О молитве^{ლოცვის შესახებ} Иисусовой.^{იესოსი.}

Отдел^{ნაწილი} I. О молитве^{ლოცვის შესახებ} Иисусовой^{იესოსი} вообще^{საერთოდ}

Беседа^{საუბარი} старца^{ბერისა} с учеником^{მოწაფეებთან 126} .

Ученик^{მოწაფე} . Можно^{შეიძლება} ли^კი всем^{ყველა} братиям^{ძმებისათვის} в монастыре^{მონასტერში} заниматься^{დაკავდნენ} молитвою^{ლოცვით} Иисусовою?^{იესოსით?}

Старец^ბერი . Не^არა только^{მხოლოდ} можно,^{შეიძლება} но^{არამედ} и^{კიდევაც} должно.^{აუცილებელია} При пострижении^{აღკვეცისას} в монашество,^{მონაზვნად,} когда^{როდესაც} новопостриженному^{ახალაღკვეცილს} вручаются^{გადაეცემა} четки,^{ფსკვნილი,} называемые^{წოდებული} при этом^{ამასთან} мечом^{ხმლად} духовным,^{სულიერად,} завещавается^{ეანდერძება} ему^მას непрестанное,^{მოუკლებელი,} деннонощное^{სადღეღამისო} моление^{ლოცვა} молитвою^{ლოცვით} Иисусовою^{იესოსით 127} . Следовательно^{მაშასადამე} упражнение^{ვარჯიში} в молитве^{ლოცვაში} Иисусовой^{იესოსაში} есть^არის обет^{აღთქმა} монаха.^{მონაზვნისა.} Исполнение^{აღსრულება} обета^{აღთქმისა} есть^არის обязанность,^{მოვალეობა} от которой^{რომელიც} нет возможности^{შეუძლებელია} отречься.^{უარყო.}

Мне^მე сказывали^{მეუბნებოდნენ} старые^{მოხუცი} монахи,^{მონაზვნები,} что^რომ еще^{ჯერ კიდევ} в начале^{დასაწყისში} нынешнего^{აწინდელი} столетия^{ათასწლეულისა} в Саровской^{საროვის} пустыни,^{უდაბნოში} вероятно^{ალბათ} и в других^სხვა благоустроенных^{კეთილმოწყობილ} Российских^{რუსულ} монастырях,^{მონასტერებშიც} всякому^{ყველა} поступавшему^{მიმსვლელს} в монастырь^{მონასტერში} немедленно^{დაუყოვნებლივ} преподавалась^{შეესწავლებოდა} молитва^{ლოცვა} Иисусова.^{იესოსი.} Блаженный^{ნეტარი} старец^ბერი Серафим,^{სერაფიმე,} подвизавшийся^{მოღვაწე} в этой^ამ пустыни^{უდაბნოში} и^და достигший^{მიმღწევი} великого^დიდ преуспеяния^{წარმატებას} в молитве,^{ლოცვაში,} постоянно^{გამუდმებით} советовал^{ურჩევდა} всем^{ყველა} инокам^{მონაზონს} проводить^{გაეტარებინა} внимательную^{ყურადღებიანი} жизнь^{ცხოვრება} и^და заниматься^{დაკავებულიყვნენ} Иисусовою^{იესოს} молитвою^{ლოცვით 128} . Посетил^{მოინახულა} его^იგი некоторый^{რომელიღაც} юноша,^{ახალგაზრდამ} окончивший^{დამამთავრებელმა} курс^{კურსისა} учения^{სწავლებისა} в духовной^{სასულიერო} семинарии,^{სემინარიაში,} и^და открыл^{გაუმხილა} старцу^ბერს о намерении^{განზრახვის შესახებ} своем^{საკუთარისა} вступить^{გამხდარიყო} в монашество.^{მონაზონი.} Старец^{ბერმა} преподал^{მიაწოდა} юноше^{ახალგაზრდას} душеспасительнейшие^{სულის გადამრჩენელი} наставления.^{დარიგებები.} В числе их^{მათ რიცხვში} было^იყო завещание^{ანდერძი} обучаться^{შეესწავლა} молитве^{ლოცვა} Иисусовой.^{იესოსი.} Говоря^{საუბრისას} о ней,^{მასზე,} старец^{ბერმა} присовокупил:^{დაუმატა:} “Одна^{მხოლოდ} внешняя^{გარეგნული} молитва^{ლოცვა} недостаточна.^{არასაკმარისია.} Бог^{ღმერთი} внимает^{უსმენს} уму,^{გონებას,} а^ხოლო потому^{ამიტომ} те^ის монахи,^{მონაზვნები,} которые^{რომლებიც} не^არ соединяют^{უერთებენ} внешней^{გარეგან} молитвы^{ლოცვას} со внутреннею,^{შინაგანს,} не^არ суть^{არიან} монахи”^{მონაზვნები“ 129} . Определение^{განსაზღვრება} очень^{ძალიან} верное!^{სწორია!} Монах^{მონაზონი} – значит^{ნიშნავს} уединенный:^{განმარტოებულს:} кто^ვინც не^არ уединился^{განმარტოვებულა} в самом себе,^{საკუთარ თავში,} тот^იგი еще^{ჯერ კიდევ} не^არაა уединен,^{განმარტოებული,} тот^იგი еще^{ჯერ კიდევ} не^არაა монах,^{მონაზონი,} хотя^{თუნდაც} бы и жил^{ცხოვრობდეს კიდეც} в уединеннейшем^{უგანმარტოვებულეს} монастыре.^{მონასტერში.} Ум^{გონება} подвижника,^{მოღვაწისა,} не^არ уединившегося^{განმარტოვებულისა} и^და не^არ заключившегося^{ჩაკეტილისა} в себе,^{საკუთარ თავში,} находится^{იმყოფება} по необходимости^{გარდაუვალად} среди молвы^{საზრუნავებისა} и^და мятежа,^{შფოთთა შორის} производимых^{წარმოშობილთა} бесчисленными^{აურაცხელი} помыслами,^{გულისთქმებისაგან,} имеющими^{მქონეთა} к нему^{მისდამი} всегда^{ყოველთვის} свободный^{თავისუფალი} доступ,^{მისასვლელი,} и^და сам^{თავად} болезненно,^{მტკივნეულად,} без^{გარეშე} всякой^{ყოველგვარი} нужды^{საჭიროებისა} и^და пользы,^{სარგებლობისა,} зловредно^{მავნედ} для себя^{საკუთარი თავისათვის} скитается^{მიედმოედება} по вселенной.^{სამყაროში.} Уединение^{განმარტოვება} человека^{ადამიანისა} в самом^{საკუთარ} себе^{თავში} не^არ может^{შესაძლებელია} совершиться^{აღსრულდეს} иначе,^{სხვაგვარად,} как^{თუ არა} при посредстве^{მეშვეობით} внимательной^{ყურადღებიანი} молитвы,^{ლოცვისა,} преимущественно^{უპირატესად} же^კი при посредстве^{მეშვეობით} внимательной^{ყურადღებიანი} молитвы^{ლოცვისა} Иисусовой.^{იესოსი.}

Ученик^{მოწაფე} . Суждение^{მსჯელობა} старца^{ბერისა} Серафима^{სერაფიმესი} представляется^{წარმომიდგება} мне^მე слишком^{ძალიან} строгим.^{მკაცრად.}

Старец^ბერი . Оно^იგი представляется^{წარმოგიდგება} таким^{ასეთად} только^{მხოლოდ} при поверхностном^{ზედაპირული} взгляде^{შეხედულების მიხედვით} на него;^{მასზე;} оно^იგი представляется^{წარმოგიდგება} таким^{ასეთად} недостаточному^{არასაკმარისი} пониманию^{გაგებისაგან} великих^დიდი духовных^{სულიერი} сокровищ,^{საგანძურებისა,} сокровенных^{დაუნჯებულთა} в христианстве.^{ქრისტიანობაში.} Блаженный^{ნეტარმა} Серафим^{სერაფიმემ} произнес^{წარმოთქვა} не^არა свое^{თავისი} собственное^{საკუთარი} мнение,^{აზრი,} он^მან произнес^{წარმოთქვა} мнение,^{აზრი,} принадлежащее^{კუთვნილი} вообще^{საერთოდ} святым^{წმინდა} отцам,^{მამებისა,} принадлежащее^{კუთვნილი} православной^{მართლმადიდებლური} Церкви.^{ეკლესიისა.} Говорит^{ამბობს} святой^{წმინდა} Исихий^{ისიქი} Иерусалимский^{იერუსალიმელი} : “Отрекшийся^{უარმყოფელმა} от всего^{ყველაფრისა} житейского,^{ყოფითისა,} от жены,^{ცოლისა,} имения^{ქონებისა} и^და тому^ამის подобного,^{მსგავსთა,} соделал^{გახადა} монахом^{მონაზონი} лишь^{მხოლოდ} внешнего^{გარეგანი} человека,^{ადამიანი,} а^ხოლო не^არა и внутреннего,^{შინაგანიც,} который^{რომელიც} – ум.^{გონებაა.} Тот^ისაა – истинный^{ჭეშმარიტი} монах,^{მონაზონი,} кто^ვინც отрекся^{უარყო} от пристрастных^{თვალღებითი} помыслов:^{გულისთქმებისაგან:} удобно^{მარჯვედ} может^{შესძლებს} он^იგი соделать^{გახადოს} монахом^{მონაზონი} и внешнего^{შინაგანი} человека,^{ადამიანიც,} когда^როცა захочет.^{მოისურვებს.} Не^არაა мал^ცოტა подвиг^{ღვაწლი} соделать^{გახადო} монахом^{მონაზონი} внутреннего^{შინაგანი} человека.^{ადამიანი.} Имеется^{არსებობს} ли^კი в современном^{თანამედროვე} поколении^{თაობაში} монах,^{მონაზონი,} совершенно^{სრულყოფილად} избавившийся^{განთავისუფლებული} от пристрастных^{თვალღებითი} помыслов^{გულისთქმებისგან} и^და сподобившийся^{ღირსებული} чистой,^{სუფთა,} невещественной,^{არანივთიერი,} непрестанной^{გამუდმებული} молитвы,^{ლოცვისა,} что^რაც служит признаком^{ნიშანია} внутреннего^{შინაგანი} монаха?”^{მონაზვნისა?“ 130} Преподобный^{ღირსი} Агафон,^{აგათონმა,} инок^{მონაზონმა} Египетского^{ეგვიპტის} Скита,^{სკიტისამ,} будучи^{როდესაც} спрошен,^{შეეკითხნენ,} что^რაა важнее,^{უფრო მნიშვნელოვანი} телесный^{ხორციელი} ли подвиг^{ღვაწლი} или^თუ подвиг^{ღვაწლი} внутренний,^{შინაგანი,} отвечал:^{უპასუხა:} “Человек^{ადამიანი} подобен^{მსგავსია} древу;^{ხისა;} телесный^{ხორციელი} подвиг^{ღვაწლი} подобен^{მსგავსია} листу^{ფოთლისა} древа,^{ხისა,} а^ხოლო внутренний^{შინაგანი} – плоду.^{ნაყოფისა.} Но^{მაგრამ} как^{როგორც} в Писании^{წერილშია} сказано,^{ნათქვამი,} что^რომ «всяко^{ყოველი} древо,^ხე, не^{რომელიც არ} творящее^{გამოიღებს} плода^{კეთილ ნაყოფს} добра, посекается^{მოიჭრება} и^და во огнь^{ცეცხლს} вметается»^{მიეცემა.“} ( Лк.3:9^{ლკ. 3:9} ), то^{მაშინ} из этого^{აქედან} явствует,^{აშკარაა,} что^რომ все^{ყველა} тщание^{ზრუნვა} наше^{ჩვენი} должно^უნდა быть^იყოს о плоде,^{ნაყოფზე,} то^ე. есть^იგი о хранении^{დაცვაზე} ума.^{გონებისა,} Нужно^{საჭიროა} и то,^{ისიც,} чтоб^რომ древо^ხე было^იყოს покрыто^{დაფარული} и^და украшено^{შემკული} листьями,^{ფოთლებით,} чем^{რითიც} изображается^{გამოიხატება} телесный^{ხორციელი} подвиг”^{ღვაწლი“ 131} . “О^ო чудо!^{საოცრება!} – восклицает^{წამოიძახებს} блаженный^{ნეტარი} Никифор^{ნიკიფორე} Афонский,^{ათონელი,} приведши^{მომყვანი} слова^{სიტყვებისა} преподобного^{ღირსი} Агафона^{აგათონისა} в своем^{თავის} сочинении^{ნაწარმოებში} о духовном^{სულიერი} подвиге,^{ღვაწლის შესახებ} – какое^{როგორი} изречение^{გამონათქვამი} произнес^{წარმოთქვა} этот^ამ Святой^{წმინდანმა} против всех,^{ყველას წინააღმდეგ,} не^{ვინც არ} хранящих^{იცავს} ума,^{გონებას,} а^ხოლო уповающих^{იმედს ამყარებს} на одно^{ერთადერთ} телесное^{ხორციელ} делание!^{საქმიანობაზე!} «Всяко^{ყოველი} древо,^ხე, не^{რომელიც არ} творящее^{გამოიღებს} плода^{კეთილ ნაყოფს,} добра», то^ესე есть^იგი блюдения^{დაცვას} ума,^{გონებისას,} а^ხოლო имеющее^{მქონე} один^{ერთადერთი} только^{მხოლოდ} лист,^{ფოთლისა,} то^ესე есть^იგი телесный^{ხორციელი} подвиг,^{ღვაწლისა,} «посекается^{მოიჭრება} и^და во огнь^{ცეცხლს} вметается».^{მიეცემა“.} Страшно,^{საშინელია} Отец,^{მამაო,} твое^შენი изречение!”^{გამონათქვამი!“ 132} .

Хранение^{დაცვა} ума,^{გონებისა,} блюдение^{შენახვა} ума,^{გონებისა,} трезвение,^{სიფხიზლე,} внимание,^{ყურადღება,} умное^{გონიერი} делание,^{საქმიანობა,} умная^{გონიერი} молитва,^{ლოცვა,} это^{ესენია} – различные^{სხვადასხვა} наименования^{დასახელებები} одного^{ერთისა} и^და того^{იმავე} же душевного^{სულიერი} подвига,^{ღვაწლისა,} в различных^{სხვადასხვა} видоизменениях^{სახესხვაობებში} его.^{მისა.} Душевный^{სულიერი} подвиг^{ღვაწლი} переходит,^{გადადის,} в свое^{თავის} время,^{დროზე,} в духовный.^{ღვთივსულიერში.} Духовный^{ღვთივსულიერი} подвиг^{ღვაწლი} есть^არის тот^{იგივე} же душевный,^{სულიერი,} но^{მაგრამ} уже^უკვე осененный^{დაფარული} Божественною^{საღვთო} благодатью.^{მადლით.} Этот^ამ душевный^{სულიერ} или^ანდა духовный^{ღვთივსულიერ} подвиг^{ღვაწლს} Отцы^{მამები} определяют^{განსაზღვრავენ} так:^ასე: “Внимание^{ყურადღება} есть^არის сердечное,^{გულისმიერი,} непрестанное^{გამუდმებული} безмолвие,^{მდუმარება,} всегда^{ყოველთვის} и^და непрерывно^{გამუდმებით} призывающее^{მომხმობი} Христа^{ქრისტე} Иисуса,^{იესოსი,} Сына^ძისა Божия^{ღვთისა} и^და Бога,^{ღვთისა,} дышащее^{მსუნთქავი} Им,^{მისით,} с Ним^{მასთან} мужественно^{მამაცურად} ополчающееся^{გალაშქრებული} против врагов,^{მტრების წინააღმდეგ,} исповедающееся^{აღმსარებელი} Ему,^{მისი,} Единому,^{ერთადერთისა} имеющему^{მქონესი} власть^{ძალაუფლებისა} прощать^{მიუტევოს} грехи”^{ცოდვები“ 133} . Проще^{მარტივად} сказать^{რომ ვთქვათ} – внутренним^{შინაგან} деланием,^{საქმიანობად,} умным,^{გონიერ} душевным^{სულიერ} деланием,^{საქმიანობად,} умною^{გონიერ} молитвою,^{ლოცვად,} трезвением,^{სიფხიზლედ,} хранением^{დაცვად} и^და блюдением^{შენახვად} ума,^{გონებისა,} вниманием^{ყურადღებად} называется^{იწოდება} одно^ერთი и^და то^{იგივე} же: благоговейное,^{მოკრძალებული,} тщательное^{გულმოდგინე} упражнение^{ვარჯიში} в молитве^{ლოცვაში} Иисусовой.^{იესოსაში.} Блаженный^{ნეტარმა} Никифор^{ნიკიფორე} Афонский^{ათონელმა} уподобил^{ამსგავსა} эти^ეს наименования^{დასახელებები} отрезанной^{მოჭრილ} части^{წაწილს} хлеба,^{პურისას,} которая,^{რომელიც,} сообразно^{შესაბამისად} виду^{ფორმისა} ее,^{მისი,} может^{შესაძლოა} быть^იყოს названа^{წოდებული} и куском,^{ნაკვეთადაც,} и ломтем,^{ნატეხადაც,} и^და укрухом^{ნამტვრევადაც 134} . Божественное^{საღვთო} Писание^{წერილი} Ветхого^{ძველი} Завета^{აღთქმისა} законополагает:^{აკანონებს:} «всяцем^{და ყოველი} хранением^{საცოჲ} блюди^{დაიმარხე} твое сердце;^{გულსა შინა,} от сих^{რომლისაგან არიან} бо исходища^{გამოსავალნი} живота»^{ცხორებისანი} ( Притч.4:23^{იგ. 4:23} ). «Внемли^{იგულე} себе,^{თავი შენი,} да^{ნუუკუე} не будет^{იყოს სამე} слово^{დაფარულ სიტყუაჲ} тайно в сердце^{უშჯულოებისაჲ გულსა} твоем^{შინა შენსა“} беззакония» (Второзак.15:9)^{რჯლ, 15:9 135} . Бодрствование^{სიფხიზლე} над сердцем^{გულისა} и^და очищение^{განწმენდა} его^მისი повелевается^{გვევალება} особенно^{განსაკუთრებით} Новым^{ახალი} Заветом.^{აღთქმით.} К этому^{ამისკენაა} направлены^{მიმართულნი} все^{ყველა} заповедания^{მცნებები} Господа.^{უფლისა.} «Очисти^{განწმიდე} прежде,^{პირველად} – говорит^{ამბობს} Господь,^{უფალი,} – внутреннее^{შინაგანი} сткляницы^{იგი სასუმელისაჲ} и^და блюда,^{პაროფსიდისაჲ,} да^{რაჲთა} будет^იყოს и внешнее^{გარეშეცა} их^{იგი მისი} чисто»^{წმიდა“} ( Мф.23:26^{მთ. 23:26} ). Сосудами^{ჭურჭლები} из хрупкого^{მყიფე} стекла^{შუშისა} и^და малоценной^{იაფფასიანი} глины^{თიხისას} Господь^{უფალმა} назвал^{უწოდა} здесь^აქ человеков.^{ადამიანებს.} «Исходящее^{კაცისაგან გამომავალი} от человека, то сквернит^{შეაგინებს} человека:^{კაცსა,} извнутрь^{რამეთუ შინაგან} бо от сердца^{გულისაგან} человеческа^{კაცთაჲსა} помышления злая^{გამოვლენან გულის-სიტყუანი ბოროტნი,} исходят, прелюбодеяния,^{მრუშებანი,} любодеяния,^{სიძვანი,} убийства, татьбы,^{პარვანი, კაცის-კლვანი,} лихоимства,^{ანგაჰრებანი,} обиды,^{და უკეთურებანი,} лукавствия,^{ზაკუვანი,} лесть, студодеяния,^{არაწმიდებანი,} око лукаво,^{თუალ-ბოროტებანი,} хула,^{გმობანი,} гордыня,^{ამპარტავანებანი,} безумство.^{უგუნურებანი.} Вся^{ესე ყოველნი} сия злая^{ბოროტნი} извнутрь^{შინაგან} исходят^{გამოვლენ} и^და сквернят^{შეაგინებენ} человека»^{კაცსა“} ( Мк.7:20–23^{მკ. 7:20-23} ). Святой^{წმინდა} Варсонофий^{ბარსანუფი} Великий^დიდი говорит:^{ამბობს:} “если^თუკი внутреннее^{შინაგანი} делание^{საქმიანობა} с Богом,^{ღმერთთან,} то^ესე есть^იგი осененное^{დაფარული} Божественною^{საღვთო} благодатию,^{მადლით,} не^არ поможет^{უშველის} человеку,^{ადამიანს,} то^{მაშინ} тщетно^{ამაოდ} подвизается^{იღვწის} он^იგი наружным,^{გარეგანით,} то^ესე есть^იგი телесным,^{ხორციელი} подвигом”^{ღვაწლით“ 136} . Святой^{წმინდა} Исаак^{ისააკ} Сирский: “не^არ имеющий^{მქონე} душевного^{სულიერი} делания,^{საქმიანობისა,} лишен^{მოკლებულია} духовных^{სულიერ} дарований”^{ნიჭებს“ 137} . В другом^სხვა слове^{სიტყვაში} этот^ეს великий^დიდი наставник^{მოძღვარი} христианского^{ქრისტიანული} подвижничества^{მოღვაწეობისა} уподобляет^{ამსგავსებს} телесные^{ხორციელ} подвиги,^{ღვაწლებს,} без подвига^{ღვაწლის გარეშე} очищения^{განწმენდისა} ума,^{გონებისა,} ложеснам^{მუცელს} бесплодным^{უნაყოფოს} и^და сосцам^{ძუძუთ} иссохшим:^{გამშრალებს:} “Они,^{ისინი} – сказал^თქვა Святой,^{წმინდანმა,} – не^ვერ могут^{შეძლებენ} приблизиться^{მიუახლოვდნენ} к разуму^{გონებას} Божию”^{ღვთისას“} (Слово^{სიტყა} 58).^58). Святой^{წმინდა} Исихий^{ისიქი} Иерусалимский^{იერუსალიმელი} : “не^არ имеющий^{მქონეს} молитвы,^{ლოცვისას} чистой^{სუფთასი} от помыслов,^{გულისთქმებისაგან} не^არ имеет^აქვს оружия^{იარაღი} для брани:^{ბრძოლისათვის:} говорю^{ვსაუბრობ} о молитве,^{ლოცვაზე,} приснодействующей^{მუდმივმოქმედზე} во внутренности^{შინაგანში} души,^{სულისა,} о молитве,^{ლოცვაზე,} в которой^{რომელშიც} призыванием^{მოხმობით} Христа^{ქრისტესი} поражается^{მარცხდება} и^და опаляется^{შეიწვება} супостат^{მოძულე} ратующий^{მებრძოლი} тайно”^{იდუმალად“ 138} . “Невозможно^{შეუძლებელია} очистить^{განწმენდა} сердце^{გულისა} и^და отогнать^{გაყრა} от него^{მისგან} враждебных^{მტრული} духов^{სულებისა} без частого^{ხშირი} призывания^{მოხმობის გარეშე} Иисуса^იესო Христа”^{ქრისტესი“ 139} . “Как^{როგორც} невозможно^{შეუძლებელია} проводить^{გატარება} земную^{მიწიერი} жизнь^{ცხოვრებისა} без пищи^{საკვებისა} и^და пития,^{სასმლის გარეშე,} так^ისე невозможно^{შეუძლებელია} без хранения^{დაცვის გარეშე} ума^{გონებისა} и^და чистоты^{სისუფთავისა} сердца,^{გულისა,} в чем^{რაშიც} заключается^{მდგომარეობს} трезвение^{სიფხიზლე} и^და что^რაც называется^{იწოდება} трезвением,^{სიფხიზლედ,} достигнуть^{მიღწევა} душе^{სულის მიერ} во что-либо^{რაიმე} духовное,^{სულიერისა,} или^ანდა освободиться^{განთავისუფლება} от мысленного^{აზრობრივი} греха,^{ცოდვისაგან,} хотя^{თუნდაც} бы кто^{ვინმე} страхом^{შიშით} вечных^{მარადიული} мук^{სატანჯველებისა} и^{კიდევაც} понуждал^{აიძულებდეს} себя^{საკუთარ თავს} не^არ согрешать”^{სცოდავდეს“ 140} . “Если^თუკი точно^{ზუსტად} хочешь^{გსურს} постыдить^{შეარცხვინო} стужающие^{შემავიწროვებელი} тебе^შენი помыслы,^{გულისთქმები,} безмолвствовать^{განმხოლოვდე} в душевном^{სულიერ} мире,^{სამყაროში,} свободно^{თავისუფლად} трезвиться^{ფხიზლობდე} (бодрствовать)^{იფხიზლო)} сердцем:^{გონებით:} то^{მაშინ} Иисусова^{იესოს} молитва^{ლოცვა} да^დაე соединится^{შეუერთდეს} с дыханием^{სუნთქვას} твоим,^{შენსას,} – и^და увидишь^{დაინახავ} это^ამას совершающимся^{აღსრულებულს} по прошествии^{გასვლის შემდეგ} немногих^{რამოდენიმე} дней”^{დღისა“ 141} . “Невозможно^{შეუძლებელია} плавание^{ცურვა} кораблю^{გემისა} без воды:^{უწყლოდ:} и^და блюдение^{შენახვა} ума^{გონებისა} не^არ возможет^{შეიძლება} состояться^{შედგეს} без трезвения,^{სიფხიზლის გარეშე,} соединенного^{შეერთებულთან} со смирением^{სიმდაბლესთან} и^და с непрерывающейся^{განუწყვეტელ} молитвою^{ლოცვასთან} Иисусовою”^{იესოსი“ 142} . “Если^თუკი имеешь^{გაქვს} желание^{სურვილი} о Господе^{უფალში} не^არა только^{მხოლოდ} представляться^{თავს აჩვენებდე} монахом^{მონაზვნად} и^და благим,^{კეთილად,} и^და кротким,^{მშვიდად,} и^და постоянно^{მუდმივად} соединенным^{შეერთებულად} с Богом,^{ღმერთთან,} если^თუკი имеешь^{გაქვს} желание^{სურვილი} быть^იყო истинно^{ჭეშმარიტად} таким^{ასეთი} монахом,^{მონაზონი,} всеусильно^{მთელი ძალით} проходи^{გაიარე} добродетель^{სათნოება} внимания,^{ყურადღებისა,} которая^{რომელიც} состоит^{მდგომარეობს} в хранении^{დაცვაში} и^და блюдении^{შენახვაში} ума,^{გონებისა,} в совершении^{აღსრულებაში} сердечного^{გულის} безмолвия,^{მდუმარებისა,} в блаженном^{ნეტარ} состоянии^{მდგომარეობაში} души,^{სულისა} чуждом^{უცხოში} мечтательности,^{მეოცნებეობისა} что^რაც обретается^{მოიპოვება} не^არა во многих”^{მრავალში“ 143} . “Истинно^{ჭეშმარიტად} и^და существенно^{არსებითად} монах^{მონაზონია} – тот,^ის, кто^ვინც исправляет^{აღასრულებს} трезвение;^{სიფხიზლეს;} и^და тот^ის истинно^{ჭეშმარიტად} исправляет^{აღასრულებს} трезвение,^{სიფხიზლეს,} кто^ვინც в сердце^{გულში} – монах^{მონაზონია} (уединенный)”^{განმარტოებულია)“ 144} . Такому^ასეთ учению^{სწავლებას} святых^{წმინდა} Отцов^{მამებისას} служит^{ემსახურება} основанием,^{საფუძვლად,} как^{როგორც} зданию^{შენობას} – краеугольный^{თავსაკიდური} камень,^ქვა, учение^{სწავლება} Самого^{თავად} Господа.^{უფლისა.} «Истиннии^{ჭეშმარიტნი} поклонницы,^{თაყუანის-მცემელნი} – возвестил^{გვაუწყა} Господь,^{უფალმა,} – поклонятся^{თაყუანის-სცემდენ} Отцу^{მამასა} Духом^{სულითა} и^და истиною,^{ჭეშმარიტებითა,} ибо^{რამეთუ} Отец^{მამაჲცა} таковых^{ეგევითართა} ищет^{ეძიებს} поклоняющихся^{თაყუანის-მცემელთა} Ему.^{მისთა.} Дух^სულ есть^არს Бог,^{ღმერთი,} и^და иже кланяется^{თაყუანის-მცემელთა} Ему,^{მისთა} Духом^{სულითა} и^და Истиною^{ჭეშმარიტებითა} достоит^{თანა-აც} кланятися»^{თაყუანის-ცემაჲ.} ( Ин.4:23–24^{ინ. 4:23-24} ).

Помню:^{მახსოვს:} современные^{თანამედროვენი} молодости^{სიყრმისა} моей^{ჩემისანი} некоторые^{რომელნიმე} благочестивые^{ღვთისმოსავნი} миряне,^{ერისკაცნი,} даже^თვით из дворян,^{აზნაურთაგან,} проводившие^{გამტარებელნი} очень^{ძალიან} простую^{უბრალო} жизнь,^{ცხოვრებისა,} занимались^{ეწეოდნენ} Иисусовою^{იესოს} молитвою.^{ლოცვას.} Этот^ეს драгоценный^{ძვირფასი} обычай,^{ჩვეულება,} ныне,^{ახლა,} при общем^{საერთო} ослаблении^{დასუსტებისას} христианства^{ქრისტიანობისა} и^და монашества,^{მონაზვნობისა,} почти^{თითქმის} утратился.^{დაიკარგა.} Моление^{ლოცვა} именем^{სახელით} Господа^{უფლისა} Иисуса^იესო Христа^{ქრისტესი} требует^{მოითხოვს} трезвенной,^{ფხიზელ,} строго^{მკაცრად} нравственной^{ზნეობრივ} жизни,^{ცხოვრებას,} жизни^{ცხოვრებას} странника,^{მოგზაურისას,} требует^{მოითხოვს} оставления^{მიტოვებას} пристрастий,^{თვალღებისა,} а^ხოლო нам^{ჩვენთვის} сделались^{გახდა} нужными^{საჭირონი} рассеянность,^{გაფანტულობა,} обширное^{ფართო} знакомство,^{ნაცნობობა,} удовлетворение^{დაკმაყოფილება} нашим^{ჩვენი} многочисленным^{მრავალრიცხოვანი} прихотям,^{ახირებებისა,} благодетели^{კეთილისმყოფელისა} и^და благодетельницы,^{კეთილისმყოფელისა} «Иисус^იესუ уклонися,^{მიეფარა,} народу^{რამეთუ ერი} сущу^იყო на месте»^{ადგილსა მას.“} ( Ин.5:13^{ინ. 5:13} ).

Ученик^{მოწაფე} . Последствием^{შედეგი} сказанного^{ნათქვამისა} не^არ будет^{იქნება} ли^განა заключение,^{დასკვნა,} что^რომ без упражнения^{ვარჯიშის გარეშე} молитвою^{ლოცვით} Иисусовою^{იესოსით} не^არ получается^{მიიღწევა} спасение?^{გადარჩენა?}

Старец^ბერი . Отцы^{მამები} не^არ говорят^{ამბობენ} этого.^{ამას.} Напротив^{პირიქით} того,^{ამისა,} преподобный^{ღირსი} Нил^{ნილოს} Сорский^{სორელი} , ссылаясь^{დაყრდნობით} на священномученика^{მღვდელმოწამე} Петра^{პეტრე} Дамаскина^{დამასკელზე} , утверждает,^{ამტკიცებს,} что^რომ многие,^{ბევრი,} не^არ достигши^{მიმღწევი} бесстрастия,^{უვნებობისათვის,} сподобились^{ეღირსა} получить^{მიეღო} отпущение^{მიტევება} грехов^{ცოდვათა} и^და спасение^{გადარჩენა 145} . Святой^{წმინდა} Исихий,^{ისიქი,} сказав,^{თქმით,} что^რომ без трезвения^{სიფხიზლის გარეშე} нет^არაა возможности^{შესაძლებელი} избежать^{თავიდან ავირიდოთ} греха^{ცოდვა} «в мыслях»,^{აზრებში“,} назвал^{უწოდა} блаженными^{ნეტარნი} и тех,^{მათაც,} которые^{რომლებიც} воздерживаются^{თავს იკავებენ} от греха^{ცოდვისაგან} «на деле».^{საქმით“.} Он^მან наименовал^{უწოდა} их^{ისინი} насилующими^{მაიძულებელნი} царство^{სასუფევლისა} небесное^{ზეციერისანი 146} . Достижение^{მიღწევა} же^კი бесстрастия,^{უვნებობისა,} освящения^{განწმენდისა} или,^ანდა что^რაც то^{იგივეა,} же, христианского^{ქრისტიანული} совершенства,^{სრულყოფილებისა,} без стяжания^{მოხვეჭვის გარეშე} умной^{გონიერი} молитвы^{ლოცვისა} невозможно,^{შეუძლებელია,} в этом^{ამაში} согласны^{თანახმა არიან} все^{ყველა} Отцы.^{მამები.} Цель^{მიზანი} монашеского^{სამონაზვნო} жительства^{ცხოვრებისა} состоит^{მდგომარეობს} не^არა только^{მხოლოდ} в достижении^{მიღწევაში} спасения,^{გადარჩენისა,} но,^{არამედ,} по преимуществу,^{უპირატესად,} в достижении^{მიღწევაში} христианского совершенства.^{სრულყოფილებისა.} Цель^{მიზანი} эта^ეს предначертана^{წინასწარდასახულია} Господом:^{უფლის მიერ:} «аще^{უკუეთუ} хощеши^{გნებავს, რაჲთა} совершен^სრულ быти,^იყო, – сказал^თქვა Господь,^{უფალმა,} – иди,^{წარვედ,} продаждь^{და განყიდე} имение^{მონაგები} твое,^შენი и^და даждь^მიეც нищим,...^{გლახაკთა...} и^{აღიღე ჯუარი,} гряди^{მოვედ} в след^{და შემომიდეგ} Мене,^მე.“ взем крест» ( Мф.19:21^{მთ. 19:21} ; Мк.10:21^{მკ. 10:21} ). Отцы,^{მამები} сравнивая^{ადარებენ რა} подвиг^{ღვაწლს} молитвы^{ლოცვისას} именем^{სახელით} Господа^{უფლისა} Иисуса^{იესოსი} с прочими^სხვა иноческими^{მონაზვნურ} подвигами,^{ღვაწლებს,} говорят^{ამბობენ} следующее:^{შემდეგს:} “Хотя^თუმც и^{კიდევაც} имеются^{არსებობს} другие^სხვა пути^{გზანი} и^და роды^{სახენი} жительства^{ცხოვრებისა} или,^{ანდა,} если^თუ хочешь^{გნებავს} так^ასე назвать,^{უწოდო,} благие^{კეთილი} делания,^{საქმიანობები,} руководствующие^{მხელმძღვანელები} ко спасению^{გადარჩენისათვის} и^და доставляющие^{მომტანი} его^მისი тем,^{მათთვის,} которые^{რომლებიც} занимаются^{დაკავებულნი არიან} ими;^{მისით;} хотя^{თუმცა} имеются подвиги^{ღვაწლნი} и^და упражнения,^{ვარჯიშნი,} вводящие^{შემყვანნი} в состояние^{მდგომარეობაში} раба^{მონისა} и^და наемника^{დაქირავებულისა} (как^{როგორც} и Спасителем^{მხსნელისაგანაა} сказано:^{ნათქვამი:} «у Отца^{სახლსა მამისა} Моего^{ჩემისასა} обители^{სავანე} многи^{მრავალ} суть»^{არიან“} ( Ин.14:2^{ინ. 14:2} ), но^{მაგრამ} путь^გზა умной^{გონიერი} молитвы^{ლოცვისა} есть^არის путь^გზა царский,^{სამეფო,} избранный.^{რჩეული.} Он^იგი настолько^{იმდენად} возвышеннее^{აღმატებულია} и^და изящнее^{მოხდენილია} всех^{ყველა} других^სხვა подвигов,^{ღვაწლზე,} насколько^{რამდენადაც} душа^სული превосходнее^{აღმატებულია} тела,^{სხეულისა,} он^მას возводит^{აღყავს} из земли^{მიწიდან} и^და пепла^{ნაცრიდან} в усыновление^{ნაშვილებულობაში} Богу^{ღვთისა 147} .

Ученик^{მოწაფე} . Направление^{მიმართულება} современного^{თანამედროვე} монашества,^{მონაზვნობისა,} при котором^{რომლის დროსაც} упражнение^{ვარჯიში} молитвою^{ლოცვით} Иисусовою^{იესოსით} встречается^{გვხვდება} очень^{ძალიან} редко,^{იშვიათად,} может^{შესაძლებელია} ли^კი послужить^{წარმოადგინოს} для меня^{ჩემთვის} извинением^{პატიებად} и^და оправданием,^{გამართლებად,} если^თუკი я^მე не^არ буду заниматься^{დავკავდები} ею?^{მისით?}

Старец^ბერი . Долг^ვალი остается^{რჩება} долгом^{ვალად} и^და обязанность^{მოვალეობა} – обязанностью,^{მოვალეობად,} хотя^თუმც бы число^{რაოდენობა} неисполняющих^{არშემსრულებელთა} еще^უფრო более^{მეტად} умножилось.^{გაიხარდა.} Обет^{აღთქმა} произносится^{წარმოითქმება} всеми.^{ყველასათვის.} Ни^არც множество^{მრავალი} нарушителей^{დამარღვევი} обета,^{აღთქმისა,} ни^არც обычай^{ჩვეულება} нарушения^{დარღვისა} не^არ дают^{იძლევა} законности^{კანონიერებას} нарушению.^{დარღვევისას.} Мало^{ცოტაა} то^ის стадо,^{ფარა,} которому^{რომლისთვისაც} Отец^{მამამ} Небесный^{ზეციერმა} благоволил^{კეთილინება} даровать^{ეჩუქნა} царство^{სასუფეველი} ( Лк.12:32^{ლკ. 12:32} ). Всегда^{ყოველთვის} тесный^{ვიწრო} путь^გზას имеет^{ჰყავს} мало^ცოტა путешественников,^{მგზავრნი,} а^ხოლო широкий^{ფართოს} – много.^{ბევრი.} ( Мф.7:13–14^{მთ. 7:13-14} ). В последние^{უკანასკნელ} времена^ჟამს тесный^{ვიწრო} путь^გზა оставится^{მიიტოვება} почти^{თითქმის} всеми,^{ყველასაგან,} почти^{თითქმის} все^{ყველა} пойдут^წავა по широкому.^{ფართოთი.} Из этого^{აქედან} не^არ следует,^{გამომდინარეობს,} что^რომ широкий^{ფართო} потеряет^{დაკარგავს} свойство^{თვისებას} вводить^{შეიყვანოს} в пагубу,^{დაღუპვაში,} что^რომ тесный^{ვიწრო} сделается^{გახდება} излишним,^{ზედმეტი,} ненужным^{უსარგებლო} для спасения.^{გადარჩენისათვის.} Желающий^{მსურველი} спастись^{გადარჩეს} непременно^{აუცილებლად} должен^უნდა держаться^{დარჩეს} тесного^{ვიწრო} пути,^{გზაზე,} положительно^{გადაჭრით} завещанного^{ნაანდერძებზე} Спасителем.^{მხსნელის მიერ.}

Ученик^{მოწაფე} . Почему^{რატომ} называешь^{უწოდებ} ты^შენ тесным^{ვიწრო} путем^გზას упражнение^{ვარჯიშს} молитвою^{ლოცვით} Иисусовою?^{იესოსით?}

Старец^ბერი . Как^{როგორ} же не^არა тесный^{ვიწრო} путь?^გზა? Тесный^{ვიწრო} путь,^გზა в точном^{ზუსტი} смысле^{მნიშვნელობით} слова!^{სიტყვისა!} Желающий^{მსურველმა} заняться^{დაკავდეს} успешно^{წარმატებით} молитвою^{ლოცვით} Иисусовою^{იესოსით} должен^უნდა оградить^{შემოსაზღვროს} себя^{თავისი თავი} и извне,^{გარედანაც,} и^და внутри^{შიგნიდანაც} поведением^{ყოფაქცევით} самым^{ყველაზე} благоразумным,^{კეთილგონივრულით,} самым^{ყველაზე} осторожным:^{ფრთხილით:} падшее^{დაცემული} естество^{ბუნება} наше^{ჩვენი} готово^{მზადაა} ежечасно^{ყოველდღიურად} изменить^{გვიღალატოს} нам,^ჩვენ предать^{გაგვცეს} нас;^{ჩვენ;} падшие^{დაცემული} духи^{სულები} с особенным^{განსაკუთრებული} неистовством^{გაშმაგებითა} и^და коварством^{ვერაგობით} наветуют^{უტევენ} упражнение^{ვარჯიშს} молитвою^{ლოცვაში} Иисусовою.^{იესოსი.} Нередко^{ხშირად} из ничтожной,^{უმნიშვნელო,} по-видимому,^{როგორც ჩანს,} неосторожности,^{გაუფრთხილებლობისაგან} из небрежности^{დაუდევრობისაგან} и^და самонадеянности^{თვითმოიმედეობისაგან} непримеченных,^{შეუმჩნეველისა,} возникает^{წარმოიშვება} важное^{მნიშვნელოვანი} последствие,^{შედეგი,} имеющее^{მქონე} влияние^{ზეგავლენისა} на жизнь,^{სიცოცხლეზე,} на вечную^{მარადიულ} участь^{ხვედრზე} подвижника,^{მოღვაწისა,} – «и аще не^{„არა თუმცა} Господь^{უფალი} помогл^{შემეწია} бы ми,^მე, вмале^{კნინ ერთღა} вселилася^{და-მცა-ემკჳდრა} бы во ад^{ჯოჯოხეთს} душа^სული моя.^{ჩემი.} ...Подвижеся^{...შემიძრწუნდა} нога^{ფერჴი} моя:^{ჩემი,} милость^{წყალობაჲ} Твоя,^{შენი,} Господи,^{უფალო,} помогаше^{შემწევდა} ми»^მე“ ( Пс.93:17–18^{ფს. 93:17-18} ).

Основанием^{საფუძველს} для упражнения^{ვარჯიშისა} молитвою^{ლოცვაში} Иисусовою^{იესოსი} служит^{წარმოადგენს} поведение^{ყოფაქცევა} благоразумное^{კეთილგონიერი} и^და осторожное.^{ფრთხილი.} Во-первых,^{ჯერ-ერთი,} должно^{საჭიროა} устранить^{მოვიშოროთ} от себя^{თავიდან} изнеженность^{განებიერება} и^და наслаждения^{სიამოვნება} плотские^{ხორციელი} во всех^{ყველა} видах.^{სახით.} Должно^უნდა довольствоваться^{დავკმაყოფილდეთ} пищею^{საჭმლით} и^და сном^{ძილით} постоянно^{მუდმივად} умеренными,^{ზომიერით,} соразмерными^{თანაზომიერით} с силами^{ძალებისა} и^და здоровьем,^{ჯანმრთელობისა,} чтоб^რათა пища^{საჭმელსა} и^და сон^ძილს доставляли^{მოჰქონდეს} телу^{სხეულისათვის} должное^{საჭირო} подкрепление,^{განმტკიცება,} не^არ производя^{წამოშოს} непристойных^{უგვანო} движений,^{მოძრაობები,} которые^{რომლებიც} являются^{წარმოიშვება} от излишества,^{ზედმეტობისგან,} не^არ производя^{წარმოშოს} изнеможения,^{ღონემიხდილობა,} которое^{რომელიც} является^{წარმოჩნდება} от недостатка.^{უკმარისობისაგან.} Одежда,^{ტანსაცმელი,} жилище^{საცხოვრებელი} и^და все^{ყველა} вообще^{საერთოდ} вещественные^{ნივთიერნი} принадлежности^{საკუთრებანი} должны^უნდა быть^იყოს скромные,^{მოკრძალებული,} в подражание^{მიბაძვით} Христу,^{ქრისტესი,} в подражание^{მიბაძვით} Апостолам^{მოციქულებისა} Его,^{მისისა,} в последование^{გაყოლით} духу^{სულისა} их,^{მათისა,} в общение^{ურთიერთობაში} с духом^{სულთან} их.^{მათთან.} Святые^{წმინდა} Апостолы^{მოციქულები} и^და истинные^{ჭეშმარიტი} ученики^{მოწაფეები} их^მათი не^არ приносили^{სწირავდნენ} никаких^{არავითარ} жертв^{მსხვერპლთ} тщеславию^{პატივმოყვარეობასა} и^და суетности,^{ამაოებას,} по обычаям^{ჩვეულების მიხედვით} мира,^{ამა სოფლისა,} не^არ входили^{შედიოდნენ} ни в чем^{არაფერში} в общение^{ურთიერთობაში} с духом^{სულთან} мира.^{ამასოფლისა.} Правильное,^{სწორი,} благодатное^{მადლისმიერი} действие^{ქმედება} молитвы^{ლოცვისა} Иисусовой^{იესოსი} может^{შესაძლოა} прозябнуть^{აღმოცენდეს} только^{მხოლოდ} из Духа^{სულისაგან} Христова;^{ქრისტესი;} прозябает^{აღმოცენდება} и^და произрастает^{იზრდება} оно^იგი исключительно^{მარტოოდენ} на одной^{ერთადერთ} этой^ამ почве.^{ნიადაგზე.} Зрение,^{მხედველობა,} слух^{სმენა} и^და прочие^სხვა чувства^{გრძნობები} должны^{საჭიროა} быть^იყოს строго^{მკაცრად} хранимы,^{დაცულნი,} чтобы^რათა через них,^{მათი მეშვეობით,} как^{როგორც} через врата,^{ჭიშკრის მეშვეობით,} не^არ ворвались^{შემოიჭრნენ} в душу^{სულში} супостаты.^{მტრები.} Уста^პირი и^და язык^ენა должны^{საჭიროა} быть^იყოს обузданы,^{ალაგმულნი,} как^{როგორც} бы^{თითქოს} окованы^{შებოჭილნი} молчанием;^{მდუმარებით;} празднословие,^{ამაოდმეტყველება,} многословие,^{მრავალმეტყველება,} особливо^{განსაკუთრებით} насмешки,^{დაცინვები,} пересуды^{ჭორაობა} и^და злоречие^{ავსიტყვაობა} суть^{არიან} злейшие^{უბოროტესი} враги^{მტრები} молитвы.^{ლოცვისა.} От принятия^{მიღებაზე} братий^{ძმებისა} в свою^{საკუთარ} келию,^{კელიაში,} от хождения^{სიარულზე} в их^მათ келии^{კელიაში} должно^{საჭიროა} отказаться:^{უარი ვთქვათ:} должно^{აუცილებელია} пребывать^{ვიყოთ} терпеливо^{მოთმინებით} в своей^{საკუთარ} келии,^{კელიაში,} как^{როგორც} в гробе,^{საფლავში,} с мертвецом^{მკვდართან ერთად} своим^{საკუთარისა} – со своею^{საკუთარ} душею,^{სულთან ერთად,} истерзанной,^{გატანჯულისა,} убитой^{მოკლულისა} грехом^{ცოდვით} – молить^{ვილოცოთ} Господа^{უფლის მიმართ} Иисуса^{იესოსი} о помиловании.^{შეწყნარებისათვის.} Из могилы^{საფლავიდან} – келии^{კელიისა} – молитва^{ლოცვა} восходит^ადის на небо;^{ზეცაში;} в той^იმ могиле,^{საფლავში,} в которую^{რომელშიც} скрывается^{იმალება} тело^{სხეული} по смерти,^{სიკვდილის შემდეგ,} и^და в могиле^{საფლავში} адской,^{ჯოჯოხეთურისა,} в которую^{რომელშიც} низвергается^{ვარდება} душа^სული грешника,^{ცოდვილისა,} уже^უკვე нет^არაა места^{ადგილი} для молитвы.^{ლოცვისათვის.} В монастыре^{მონასტერში} должно^{საჭიროა} пребывать^{ვიყოთ} странником,^{ხიზანნი,} не^არ входя^{შევიდეთ} в дела^{საქმეებში} монастыря^{სამონასტროში} по самочинию,^{თვითნებურად,} не^არ заводя^{დავამყაროთ} ни^არც с кем^{ერთთან} близкого^ახლო знакомства,^{ნაცნობობა,} ограждаясь^{თავი დავიცვათ} при трудах^{საქმეებში} монастырских^{სამონასტროში} молчанием,^{მდუმარებით,} посещая^{მონახულებით} неупустительно^{მოუკლებლად} храм^{ტაძრისა} Божий,^{ღვთისა,} посещая^{მონახულებით} в случаях^{შემთხვევებში} нужды^{საჭიროებისა} келию^{კელიისა} духовного^{სულიერი} отца,^{მამისა,} обдумывая^{განხილვით} всякий^{ყოველი} выход^{გამოსვლისა} из своей^{საკუთარი} келии,^{კელიიდან,} выходя^{გამოვიდეთ} из нее^{მისგან} только^{მხოლოდ} по указанию^{მითითების მიხედვით} существенной^{არსებითი} надобности.^{საჭიროებისა.} От любопытства^{ცნობისმოყვარეობისაგან} и^და любознательности^{ცოდნისმოყვარეობისაგან} суетных^{ამაოთა} должно^{საჭიროა} отказаться^{უარი ვთქვათ} решительно,^{გადაჭრით,} обратив^{მივმართოთ} все^{მთელი} любопытство^{ცნობისმოყვარეობა} и^და все^{ყველა} изыскания^{გამოკვლევანი} на исследование^{გამოკვლევისადმი} и^და изучение^{შესწავლისადმი} пути^{გზისა} молитвенного.^{ლოცვითისა.} Нуждается^{საჭიროებს} этот^ეს путь^გზა в тщательнейшем^{უსაგულდაგულოეს} исследовании^{გამოკვლევას} и^და изучении:^{შესწავლას:} он^იგი – не^არა только^{მხოლოდ} «путь^{„გზაა} тесный»,^{ვიწრო“,} но^{არამედ} и путь^{გზაცაა} «вводяй^{„მიმყვანებელი} в живот»^{ცხოვრებასა“} ( Мф.7:14^{მთ. 7:14} ); он^იგი – наука^{მეცნიერებაა} из наук,^{მეცნიერებათა შორის,} и^და художество^{ხელოვნება} из художеств.^{ხელოვნებათა შორის.} Так^ასე именуют^{უწოდებენ} его^მას Отцы^{მამები 148} .

Путь^გზა истинной^{ჭეშმარიტი} молитвы^{ლოცვისა} соделывается^{ხდება} несравненно^{შეუდარებლად} теснее,^{უფრო მჭიდრო,} когда^{როდესაც} подвижник^{მოღვაწე} вступит^{შეაბიჯებს} на него^{მასზე} деятельностью^{საქმიანობით} внутреннего^{შინაგანი} человека.^{ადამიანისა.} Когда^{როდესაც} же^კი он^იგი вступит^{შეაბიჯებს} в эти^ამ теснины,^{ვიწრობებში,} и^და ощутит^{შეიგრძნობს} правильность,^{სისწორეს,} спасительность,^{გადამრჩენლობას,} необходимость^{აუცილებლობას} такого^{ასეთი} положения;^{მდგომარეობისას;} когда^{როდესაც} труд^{შრომა} во внутренней^{შინაგან} клети^{კუნჭულში} соделается^{გახდება} вожделенным^{სასურველი} для него,^{მისთვის,} тогда^{მაშინ} соделается^{ხდება} вожделенною^{სასურველი} и теснота^{ვიწროებაც} по наружному^{გარეგანი} жительству,^{ცხოვრებისა,} как^{როგორც} служащая^{მომსახურე} обителью^{სავანედ} и^და хранилищем^{დამცველად} внутренней^{შინაგანი} деятельности.^{საქმიანობისა.} “Вступивший^{შემბიჯებელმა} умом^{გონებით} в подвиг^{ღვაწლში} молитвы,^{ლოცვისაში,} должен^უნდა отречься,^{უარყოს,} и^და постоянно^{გამუდმებით} отрекаться,^{უნდა უარყოფდეს,} как^{როგორც} от всех^{ყველა} помыслов^{გულისთქმებს} и^და ощущений^{შეგრძნებებს} падшего^{დაცემული} естества,^{ბუნებისას,} так^ისე и от всех^{ყველა} помыслов^{გულისთქმებს} и^და ощущений,^{შეგრძნებებს,} приносимых^{მოტანილს} падшими^{დაცემული} духами,^{სულებისგან,} сколько^{რამდენადაც} бы ни^არ были^{უნდა იყოს} благовидными^{თვალადნი} те^ის и^და другие^სხვა помыслы^{გულისთქმები} и^და ощущения;^{შეგრძნებები;} он^იგი должен^უნდა идти^{ვიდოდეს} постоянно^{გამუდმებით} тесным^{ვიწრო} путем^გზით внимательнейшей^{უყურადღებიანესი} молитвы,^{ლოცვისა,} не^არ уклоняясь^{გადადრეკვით} ни^არც налево,^{მარცხნივ} ни^არც направо.^{მარჯვნივ.} Уклонением^{მიდრეკვას} налево называю^{ვუწოდებ} оставление^{მიტოვებას} молитвы^{ლოცვისას} умом^{გონებით} для беседы^{საუბრისათვის} с помыслами^{გულისთქმებთან} суетными^{ამაოთა} и^და греховными;^{ცოდვისმიერთა;} уклонением^{მიდრეკვას} направо^{მარჯვნივ} называю^{ვუწოდებ} оставление^{მიტოვებას} молитвы^{ლოცვისა} умом^{გონებით} для беседы^{საუბრისათვის} с помыслами,^{გულისთქმებთან,} по-видимому,^{ერთი შეხედვით,} благими.^{კეთილებთან.} Четырех^ოთხი родов^{სახის} помыслы^{გულისთქმები} и^და ощущения^{შეგრძნებები} действуют^{მოქმედებენ} на молящегося:^{მლოცველზე:} одни^{ერთნი} прозябают^{აღმოცენდებიან} из благодати^{მადლისაგან} Божией,^{ღვთისა,} насажденной^{დანერგილისაგან} в каждого^{ყოველ} православного^{მართლმადიდებელ} христианина^{ქრისტიანში} святым^{წმინდა} крещением,^{ნათლობით,} другие^{სხვანი} предлагаются^{შემოითავაზებიან} Ангелом^{ანგელოზის მიერ} хранителем,^{მფარველისა,} иные^{სხვანი} возникают^{წარმოიშვებიან} из падшего^{დაცემული} естества;^{ბუნებისაგან;} наконец,^{საბოლოოდ} иные^{სხვანი} наносятся^{მოიგვრება} падшими^{დაცემული} духами.^{სულებისგან.} Первых^{პირველი} двух^ორი видов^{სახის} помыслы,^{გულისთქმები,} правильнее,^{უფრო სწორად,} воспоминания^{მოგონებები} и^და ощущения^{შეგრძნებები} содействуют^{შეეწევიან} молитве,^{ლოცვას,} оживляют^{აცოცხლებენ} ее,^მას, усиливают^{აძლიერებენ} внимание^{ყურადღებას} и^და чувство^{გრძნობას} покаяния,^{სინანულისას,} производят^{წარმოქმნიან} умиление,^{ლმობიერებას,} плач^{მგლოვარებას} сердца,^{გულისას,} слезы,^{ცრემლებს,} обнажают^{აშიშვლებენ} пред^{წინაშე} взорами^{მზერათა} молящегося^{მლოცველისა} обширность^{სიფართოვეს} греховности^{ცოდვილობისა} его^მისი и^და глубину^{სიღრმეს} падения^{დაცემულობისა} человеческого,^{ადამიანისა,} возвещают^{იუწყებიან} о неминуемой^{გარდაუვალ} никем^{არც ერთისაგან} смерти,^{სიკვდილზე,} о безызвестности^{უცნობობაზე} часа^{საათისა} ее,^{მისისა,} о нелицеприятном^{მიუკერძოებელ} и^და страшном^{საშინელ} суде^{სამსჯავროზე} Божием,^{ღვთისაზე,} о вечной^{მარადიულ} муке,^{სატანჯველზე,} по лютости^{სისასტიკის მიხედვით} своей^{თავისისა} превышающей^{აღმატებულზე} постижение^{შეგნებისათვის} человеческое.^{ადამიანურისა.} В помыслах^{გულისთქმებში} и^და ощущениях^{შეგრძნებებში} падшего^{დაცემული} естества^{ბუნებისა} добро^{სიკეთე} смешано^{შერეულია} со злом,^{ბოროტებასთან} а^ხოლო в демонских^{დემონურებში} зло^{ბოროტება} часто^{ხშირად} прикрывается^{ინიღბება} добром,^{სიკეთით,} действуя^{მოქმედებს} впрочем^{თუმცა} иногда^{ზოგჯერ} и открытым^ღია злом.^{ბოროტებითაც.} Последних^ბოლო двух^ორი родов^{სახის} помыслы^{გულისთქმები} и^და ощущения^{შეგრძნებები} действуют^{მოქმედებენ} совокупно,^{ერთობლივად,} по причине связи^{კავშირის გამო} и^და общения^{ურთიერთობისა} падших^{დაცემული} духов^{სულებისა} с падшим^{დაცემულ} человеческим^{ადამიანურ} естеством,^{ბუნებასთან,} и^და первым^{პირველი} плодом^{ნაყოფი} действия^{ქმედებისა} их^მათი являются^არის высокоумие,^{ქედმაღლობა,} в молитве^{ლოცვაში} – рассеянность.^{გაფანტულობა.} Демоны,^{დემონები,} принося^{მოტანით} мнимо^{მოჩვენებითი} духовные^{სულიერი} и^და высокие^{აღმატებული} разумения,^{შეგნებებისა,} отвлекают^{განაყენებენ} ими^{მისით} от молитвы,^{ლოცვისაგან,} производят^{წარმოქმნიან} тщеславную^{პატივმოყვარულ} радость,^{სიხარულს,} услаждение,^{დატკბობას,} самодовольство,^{თვითკმაყოფილებას,} как^{როგორც} бы от открытия^{გახსნისაგან} таинственнейшего^{უსაიდუმლოებრივესი} христианского^{ქრისტიანული} учения.^{სწავლებისა.} Вслед^{კვალად} за демонскими^{დემონური} богословием^{ღვთისმეტყველებისა} и^და философией^{ფილოსოფიისა} вторгаются^{იჭრებიან} в душу^{სულში} помыслы^{გულისთქმები} и^და мечтания^{ოცნებები} суетные^{ამაონი} и^და страстные,^{ვნებიანნი,} расхищают,^{სძარცვავენ,} уничтожают^{ანადგურებენ} молитву,^{ლოცვას,} разрушают^{ანგრევენ} благое^{კეთილ} устроение^{განწყობას} души.^{სულისას.} По плодам^{ნაყოფებით} различаются^{განირჩევა} помыслы^{გულისთქმები} и^და ощущения^{შეგრძნებები} истинно^{ჭეშმარიტად} благие^{კეთილნი} от помыслов^{გულისთქმებისაგან} и^და ощущений^{შეგრძნებებისა} мнимо^{მოჩვენებითად} благих.^{კეთილთაგან.}

О,^ო, как^{როგორ} справедливо^{სამართლიანად} называют^{უწოდებენ} Отцы^{მამები} упражнение^{ვარჯიშს} молитвою^{ლოცვით} Иисусовою^{იესოსით} и тесным^{ვიწრო} путем,^{გზასაც,} и^და самоотвержением,^{თვითუარყოფასაც,} и^და отречением^{უარყოფასაც} от мира^{ამა სოფლისა} ! ¹⁴⁹ . Эти^ეს достоинства^{ღირსებანი} принадлежат^{ეკუთვნის} всякой^{ყოველგვარ} внимательной^{ყურადღებიან} и^და благоговейной^{მოკრძალებულ} молитве,^{ლოცვას,} по преимуществу^{უპირატესად} же^კი молитве^{ლოცვას} Иисусовой,^{იესოსი,} чуждой^{უცხოს} того^იმ разнообразия^{მრავალფეროვნებისაგან} в форме^{ფორმებისა} и^და того^იმ многомыслия,^{მრავალაზროვნებისაგან} которые^{რომლებიც} составляют^{შეადგენენ} принадлежность^{კუთვნილებას} псалмопения^{ფსალმუნთგალობისას} и^და прочих^სხვა молитвословий^{ლოცვებისას 150} .

Ученик^{მოწაფე} . Из каких^{რომელი} слов^{სიტყვებისაგან} состоит^{შედგება} молитва^{ლოცვა} Иисусова?^{იესოსი?}

Старец^ბერი . Она^იგი состоит^{შედგება} из следующих^{შემდეგი} слов:^{სიტყვებისაგან:} «Господи^{„უფალო} Иисусе^იესო Христе,^{ქრისტე,} Сыне^ძეო Божий,^{ღვთისაო,} помилуй^{შეიწყალე} мя^მე грешного».^{ცოდვილი“.} Некоторые^{ზოგიერთი} Отцы^{მამები 151} разделяют^{ყოფენ} молитву,^{ლოცვას,} для новоначальных,^{ახალდამწყებთათვის} на две^ორ половины,^{ნაწილად} и^და повелевают^{მოგვიწოდებენ} от утра,^{დილიდან,} примерно,^{დაახლოებით,} до обеда^{სადილამდე} говорить:^{თქმას:} «Господи,^{„უფალო,} Иисусе^იესო Христе,^{ქრისტე,} помилуй^{შეიწყალე} мя»,^მე“, а^ხოლო после^{შემდგომად} обеда:^{სადილისა:} «Сыне^„ძეო Божий,^{ღვთისაო,} помилуй^{შეიწყალე} мя».^მე“. Это^ესაა – древнее^{უძველესი} предание.^{გარდამოცემა.} Но^{მაგრამ} лучше^{უმჯობესია} приучиться,^{დავისწავლოთ,} если^თუკი то^ეს можно,^{შესაძლებელია,} к произношению^{წარმოთქმა} цельной^{მთლიანი} молитвы.^{ლოცვისა.} Разделение^{განყოფა} допущено^{დაშვებულია} по снисхождению^{შეწყნარებისათვის} к немощи^{უძლურებისა} немощных^{უძლურთა} и^და новоначальных.^{ახალდამწყებთა.}

Ученик^{მოწაფე} . Помянуто^{ხსენებულია} ли^განა о Иисусовой^{იესოს} молитве^{ლოცვის შესახებ} в Священном^{წმინდა} Писании?^{წერილში?}

Старец^ბერი . О ней^{მასზე} говорится^{ნათქვამია} в святом^{წმინდა} Евангелии.^{სახარებაში.} Не^არ подумай,^{იფიქრო,} что^რომ она^იგი – установление^{დადგენილებაა} человеческое:^{კაცობრივი:} она^იგი – установление^{დადგენილებაა} Божественное.^{საღვთო.} Установил^{დააწესა} и^და заповедал^{გვამცნო} священнейшую^{უწმინდესი} молитву^{ლოცვა} Иисусову^{იესოსი} Сам^{თავად} Господь^{უფალმა} наш,^{ჩვენმა,} Иисус^იესო Христос.^{ქრისტემ.} После Тайной^{საიდუმლო} Вечери,^{სერობის შემდეგ,} на которой^{რომელზეც} сотворено^{აღესრულა} величайшее^{უდიდესი} из таинств^{საიდუმლოებებს შორის} христианских^{ქრისტიანულისა} – святая^{წმინდა} Евхаристия,^{ევქარისტია,} Господь,^{უფალმა,} в прощальной^{დასამშვიდობებელ} беседе^{საუბარში} с учениками^{მოწაფეებთან} Своими,^{თავისა,} пред исшествием^{გასვლამდე} на страшные^{საშინელ} страдания^{სატანჯველებზე} и^და крестную^{ჯვარზე} смерть^{სიკვდილზე} для искупления^{გამოსახსნელად} ими^{მისით} человечества^{კაცობრიობისა} погибшего,^{დაღუპულისა,} преподал^{ასწავლა} возвышеннейшее^{უაღმატებულესი} учение,^{სწავლება,} и^და важнейшие,^{უმნიშვნელოვანესი,} окончательные^{საბოლოო} заповеди.^{მცნებები.} Между^{შორის} этими^ამ заповедями^{მცნებებისა} Он^მან даровал^{მიანიჭა} дозволение^{დაშვება} и^და заповедание^{მცნება} молиться^{ელოცათ} именем^{სახელით} Его^{მისით 152} . «Аминь,^{„ამენ,} аминь^ამენ глаголю^{გეტყჳ} вам,^{თქუენ,} – сказал^{უთხრა} Он^მან Апостолам,^{მოციქულებს,} – яко^{რამეთუ} елико^{რაოდენიცა-რაჲ} аще чесо просите^{სთხოოთ} от Отца^{მამასა} во имя^{სახელითა} Мое,^{ჩემითა,} даст^{მოგცეს} вам»^{თქუენ“} ( Ин.16:23^{ინ. 16:23} ). «Еже^{„რაჲცა} аще что просите^{ითხოვოთ} от Отца во имя^{სახელითა} Мое,^{ჩემითა,} то^იგი сотворю;^ვყო, да^{რაჲთა} прославится^{იდიდოს} Отец^{მამაჲ} в Сыне.^{ძისა თანა.} И^და аще^{უკუეთუ} чесо^{რაოდენი} просите^{ითხოვთ} во имя^{სახელითა} Мое,^{ჩემითა,} Аз^მე сотворю»^ვყო“ ( Ин.14:13–14^{ინ. 14:13-14} ). «Доселе^{„აქამომდე} не^{არარაჲ} просисте^{გითხოვიეს} ничесоже во имя^{სახელითა} Мое:^{ჩემითა.} просите,^{ითხოვდით} и^და приимете,^{მოიღოთ,} да^{რაჲთა} радость^{სიხარული} ваша^{თქუენი} исполнена^{სავსებით} будет»^{იყოს“} ( Ин.16:24^{ინ. 16:24} ). Величие^{დიდებულება} имени^{სახელისა} Господа^{უფალი} Иисуса^იესო Христа^{ქრისტესი} предвозвещено^{წინასწარუწყებულია} Пророками.^{წინასწარმეტყველების მიერ.} Указывая^{მითითებით} на имеющее^{რომ უნდა} совершиться^{მომხდარიყო} искупление^{გამოხსნა} человеков^{ადამიანთა} Богочеловеком,^{ღმერთკაცის მიერ,} Исаия^{ესაია} вопиет:^{ღაღადებს:} «Се^{„აჰა,} Бог^{ღმერთი} Мой,^{ჩემი,} Спас^{მაცხოვარი უფალი...} мой!... Почерпите^{აღმოივსეთ} воду^{წყალი} с веселием^{მხიარულებითა} от источник^{წყაროთაგან} спасения!^{ცხორებისათა.} И речеши^{სთქუა} в день^{მას დღესა შინა:} он: хвалите^{უგალობდით} Господа,^{უფალსა,} воспойте^{ჴმა-ყავთ} имя^{სახელი} Его:^{მისი,} ...поминайте,^{...მოიჴსენეთ,} яко^{რამეთუ} вознесеся^{ამაღლდა} имя^{სახელი} Его;^{მისი.} хвалите^{საგალობელ-ყავთ} имя^{სახელი} Господне,^{უფლისაჲ,} яко^{რამეთუ} высокая^{მაღალნი} сотвори»^{ქმნნა“} ( Ис.12:2–5^{ეს. 12:2-5} .). «Путь^„გზა Господень^{უფლისაჲ} – суд:^{განკითხვა.} уповахом^{ვესევდით} во имя^{სახელისა მიმართ} Твое,^{შენისა} и^და память,^{საჴსენებელისა მიმართ,} ея^{რომლისა} же желает^{გულისმთქუმელ იყო} душа^სული наша»^{ჩემი“} ( Ис.26:8^{ეს. 26:8} ). Согласно^{თანახმად} с Исаией^{ესაიასი} предрекает^{წინასწარმეტყველებს} Давид:^{დავითი:} «Возрадуемся^{„ვიხარებდეთ ჩუენ} о спасении^{მაცხოვარებითა} Твоем,^{შენითა} и^და во имя^{სახელითა} Господа^{უფლისა} Бога^{ღმრთისა} нашего^{ჩუენისათა} возвеличимся...^{ჩუენ განვდიდნეთ;...} Имя^{სახელითა} Господа^{უფლისა} Бога^{ღმრთისა} нашего^{ჩუენისაჲთა} призовем»^{ვხადოდით“} ( Пс.19:6, 8^{ფს. 19:6, 8} ). «Блажени^{„ნეტარ არს} людие,^{ერი იგი,} ведущие^{რომელმან იცის} воскликновение,^{გალობაჲ შენი;} усвоившие^{შემთვისებელნი} себе^{საკუთარ თავში} умную^{გონიერი} молитву:^{ლოცვისა:} Господи,^{უფალო,} во свете^{ნათლითა} лица^{პირისა} Твоего^{შენისათა} пойдут,^{ვიდოდიან,} и^და о имени^{სახელითა} Твоем^{შენითა} возрадуются^{იხარებდენ} весь день,^{მარადღე} и^და правдою^{სიმართლითა} Твоею^{შენითა} вознесутся»^{ამაღლდენ“} ( Пс.88:16–17^{ფს. 88:16-17} ).

Ученик^{მოწაფე} . В чем^რაში заключается^{მდებარეობს} сила^ძალა молитвы^{ლოცვისა} Иисусовой?^{იესოსი?}

Старец^ბერი . В Божественном^{საღვთო} имени^{სახელში} Богочеловека,^{ღმერთკაცისა,} Господа^{უფლისა} и^და Бога^{ღვთისა} нашего,^{ჩვენისა} Иисуса^იესო Христа.^{ქრისტესი.} Апостолы,^{მოციქულები,} как^{როგორც} видим^{ვხედავთ} из книги^{წიგნიდან} Деяний^{საქმეთა} их^{მათთა} и^და из Евангелия,^{სახარებიდან,} совершали^{აღასრულებდნენ} великие^{დიდებულ} чудеса^{სასწაულებს} именем^{სახელით} Господа^{უფლისა} Иисуса^იესო Христа:^{ქრისტესი:} исцеляли^{კურნავდნენ} недуги,^{სნეულებებს,} неисцелимые^{უკურნებლებს} средствами^{საშუალებებით} человеческими,^{ადამიანურებით,} воскрешали^{აღადგენდნენ} мертвых,^{მკვდრებს,} повелевали^{უბრძანებდნენ} бесам,^{ეშმაკებს,} изгоняли^{განდევნიდნენ} их^მათ из одержимых^{შეპყრობილებისაგან} ими^{მათით} человеков.^{ადამიანებისაგან.} Однажды,^{ერთხელ,} вскоре^უმალ после^{შემდგომად} вознесения^{ამაღლებისა} Господня^{უფლისა} на небо,^{ზეცაში,} когда^{როდესაც} все^{ყველა} двенадцать^{თორმეტი} Апостолов^{მოციქულთგან} пребывали^{იმყოფებოდა} еще^{ჯერ კიდევ} во Иерусалиме,^{იერუსალიმში,} два^ორი из них,^{მათგანი,} Петр^{პეტრე} и^და Иоанн,^{იოანე,} пошли^{წავიდა} для молитвы^{ლოცვისათვის} в храм^{ტაძარში} Иерусалимский.^{იერუსალიმისა.} К вратам^{ჭიშკართან} храма,^{ტაძრისა,} называемым^{წოდებულთან} красными,^{მშუენიერთა,} ежедневно^{ყოველდღიურად} выносили^{გამოჰყავდათ} хромого^{კოჭლი} от рождения,^{დაბადებიდან,} и^და полагали^{სვამდნენ} на помост:^{ფიცარნაგზე:} хромой^{კოჭლს} не^არ мог^{შეეძლო} ни^არც ходить,^{სიარული,} ни^არც стоять.^{დგომა.} Поверженный^{დავრდომილი} у врат,^{ჭიშკართან,} страдалец^{ტანჯული} просил^{ითხოვდა} у входивших^{შემსვლელთაგან} в храм^{ტაძარში} милостыню,^{მოწყალებას,} которою,^{რომლითაც,} как^{როგორც} видно,^{ჩანს,} питался.^{იკვებებოდა.} Когда^{როდესაც} Апостолы^{მოციქულები} приблизились^{მიუახლოვდნენ} к красным^{მშუენიერ} вратам,^{ჭიშკარს,} – хромой^{კოჭლმა} устремил^{მიაპყრო} к ним^მათ взоры,^{მზერანი,} ожидая^{ელოდებოდა რა} получить^{მიეღო} подаяние.^{მოწყალება.} Тогда^{მაშინ} святой^{წმინდა} Петр^{პეტრემ} сказал^{უთხრა} ему:^მას: «сребра^{„ვეცხლი} и^და злата^{ოქროჲ} несть^{არა მაქუს} у мене;^{ჩუენ,} но^ხოლო еже^{რომელი} имам,^{მაქუს,} сие ти даю:^{გცეთ შენ} во имя^{სახელითა} Иисуса^იესუ Христа^{ქრისტე} Назорея^{ნაზარეველისაჲთა:} возстани^{აღდეგ} и^და ходи»^{ვიდოდე!“} ( Деян.3:6^{საქ. 3:6} ). Увечный^{დაშავებული} исцелел^{განიკურნა} мгновенно,^{დაუყოვნებლივ,} взошел^{შევიდა} в храм^{ტაძარში} с Апостолами,^{მოციქულებთან ერთად,} и^და громко^{ხმამაღლა} прославлял^{ადიდებდა} Бога.^{ღმერთს.} Народ,^{ხალხმა,} пораженный^{განცვიფრებულებმა} удивлением, сбежался^{მოირბინეს} к Апостолам.^{მოციქულებთან.} «Мужие^{„კაცნო} Исраильтяне!,^{ისრაიტელნო,} – сказал^{უთხრა} святой^{წმინდა} Петр^{პეტრემ} собравшемуся^{შეგროვებულ} народу,^{ხალხს,} – что^{რაჲსა} чудитеся^{გიკჳრს} о сем?^{ამას ზედა?} или^ანუ на ны^ჩუენ что^{რაჲსა} взираете?^{გუხედავთ} яко^{ვითარცა} своею^{თჳსითა} ли силою^{ძალითა} или^გინა благочестием^{ღმრთის მსახურებითამცა} сотворихом^{გუექმნა} его ходити?^{სლვაჲ მაგისი?} Бог^{ღმერთმან} Авраамов,^{აბრაჰამისმან} и^და Исааков,^{ისაკისმან} и^და Иаковль,^{იაკობისმან,} Бог^{ღმერთმან} отец^{მამათა} наших,^{ჩუენთამან} прослави^{ადიდა} отрока^ძე Своего,^თჳსი Иисуса...^{იესუ...} и^და о вере^{სარწმუნოებითა} имени^{სახელისა} Его^{მისისაჲთა,} сего,^ამას его^{რომელსა} же видите^{ჰხედავთ} и^და знаете,^{იცით,} утверди^{განამტკიცა} имя^{სახელმან} Его»^{მისმან“} ( Деян.3:12–13, 16^{საქ. 3:12-13, 16} ). Весть^{ამბავი} о чуде^{სასწაულის შესახებ} вскоре^მალე пронеслась^{გავრცელდა} до враждебного^{მტრულამდე} Господу^{უფლისა} Иисусу^{იესოს მიმართ} Синедриона^{სინედრიონამდე 153} . Встревожился^{შეშფოთდა} Синедрион^{სინედრიონი} вестию,^{ამბით,} схватил^{შეიპყრო} Апостолов,^{მოციქულები,} отдал^{მისცა} под стражу,^{პატიმრობაში,} а^ხოლო на следующий^{მომდევნო} день^დღეს позвал^{მოიხმო} их^{ისინი} к суду^{სამსჯავროზე} пред полное^{სრული} собрание^{საკრებულოს წინაშე} свое.^{თავიანთი.} Призван^{ხმობილი} был^იყო и исцеленный^{განკურნებული} хромец.^{კოჭლიც.} Когда^{როდესაც} Апостолы^{მოციქულები} встали^{დადგნენ} посреди^{შორის} сонмища^{კრებულისა} богоубийц,^{ღვთისმკვლელთა,} недавно^{ახლახან} заклеймивших^{დადაღულთა} себя^{საკუთარი თავებისა} казнию^{ტანჯვით} Богочеловека,^{ღმერთკაცისა,} во имя^{სახელით} и^და именем^{სახელის მეშვეობით} Которого^{რომლისაც} теперь^ახლა совершено^{აღსრულებულ იქნა} поразительнейшее^{უგასაოცარესი} чудо^{სასწაული} пред^{წინაშე} множеством^{მრავალ} очевидцев-свидетелей,^{თვითმხილველ-მოწმეთა,} – дан^{მიცემულ} был^იქნა Апостолам^{მოციქულებისადმი} запрос:^{დაკითხვა:} «Коею^{„რომლითა} силою,^{ძალითა,} или^ანუ коим^{რომლითა} именем^{სახელითა} сотвористе^{ჰქმენით} вы^{თქუენ} сие?»,^{ესე?“,} – Петр,^{პეტრემ} исполнившись^{აღვსებულმა} Святого^{წმინდითა} Духа,^{სულითა,} отвечал^{უპასუხა} словами^{სიტყვებით} Святаго^{წმინდისა} Духа,^{სულისა,} которые^{რომლებიც} заключались^{მდგომარეობდნენ} следующими:^{შემდეგში:} «Разумно^{„ცხად} буди^{იყავნ} всем вам^{თქუენ ყოველთა} и^და всем^{ყოვლისა} людем^{ერისა} Исраилевым,^{ისრაჱლისა,} яко^{ვითარმედ} во имя^{სახელითა} Иисуса^იესუ Христа,^{ქრისტე} Назорея,^{ნაზარეველისაჲთა,} Его^{რომელი} же вы^{თქუენ} распясте,^{ჯუარს-აცუთ,} Его^{რომელი-იგი} же Бог^{ღმერთმან} воскреси^{აღადგინა} от мертвых,^{მკუდრეთით,} о Сем^{ამის მიერ} сей стоит^{დგას ესე} пред^{წინაშე} вами^{თქუენსა} здрав...^{ცოცხალი...} Несть^{არცაღა არს} бо иного имене^{სახელი სხუაჲ} под небесем,^{ცისა ქუეშე,} данного^{მოცემული} в человецех,^{კაცთა,} о нем^{რომლითამცა} же подобает^{ჯერ-იყო} спастися^{ცხორებაჲ} нам»^{ჩუენდა“} ( Деян.4:7, 10, 12^{საქ. 4:7, 10, 12} ). Запечатлелись^{აღიბეჭდნენ} молчанием^{მდუმარებით} уста^{ბაგენი} врагов^{მტრებისა} Божиих^{ღვთისანი} пред^{წინაშე} непреоборимою^{დაუძლეველი} силою^{ძალისა} глаголов^{სიტყვებისა} небесной^{ზეციერი} истины;^{ჭეშმარიტებისა;} не^არ нашлось^{მოიძებნა} многочисленное^{მრავალრიცხოვანი} сонмище^{კრება} мудрых^{ბრძენთა} и^და сильных,^{ძლიერთა} что^{რაიმე} сказать^{ეთქვათ} и^და чем^რით возразить^{შეწინააღმდეგებოდნენ} на свидетельство^{მოწმობას} Святого^{წმინდისა} Духа,^{სულისა,} возвещенное^{უწყებულისა} двумя^ორი некнижными^{უწიგნური} рыбарями,^{მეთევზის მიერ,} запечатленное^{აღბეჭდილისა} небесною^{ზეციური} печатию^{ბეჭდით} – Божиим^{ღვთის} чудом.^{სულით.} Синедрион^{სინედრიონი} прибегает^{მიმართავს} к своей^{თავის} власти,^{ძალაუფლებას,} к насилию.^{ძალადობისას.} Несмотря^{მიუხედავად} на явное^{აშკარა} чудо,^{სასწაულისა,} несмотря^{მიუხედავად} на свидетельство,^{მოწმობისა,} данное^{მოცემულისა} истине^{ჭეშმარიტად} Самим^{თავად} Богом,^{ღვთისაგან,} Синедрион^{სინედრიონი} запрещает^{უკრძალავს} настрого^{მკაცრად} Апостолам^{მოციქულებს} учить^{ასწავლონ} о имени^{სახელით} Иисуса,^{იესოსი,} даже^{კიდევაც} произносить^{წარმოთქვან} это^ეს имя.^{სახელი.} Но^{მაგრამ} Апостолы^{მოციქულებმა} отвечали^{უპასუხეს} дерзновенно:^{კადნიერად:} «аще^{უკუეთუ} праведно^{სამართალ} есть^არს пред^{წინაშე} Богом,^{ღმრთისა} вас^{თქუენი} послушати^{სმენაჲ} паче^{უფროჲს,} Бога,^{ანუ ღმრთისაჲ,} судите:^{საჯეთ.} не можем^{რამეთუ ჩუენ ვერ ჴელ-გუეწიფების,} бо мы, яже^{რომელი-იგი} видехом^{გუესმა} и^და слышахом,^{ვიხილეთ,} не^{ვითარმცა არა} глаголати»^{ვიტყოდეთ.} ( Деян.4:19–20^{საქ. 4:19-20} ). Синедрион опять^{კვლავ} не^ვერ находит^{პოულობს} возражения,^{საწინააღმდეგოს,} опять^{კვლავ} прибегает^{მიმართავს} исключительно^{განსაკუთრებით} к своей^{საკუთარ} власти,^{ძალაუფლებას,} повторяет^{იმეორებს} строгое^{მკაცრ} воспрещение.^{აკრძალვას.} Он^მან отпустил^{გაუშვა} Апостолов,^{მოციქულები,} ничего^{არაფერი} не сделав^{გაუკეთებია} им,^{მათთვის,} хотя^თუმც и^{კიდევაც} желал^{სურდა} излить^{გადმოენთხია} на них^{მათზე} исступленную^{გაშმაგებული} злобу:^{ბოროტება:} чудом^{სასწაულით} всенародным^{საყოველთაო-სახალხოთი} связывались^{იკვრებოდა} и настроение^{განწყობაცა} его^მისი и^და действие.^{ქმედებაც.} Петр^{პეტრემ} и^და Иоанн,^{იოანემ} возвратившись^{დაბრუნებულებმა} к своим,^{თავისიანებთან,} передали^{გადასცეს} им^მათ угрозы^{მუქარები} и^და воспрещение^{აკრძალვა} верховного^{უზენაესი} судилища.^{სასამართლოსი.} Тогда^{მაშინ} двенадцать^{თორმეტმა} Апостолов^{მოციქულმა} и^და все^{ყველა} члены^{წევრმა} новорожденной^{ახალდაბადებული} Иерусалимской^{იერუსალიმის} Церкви^{ეკლესიისამ} пролили^{დაღვარეს} единодушно^{ერთსულოვნად} пламенную^{ცეცხლოვანი} молитву^{ლოცვა} к Богу:^{ღვთისადმი:} молитву^{ლოცვა} противопоставили^{დაუპირისპირეს} они^მათ силе^{ძალასა} и^და ненависти^{სიძულვილს} миродержителей^{სოფლისმპყრობელთა} – человеков^{ადამიანთა} и^და демонов.^{დემონთა.} Молитва^{ლოცვა} эта^ეს заключалась^{მდგომარეობდა} следующим^{შემდეგ} прошением:^{თხოვნაში:} «Господи!^{„უფალო,!} призри^{მოხედენ} на прещения^{თქუმასა ამას} их,^{მათსა ზედა} и^და даждь^მოეც рабом^{მონათა} Твоим^{შენთა} со всяким^{ყოვლითა} дерзновением^{განცხადებულებითა} глаголати^{სიტყუად} слово^{სიტყჳსა} Твое,^{შენისა,} внегда руку^{განრთხმად ჴელი შენი} Твою простерти Ти во исцеления,^{კურნებად} и^და знамением^{სასწაულებისა} и^და чудесем^{ნიშებისა} бывати^{ყოფად} именем^{სახელითა} святым^{წმიდისა} отрока^ძისა Твоего^{შენისა} Иисуса»^{იესუჲსითა“} ( Деян.4:29–30^{საქ. 4:29-30} ).

Ученик^{მოწაფე} . Некоторые^{ზოგიერთნი} утверждают,^{ამტკიცებენ,} что^რომ от упражнения^{ვარჯიშს} Иисусовою^{იესოს} молитвою^{ლოცვით} всегда,^{ყოველთვის,} или^ანდა почти^{თითქმის} всегда^{ყოველთვის} последует^{მოჰყვება} прелесть,^{ხიბლი,} и^და очень^{ძალიან} запрещают^{კრძალავენ} заниматься^{დაკავებას} этой^ამ молитвою.^{ლოცვით.}

Старец^ბერი . В усвоении^{შეთვისებაში} себе^{საკუთარ თავში} такой^{ასეთი} мысли^{აზრისა} и^და в таком^ასეთ запрещении^{აკრძალვაში} заключается^{მდგომარეობს} страшное^{საშინელი} богохульство,^{ღვთის გმობა,} заключается^{მდგომარეობს} достойная^{ღირსი} сожаления^{დანანებისა} прелесть.^{ხიბლი.} Господь^{უფალი} наш,^{ჩვენი,} Иисус^იესო Христос,^{ქრისტე,} есть^არის единственный^{ერთადერთი} источник^{წყარო} нашего^{ჩვენი} спасения,^{გადარჩენისა,} единственное^{ერთადერთი} средство^{საშუალება} нашего^{ჩვენი} спасения;^{ხსნისა;} человеческое^{ადამიანურმა} имя^{სახელმა} Его^{მისმა} заимствовало^{ისესხა} от Божества^{ღვთაებისაგან} Его^მისი неограниченную,^{განუსაზღვრელი,} всесвятую^{ყოვლადწმინდა} силу^ძალა спасать^{გვიხსნას} нас,^{ჩვენ,} как^{როგორ} же эта^ეს сила,^{ძალა,} действующая^{მოქმედი} во спасение,^{ხსნისათვის,} эта^ეს единственная^{ერთადერთი} сила,^{ძალა,} дарующая^{მომნიჭებელი} спасение,^{გადარჩენისა,} может^{შეიძლება} извратиться^{გაუკუღმართდეს} и^და действовать^{იმოქმედოს} в погибель?^{დასაღუპად?} Это^ეს – чуждо^{შორსაა} смысла!^{გონიერებისაგან!} это^ეს – нелепость^{შეუსაბამობაა} горестная,^{სამწუხარო,} богохульная,^{ღვთისმგმობი,} душепагубная!^{სულისდამღუპველი!} Усвоившие^{შემთვისებელნი} себе^{თავიანთ თავში} такой^{ასეთი} образ^{სახისა} мыслей^{აზრთა} точно^{ზუსტად} находятся^{იმყოფებიან} в бесовской^{ეშმაკეულ} прелести,^{ხიბლში,} обмануты^{მოტყუებულნი არიან} лжеименным^{ცრუ სახელის მქონე} разумом,^{გონიერებით,} изшедшим^{გამომავალით} из сатаны.^{სატანისაგან.} Сатана^{სატანა} восстал^{აღდგა} коварно^{ვერაგულად} против всесвятого^{ყოვლადწმინდა} и^და великолепного^{შესანიშნავი} имени^{სახელის წინააღმდეგ} Господа^{უფლისა} нашего^{ჩვენისა} Иисуса^იესო Христа,^{ქრისტესი,} употребляет^{იყენებს} в свое^{საკუთარ} орудие^{იარაღად} слепоту^{სიბრმავეს} и^და неведение^{უმეცრებას} человеческие,^{ადამიანისას,} оклеветал^{ცილი დასწამა} имя,^{სახელს,} «еже паче^{უზეშთაესი უფროჲს} всякого^{ყოველთა} имени.^{სახელთაჲსა,} О имени^{რაჲთა სახელისა მიმართ} Иисусове^{იესუ ქრისტესისა} всяко^{ყოველი} колено^{მუჴლი} поклонится^{მოდრკეს} небесных^{ზეცისათანი} и^და земных^{ქუეყანისათანი} и^და преисподних»^{ქუესკნელთანი“} ( Флп.2:9–10^{ფილ. 2:9-10} ). Запрещающим^{ამკრძალავებს} молиться^{ლოცვისა} молитвою^{ლოცვით} Иисусовою^{იესოსით} можно^{შესაძლებელია} отвечать^{ვუპასუხოთ} словами^{სიტყვებით} апостолов^{მოციქულებისა} Петра^{პეტრესი} и^და Иоанна^{იოანესი} на подобное^{მსგავს} запрещение,^{აკრძალვაზე,} сделанное^{წარმოთქმულზე} Иудейским^{იუდეური} Синедрионом:^{სინედრიონის მიერ:} «праведно^{„სამართალ} ли есть^არს пред^{წინაშე} Богом,^{ღმრთისა} вас^{თქუენი} послушати^{სმენაჲ} паче,^{უფროჲს,} неже^ანუ Бога,^{ღმრთისაჲ,} судите».^{საჯეთ“.} Господь^{უფალმა} Иисус^{იესომ} заповедал^{გვამცნო} молиться^{გველოცა} всесвятым^{ყოვლადწმინდა} именем^{სახელით} Своим,^{თავისით,} Он^მან дал^{მოგვცა} нам^ჩვენ бесценный^{ფასდაუდებელი} дар;^{საჩუქარი;} какое^{როგორი} значение^{მნიშვნელობა} может^{შეიძლება} иметь^{ჰქონდეს} учение^{სწავლებას} человеческое,^{ადამიანურს,} противоречащее^{საწინააღმდეგოს} учению^{სწავლებისა} Бога,^{ღვთისა,} воспрещение^{აკრძალვას} человеческое,^{ადამანურს,} усиливающееся^{ძალისმხმეველს} устранить^{ჩამოაშოროს} и^და разрушить^{გაანადგუროს} повеление^{ნაბრძანები} Божие,^{ღვთისა,} отъять^{წაგვართვვას} дар^{საჩუქარი} бесценный?^{ფასდაუდებელი?} Опасно,^{საშიშია} очень^{ძალიან} опасно^{საშიშია} проповедовать^{ქადაგება} учение,^{სწავლებისა,} противное^{საპირისპიროსი} тому^იმ учению,^{სწავლებისა,} которое^{რომელიც} проповедано^{ნაქადაგებია} Евангелием.^{სახარებით.} Такое^{ასეთი} начинание^{წამოწყება} есть^არის произвольное^{ნებაყოფლობითი} отлучение^{განშორება} себя^{საკუთარი თავისა} от благодати^{მადლისაგან} Божией,^{ღვთისა,} по свидетельству^{მოწმობის მიხედვით} Апостола^{მოციქულისა} ( Гал.1:8^{გალ. 1:8} ).

Ученик^{მოწაფე} . Но^{მაგრამ} старцы,^{ბერები,} которых^{რომელთა} мнение^{აზრიც} приведено^{მოყვანილია} мною,^{ჩემ მიერ,} пользуются^{სარგებლობენ} особенною^{განსაკუთრებული} известностью,^{ცნობადობით,} признаются^{მიიჩნევიან} многими^{ბევრის მიერ} за опытнейших^{უგამოცდილეს} наставников^{მოძღვრებად} в духовной^{სულიერ} жизни.^{ცხოვრებაში.}

Старец^ბერი . Апостол^{მოციქულმა} заповедал,^{გვამცნო,} правильнее,^{უფრო სწორედ} – заповедал^{გვამცნო} устами^{ბაგეებით} Апостола^{მოციქულისა} Святой^{წმინდა} Дух,^{სულმა,} – отвергать^{განვაგდოთ} всякое^{ყოველგვარი} учение,^{სწავლება,} несогласное^{რომელიც არ ეთანხმება} с учением,^{სწავლებას,} которое^{რომელიც} «благовествовали»^{„გვახარეს“} Апостолы;^{მოციქულებმა;} отвергать^{განვაგდოთ} и тогда,^{მაშინაც,} когда^{როდესაც} бы^{თუნდაც} «Ангел^{„ანგელოზი} с небесе^{ზეცით} благовестил»^{გახარებდეს“} это^ამ несогласное^{შეუთანხმებელ} учение.^{სწავლებას.} «Аще^{„დაღათუ} мы,^{ჩუენ,} или^{გინა თუ} Ангел^{ანგელოზი} с небесе^{ზეცით} благовестит^{გახარებდეს} вам^{თქუენ} паче^{გარეშე მისსა,} еже^{რომელი-იგი} благовестихом^{გახარეთ} вам,^{თქუენ,} анафема^{შეჩუენებულ} да будет.^{იყავნ!} Якоже^{ვითარცა} предрекох,^{წინაწარ ვთქუ,} и^და ныне^აწ паки^{კუალად} глаголю,^{ვიტყჳ:} аще^{უკუეთუ} кто^{ვინმე} вам благовестит^{გახარებდეს თქუენ} паче^{მისა გარეშე,} еже^{რომელი-იგი} приясте,^{მიიღეთ,} анафема^{შეჩუენებულ} да будет».^{იყავნ!“} ( Гал.1:8–9^{გალ. 1:8-9} ) Так^ასე выразилось^{გამოხატა} Священное^{წმინდა} Писание^{წერილმა} не^არა потому,^{იმიტომ,} чтоб^რომ кто-либо^{ვინმე} из святых^{წმინდა} Ангелов^{ანგელოზებიდან} покусился^{შეეცადა} противоречить^{შეწინააღმდეგებოდა} учению^{სწავლებას} Христову,^{ქრისტესას,} но^{არამედ} потому,^{იმიტომ,} что^რომ учение^{სწავლება} Христово,^{ქრისტესი,} учение^{სწავლება} Божие,^{ღვთისა,} проповеданное^{ქადაგებული} Апостолами,^{მოციქულების მიერ,} вполне^{სრულად} достоверно,^{სარწმუნოა,} вполне^{სრულად} свято,^{წმინდაა,} не^არ подлежит^{შეეფარდება} никаким^{არავითარ} изменениям,^{ცვლილებებს,} как^{როგორიც} бы ни^{არ უნდა} представлялись^{წარმოუდგებოდეს} эти^ეს изменения^{ცვლილებები} основательными^{საფუძვლიანად} недостаточному,^{არასაკმარის,} превратному^{გაუკუღმართებულ} знанию^{ცოდნას} и^და плотскому^{ხორცის} мудрованию.^{ზრახვას.} Учение^{სწავლება} Христово,^{ქრისტესი,} будучи^{რომელიც არის} превыше^{აღმატებული} суда^{მსჯავრისა} и человеков^{ადამიანთა} и^და Ангелов,^{ანგელოზთა,} принимается^{მიიღება} одною^{ერთადერთი} смиренною^{მდაბალი} верою,^{რწმენით,} и^და само^{თავად} служит^{წარმოადგენს} тем^იმ камнем,^{ქვას,} которым^{რომლითაც} испытуются^{ფასდება} все^{ყველა} прочие^სხვა учения.^{სწავლებანი.}

Мнение^აზრს общества^{საზოგადოებისას} человеков^{ადამიანთას} о наставнике^{მოძღვარზე} монашества^{სამონაზვნოზე} не^არ имеет^აქვს никакого^{არავითარი} значения,^{მნიშვნელობა,} если^თუკი учение^{სწავლება} этого^ამ наставника^{მოძღვრისა} противоречит^{ეწინააღმდეგება} Священному^{წმინდა} Писанию^{წერილს} и^და писанию^{ნაწერებს} святых^{წმინდა} Отцов,^{მამებისას,} если^თუკი оно^იგი содержит^{შეიცავს} в себе^{საკუთარ თავში} богохульство.^{ღვთისგმობას.} Монашество^{მონაზვნობა} – наука^{მეცნიერებაა} из наук:^{მეცნიერებათა შორის:} надо^უნდა знать^{იცოდე} ее,^იგი, чтоб^რათა верно^{ზუსტად} оценивать^{შეაფასო} преподающего^{მასწავლებელი} ее.^{მისი.} Сказал^თქვა преподобный^{ღირსმა} Макарий^{მაკარი} Великий^{დიდმა} : “Многие^{„ბევრი} представляющееся^{რომელიც ჩანს} по наружности^{გარეგნულად} праведными,^{მართლებად,} слывут^{ითვლებიან} истинными^{ჭეშმარიტ} христианами;^{ქრისტიანებად;} но^{მაგრამ} одним^{ერთადერთ} художникам,^{მხატვრებისთვისაა} и^და из^მათ них,^{შორის,} основательно^{საფუძვლიანად} знающим^{მცოდნეებს} художество,^{მხატვრობისა,} свойственно^{თვისობრივი} узнавать,^{გამოიცნოს} точно^{ზუსტად} ли^კი эти^ამ праведники^{მართლებს} имеют^აქვთ знание^{ცოდნა} и^და образ^{ხატება} Царя,^{მეფისა,} или^ანდა же, может^{შესაძლოა} быть вычеканено^{ამოტვიფრულია} и^და напечатлено^{აღბეჭდილია} на них^{მათზე} поддельно^{ყალბად} знамение^{ნიშანი} неблагонамеренными^{არაკეთილგანმზრახველი} людьми?^{ხალხისაგან?} одобрят^{გაამართლებენ} ли^კი или^ანდა отвергнут^{უარყოფენ} их^მათ искусные^{გაწაფული} художники?^{მხატვრები?} Если^თუკი же не^არ найдется^{მოიპოვება} искусных^{გაწაფული} художников,^{მხატვრები,} то^{მაშინ} некому^{არავინაა} и исследовать^{გამომკვლევი} злохитрых^{ავცბიერი} делателей,^{შემოქმედებისა,} потому^{იმიტომ,} что^რომ и они^{ისინიც} облечены^{შენიღბულები არიან} в наружность^{გარეგნობით} монашествующих^{მემონაზვნეებისა} и^და христиан”^{ქრისტიანებისა“ 154} . Блаженный^{ნეტარმა} Феофилакт^{თეოფილაკტე} Болгарский^{ბულგარელმა} , объясняя^{განმარტებით} слова^{სიტყვისა} Архангела^{მთავარანგელოზისა} Гавриила^{გაბრიელისა} о Иоанне^{იოანე} Предтече^{წინამორბედზე} Господнем,^{უფლისაზე,} что^რომ он^იგი «будет^{„იყოს} велий^დიდ пред^{წინაშე} Господом»^{უფლისა“} ( Лк.1:15^{ლკ. 1:15} ), говорит:^{ამბობს:} “Ангел^{„ანგელოზი} обещает,^{ჰპირდება,} что^რომ Иоанн^{იოანე} будет^{იქნება} велик,^{დიდი,} но^{მაგრამ} пред^{წინაშე} Господом,^{უფლისა,} потому^{იმიტომ} что^რომ многие^{ბევრი} называются^{იწოდება} великими^{დიდებად} пред^{წინაშე} человеками,^{კაცთა,} не^არა пред^{წინაშე} Богом,^{ღვთისა,} а^ხოლო они^{ისინი} – лицемеры”.^{თვალთმაქცნი არიან“.} Если^თუკი порочная^{ბიწიერი} жизнь^{ცხოვრება} и^და злонамеренность,^{ბოროტგანზრახულობა,} прикрытые^{შენიღბულნი} лицемерством,^{თვალთმაქცობით} не^არ узнаются^{შეიცნობა} миром,^{ამა სოფლისაგან,} принимаются^{მიიღებიან} им^{მათ მიერ} за добродетель,^{სათნოებად,} тем^{რაც უფრო} непостижимее^{ჩაუწვდომელია} для него^{მისთვის} знание^{ცოდნა} недостаточное,^{არასაკმარისი,} знание^{ცოდნა} поверхностное,^{ზედაპირული,} знание^{ცოდნა} превратное.^{უკუღმართი.} Мир^{სოფელი} высоко^{დიდად} ценит^{აფასებს} телесные^{ხორციელ} подвиги^{ღვაწლთ} и^და лишения,^{მოკლებებს,} не^არ разбирая^{განარჩევს} того,^{იმას,} правильно^{სწორად} ли,^კი, полезно^{სასარგებლოდ} ли^კი употребляются^{გამოიყენება} они,^{ისინი,} или^ანდა погрешительно^{შეცოდებით} и^და в тяжкий^{მძიმე} душевный^{სულიერი} вред;^{ზიანით;} мир^{სოფელი} особенно^{განსაკუთრებით} уважает^{აფასებს} то,^{იმას,} что^რაც действует^{მოქმედებს} удачно^{წარმატებით} на телесные^{ხორციელ} чувства,^{შეგრძნებებზე,} что^რაც соответствует^{შეესაბამება} понятиям^{წარმოდგენებს} мира^{ამა სოფლისას} о добродетели^{სათნოებებზე} и^და о монашестве;^{მონაზვნობაზე;} мир^{სოფელს} любит^{უყვარს} то,^ის, что^რაც льстит^{ეპირფერება} и^და угождает^{აამებს} ему;^მას; мир^{ამა სოფელს} любит^{უყვარს} свое,^{თავისი,} – сказал^თქვა Спаситель.^{მხსნელმა.} Скорее^უფრო ненависть^{სიძულვილი} мира,^{ამა სოფლისა,} злоречие^{ავსიტყვაობა} мира,^{სოფლისა,} гонение^{დევნა} им^{მის მიერ} могут^{შეიძლება} быть^იყოს признаками^{ნიშანი} истинного^{ჭეშმარიტი} раба^{მონისა} Божия,^{ღვთისა,} и^და это^ეს засвидетельствовано^{დამოწმებულია} Спасителем^{მხსნელის მიერ} ( Ин.15:18–25^{ინ. 15:18-25} ). Святые^{წმინდა} Отцы^{მამები} завещавают^{გვამცნებენ} избирать^{ავირჩიოთ} наставника^{მოძღვარი} непрелестного,^{ხიბლისაგან თავისუფალი,} непрелестность^{ხიბლისაგან თავისუფლება} которого^{რომლისაც} должна^უნდა познаваться^{შეიცნოს} по согласию^{თანხმობაში} учения^{სწავლებისა} и^და жительства^{ცხოვრებისა} его^მისი с Священным^{წმინდა} Писанием^{წერილთან} и^და с учением^{სწავლებასთან} Духоносных^{სულიერი} Отцов^{მამებისა 155} . Они^{ისინი} предостерегают^{გვაფრთხილებენ} от учителей^{მასწავლებლების წინააღმდეგ} неискусных,^{დაუხელოვნებლებისა,} чтоб^რათა не^არ заразиться^{დავავადდეთ} их^მათი лжеучением^{ცრუსწავლებით 156} . Они^{ისინი} повелевают^{გვამცნებენ} сличать^{შევადაროთ} учение^{სწავლება} учителей^{მასწავლებლებისა} с учением^{სწავლებასთან} Священного^{წმინდა} Писания^{წერილისა} и^და святых^{წმინდა} Отцов,^{მამებისა,} согласное^{თანახმანი} принимать,^{მივიღოთ} несогласное^{შეუწყობელნი} отвергать^{განვაგდოთ 157} . Они^{ისინი} утверждают,^{ამტკიცებენ,} что^რომ не^არ имеющие^{მქონენი} очищенного^{განწმენდილი} душевного^{სულიერი} ока^{თვალისა} и^და не^ვერ могущие^{შემძლენი} познавать^{გაარჩიონ} древа^ხე по плоду,^{ნაყოფით,} признают^{თვლიან} учительными^{მასწავლებლურებად} и^და духовными^{სულიერებად} тщеславных,^{პატივმოყვარეებს,} пустых^{ფუჭებს} и^და лицемеров,^{თვალთმაქცებს,} а^ხოლო на истинных^{ჭეშმარიტ} святых^{წმინდანებს} не^არ обращают^{აქცევენ} никакого^{არავითარ} внимания,^{ყურადღებას,} находя^{თვლიან რა} их^მათ не^არ знающими^{მცოდნეებად} ничего,^{არაფრისა,} когда^{როდესაც} они^{ისინი} молчат,^{დუმან,} – гордыми^{ამაყებად} и^და жестокими,^{სასტიკებად,} когда^{როდესაც} говорят^{ლაპარაკობენ 158} . Рассмотри^{განიხილე} все^{მთელი} Священное^{წმინდა} Писание:^{წერილი:} увидишь,^{დაინახავ,} что^რომ в нем^{მასში} повсюду^{ყველგან} возвеличено^{ამაღლებულია} и^და прославлено^{განდიდებული} имя^{სახელი} Господне,^{უფლისა,} превознесена^{ზეაყვანილია} сила^ძალა его,^{მისი,} спасительная^{მხსნელი} для человеков.^{ადამიანებისათვის.} Рассмотри^{განიხილე} писания^{წერილები} Отцов:^{მამებისა:} увидишь,^{დაინახავ,} что^რომ все^{ყველა} они,^{ისინი,} без исключения,^{გამონაკლისის გარეშე,} советуют^{გვირჩევს} и^და заповедуют^{გვამცნებს} упражнение^{ვარჯიშს} молитвою^{ლოცვით} Иисусовою,^{იესოსით,} называют^{უწოდებენ} ее^მას оружием,^{იარაღს,} которого^{რომელზე} нет крепче^{მტკიცეც არაა არაფერი} ни^არც на небе,^{ზეცაში,} ни^არც на земле^{დედამიწაზე 159} , называют^{უწოდებენ} ее^მას Богоданным,^{ღვთისგან მოცემულს,} неотъемлемым^{ჩამოურთმეველ} наследием,^{მემკვიდრეობას,} одним^{ერთ ერთ} из окончательных^{საბოლოოთაგან} и^და высших^{აღმატებულთაგან} завещаний^{ნაანდერძებებთა შორის} Богочеловека,^{ღმერთკაცისა,} утешением^{ნუგეშს} любвеобильным^{სიყვარულით სავსეს} и^და сладчайшим,^{უტკბესს,} залогом^{წინდს} достоверным^{სარწმუნოს 160} . Наконец^{საბოლოოდ} обратись^{მიმართე} к законоположению^{სჯულდებულებას} православной^{მართლმადიდებლური} Восточной^{აღმოსავლეთის} Церкви:^{ეკლესიისას:} увидишь,^{დაინახავ} что^რომ она^მან для всех^{ყველა} неграмотных^{უწიგნურთათვის} чад^{შვილთათვის} своих,^{თავისი,} и монахов^{მონაზონთათვისაც} и^და мирян,^{ერისკაცთათვისაც,} установила^{დააწესა} заменять^{ჩაანაცვლონ} псалмопение^{ფსალმუნთგალობა} и^და молитвословие^{ლოცვის ტექსტები} на келейном^{კელიურ} правиле^{კანონში} молитвою^{ლოცვით} Иисусовою^{იესოსით 161} . Что^{რაღას} же значит^{ნიშნავს} пред^{წინაშე} единогласным^{ერთხმიანი} свидетельством^{მოწმობისა} Священного^{წმინდა} Писания^{წერილისა} и^და всех^{ყველა} святых^{წმინდა} Отцов,^{მამისა,} пред^{წინაშე} законоположением^{სჯულდებულებისა} Вселенской^{საყოველთაო} Церкви^{ეკლესიისა} о молитве^{ლოცვის შესახებ} Иисусовой^{იესოსი} противоречащее^{მოწინააღმდეგე} учение^{სწავლება} некоторых^{ზოგიერთი} слепцов,^{ბრმისა,} прославленных^{განდიდებულებისა} и^და прославляемых^{განდიდებადთა} подобными^{მსგავსი} им^მათი слепцами.^{ბრმების მიერ.}

Молдавский^{მოლდოველმა} старец,^{ბერმა,} схимонах^{სქემმონაზონმა} Василий,^{ვასილიმ,} живший^{მცხოვრებმა} в конце^{ბოლოს} прошедшего^{გასული} столетия,^{საუკუნისა,} изложил^{გადმოსცა} учение^{სწავლება} о молитве^{ლოცვის შესახებ} Иисусовой^{იესოსი} с особенною^{განსაკუთრებული} удовлетворительностью^{დამაკმაყოფილებლობით} в замечаниях^{შენიშვნებში} к сочинениям^{ნაწარმოებებისა} преподобных^{ღირსი} Григория^{გრიგოლ} Синаита^{სინელისა} , Исихия^{ისიქი} Иерусалимского^{იერუსალიმელისა} и^და Филофея^{ფილოთეოს} Синайского.^{სინელისა.} Схимонах^{სქემმონაზონმა} назвал^{უწოდა} замечания^{შენიშვნებს} свои^{თავისას} предисловиями^{წინასიტყვაობანი} или^ანდა предпутиями.^{წინაგზაობანი.} Название^{დასახელება} очень^{ძალიან} верное!^{სწორია!} Чтение^{კითხვა} замечаний^{შენიშვნებისა} подготовляет^{ამზადებს} к чтению^{კითხვისთვის} упомянутых^{ნახსენები} Отцов,^{მამებისა,} которых^{რომელთა} сочинения^{შემოქმედებაც} относятся^{ეხება} наиболее^{უმეტესაც} к монахам^{მონაზვნებს} уже^უკვე значительно^{მნიშვნელოვნად} преуспевшим.^{წარმატებულებს.} Замечания^{შენიშვნები} изданы^{გამოცემულია} Оптиной^{ოპტინის} пустынью^{უდაბნოს მიერ} вместе с писаниями^{წერილებთან ერთად} Паисия^{პაისი} Нямецкого,^{ნიამეცკისა,} которого^{რომლისაც} Василий^{ვასილი} был^იყო наставником,^{მოძღვარი,} сподвижником^{თანამოღვაწე} и^და другом^{მეგობარი 162} . В предисловии^{წინასიტყვაობებში} на книгу^{წიგნისა} преподобного^{ღირსი} Григория^{გრიგოლ} Синаита^{სინელისა} старец^ბერი Василий^{ვასილი} говорит:^{ამბობს:} “Некоторые,^{„ზოგიერთნი,} не^არ знакомые^{ნაცნობნი} опытно^{გამოცდილებითად} с умным^{გონიერ} деланием^{საქმიანობასთან} и^და мнящие^{მგონებარნი} о себе,^{თავიანთ თავზე} что^რომ имеют^აქვთ дар^ნიჭი рассуждения,^{განსჯისა,} оправдывают^{ამართლებენ} себя,^{თავიანთ თავს,} или,^{ანდა,} лучше^უკეთ сказать,^{რომ ვთქვათ,} отклоняют^{განაყენებენ} от обучения^{სწავლებისაგან} сему^ამ священному^{წმინდა} деланию^{საქმიანობისა} тремя^სამი предлогами^{მიზეზით} или^ანდა изветами:^{ცილისწამებით:} во-первых,^{პირველი,} отсылая^{გადაგზავნით} это^ამ делание^{საქმიანობისა} к святым^{წმინდა} и^და бесстрастным^{უვნებო} мужам,^{ადამიანებისათვის,} думая,^{ფიქრობენ,} что^რომ оно^იგი принадлежит^{ეკუთვნის} им,^მათ, а^ხოლო не^არა и страстным;^{ვნებიანებსაც;} во-вторых,^{მეორეც,} представляя^{წარმოადგენენ} совершенное^სრულ оскудение^{შემცირებას} наставников^{მოძღვართა} и^და учителей^{მასწავლებელთა} такому^{ასეთი} жительству^{ცხოვრებისა} и^და пути;^{გზისა;} в-третьих^{მესამეც} – последующую^{მომყოლით} этому^ამ деланию^{საქმიანობისა} прелесть.^{ხიბლით.} Из этих^ამ предлогов,^{მიზეზებიდან,} или^ანდა изветов,^{ცილისწამებიდან,} первый^{პირველი} – непотребен^{ურგებია} и^და несправедлив,^{უსამართლო,} потому^{იმიტომ} что^რომ первая^{პირველი} степень^{საფეხური} преуспеяния^{წარმატებისა} новоначальных^{ახალდამწყები} монахов^{მონაზვნებისა} состоит^{მდგომარეობს} в умалении^{შემცირებაში} страстей^{ვნებებისა} трезвением^{სიფხიზლით} ума^{გონებისა} и^და блюдением^{შენახვით} сердца,^{გულისა,} то^ესე есть,^იგი, умною^{გონიერი} молитвою,^{ლოცვით,} подобающею^{შემშვენით} деятельным.^{საქმიანთათვის.} Второй^{მეორე} – безрассуден^{უგუნურია} и^და неоснователен,^{უსაფუძვლო,} потому^{იმიტომ} что^რომ за недостатком^{უკმარისობის გამო} наставника^{მოძღვრისა} и^და учителя^{მასწავლებლისა} Писание^{წერილია} – нам^{ჩვენი} учитель.^{მასწავლებელი.} Третий^{მესამე} заключает^{შეიცავს} в себе^{თავის თავში} самообольщение:^{თვითცდუნებულობას:} приводящие^{მომყვანნი} его,^{მისი,} читая^{კითხვით} писания^{წერილისა} о прелести,^{ხიბლის შესახებ,} этим^ამ же^{სწორედ} писанием^{წერილით} запинают^{იქუსლავენ} себя,^{თავებს,} криво^{მრუდედ} объясняя^{განმარტებით} его.^{მისი.} Вместо^{ნაცვლად} того,^{იმისა,} чтоб^რომ из писания^{წერილიდან} познавать^{შეიტყონ} прелесть^{ხიბლი} и^და предостережение^{თავის დაცვა} от нее,^{მისგან,} они^{ისინი} превращают^{აქცევენ} это^ამ писание,^{წერილს} и^და представляют^{წარმოადგენენ} его^მას в основание^{საფუძვლად} к уклонению^{განდგომისა} от умного^{გონიერი} делания.^{საქმიანობისაგან.} Если^თუკი же ты^შენ страшишься^{შიშობ} этого^ამ делания^{საქმიანობას} и^და обучения^{შესწავლას} ему^მისი от одного^{მხოლოდ} благоговения^{მოწიწებიდან} и^და простоты^{უბრალოებიდან} сердца,^{გულისა,} то^{მაშინ} и я,^მეც, на этом^ამ основании,^{საფუძველზე,} страшусь,^{მეშინია,} а^ხოლო не^არა на основании^{საფუძველზე} пустых^{ცარიელი} басен,^{არაკებისა,} по которым^{რომლის მიხედვითაც} «волка^{„მგლისა} бояться,^{ეშინიათ} так^{შესაბამისად} в лес^{ტყეში} не^{არ უნდა} ходить».^{ვიაროთ“.} И Бога^{ღვთისა} должно^უნდა бояться,^{გვეშინოდეს,} но^{მაგრამ} не^არ убегать^{გავრბოდეთ} и^და не^არ удаляться^{ვიმალებოდეთ} от Него^{მისგან} по причине^{მიზეზით} этого^ამ страха”.^{შიშისა“.} Далее^{შემდეგ} схимонах^{სქემმონაზონი} объясняет^{განმარტავს} различие^{განსხვავებას} между молитвою,^{ლოცვას შორის} совершаемою^{აღსრულებულს} умом^{გონებით} при сочувствии^{თანაგრძნობით} сердца^{გულისა} и^და приличествующей^{შესაფერისს} всем^{ყველა} благочестивым^{ღვთისმოსავი} инокам^{მონაზონისა} и^და христианам,^{ქრისტიანისა} от молитвы^{ლოცვას შორის} благодатной,^{მადლისმიერისა,} совершаемой^{აღსრულებულისა} умом^{გონებით} в сердце^{გულში} или^ანდა из сердца^{გულიდან} и^და составляющей^{შემადგენელისა} достояние^{საკუთრებისა} иноков^{მონაზონთა} преуспевших.^{წარმატებულთა.} Получившим^{მიმღებთათვის} и^და усвоившим^{ამთვისებელთათვის} себе^{საკუთარ თავში} несчастное^{უიღბლო} предубеждение^{წინასწარ შექმნილი ცუდი აზრისა} против^{წინააღმდეგ} молитвы^{ლოცვისა} Иисусовой,^{იესოსი,} нисколько^{სრულებით} незнакомым^{არანაცნობთათვის} с нею^{მასთან} из правильного^{სწორი} и^და долговременного^{ხანგრძლივი} упражнения^{ვარჯიშის მეშვეობით} ею,^{მისი,} было^{იქნებოდა} бы гораздо^{გაცილებით} благоразумнее,^{კეთილგონივრული,} гораздо^{გაცილებით} безопаснее^{უსაფრთხო} воздерживаться^{თავი შეეკავებინათ} от суждения^{მსჯელობისაგან} о ней,^{მასზე,} сознавать^{ეღიარებინათ} свое^{თავიანთი} решительное^{გადამწყვეტი} неведение^{უმეცრება} этого^ამ священнейшего^{უწმინდესი} подвига,^{ღვაწლის მიმართ,} нежели^{ვიდრე} принимать^{მიეღოთ} на себя^{თავიანთ თავზე} обязанность^{მოვალეობა} проповеди^{ქადაგებისა} против^{წინააღმდეგ} упражнения^{ვარჯიშისა} молитвою^{ლოცვით} Иисусовою,^{იესოსით,} провозглашать,^{გამოცხადებით,} что^რომ эта^ეს всесвятая^{ყოვლადწმინდა} молитва^{ლოცვა} служит^{ემსახურება} причиною^{მიზეზს} бесовской^{ეშმაკეული} прелести^{ხიბლისას} и^და душепогибели.^{სულის დაღუპვისა.} В предостережение^{გაფრთხილებაში} им^{მათსაში} нахожу^{მივიჩნევ} необходимым^{აუცილებლად} сказать,^{თქმას,} что^რომ хуление^{გმობა} молитвы^{ლოცვისა} именем^{სახელით} Иисуса,^{იესოსი,} приписание^{მიწერა} зловредного^{მავნე} действия^{თვისებისა} этому^ამ имени^{სახელისა} равновесны^{თანაწონისაა} той^იმ хуле,^{გმობისა,} которую^{რომელსაც} произносили^{წარმოთქვამდნენ} фарисеи^{ფარისევლები} на чудеса,^{სასწაულებზე,} совершаемые^{აღსრულებულებზე} Господом^{უფლისაგან} ( Мф.12:31, 34, 36^{მთ. 12:31, 34, 36} ). Неведение^{უმეცრება} может^{შეიძლება} быть^{იქნას} извинено^{პატიებული} на суде^{სამსჯავროზე} Божием^{ღვთისაზე} гораздо^{გაცილებით} удобнее,^{მოსახერხებლად,} нежели^{ვიდრე} упорное^{შეუპოვარი} предубеждение^{წინასწარ შექმნილი ცუდი აზრი} и^და основанные^{დაფუძნებული} на нем^{მასზე} возгласы^{წამოძახილნი} и^და действия.^{ქმედებები.} Будем помнить,^{გვახსოვდეს,} что^რომ на суде^{სამსჯავროზე} Божием^{ღვთისა} мы^ჩვენ должны^უნდა дать^{მივცეთ} отчет^{ანგარიში} за каждое^{ყოველი} праздное^უქმი слово^{სიტყვისათვის 163} ; тем^მით страшнее^{უფრო საშიშია} отчет^{ანგარიში} за слово^{სიტყვისათვის} и^და слова^{სიტყვებისათვის} хульные^{მგმობართა} на основной^{ძირითად} догмат^{დოგმატზე} Христианской^{ქრისტიანული} веры.^{რწმენისაზე.} Учение^{სწავლებას} о Божеской^{საღვთო} силе^{ძალაზე} имени^{სახელისა} Иисусова^{იესოსი} имеет^აქვს полное^{სრული} достоинство^{ღირსება} основного^{ძირითადი} догмата,^{დოგმატისა,} и^და принадлежит^{ეკუთვნის} к всесвятому^{ყოვლადწმინდა} числу^{რიცხვს} и^და составу^{შემადგენლობას} этих^ამ догматов.^{დოგმატთა.} Невежественное^{უმეცარ} богохульное^{ღვთისმგმობ} умствование^{მსჯელობებს} против^{წინააღმდეგ} молитвы^{ლოცვისა} Иисусовой^{იესოსი} имеет^აქვს весь^{მთელი} характер^{თვისება} умствования^{მსჯელობებისა} еретического.^{ერეტიკოსებისა.}

Ученик^{მოწაფე} . Однако^{თუმცა} святые^{წმინდა} Отцы^{მამები} очень^{ძალიან} остерегают^{აფრთხილებენ} занимающегося^{დაკავებულებს} молитвою^{ლოცვით} Иисусовою^{იესოსით} от прелести.^{ხიბლისაგან.}

Старец^ბერი . Да,^{დიახ,} предостерегают.^{აფრთხილებენ,} Они^{ისინი} предостерегают^{აფრთხილებენ} от прелести^{ხიბლისაგან} и находящегося^{მყოფებსაც} в послушании,^{მორჩილებაში,} и^და безмолвника,^{განმხოლოებულსაც,} и^და постника^{მმარხველსაც} – словом^ერთი сказать,^{სიტყვით,} всякого,^{ყველას,} упражняющегося^{მოვარჯიშეს} какою^{რაიმენაირიც} бы то ни^არ было^{უნდა იყოს} добродетелью.^{სათნოებაში.} Источник^{წყარო} прелести,^{ხიბლისა,} как^{როგორც} и всякого^{ყოველგვარი} зла^{ბოროტებისა} – диавол,^{ეშმაკია,} а^ხოლო не^არა какая-нибудь^{რომელიღაცა} добродетель.^{სათნოება.} “Со всею^{„მთელი} осмотрительностью^{წინდახედულობით} должно^უნდა наблюдать,^{თვალი ვადევნოთ,} – говорит^{ამბობს} святой^{წმინდა} Макарий^{მაკარი} Великий^დიდი , – устрояемые^{მოწყობილს} врагом^{მტრისაგან} (диаволом)^{(ეშმაკისაგან)} со всех^{ყოველი} сторон^{მხრიდან} козни,^{ხრიკებს,} обманы^{მოტყუებებს} и^და злоковарные^{მზაკვრულ} действия.^{ქმედებებს.} Как^{როგორც} Святой^{წმინდა} Дух^სული чрез Павла^{პავლეს მეშვეობით} всем^{ყველას} служит^{ექმნება} для всех^{ყოვლად} ( 1Кор.9:22^{1კორ. 9:22} ), так^{როგორც} и лукавый^{მზაკვარი} дух^სული старается^{ცდილობს} злобно^{მტრულად} быть^იყოს всем^{ყველაფერი} для всех,^{ყველასთვის,} чтоб^რათა всех^{ყველა} низвести^{ჩაყაროს} в погибель.^{დაღუპვაში.} С молящимися^{მლოცველთან} притворяется^{თავს აჩვენებს} и он^ისიც молящимся,^{მლოცველად,} чтоб^რათა по поводу^{მიზეზით} молитвы^{ლოცვისა} ввести^{შეიყვანოს} в высокоумие;^{ქედმაღლობაში;} с постящимися^{მმარხველთან} постится,^{მარხულობს,} чтоб^რათა обольстить^{აცდუნოს} их^{ისინი} самомнением^{თავის თავზე დიდი წარმოდგენით} и^და привести^{მოიყვანოს} в умоисступление;^{ჭკუაშეშლილობაში;} с сведущими^{მცოდნეებთან} Священное^{წმინდა} Писание^{წერილისა} и он^ისიც устремляется^{მიისწრაფის} в исследование^{გამოკვლევისადმი} Писания,^{წერილისა,} ища,^{ეძიებს,} по-видимому,^{ერთი შეხედვით,} знания,^{ცოდნას,} в сущности^{არსით} же^კი стараясь^{ცდილობს} привести^{მოიყვანოს} их^{ისინი} к превратному^{უკუღმართ} разумению^{გაგებაში} Писания;^{წერილისა;} с удостоившимися^{ღირსქმნილებთან} осияния^{განათლებისა} светом,^{ნათლით,} представляется^{წარმოუდგება} и он^ისიც имеющим^{მქონედ} этот^ამ дар,^{ნიჭისა,} как^{როგორც} говорит^{ამბობს} Павел:^{პავლე:} «сатана^{„ეშმაკი} преобразуется^{იცვალვისვე} в ангела^{ანგელოზად} светла»^{ნათლისა“} ( 2Кор.11:14^{2კორ. 11:14} ), чтоб^რათა прельстив^{მოხიბლოს} привидением^{მოჩვენებით} как^{როგორც} бы^{თითქოს} света,^{ნათლით,} привлечь^{მიიზიდოს} к себе.^{თავისთან.} Просто^{მარტივად} сказать:^{რომ ვთქვათ:} он^იგი принимает^{იღებს} на себя^{თავის თავზე} для всех^{ყველასათვის} всякие^{ყოველგვარ} виды,^{სახეს,} чтоб^რათა действием,^{მოქმედებით,} подобным^{მსგავსით} действию^{მოქმედებისა} добра,^{სიკეთისა,} поработить^{დაიმონოს} себе подвижника,^{მოღვაწე,} и,^და, прикрывая^{დაფარვით} себя^{თავისა} благовидностью,^{კეთილსახიერებით,} низвергнуть^{დასცეს} его^იგი в погибель”^{დასაღუპად“ 164} . Мне^მე случалось^{მომიხდა} видеть^{ნახვა} старцев,^{ბერებისა,} занимавшихся^{დაკავებულთა} исключительно^{მხოლოდ} усиленным^{გაძლიერებული} телесным^{ხორციელი} подвигом,^{ღვაწლით,} и^და пришедших^{მოსულნი} от него^{მის მიერ} в величайшее^{უდიდეს} самомнение,^{თავის თავზე დიდ წარმოდგენაში,} величайшее^{უდიდეს} самообольщение.^{თვითცდუნებულობაში.} Душевные^{სულიერმა} страсти^{ვნებებმა} их^{მათმა} – гнев,^{მრისხანებამ,} гордость,^{სიამაყემ,} лукавство,^{მზაკვრობამ,} непокорство^{ურჩობამ} – получили^{მიიღო} необыкновенное^{არაჩვეულებრივი} развитие.^{განვითარება.} Самость^{ინდივიდუალურობა} и^და самочиние^{თავნებობა} преобладали^{მოჭარბდებოდა} в них^{მათში} окончательно.^{საბოლოოდ} Они^{ისინი} с решительностью^{შეუპოვრად} и^და ожесточением^{გააფთრებით} отвергали^{უარყოფდნენ} все^{ყველა} душеспасительнейшие^{უსულის გადამრჩენელეს} советы^{რჩევებს} и^და предостережения^{გაფრთხილებებს} духовников,^{სულიერი} настоятелей,^{მოძღვრებისას,} даже^თვით святителей:^{განმანათლებლებისასაც:} они,^{ისინი,} попирая^{ფეხ ქვეშ თელავდნენ რა} правила^{წესებს} не^არა только^{მხოლოდ} смирения,^{სიმდაბლისა,} но^{არამედ} и скромности,^{მორიდებულობისაც,} самого^თვით приличия,^{ზრდილობისაც} не^არ останавливались^{ჩერდებოდნენ} выражать^{გამოეხატათ} пренебрежение^{უგულებელყოფისა} к этим^ამ лицам^{პირების მიმართ} самым^თვით наглым^{თავხედი} образом.^{სახით.}

Некоторый^{რომელიღაც} Египетский^{ეგვიპტელი} инок^{მონაზონი} в начале^{დასაწყისში} IV^IV века^{საუკუნისა} сделался^{გახდა} жертвою^{მსხვერპლი} ужаснейшей^{უსაშინლესი} бесовской^{ეშმაკეული} прелести.^{ხიბლისა.} Первоначально^{თავდაპირველად} он^იგი впал^{ჩავარდა} в высокоумие,^{ქედმაღლობაში,} потом,^{შემდეგ,} по причине^{გამოისობით} высокоумия,^{ქედმაღლობისა,} поступил^{შევიდა} под особенное^{განსაკუთრებული} влияние^{ზეგავლენის ქვეშ} лукавого^{მზაკვარი} духа.^{სულისა.} Диавол,^{ეშმაკმა} основываясь^{დაფუძნებით} на произвольном^{თვიდნებურ} высокоумии^{ქედმაღლობაზე} инока,^{მონაზვნისა,} озаботился^{იზრუნა} развить^{განევითარებინა} в нем^{მასში} этот^ეს недуг,^{სნეულება,} чтоб^რათა при посредстве созревшего^{მომწიფებულისა} и^და окрепшего^{განმტკიცებული} высокоумия^{ქედმაღლობის მეშვეობით} окончательно^{საბოლოოდ} подчинить^{დაემორჩილებინა} себе^{თავისთვის} инока,^{მონაზონი,} вовлечь^{ჩაეთრია} его^იგი в душепогибель.^{სულის დაღუპვაში.} Вспомоществуемый^{შეწევნული} демоном,^{დემონის მიერ,} инок^{მონაზონმა} достиг^{მიაღწია} столь^{ესოდენ} бедственного^{სავალალო} преуспеяния,^{წარმატებას} что^რომ становился^{დგებოდა} босыми^{შიშველი} ногами^{ფეხებით} на раскаленные^{გავარვარებულ} угли,^{ნაკვერჩხლებზე,} и,^და, стоя^{დგომისას} на них,^{მათზე,} прочитывал^{გადაიკითხავდა ხოლმე} всю^მთელ молитву^{ლოცვას} Господню^{უფლისას} "Отче^{„მამაო} наш".^{ჩვენოს“.}

Разумеется,^{რასაკვირველია,} люди,^{ადამიანები,} не^არ имевшие^{მქონენი} духовного^{სულიერი} рассуждения,^{განსჯისანი,} видели^{ხედავდნენ} в этом^{ამაში} действии^{მოქმედებას} чудо^{სასწაულისა} Божие,^{ღვთისა,} необыкновенную^{უჩვეულო} святость^{სიწმინდეს} инока,^{მონაზვნისას,} силу^{ძალას} молитвы^{ლოცვისა} Господней,^{უფლისას,} и^და прославляли^{ადიდებდნენ} инока^ბერს похвалами,^{შექებებით,} развивая^{ავითარებდნენ რა} в нем^{მასში} гордость^{სიამაყეს} и^და способствуя^{ხელს უწყობდნენ} ему^მას губить^{დაეღუპა} себя.^{საკუთარი თავი.} Ни^არც чуда^{სასწაული} Божия,^{ღვთისა,} ни^არც святости^{სიწმინდე} инока^{მონაზვნისა} тут^აქ не^არ было;^იყო; сила^ძალა молитвы^{ლოცვისა} Господней^{საუფლოსი} тут^აქ не^არ действовала,^{მოქმედებდა,} тут^აქ действовал^{მოქმედებდა} сатана,^{სატანა,} основываясь^{დაყრდნობით} на самообольщении^{თვითცდუნებულობაზე} человека,^{ადამიანისა,} на ложно^{სიცრუით} направленном^{მიმართულ} произволении^{ნებელობაზე} его,^{მისა,} тут^აქ действовала^{მოქმედებდა} бесовская^{ეშმაკეული} прелесть.^{ხიბლი.} Спросишь:^{იკითხავ:} какое^რა же значение^{მნიშვნელობა} имела^{ჰქონდა} в бесовском^{ეშმაკეულ} действии^{მოქმედებაში} молитва^{ლოცვას} Господня?^{საუფლოს?} Ведь^აკი прельщенный^{მოხიბლული} читал^{კითხულობდა} ее^მას и^და приписывал^{მიაწერდა} действию^{მოქმედებას} ее^{მისას} совершавшееся^{აღსრულებულ} чудо.^{სასწაულს.} Очевидно,^{აშკარაა,} молитва^{ლოცვა} Господня^{საუფლო} не^არ принимала^{იღებდა} тут^აქ никакого^{არავითარ} участия:^{მონაწილეობას:} прельщенный,^{მოხიბლული,} по собственному^{საკუთარი} произволению,^{ნებით,} по собственному^{საკუთარი} самообольщению^{თვითცდუნებულობით} и^და по обольщению^{ცდუნებულობით} демонскому,^{ეშმაკეულით,} употребил^{იყენებდა} против^{წინააღმდეგ} себя^{საკუთარი თავისა} духовный^{სულიერ} меч,^{მახვილს,} данный^{მოცემულს} человекам^{ადამიანებისადმი} во спасение.^{გადასარჩენად.} Заблуждение^{ცდომილება} и^და самообольщение^{თვითცდუნებულობა} еретиков^{ერეტიკოსებისა} всегда^{ყოველთვის} прикрывались^{ინიღბებოდა} злоупотреблением^{ბოროტად გამოყენებით} Слова^{სიტყვისა} Божия,^{ღვთისა,} прикрывались^{ინიღბებოდა} с утонченным^{გაფაქიზებული} лукавством,^{მზაკვრობით,} и^და в повествуемом^{მოთხრობილ} событии^{შემთხვევაში} заблуждение^{შეცდენილობა} человеческое^{ადამიანური} и^და бесовская^{ეშმაკეული} прелесть,^{ხიბლი,} с тою^{იმავე} же целью,^{მიზნით,} прикрывались^{ინიღბებოდა} коварно^{მზაკვრულად} молитвою^{ლოცვით} Господнею.^{საუფლოთი.} Несчастный^{ბედკრული} инок^{მონაზონი} полагал,^{მიიჩნევდა,} что^რომ он^იგი стоит^იდგა на раскаленных^{გავარვარებულ} углях^{ნაკვერჩხლებზე} босыми^{შიშველი} ногами^{ფეხებით} по действию^{მოქმედებით} молитвы^{ლოცვისა} Господней,^{საუფლოსი,} за чистоту^{სიწმინდის} и^და высоту^{სიდიადის გამო} своей^{საკუთარი} подвижнической^{სამოღვაწეო} жизни,^{ცხოვრებისა,} а^ხოლო он^იგი стоял^იდგა на них^{მათზე} по действию^{მოქმედებით} бесовскому.^{ეშმაკეულისა.} Точно^{ზუსტად} таким^{ასეთნაირად} образом самообольщение^{თვითცდუნებულება} и^და бесовская^{ეშმაკეული} прелесть^{ხიბლი} прикрываются^{ინიღბება} иногда^{ზოგჯერ} как^{თითქოს} бы^{როგორც} действием^{მოქმედებით} молитвы^{ლოცვისა} Иисусовой,^{იესოსი,} а^ხოლო неведение^{უმეცრება} приписывает^{მიაწერს} действию^{მოქმედებას} этой^ამ святейшей^{უწმინდესი} молитвы^{ლოცვისას} то,^იმას что^რაც должно^უნდა приписывать^{მიაწეროს} совокупному^{გაერთიანებულ} действию^{მოქმედებას} сатаны^{სატანისას} и^და человека;^{ადამიანისას;} человека,^{ადამიანისა} предавшегося^{მიცემულისა} руководству^{ხელმძღვანელობას} сатаны.^{სატანისა.} Упомянутый^{ნახსენები} Египетский^{ეგვიპტელი} инок^{მონაზონი} перешел^{გადავიდა} от мнимой^{მოჩვენებითი} святости^{სიწმინდიდან} к необузданному^{თავაწყვეტილ} сладострастию,^{ავხორცობაში,} потом^{შემდეგ} к совершенному^სრულ умоисступлению,^{ჭკუაშეშლილობაში,} и,^და, кинувшись^{მივარდნილი} в разожженную^{აალებულ} печь^{ღუმელში} общественной^{საზოგადოებრივი} бани,^{აბანისი,} сгорел.^{დაიწვა.} Вероятно,^{ალბათ,} или^ან объяло^{მოიცვა} его^იგი отчаяние,^{სასოწარკვეთილებამ,} или^ანდა представилось^{წარმოედგინა} ему^მას в печи^{ღუმელში} какое-либо^{როგორიღაც} обманчивое^{მაცდუნებელი} привидение^{მოჩვენება 165} .

Ученик^{მოწაფე} . Что^რა в человеке,^{ადამიანში,} какое^{როგორი} условие^{წინაპირობა} в нем^{მასში} самом,^{თავად,} делает^ხდის его^მას способным^{შემძლებელს} к прелести?^{ხიბლისადმი?}

Старец^ბერი . Преподобный^{ღირსი} Григорий^{გრიგოლ} Синаит^{სინელი} говорит:^{ამბობს:} “вообще,^{„საერთოდ,} одна^ერთი причина^{მიზეზია} прелести,^{ხიბლისა,} – гордость”^{სიამაყე“ 166} . В гордости^{სიამაყეში} человеческой,^{ადამიანურში,} которая^{რომელიც} есть^არის самообольщение,^{თვითცდუნებულობა,} диавол^{ეშმაკი} находит^{პოულობს} для себя^{საკუთარი თავისათვის} удобное^{მოსახერხებელ} пристанище,^{თავშესაფარს,} и^და присоединяет^{უერთებს} свое^{საკუთარ} обольщение^{ცდუნებას} к самообольщению^{თვითცდუნებულობას} человеческому.^{ადამიანურს.} Всякий^{ყოველი} человек^{ადამიანი} более^{მეტად} или^თუ менее^{ნაკლებად} склонен^{მიდრეკილია} к прелести:^{ხიბლისაკენ:} потому^{იმიტომ} что^რომ «самая^{„ყველაზე} чистая^{სუფთა} природа^{ბუნებას} человеческая^{ადამიანურის} имеет^აქვს в себе^{თავის თავში} нечто^{რაღაც} горделивое»^{ამაყი“ 167} .

Основательны^{საფუძვლიანი არის} предостережения^{გაფრთხილება} отцов!^{მამათა!} Должно^{საჭიროა} быть^{ვიყოთ} очень^{ძალიან} осмотрительным,^{წინდახედულნი,} должно^{საჭიროა} очень^{ძალზედ} охранять^{დავიცვათ} себя^{საკუთარი თავი} от самообольщения^{თვითცდუნებისაგან} и^და прелести.^{ხიბლისაგან.} В наше^{ჩვენს} время,^{დროში,} при совершенном^{სრულად} оскудении^{დაკნინებისას} Боговдохновенных^{ღვთივშთაგონებული} наставников,^{მოძღვრებისა,} нужна^{საჭიროა} особенная^{განსაკუთრებული} осторожность,^{სიფრთხილე,} особенная^{განსაკუთრებული} бдительность^{სიფხიზლე} над собою.^{საკუთარი თავისადმი.} Они^{ისინი} нужны^{საჭიროა} при всех^{ყველა} иноческих^{მონაზვნური} подвигах,^{ღვაწლისას,} наиболее^{უმეტესად} нужны^{საჭიროა} при молитвенном^{ლოცვით} подвиге,^{ღვაწლში,} который^{რომელიც} из всех^{ყველა} подвигов^{ღვაწლთა შორის} – возвышеннейший,^{უაღმატებულესია,} душеспасительнейший,^{უსულისგადამრჩენელი,} наиболее^{უმეტესად} наветуемый^{თავდასხმული} врагами^{მტრების მიერ 168} . «Со страхом...^{„შიშით...} жительствуйте»^{ჟამნი აღასრულენით“} ( 1Пет.1:17^{1პეტ. 1:17} ), завещавает^{გვიანდერძებს} Апостол.^{მოციქული.} В упражнении^{ვარჯიშში} молитвою^{ლოცვით} Иисусовою^{იესოსით} есть^არის свое^{თავისი} начало,^{საწყისი,} своя^{თავისი} постепенность,^{თანმიმდევრობა,} свой^{თავისი} конец^{დასასრული} бесконечный.^{უსასრულო.} Необходимо^{აუცილებელია} начинать^{დავიწყოთ} упражнение^{ვარჯიში} с начала,^{თავიდან,} а^ხოლო не^არა с средины^{შუიდან} и^და не^არა с конца.^{ბოლოდან.} Святейший^{უწმინდესი} Каллист,^{კალისტე,} патриарх^{პატრიარქი} Константинопольский,^{კონსტანტინოპოლისა.} живописуя^{ფერმწერულად აღწერისას} духовные^{სულიერი} плоды^{ნაყოფებისა} этой^ამ молитвы,^{ლოცვისა,} говорит:^{ამბობს:} “никто,^{„არავინ,} из не^არ наученных^{დამსწავლთა შორის} тайнам^{საიდუმლოებებისა} или^ანდა из требующих^{მსაჭიროებთა შორის} млека,^{რძისა,} услышав^{მომსმენი} высокое^{აღმატებული} учение^{სწავლებისა} о благодатном^{მადლისმიერ} действии^{მოქმედებაზე} молитвы,^{ლოცვისა,} да^დაე не^არ осмелится^{გაბედოს} прикоснуться^{შეეხოს} к нему.^მას. Возбранена^{აკრძალულია} такая^{ასეთი} несвоевременная^{უდროო} попытка.^{მცდელობა.} Покусившихся^{მცდელობელს} на нее,^{ამისი,} и^და взыскавших^{მეძიებელს} преждевременно^{ნაადრევად} того,^{იმისი,} что^რაც приходит^{მოდის} в свое^{თავის} время,^{დროზე,} усиливающихся^{ძალისმხმეველს} взойти^{ავიდეს} в пристанище^{თავშესაფარში} бесстрастия^{უვნებობისა} в несоответствующем^{შეუფერებელ} ему^{მისთვის} устроении,^{მოწყობაში,} Отцы^{მამები} признают^{მიიჩნევენ} не^არა иначе,^{სხვაგვარად,} как^{თუ არა} находящимися^{მყოფად} в умопомешательстве.^{ჭკუაშეშლილობაში.} Невозможно^{შეუძლებელია} читать^{იკითხოს} книг^{წიგნები} тому,^{იმან,} кто^{ვისაც} не^არ выучился^{დაუსწავლია} грамоте”^{წერა-კითხვა“ 169} .

Ученик^{მოწაფე} . Что^რას значит^{ნიშნავს} начинать^{დაწყება} упражнение^{ვარჯიშისა} молитвою^{ლოცვისა} Иисусовою^{იესოსი} с средины^{შუიდან} и^და конца,^{ბოლოდან,} и^და что^რას значит^{ნიშნავს} начинать^{დაწყება} это^ამ упражнение^{ვარჯიშისა} с начала?^{თავიდან?}

Старец^ბერი . Начинают^{იწყებენ} с средины^{შუიდან} те^ის новоначальные,^{ახალდამწყებნი,} которые,^{რომლებიც,} прочитав^{წაიკითხავენ რა} в Отеческих^{მამათა} писаниях^{ნაწერებში} наставление^{მოძღვრებას} для упражнения^{ვარჯიშისათვის} в молитве^{ლოცვაში} Иисусовой,^{იესოსი,} данное^{მიცემულს} Отцами^{მამების მიერ} безмолвникам,^{განმხოლოებულთათვის,} то^ესე есть,^იგი, монахам,^{მონაზვნებისათვის} уже^უკვე весьма^{საკმაოდ} преуспевшим^{წარმატებულთათვის} в монашеском^{მონაზვნურ} подвиге,^{ღვაწლში,} необдуманно^{გაუაზრებლად} принимают^{იღებენ} это^ამ наставление^{მოძღვრებას} в руководство^{ხელმძღვანელობისათვის} своей^{საკუთარი} деятельности.^{საქმიანობისა.} Начинают^{იწყებენ} с средины^{შუიდან} те,^{ისინი,} которые,^{რომლებიც} без всякого^{ყოველგვარი} предварительного^{წინასწარი} приготовления,^{მომზადების გარეშე} усиливаются^{ძალისხმევას იჩენენ} взойти^{ავიდნენ} умом^{გონებით} в сердечный^{გულის} храм,^{ტაძარში,} и^და оттуда^{იქიდან} воссылать^{აღავლინონ} молитву.^{ლოცვა.} С конца^{ბოლოდან} начинают^{იწყებენ} те,^{ისინი,} которые^{რომლებიც} ищут^{ეძიებენ} немедленно^{დაუყოვნებლივ} раскрыть^{გაშლას} в себе^{საკუთარ თავში} благодатную^{მადლისმიერი} сладость^{სიტკბოებისას} молитвы^{ლოცვისა} и^და прочие^სხვა благодатные^{მადლისმიერი} действия^{მოქმედებებისა} ее.^{მისი.} Должно^{საჭიროა} начинать^{დავიწყოთ} с начала,^{თავიდან} то^ესე есть,^იგი, совершать^{აღვასრულოთ} молитву^{ლოცვა} со «вниманием»^{„ყურადღებით“} и^და «благоговением»,^{„მოშიშებით“,} с целью "покаяния",^{„სინანულის“ მიზნით,} заботясь^{ზრუნვით} единственно^{ერთადერთზე} о том,^{იმაზე,} чтоб^რომ эти^ეს три^სამი качества^{თვისება} постоянно^{მუდმივად} соприсутствовали^{თან სდევდეს} молитве.^{ლოცვას.} Так^ასე и святой^{წმინდა} Иоанн^{იოანე} Лествичник^{კიბისაღმწერელიც} , этот^ეს великий^{დიდებული} делатель^{მოქმედი} сердечной^{გულისმიერი} благодатной^{მადლისმიერი} молитвы,^{ლოცვისა,} предписывает^{უწესებს} находящимся^{მყოფთ} в послушании^{მორჩილებაში} молитву^{ლოცვას} внимательную,^{ყურადღებიანს} а^ხოლო созревшим^{მომწიფებულთ} для безмолвия^{განმხოლოვებისათვის} молитву^{ლოცვას} сердечную.^{გულისმიერს.} Для первых^{პირველთათვის} он^იგი признает^{მიიჩნევს} невозможною^{შეუძლებლად} молитву,^{ლოცვას,} чуждую^{უცხოს} рассеянности,^{გაფანტულობისა,} а^ხოლო от вторых^{მეორეთაგან} требует^{მოითხოვს} такой^ასეთ молитвы^{ლოცვას 170} . В обществе^{საზოგადოებაში} человеческом^{ადამიანურში} должно^{საჭიროა} молиться^{ლოცვა} одним^{მხოლოდ} умом,^{გონებით,} а^ხოლო наедине^{მარტო} – и умом^{გონებითაც} и^და устами,^{ბაგეებითაც,} несколько^{ცოტათი} вслух^{გასაგონად} себе^{საკუთარი თავისთვის} одному^{მხოლოდ 171} . Особенное^{განსაკუთრებული} попечение,^{მზრუნველობა,} попечение^{მზრუნველობა} самое^{ძალიან} тщательное^{საგულდაგულო} должно^{საჭიროა} быть^იყოს принято^{მიღებული} о благоустроении^{კეთილმოწყობილობაზე} нравственности^{ზნეობისა} сообразно^{თანახმად} учению^{სწავლებისა} Евангелия.^{სახარებისა.} Опыт^{გამოცდილება} не^არ замедлит^{დააყოვნებს} открыть^{განუცხადოს} уму^{გონებას} молящегося^{მლოცველისა} теснейшую^{უმჭიდროესი} связь^{კავშირისა} между заповедями^{მცნებებისა} Евангелия^{სახარებისა} и^და молитвою^{ლოცვას შორის} Иисусовою.^{იესოსი.} Эти^ეს заповеди^{მცნებები} служат^{ემსახურებიან} для этой^ამ молитвы^{ლოცვისათვის} тем,^{იმას,} чем^{რასაც} служит^{ემსახურება} елей^ზეთი для горящего^{ანთებულ} светильника;^{ლამპარს;} без елея^{ზეთის გარეშე} светильник^{ლამპარი} не может^{შეუძლებელია} быть^იყოს возжжен;^{ანთებული;} при оскудении^{მოკლებისას} елея^{ზეთისა} не^არ может^{შეუძლია} гореть:^{იწვოდეს:} он^იგი гаснет,^{ქვრება,} разливая^{გაფრქვევით} вокруг себя^{თავის ირგვლივ} дым^{კვამლისა} зловонный.^{მყრალისა.} Образуется^{ყალიბდება} нравственность^{ზნეობა} по учению^{სწავლების მიხედვით} Евангелия^{სახარებისა} очень^{ძალიან} удобно^{მოხერხებულად} при прохождении^{გავლისას} монастырских^{სამონასტრო} послушаний,^{მორჩილებებისა,} когда^{როდესაც} послушания^{მორჩილებები} проходятся^{ჩაივლიან} в том^იმ разуме,^{გონებით,} в каком^{როგორადაც} заповедано^{ნამცნებია} проходить^{ჩაიარონ} их^მათ святыми^{წმინდა} Отцами.^{მამების მიერ.} Истинное^{ჭეშმარიტი} послушание^{მორჩილება} служит^{ემსახურება} основанием,^{საფუძველს,} законною^{კანონიერ} дверью^{კარებს} для истинного^{ჭეშმარიტი} безмолвия^{განმხოლოვებისა 172} . Истинное^{ჭეშმარიტი} безмолвие^{განმხოლოვება} состоит^{მდგომარეობს} в усвоившейся^{ათვისებული} сердцу^{გულისათვის} Иисусовой^{იესოს} молитве,^{ლოცვაში,} – и^და некоторые^{ზოგიერთმა} из святых^{წმიდა} Отцов^{მამათა შორის} совершили^{აღასრულეს} великий^{დიდებული} подвиг^{ღვაწლი} сердечного^{გულისმიერი} безмолвия^{განმხოლოვებისა} и^და затвора,^{დაყუდებისა,} окруженные^{გარშემორტყმულებმა} молвою^{შფოთით} человеческою^{ადამიანურით 173} . Единственно^{ერთადერ} на нравственности,^{ზნეობაზე} приведенной^{მოყვანილზე} в благоустройство^{კეთილმოწყობაში} Евангельскими^{სახარებისეული} заповедями,^{მცნებებით,} единственно^{ერთადერთი} на этом^ამ твердом^მყარ камне^{ქვაზე} Евангельском,^{სახარებისეულზე,} может^{შესაძლებელია} быть^{იქნეს} воздвигнут^{აღმართული} величественный,^{დიდებული,} священный,^{წმინდა,} невещественный^{უნივთო} храм^{ტაძარი} Богоугодной^{ღვთისთვის სათნო} молитвы.^{ლოცვისა.} Тщетен^{ამაოა} труд^{შრომა} зиждущего^{მშენებლისა} на песце:^{ქვიშაზე:} на нравственности^{ზნეობაზე} легкой,^{მსუბუქზე,} колеблющейся^{მერყევზე} ( Мф.7:26^{მთ. 7:26} ). Нравственность,^{ზნეობა} приведенную^{მოყვანილი} в стройный,^{მოხდენილ} благолепный^{მოკაზმულ} порядок,^{წესრიგში,} скрепленную^{განმტკიცებული} навыком^{ჩვევით} в исполнении^{აღსრულებისა} евангельских^{სახარებისეული} заповедей,^{მცნებებისა,} можно^{შესაძლოა} уподобить^{შევადაროთ} несокрушимому^{შეუმუსრავ} серебряному^{ვერცხლის} или^ანდა золотому^{ოქროს} сосуду,^{ჭურჭელს,} который,^{რომელიც,} один^{ერთადერთი} только,^{მხოლოდ,} способен^{შემძლებელია} достойно^{ღირსეულად} принять^{მიიღოს} и^და благонадежно^{კეთილსაიმედოდ} сохранить^{შეინახოს} в себе^{საკუთარ თავში} бесценное,^{ფასდაუდებელი,} духовное^{სულიერი} миро:^{მირონი:} молитву.^{ლოცვა.}

Святой^{წმინდა} Симеон^{სვიმონ} Новый^{ახალი} Богослов^{ღვთისმეტყველი} , рассуждая^{მსჯელობისას} о случающейся^{შემთხვევადზე} безуспешности^{უნაყოფობისა} молитвенного^{ლოცვის} подвига^{ღვაწლისა} и^და о плевелах^{ღვარძლებზე} прелести,^{ხიბლისა,} возникающих^{წარმოშობილზე} из него,^{მისგან,} приписывает^{მიაწერს} причину^{მიზეზს} и^და безуспешности,^{უნაყოფობას,} и^და прелести^{ხიბლს} несохранению^{დაუცველობას} правильности^{სისწორისას} и^და постепенности^{თანვიმდევრობისა} в подвиге.^{ღვაწლში.} “Хотящие^{„მსურველნი} взойти,^{ავიდნენ,} – говорит^{ამბობს} Богослов,^{ღვთისმეტყველი,} – на высоты^{სიმაღლეზე} молитвенного^{ლოცვითი} преуспеяния,^{წარმატებისა,} да^დაე, не^ნუ начинают^{იწყებენ} идти^{სვლას} сверху^{ზემოდან} вниз,^{ქვემოთ,} но^{არამედ} да^დაე, восходят^{ავიდნენ} снизу^{ქვემოდან} вверх,^{ზემოთ,} сперва^{თავიდან} на первую^{პირველ} ступень^{საფეხურზე} лествицы,^{კიბისა,} потом^{შემდეგ} на вторую,^{მეორეზე,} далее^{შემდეგ} на третью,^{მესამეზე,} наконец^{საბოლოოდ} на четвертую.^{მეოთხეზე.} Таким^{ასეთნაირად} образом всякий^{ყოველი} может^{შეძლებს} восстать^{აღიმართოს} от земли,^{მიწიდან,} и^და взойти^{აღვიდეს} на небо.^{ზეცაში.} «Во-первых»,^{„ჯერ ერთი“,} он^მან должен^უნდა подвизаться,^{იღვაწოს,} чтоб^რათა укротить^{მოათვინიეროს} и^და умалить^{შეამციროს} страсти.^{ვნებები.} «Во-вторых»,^{„მეორეც“,} он^მან должен^უნდა упражняться^{ივარჯიშოს} в псалмопении,^{ფსალმუნებაში,} то^ესე есть^იგი в молитве^{ლოცვაში} устной;^{ბაგისმიერში;} когда^{როდესაც} умалятся^{შემცირდება} страсти,^{ვნებები,} тогда^{მაშინ} молитва,^{ლოცვა.} естественно^{ბუნებრივად} доставляя^{მოტანით} веселие^{სიხარულისა} и^და сладость^{სიტკბოსი} языку,^{ენისათვის,} вменяется^{შეირაცხება} благоугодною^{სათნოდ} Богу.^{ღვთისათვის.} «В-третьих»,^{„მესამეც“,} он^იგი должен^უნდა заниматься^{დაკავდეს} умною^{გონიერი} молитвою”.^{ლოცვით“.} Здесь^აქ разумеется^{იგულისხმება} молитва,^{ლოცვა,} совершаемая^{აღსრულებული} умом^{გონებით} в сердце;^{გულში;} молитву^{ლოცვას} внимательную^{ყურადღებიანს} новоначальных,^{დამწყებთა,} при сочувствии^{თანაგრძნობით} сердца,^{გულისა,} Отцы^{მამანი} редко^{იშვიათად} удостаивают^{ღირსად მიიჩნევენ} наименования^{წოდებისა} умной^{გონიერ} молитвы,^{ლოცვად,} причисляя^{მიაწერენ} ее^მას более^{უმეტესად} к устной.^{ბაგისმიერს.} «В-четвертых»,^{„მეოთხეც“,} он^იგი должен^უნდა восходить^{აღვიდეს} к видению.^{ჭვრეტაში.} Первое^{პირველი} составляет^{შეადგენს} принадлежность^{კუთვნილებას} новоначальных;^{ახალდამწყებთა;} второе^{მეორე} – возрастающих^{მოზარდთა} в преуспеяние;^{წარმატებაში;} третье^{მესამე} – достигших^{მიმღწევთა} крайнего^{უკიდურესი} преуспеяния;^{წარმატებისათვის;} четвертое^{მეოთხე} – совершенных”.^{სრულყოფილებისა“.} Далее^{შემდეგ} Богослов^{ღვთისმეტყველი} говорит,^{ამბობს,} что^რომ и подвизающиеся^{მოღვაწეთაც} о умалении^{შემცირებისათვის} страстей^{ვნებებისა} должны^უნდა приобучаться^{დაისწავლონ} к хранению^{დაცვა} сердца^{გულისა} и^და к внимательной^{ყურადღებიანი} молитве^{ლოცვა} Иисусовой,^{იესოსი} соответствующей^{შესაბამისი} их^მათი устроению^{განწყობისა 174} . В общежитиях^{ზოგადსაცხოვრებლებში} Пахомия^{პახომი} Великого^{დიდისა} , произведших^{წარმომშობლებისა} возвышеннейших^{უაღმატებულესი} делателей^{მოსაქმიანეებისა} умной^{გონიერი} молитвы,^{ლოცვისა,} каждого^{ყოველს} вновь^{ახლად} вступившего^{შედგომილს} в монастырь,^{მონასტერში,} во-первых,^{პირველად,} занимали^{აკავებდნენ} телесными^{ხორციელი} трудами^{შრომით} под руководством^{ხელმძღვანელობის ქვეშ} старца^{ბერისა} в течение^{განმავლობაში} трех^სამი лет.^{წლისა.} Телесными^{ხორციელი} трудами,^{შრომებით,} частыми^{ხშირი} наставлениями^{მოძღვრებებით} старца,^{ბერისა,} ежедневною^{ყოველდღიური} исповедью^{აღსარებით} внешней^{გარეგანი} и^და внутренней^{შინაგანი} деятельности,^{საქმიანობისა,} отсечением^{მოკვეთით} воли^{ნებისა} обуздывались^{თვინიერდებოდა} страсти^{ვნებები} могущественно^{მძლავრად} и^და быстро,^{სწრაფად,} доставлялась^{მოიგვრებოდა} уму^{გონებისათვის} и^და сердцу^{გულისათვის} значительная^{მნიშვნელოვანი} чистота.^{სისუფთავე.} При упражнении^{ვარჯიშისას} в трудах^{შრომებში} преподавалось^{შეესწავლებოდა} новоначальному^{დამწყებისათვის} соответствующее^{შესაფერისი} устроению^{მოწყობისათვის} его^{მისისა} делание^{საქმიანობა} молитвы.^{ლოცვისა.} По истечении^{დროის გასვლისა} трех^სამი лет^{წლისა} требовалось^{მოითხოვებოდა} от новоначальных^{ახალდამწყებებისაგან} изучение^{შესწავლა} наизусть^{ზეპირად} всего^{მთელი} Евангелия^{სახარებისა} и^და псалтыри,^{ფსალმუნისა,} а^ხოლო от способных^{შემძლებელთაგან} и всего^{მთელი} Священного^{წმინდა} Писания,^{წერილისა,} что^რაც необыкновенно^{არაჩვეულებრივად} развивает^{ავითარებს} устную^{ბაგისმიერ} внимательную^{ყურადღებიან} молитву.^{ლოცვას.} Уже^უკვა после^{შემდეგ} этого^{ამისა} начиналось^{იწყებოდა} тайноучение^{საიდუმლო სწავლება} умной^{გონიერი} молитве;^{ლოცვისა;} объяснялось^{აიხსნებოდა} оно^იგი обильно^{უხვად} и Новым,^{ახალი,} и^და Ветхим^{ძველი} Заветами^{აღთქმებით 175} . Таким^{ასეთნაირად} образом монахи^{მონაზვნები} вводились^{შეიყვანებოდნენ} в правильное^სწორ понимание^{გაგებაში} умной^{გონიერი} молитвы^{ლოცვისა} и^და в правильное^სწორ упражнение^{ვარჯიშში} ею.^{მისით.} От прочности^{სიმყარისაგან} основания^{საფუძვლისა} и^და от правильности^{სისწორისაგან} в упражнении^{ვარჯიშში} – дивным^{საოცარი} было^იყო преуспеяние^{წარმატება 176} .

Ученик^{მოწაფე} . Имеется^არის ли^კი какое^{როგორიმე} верное^{სწორი} средство^{საშუალება} к предохранению^{თავის დაცვისათვის} себя от прелести^{ხიბლისაგან} вообще,^{საერთოდ,} при всех^{ყველა} подвигах^{ღვაწლში} монашеских,^{სამონაზვნოში,} и,^და, в частности,^{კერძოდ,} при упражнении^{ვარჯიშში} молитвою^{ლოცვით} Иисусовою?^{იესოსით?}

Старец^ბერი . Как^{როგორც} гордость^{სიამაყე} есть^არის вообще^{საერთოდ} причина^{მიზეზი} прелести,^{ხიბლისა,} так^ასე смирение^{სიმდაბლე} – добродетель,^{სათნოება,} прямо^{პირდაპირ} противоположная^{საწინააღმდეგო} гордости^{სიამაყისა} – служит^{მსახურებს როგორც} верным^{სარწმუნო} предостережением^{გაფრთხილება} и^და предохранением^{დაცვა} от прелести.^{ხიბლისაგან.} Святой^{წმინდა} Иоанн^{იოანე} Лествичник^{კიბისაღმწერელმა} назвал^{უწოდა} смирение^{სიმდაბლეს} «погублением^{„დაღუპვა} страстей»^{ვნებებისა“ 177} . Очевидно,^{აშკარაა} что^რომ в том,^{იმაში,} в ком^{ვიშიც} не^არ действуют^{მოქმედებენ} страсти,^{ვნებები,} в ком^{ვიშიც} обузданы^{ალაგმულნია} страсти,^{ვნებები,} не^არ может^{შეიძლება} действовать^{იმოქმედოს} и прелесть,^{ხიბლმაც,} потому^{იმიტომ} что^რომ «прелесть^{„ხიბლი} есть^არის страстное^{ვნებიანი} или^ანდა пристрастное^{თვალღებითი} уклонение^{მიდრეკილება} души^{სულისა} ко лжи^{სიცრუისადმი} на основании^{საფუძველზე} гордости».^{სიამაყისა“.}

При упражнении^{ვარჯიშისას} же^კი молитвою^{ლოცვით} Иисусовою,^{იესოსით,} и^და вообще^{საერთოდ} молитвою,^{ლოცვით,} вполне^{სავსებით} и^და со всею^{მთელი} верностью^{სიზუსტით} предохраняет^{იცავს} вид^სახე смирения,^{სიმდაბლისა,} называемый^{წოდებული} «плачем».^{„მგლოვარებად“.} Плач^{მგლოვარება} есть^არის сердечное^{გულისმიერი} чувство^{გრძნობა} покаяния,^{სინანულისა,} спасительной^{გადამრჩენელი} печали^{მწუხარებისა} о греховности^{ცოდვილობის მიმართ} и^და разнообразной,^{სხვადასხვანაირი} многочисленной^{მრავალრიცხოვანი} немощи^{უძლურებისა} человека.^{ადამიანისა.} Плач^{მგლოვარება} есть^არის «дух^{„სული} сокрушен,^{შემუსრვილი,} сердце^გული сокрушенно^{შემუსრვილი} и^და смиренно,^{დამდაბლებული} которое^{რომელიც} Бог^{ღმერთმან} не^არა уничижит»^{შეურაცხ-ყოს.“} ( Пс.50:19^{ფს. 50:19} ), то^ესე есть^იგი не^არ предаст^{მისცეს} во власть^{ძალაუფლებაში} и^და поругание^{შესაგინებლად} демонам,^{დემონების მიერ,} как^{როგორც} предается^{მიეცემა} им^მათ сердце^გული гордое,^{ამაყი,} исполненное^{აღვსებული} самомнения,^{დიდი თვითწარმოდგენით} самонадеянности,^{თვითმოიმედეობით,} тщеславия.^{პატივმოყვარეობით.} Плач^{მგლოვარება} есть^არის та^ის единственная^{ერთადერთი} жертва,^{მსხვერპლი,} которую^{რომელსაც} Бог^{ღმერთი} принимает^{იღებს} от падшего^{დაცემული} человеческого^{ადამიანური} духа,^{სულისაგან,} до обновления^{განახლებამდე} человеческого^{ადამიანური} духа^{სულისა} Святым^{წმინდა} Божиим^{ღვთის} Духом.^{სულის მიერ.} Да^დაე будет^იყოს наша^{ჩვენი} молитва^{ლოცვა} проникнута^{გამსჭვალული} чувством^{გრძნობით} покаяния,^{სინანულისა,} да^დაე совокупится^{შეუერთდეს} она^იგი с плачем,^{მგლოვარებას,} и^და прелесть^{ხიბლი} никогда^{არასოდეს} не^არ воздействует^{იმოქმედებს} в нас.^{ჩვენში.} Святой^{წმინდა} Григорий^{გრიგოლ} Синаит^{სინელი} , в последней^{უკანასკნელ} статье^{სტატიაში} своего^{თავისი} сочинения^{ნაწარმოებისა 178} , в которой^{რომელშიც} изложены^{გადმოცემულია} им^{მის მიერ} для подвижников^{მოღვაწეებისათვის} молитвы^{ლოცვები} предостережения^{თავდასაცავად} от душепагубной^{სულის დამღუპველი} прелести,^{ხიბლისაგან,} говорит:^{ამბობს:} “Не^{„არაა} малый^ცოტა труд^{შრომა} – достигнуть^{მიაღწიო} точно^{სწორად} истины,^{ჭეშმარიტებას,} и^და соделаться^{გახდე} чистым^{სუფთა} от всего,^{ყველაფრისაგან,} сопротивного^{საწინააღმდეგოსაგან} благодати,^{მადლისა,} потому^{იმიტომ} что^რომ обычно^{ჩვეულია} диаволу^{ეშმაკისათვის} показывать,^{უჩვენოს} особливо^{განსაკუთრებით} пред^{წინაშე} новоначальными^{ახალდამწყებთა} свою^{საკუთარი} прелесть^{ხიბლი} в образе^{სახით} истины,^{ჭეშმარიტებისა,} давая^{მიცემით} лукавому^{მზაკვრობისათვის} вид^{სახისა} духовного.^{სულიერისა.} По этой^ამ причине^{მიზეზით} подвизающийся^{მოღვაწემ} в безмолвии^{განმხოლოებაში} достичь^{მისაღწევად} чистой^{სუფთა} молитвы,^{ლოცვისადმი,} должен^უნდა шествовать^{იაროს} мысленным^{აზრობრივი} путем^გზით молитвы^{ლოცვისა} со многим^{ბევრი} трепетом^{თრთოლით} и^და плачем,^{მგლოვარებით,} с испрошением^{გამოთხოვით} наставления^{მოძღვრებისა} у искусных,^{დახელოვნებულთაგან,} всегда^{ყოველთვის} плакать^{გლოვით} о своих^{საკუთარ} грехах,^{ცოდვებზე,} печалясь^{დამწუხრებით} и^და боясь,^{შიშIთ} как^{როგორმე} бы не^არ подвергнуться^{დაექვემდებაროს} муке,^{სატანჯველს,} или^ანდა не^არ отпасть^{მოცილდეს} от Бога,^{ღმერთს,} не^არ отлучиться^{განშორდეს} от Него^მას в этом^ამ или^ანდა будущем^{მომავალ} веке.^{საუკუნეში,} Если^თუკი диавол^{ეშმაკი} увидит,^{დაინახავს,} что^რომ подвижник^{მოღვაწე} живет^{ცხოვრობს} плачевно,^{მგლოვარებით,} то^{მაშინ} не^არ пребывает^{იმყოფება} при нем,^{მასთან,} не^ვერ терпя^{ითმენს} смирения,^{სიმდაბლეს,} происходящего^{გამომავალს} от плача...^{მგლოვარებისაგან...} Великое^დიდი оружие^{იარაღია} – иметь^{გქონდეს} при молитве^{ლოცვისას} и плач.^{მგლოვარებაც.} Непрелестная^{უხიბლო} молитва^{ლოცვა} состоит^{მდგომარეობს} в теплоте^{სითბოში} с молитвою^{ლოცვით} Иисусовою,^{იესოსით,} которая^{რომელიც} (молитва^{ლოცვა} Иисусова)^{იესოსი} и^{კიდევაც} влагает^დებს огнь^{ცეცხლს} в землю^{მიწაში} сердца^{გულისა} нашего,^{ჩვენისა,} в теплоте,^{სითბოში,} попаляющей^{შემწველში} страсти,^{ვნებებისა,} как^{როგორც} терние,^{ეკლისა,} производящей^{წარმომშობში} в душе^{სულში} веселие^{სიხარულისა} и^და тихость.^{სიჩუმისა.} Теплота^{სითბო} эта^ეს не^არ приходит^{მოდის} с правой^{მარჯვენა} или^ანდა с левой^{მარცხენა} стороны,^{მხრიდან,} и^და не^არა сверху,^{ზემოდან,} но^{არამედ} прозябает^{აღმოცენდება} в самом^თვით сердце,^{გულში,} как^{როგორც} источник^{წყარო} воды^{წყლისა} от Животворящего^{მაცოცხლებელი} Духа^{სულისა 179} . Возлюби^{შეიყვარე} ее^იგი единую^{ერთადერთი} найти^{იპოვო} и^და стяжать^{მოიხვეჭო} в сердце,^{გულში,} соблюдая^{შენახვით} твой^შენი ум^{გონებისა} присно-немечтательным,^{მარადის-არამეოცნებედ,} чуждым^{უცხოდ} разумений^{გაფიქრებისა} и^და помышлений,^{გააზრებისა,} и^და не^არ бойся.^{გეშინოდეს.} Сказавший:^{მთქმელმა:} «Дерзайте^{„კადნიერ იყვენით,} Аз^მე есмь,^ვარ, не^ნუ бойтеся»^{გეშინინ!“} ( Мф.14:27^{მთ. 14:27} ), Он^იგია – с нами.^{ჩვენთან.} Он^იგი – Тот,^{ისაა,} Кого^{ვისაც} мы^ჩვენ ищем.^{ვეძებთ.} Он^იგი всегда^{ყოველთვის} защитит^{დაბვიცავს} нас,^{ჩვენ,} – и^და мы^ჩვენ не^არ должны^უნდა бояться^{გვეშინოდეს} или^ანდა воздыхать,^{ვიკვნესოთ,} призывая^{მოხმობისას} Бога.^{ღვთისა} Если^თუკი некоторые^{ზოგიერთები} и^{კიდევაც} совратились,^{შეცდნენ,} подвергшись^{დაექვემდებარნენ} умоповреждению,^{გონების დაზიანებას,} то^{მაშინ} знай,^{იცოდე,} что^რომ они^{ისინი} подверглись^{დაექვემდებარნენ} этому^ამას от самочиния^{თავნებობის გამო} и^და высокомудрия”.^{გონების მაღლოობისაგან“.} Ныне,^{ამჟამად,} по причине^{მიზეზით} совершенного^{სრულად} оскудения^{დაკნინებისა} духоносных^{სულიერ} наставников,^{მოძღვართა,} подвижник^{მოღვაწე} молитвы^{ლოცვისა} вынужден^{იძულებულია} исключительно^{მხოლოდ და მხოლოდ} руководствоваться^{იხელმძღვანელოს} Священным^{წმინდა} Писанием^{წერილით} и^და писаниями^{წერილებით} Отцов^{მამებისა 180} . Это^ეს – гораздо^{გაცილებით} труднее.^{უფრო ძნელია.} Новая^{ახალი} причина^{მიზეზი} для сугубого^{გაძლიერებული} плача!^{მგლოვარებისა!}