорамиმზერათა ქვეშ Бога,ღვთისა, потомуიმიტომ чтоრომ Онიგი всеყველაფერს иდა всюдуყველგან видит.ხედავს. Славаდიდება всемилосердомуსრულად მოწყალე Господу,უფალს, видящемуმხედველს нашуჩვენი греховностьცოდვილობისა иდა согрешения,შეცოდებისა, долготерпеливоმრავალმთმენად ожидающемуმომლოდინეს нашегоჩვენი покаяния,სინანულისა, даровавшемуმომნიჭებელისა намჩვენთვის неარა толькоმხოლოდ дозволение,დაშვებისა, ноარამედ иკიდეც заповедьმცნებისა умолятьშევთხოვდეთ Егоმას о помиловании.შეწყალებას.

Воспользуемсяგამოვიყენოთ неизреченноюგამოუთქმელი милостьюგულმოწყალება Божиеюღვთისა к нам!ჩვენდამი! примемმივიღოთ ееიგი с величайшимუდიდესი благоговением,მოწიწებით, с величайшеюუდიდესი благодарностью!მადლიერებით! возделаемგავხადოთ ееიგი во спасениеმხსნელი нашеჩვენი с величайшимუდიდესი усердием,სიბეჯითით, с величайшеюუდიდესი тщательностью!გულმოდგინებით! Милостьმოწყალება даруетсяმოიცემა Богомღვთისგან во всемმთელი обилии,სიუხვით, ноმაგრამ принятьმიღება ееმისი илиანდა отвергнуть,უარყოფა, принятьმიღება ееმისი от всейმთელი душиსულით илиანდა с двоедушием,ორგულებით, предоставляетсяმიინდობა на произволნებაზე каждогоყოველი человека.ადამიანისა. «Чадо!„შვილო! от юностиსიყრმიდან твоеяშენი избериაირჩიე наказание,სასჯელი, иდა дажеთვით до сединჭაღარებამდე обрящешиმიიპოვებ премудрость.სიბრძნეს. Якожеროგორც оряй иდა сеяйმთესველი приступиმიეახლე к ней,მას, иდა ждиელოდე благихკეთილ плодовნაყოფებს ея:მისსას: в деланииსაწმიანობაში бо еяმისა малоმცირედ потрудишися,გაირჯები, иდა скороმალე будеши ястиიგემებ плодыნაყოფებს ея»მისსას“ ( Сир.6:18–20ეკლ. 6:18-20 ). «В заутрииდილას сейთესე семяთესლი твое,შენი, иდა в вечерსაღამოს даდაე неარ оставитმოუსწროს рукаხელს твоя»შენსას“ ( Еккл.11:6ეკლ. 11:6 ). 314 . «Исповедайтеся„აუარებდით Господевиუფალსა иდა призывайтеხადოდეთ имяსახელსა Его...მისსა... Взыщитеმოიძიეთ Господаუფალი иდა утвердитеся:განძლიერდით взыщитеდა ეძიებდით лицаპირსა Егоმისსა выну»მარადის“ ( Пс.104:1, 4ფს. 104:1:4 ). Этимиამ словамиსიტყვებით Священноеწმინდა Писаниеწერილი научаетგვასწავლის нас,ჩვენ, чтоრომ подвигღვაწლი служенияმსახურებისა Богу,ღვთისა, подвигღვაწლი молитвы,ლოცვისა, долженუნდა бытьიყოს совершаемაღსრულებული от всейმთელი души,სულიდან, постоянноმუდმივად иდა непрерывно.განუწყვეტლად. Скорбиმწუხარებები внешниеგარეგანნი иდა внутренние,შინაგანნი, долженствующиеჯერარსნი непременноაუცილებლად повстречатьсяშეგვხვდნენ на поприщеასპარეზზე этогоამ подвига,ღვაწლისა, подобаетშეშვენის преодолеватьგადავლახოთ верою,რწმენით, мужеством,სიმამაცით, смирением,სიმდაბლით, терпениемმოთმინებით иდა долготерпением,მრავლისმთმენლობით, врачуяმკურნალობით покаяниемსინანულით уклоненияგადახვევებისა иდა увлечения.გატაცებებისა. И оставлениеმიტოვებაც молитвенногоლოცვითი подвига,ღვაწლისა, иდა промежуткиშუალედები на немმასზე крайнеუკიდურესაც опасны.საშიშია. Лучшеუმჯობესია неარ начинатьდაწყება этогоამ подвига,ღვაწლისა, нежели,ვიდრე, начавши,დაწყებულის оставить.მიტოვება. Душуსული подвижника,მოღვაწისა, оставившегоმიმტოვებლისა предпринятоеწამოწყებული имმის მიერ упражнениеვარჯიშისა в молитвеლოცვაში Иисусовой,იესოსაში, можноშესაძლოა уподобитьშედარდეს землеმიწას обработаннойდამუშავებულს иდა удобренной,განოყიერებულს, ноმაგრამ впоследствииშემდეგში заброшенной;მიტოვებულს; на такойასეთ землеმიწაზე с необыкновенноюარაჩვეულებრივი силоюძალით вырастаютიზრდებიან плевелы,ღვარძლები, пускаютგაიდგავენ глубокиеღრმა корни,ფესვებს, получаютიღებენ особеннуюგანსაკუთრებულ дебелость.დონდროხობას. В душу,სულში, отрекшуюсяუარმყოფელში от блаженногоმადლისმიერი союзаკავშირისა с молитвою,ლოცვასთან, оставившуюმიმტოვებელში молитвуლოცვისა иდა оставленнуюმიტოვებულში молитвою,ლოცვისაგან, вторгаютсяშემოიჭრებიან страстиვნებები бурнымბობოქარი потоком,ნაკადით, наводняютწალეკავენ ее.მას. Страстиვნებები стяжаваютიხვეჭენ особеннуюგანსაკუთრებულ властьხელისუფლებას над такоюასეთ душою,სულზე, особеннуюგანსაკუთრებულ твердостьსიმტკიცეს иდა прочность,სიმყარეს, запечатлеваютсяაღიბეჭდებიან ожесточениемგასასტიკებით иდა мертвостьюსიმკვდარით сердца,გულისა, неверием.ურწმუნოებით. Возвращаютсяბრუნდებიან в душуსულში демоны,დემონები, изгнанныеგაყრილნი молитвою;ლოცვით; разъяренныеგააფთრებულნი предшествовавшимწინმძღოლი изгнанием,გაძევებით, возвращаютсяბრუნდებიან ониისინი с большимდიდი неистовствомგაშმაგებით иდა в большемდიდი числе.რაოდენობით. «Последняя„უკუანაჲსკნელი человекуკაცისაჲ томуმის бывают горшеუძჳრეს первых»პირველისა“ ( Мф.12:45მთ. 12:45 ), по определениюგანსაზღვრების მიხედვით Евангелияსახარებისა состояниеმდგომარეობა подвергшегосяგანმცდელისა владычествуგამგებლობისა страстейვნებათა иდა демоновდემონთა послеშემდგომად избавленияთავის დახსნისა от нихმათგან при посредствеმეოხებით истиннойჭეშმარიტი молитвыლოცვისა несравненноშეუდარებლად бедственнее,უფრო დამღუპველია, нежелиვიდრე состояниеმდგომარეობა того,იმისა, ктоვინც неარ покушалсяშეეცადა свергнутьშამოეგდო с себяთავიდან игоუღელი греховное,ცოდვისა, ктоვისაც мечаმახვილი молитвыლოვისა неარ вынималამოუღია из ноженქარქაშიდან его.მისი. Вредზიანი от промежутковშუალედებისაგან илиანდა от периодическогоპერიოდული оставленияმიტოვებისა молитвенногоლოცვითი подвигаღვაწლისა подобенმსგავსია вреду,ზიანისა, происходящемуწარმოშობილისა от совершенногоსრული оставления;მიტოვებისაგან; вредზიანი этотეს темმით значительнее,მნიშვნელოვანია, чемრაც უფრო промежутокშუალედი продолжительнее.უფრო ხანგრძლივია. Во время "сна"„ძილის დროს“ подвижников,მოღვაწეთა, тоესე есть,იგი, во время нераденияდაუდევრობის დროს ихმათი о молитве,ლოცვის თაობაზე, «приходит„მოდის враг»,მტერი“, невидимыйუხილავი чувственнымиშეგრძნებითი очами,თვალებით, непримеченныйშეუმჩნეველი подвижниками,მოღვაწეების მიერ, попустившимиდამშვებებისა себеთავისა увлечениеგატაცებისადმი иდა рассеянность,გაფანტულობისა, «насевает„თესავს плевелыღვარძლს посредеშორის пшеницы»იფქლისა“ ( Мф.13:25მთ. 13:25 ). Сеятельმთესველი плевеловღვარძლისა оченьძალიან опытен,გამოცდილია, коварен,ცბიერი, исполненაღსავსე злобы:ბოროტებით: легкоმარტივია емуმისთვის посеятьდათესოს плевелღვარძლი самыйძალიან злокачественный,მავნეთვისებიანი, ничтожныйუმნიშვნელო по наружностиგარეგნულად в началеსაწყისში своем,თავისა, ноმაგრამ впоследствииშედეგად обхватывающийშემომვლებელი иდა перепутывающийდამხლართავი многочисленнымиმრავალრიცხოვანი отпрыскамиამონაყარებით всюმთელი душу.სულისა. «Иже„ვინც нестьარაა со Мною,ჩემთან, сказалთქვა Спаситель,მხსნელმა, на Мяჩემს წინააღმდეგ есть,არის, иდა ижеვინც неარ собираетჰკრებს со Мною,ჩემთან, расточает»ფლანგავს“ ( Лк.11:23ლკ. 11:23 ). Молитваლოცვა неარ доверяетანდობს себяთავს делателямმოქმედებს двоедушным,ორგულებს, непостоянным;ცვალებადებს; «стропотна естьარის зелоფრიად ненаказанным,დაუსჯელებისთვის иდა неარ пребудетიქნება в нейმასში безумный:უგუნური: якоროგორც каменьქვა искушенияსაცდურისა будетიქნება крепокმყარი на нем,მასზე, иდა неარ замедлитდააყოვნებს отврещиუკუგდებას ея.მისი. Слыши,ისმინე чадо,შვილო, иდა приимиმიიღე волюნება мою,ჩემი иდა неარ отвержиგანაგდო советаრჩევა моего;ჩემი; иდა введиშეიყვანე нозиფეხნი твоиშენნი в оковыბორკილებში ея,მისაში, иდა в гривнуგრივნა еяმისი выюქედზე твою.შენსაზე. Подложиდადე рамо твоеშენი иდა носиატარე ю,იგი. иდა неარ гнушайсяითაკილო узамиხუნდები ея.მისი. Всеюმთელი душоюსულით приступиშეუდექი к ней,მას, иდა всеюმთელი силоюძალით твоеюშენით соблюдиდაიცავი путиგზანი ея.მისი. Изследиგამოიკვლიე иდა взыщи, иდა познанаშეცნობილი тиშენ будетგექნება иდა емся за ню, неარ оставиმიატოვო ея.იგი. Напоследокდასასრულს бо обрящешиმოიპოვებ покойგანსვენებას ея,მისსას, иდა обратитсяგადაიქცევა тебеშენთვის в веселие;სიხარულად; иდა будутიქნება тиშენთვის путиგზენი еяმისნი в покойგანსვენებად крепости,სიმაგრისა, иდა гривныგრივნა еяმისი на одеяниеტანისამოსზე славы»დიდებისა“ ( Сир.6:21–22, 24–30სირ. 6:21-22,24-30 ). Аминь.ამინ.