О слезахცრემლების შესახებ
Слезыცრემლები – естественныბუნებრივია падшемуდაცემული человеческомуადამიანური естеству.ბუნებისთვის. До паденияდაცემამდე оноმან неარ ведалоიცოდა слез,ცრემლები – ведомоიცოდა емуმან было одноმხოლოდ чистейшееუსუფთავესი наслаждениеსიამოვნება райскимსამოთხისეული блаженством.ნეტარებით. Оноმან утратилоდაკარგა этоეს блаженство:ნეტარება емуმას оставленыდატოვებული აქვს слезы,ცრემლები, какროგორც выражениеგამოხატულება сочувствияთანაგრძნობისა к блаженству,ნეტარებისადმი, какროგორც свидетельствоმოწმობა падения,დაცემულობისა, какროგორც свидетельствоმოწმობა состоянияმდგომარეობისა под гневомრისხვის ქვეშ მყოფობისა прогневанногоგანრისხებული Божества,ღვთაებისა, какროგორც надеждаიმედი возвратитьდაბრუნებისა когда-нибудьროდისღაც блаженство.ნეტარებისა Вернаსარწმუნოა этаეს надежда:იმედი: потомуიმიტომ чтоრომ сочувствиеთანაგრძნობა к блаженствуნეტარებისადმი неარაა изглаженоწარხოცილი из естества.ბუნებისაგან. Вернаსარწმუნოა этаეს надежда:იმედი: потомуიმიტომ чтоრომ сетованиеწუხილი о потереდაკარგვაზე небесногоზეციერი блаженстваნეტარებისა неარ можетშეიძლება бытьიყოს удовлетвореноდაკმაყოფილებული никакимარავითარი временнымდროებითი удовлетворением;დაკმაყოფილებით оно,იგი оставаясьრჩება რა неудовлетворенным,დაუკმაყოფილებლად, ожидаетელოდება удовлетворения,დაკმაყოფილებას возвещаетქადაგებს существованиеარსებბობის შესახებ удовлетворения.დაკმაყოფილებისა В слезахცრემლებში таинственноსაიდუმლოებრივად живетცხოვრობს утешение,ნუგეში, иდა в плачеმგლოვარებაში – радость.სიხარული Человек,ადამიანი, в какомროგორშიც бы ниარ былუნდა იყოს земномმიწიერ благополучии,კეთილდღეობაში на какойროგორ бы высотеსიმაღლეზეც ниარ стоял,უნდა იდგეს, в какомროგორ бы обилииსიუხვეშიც ниარ плавал,ცურავდეს, встречаетხვდება иდა переживаетგანიცდის такиеისეთ минуты,წუთებს, часыსაათებს иდა дни,დღეებს, в которыеრომლებშიც нуждаетсяსაჭიროებს в утешении,ნუგეშს, доставляемомმოგვრილს слезами,ცრემლებით, – утешенияნუგეშს в другомსხვა утешенииნუგეშში неვერ находит.პოულობს. Каждыйყოველი из насჩვენგანი лишь вступаетშედის რა в странуქვეყნად нашегоჩვენი изгнанияგანდევნისა иდა томления,ტანჯვისა в странуქვეყნად страданийვნებულობისა иდა плача,გლოვისა, какრომ и ознаменовываетაღნიშნავს კიდეც этоამ вступление,შესვლას, началоსაწყისს своегоთავისი существования,არსებობისას, плачевнымმგლოვიარე воплем.ტირილით. «Блаженნეტარ არს муж,კაცი, емуრომლისა же есть заступлениеშეწევნა егоმისი у тебе»,შენგან არს“, ознаменовываемоеაღნიშნული слезамиცრემლებით при молитвеლოცვისას его!მისი! Таковыასეთი невидимые,უხილავი духовныеსულიერი «восхожденияაღსლვა в сердцеგულსა своемთჳსსა положи,დაიდვი, преходяგავლისას юдольღელესა მის плачевнуюგლოვისასა – земнуюმიწიერი жизнь,ცხოვრებისა, которуюრომელიც Тыშენ назначилდაადგინე для покаяния:სინანულისათვის: ибоრამეთუ благословениеკურთხევა дастმოსცეს, законополагаяй»რომელმანცა შჯული დადვა“ намჩვენ მიმართ плачმგლოვარებისა иდა слезы.ცრემლებისა. Очищающиеგანმწმენდნი себяთავიანთი თავებისა плачемგლოვით иდა слезами,ცრემლებით, «пойдутვიდოდიან იგინი от силыძალითი в силу,ძალად, иდა явитсяგამოუჩნდეს მათ Богღმერთი боговღმერთთა в Сионе»სიონს“ – в духеსულში человеческом,კაცობრივში, приуготовленномშემზადებულში к приятиюმისაღებად Богаღვთისა истиннымჭეშმარიტი покаяниемსინანულით ( Пс.83:6–8ფს. 83:6-8 ). «Сеющииრომელნი სთესვიდენ слезами,ცრემლით, радостиюმათ სიხარულით пожнут».მოიმკონ“. Теისინი "ходящии"მისვლით“ путемგზით земнойმიწიერი жизни,ცხოვრებისა, которыеრომლებიც "хождаху"მივიდოდეს“ по путиგზაზე узкомуვიწრო иდა прискорбному,მწუხარებებისა, «иდა плакахуся,ტიროდეს, метающеრომელნი სთესვიდეს семенаთესლსა своя,მათსა; грядущеმოსლვით приидутმოვიდოდეს радостию,და უხაროდა, вземлющеრომელთა მოაქუნდა рукоятиმჭელეულები своя»მათი ( Пс.125:5–6ფს. 125:5-6 ) .
Слезы,ცრემლები какროგორც свойствоთვისება падшегоდაცემული естества,ბუნებისა, зараженыდაავადებულია недугомსენით падения,დაცემულობისა, подобноმსგავსად всемყველა прочимსხვა свойствам.თვისებისა. Инойზოგი бываетარის особенноგანსაკუთრებით склоненმიდრეკილი к слезамცრემლებისაკენ по природеბუნებითად иდა при всякомყოველგვარი удобномმარჯვე случаеშემთხვევაში проливаетღვრის слезы:ცრემლებს: такиеასეთი слезыცრემლები называютсяიწოდება естественными.ბუნებრივად. Естьარის иკიდევ греховныеცოდვიანი слезы.ცრემლები. Греховнымиცოდვისმიერ слезамиცრემლებად называютсяიწოდება слезы,ცრემლები, проливаемыеდაღვრილი по греховнымცოდვიანი побуждениям.აღძვრით. Такиеისეთი слезыცრემლები во множествеმრავლად иდა с особенноюგანსაკუთრებული легкостьюსიადვილით проливаютсяიღვრება людьми,ხალხის მიერ, преданнымиრომლებიც მიცემულნი არიან сладострастию;ავხორცობას; слезы,ცრემლებს подобныеმსგავსს слезамცრემლებისა сладострастных,ავხორცთა, проливаютღვრიან находящиесяმყოფნი в самообольщенииთვითცდუნებულობაში иდა прелести;ხიბლში; льютсяიღვრება обильноუხვად слезыცრემლები из тщеславия,პატივმოყვარეობისაგან, лицемерства,პირმოთნეობისაგან, притворства,თვალთმაქცობისაგან, человекоугодия.კაცთმოთნეობისაგან. Наконец,საბოლოოდ, проливаетღვრის ихმათ злоба:სიბოროტე: когдаროდესაც онаმას лишенаჩამოერთმევა возможностиშესაძლებლობა совершитьაღასრულოს злодеяние,ბოროტმოქმედება пролитьდაღვაროს человеческуюადამიანური кровь,სისხლი, тогдаმაშინ онаიგი проливаетღვრის слезы.ცრემლებს. Этиეს слезыცრემლები имелჰქონდა Нерон,ნერონს, в которомრომელშიც современныеთანამედროვე христиане,ქრისტიანები, по жестокостиსისასტიკის გამო егоმისი иდა ненавистиსიძულვილისა к христианству,ქრისტიანთა მიმართ, думалиფიქრობდნენ видетьხედავდნენ антихристаანტიქრისტეს 103 . К естественнымბუნებრივ слезамცრემლებს относятсяმიეკუთვნებათ слезыცრემლები от огорчения;განაწყენებისაგან; когдаროდესაც же огорчениеგანაწყენებას имеетაქვს характерთვისება греховный,ცოდვიანი, тоმაშინ слезыცრემლები огорченияგანაწყენებისა делаютсяხდებიან слезамиცრემლებად греховными.ცოდვისმიერად. И естественные,ბუნებრივიცა иდა греховныеცოდვიანი слезы,ცრემლებიც, немедленноდაუყოვნებლივ по появленииწარმოშობისას их,მათი, повелеваетсяგვევალება намჩვენ святымиწმინდა Отцамиმამების მიერ прелагатьგარდავქმნათ на богоугодные,ღვთისთვის სასურველად, тоე. естьი, изменятьშევცვალოთ побуждениеგამომწვევი მიზეზი слез:ცრემლებისა: приводитьმოვიყვანოთ себе на памятьხსოვნაში согрешенияცოდვები наши,ჩვენნი, неизбежнуюგარდაუვალი иდა неизвестнуюუცნობი смерть,სიკვდილი, судსამსჯავრო Божий,ღვთისა, – иდა плакатьვიგლოვოთ по этимამ причинамმიზეზების გამო 104 .
Чудноеსაოცარია! дело! те,ისინი, которыеვინც по естественнойბუნებითი наклонностиმიდრეკილებით проливалиღვრიდნენ потокиნაკადებს беструдных,არასაძნელო бессмысленныхუაზრო иდა бесплодныхუნაყოფო слез,ცრემლებს, такжеასევე те,ისინი, которыеრომლებიც проливалиღვრიდნენ ихმათ по греховнымცოდვილი побуждениям,აღძვრით, когдаროდესაც захотятმოინდომებენ плакатьიგლოვონ богоугодно,ღვთისთვის სათნოდ внезапноმოულოდნელად видятხედავენ в себеსაკუთარ თავში необыкновеннуюუჩვეულო сухость,სიმშრალეს неარ могутშეუძლიათ добытьმოიპოვონ из глазთვალებიდან ниარც однойერთი слезнойცრემლის капли.წვეთი, Из этогоაქედან научаемся,ვსწავლობთ чтоრომ слезыცრემლები страхаშიშისა Божияღვთისა иდა покаянияსინანულისა сутьარის дарსაჩუქარნი Божий,ღვთისა, чтоრომ для полученияმისაღებად ихმათი надоსაჭიროა позаботиться,ვიზრუნოთ во-первых,პირველად о стяжанииმოსახვეჭად причиныმიზეზთა их.მათისა.
Причинаმიზეზი слезცრემლებისა – зрениеარის ხედვა иდა сознаниеაღიარება своейსაკუთარი греховности.ცოდვილობისა «Исходищаნაკადულნი воднаяწყალთანი изведостеგარდამოდიოდეს очиთუალთა мои,ჩემთა – говоритამბობს святойწმინდა пророкწინასწარმეტყველი Давид,დავითი, – понежеრამეთუ неარა сохранихდავიცევ Законаშჯული Твоего»შენი“ ( Пс.118:136ფს. 118:136 ). Причинаმიზეზი слезცრემლებისა – нищетаსიგლახაკეა духа:სულისა: будучиმყოფი самаთავის собоюთავად блаженство,ნეტარებად, онаიგი рождаетშობს другоеსხვა блаженствоნეტარებას – плачმგლოვარებას ( Мф.5:3–4მთ. 5:3-4 ), питает,კვებავს, поддерживает,ხელს უწყობს, усиливаетაძლიერებს его.მას. “Неარა плачმგლოვარება происходитწარმოიშვება от слез,ცრემლებისაგან, ноარამედ слезыცრემლები от плача,მგლოვარებისაგან сказалთქვა преподобныйღირსმა Иоаннიოანე Пророк.წინასწარმეტყველმა Еслиთუკი кто,ვინმე, находясьმყოფი посредиშორის братства,საძმოსი, отсекаетმოიკვეთს своюსაკუთარ волюნებას иდა неარ обращаетაქცევს вниманияყურადღებას на чужиеსხვის грехи,ცოდვებს, тоმაშინ приобретаетმოიპოვებს плач.მგლოვარებას. Чрез сиеამის მეშვეობით собираютсяშემოიკრიბებიან помыслыგულისთქმები его,მისი, и,და собираясьშეგროვდებიან რა такимასეთი образом,სახით, рождаютწარმოშობენ в сердцеგულში печальსევდას (плач)მგლოვარებას) по Богу,ღმერთისადმი, аხოლო печальსევდა рождаетშობს слезы”ცრემლებს“ 105 . Слезыცრემლები какროგორც дарსაჩუქარნი Божийღვთისა служатწარმოადგენენ признакомნიშანს милостиმოწყალებისა Божией:ღვთისას: “Слезыცრემლები в молитве,ლოცვისას, – говоритამბობს святойწმინდა Исаакისააკ Сирский,ასური, – сутьარის знамениеნიშანი милостиმოწყალებისა Божией,ღვთისა, которойრომელსაც сподобиласьეღირსა душаსული своимთავისი покаянием,სინანულით, иდა того,იმას, чтоრომ онаიგი принятаმიღებულია иდა началаდაიწყო входитьშესვლა в полеასპარეზზე чистотыსიწმინდისა слезами.ცრემლებით. Еслиთუკი помыслыგულისთქმები неარ отторгнутсяმოწყდებიან от предметовსაგნებს преходящих,წარმავლებს, неარ отвергнутუკუაგდებენ от себяთავისი თავისაგან надеждыიმედს на этотამ мир;სოფელზე; еслиთუკი неარ возбудитсяაღიძვრება в нихმათში презрениеზიზღი к нему,მათზე, иდა ониისინი неარ начнутდაიწყებენ приготовлятьმომზადებას напутствийგასასტუმრებელისა к исходуგასვლისათვის своему;თავისისა; еслиთუკი неარ начнутდაიწყებენ действоватьიმოქმედონ в душеსულში помышленияაზრებმა о предметах,საგნებზე, принадлежащихრომლებიც ეკუთვნის будущемуმომავალ веку,საუკუნეს, тоმაშინ очиთვალები неვერ возмогутშეძლებენ произвестиწარმოშონ слез”ცრემლები“ 106 .
Стяжавшемуმომხვეჭველმა зрениеხედვისა своейსაკუთარი греховности,ცოდვილობისა, стяжавшемуმომხვეჭველმა страхშიშისა Божий,ღვთისა, стяжавшемуმომხვეჭველმა чувствоშეგრძნებისა покаянияსინანულისა иდა плача,მგლოვარებისა, нужноუნდა испроситьგამოითხოვოს у Богаღვთისაგან дарნიჭი слезცრემლებისა прилежноюგულდასმითი молитвою.ლოცვით. Такასე Асхань,ასქანმა, дочьასულმა Халева,ქალებისამ, будучи отданаმიცემული в замужествоსაცოლედ иდა получивმიმღებმა в приданоеმზითვად участокნაწილისა земли,მიწისა, когдаროდესაც селаდაჯდა на осла,ვირზე, чтобыრათა отправитьсяგამგზავრებულიყო в домსახლში мужа,ქმრისა, тоმაშინ с стенаниемგოდებითა иდა воплемქვითინით сталаდაიწყო проситьთხოვნა у отца,მამისაგან, чтобыრათა онმას к данномуმოცემულს ейმისთვის участкуნაკვეთს присовокупилმიემატებინა и другой,სხვაც, обилующийუხვად მქონე водами.წყლისა. «На землюქუეყანად южнуюსამხრით კერძო (сухую)მშრალი) отдалმიმეც еси мя,მე да дасиდა მეც мнеმე и исходищаსაჴმარი водная»წყალთა“ ( Суд.1:15მსაჯ. 1:15 ). Халевქალებმა исполнилშეასრულა желаниеსურვილი дочери.ქალიშვილისა. Святыеწმინდა Отцыმამები под лицомპიროვნების ქვეშ Асханиასქანისა разумеютგანიხილავენ душу,სულს, сидящую,მჯდომს, какროგორც быთითქოს на осле,ვირზე на бессловесныхუსიტყვო влеченияхგატაცებებზე плоти.სხეულისა. Сухаяმშრალი земляმიწა изображаетაღნიშნავს деланиеსაქმიანობას под водительствомწინამძღოლობით страхаშიშისა Божия,ღვთისა аხოლო чтоრომ Асханьასქანმა началаდაიწყო со стенаниемგოდებითა иდა воплемქვითინით проситьთხოვნა источниковწყაროებისა воды,წყლისა, этимამით означаетсяგამოიხატება крайняяუკიდურესი нуждаსაჭიროებაა в слезахცრემლებისა для каждогоყველა подвижника,მოღვაწისათვის долженствующегоმსაჭიროვარისათვის проситьითხოვოს с воздыханиямиსულთქმებით иდა сердечноюგულის болезниюტკივილით дараნიჭი слезცრემლებისა у Богаღვთისგან 107 . При молитвеლოცვისას о дарованииმოსანიჭებლად слез,ცრემლებისა, необходимоაუცილებელია и собственноеსაკუთარი усилиеძალისხმევაც производитьწარმოსაშობად их.მათისა. Собственноеსაკუთარი усилиеძალისხმევა илиანდა трудშრომა бываютარის и предваряющимиწინმსწერებნიც излияниеგადმოღვრისა слезცრემლებისა иდა сопутствующимиთანმდევნიც этомуამ излиянию.დაღვრისა.
Труд,ძალისხმევა, предваряющийწინმსწრები слезы,ცრემლებისა, заключаетсяმდგომარეობს в благоразумномკეთილგონივრულ воздержанииთავშეკავებაში от пищиსაკვებისა иდა пития,სასმლისა, в благоразумномკეთილგონივრულ бдении,სიფხიზლეში, в нестяжании,უპოვარებაში, в отвлеченииმოცილებაში вниманияყურადღებისა от всегоყველაფრისაგან окружающегоგარემომცველისა нас,ჩვენისა в сосредоточенииთავმოყრაზე егоმისი к самимსაკუთარ себе.თავზე. Святойწმინდა Иоаннიოანე Лествичникკიბისაღმწერელმა сказалთქვა в Словеსიტყვაში о плаче:მგლოვარების შესახებ “Покаяниеსინანული естьარის произвольноеნებაყოფლობით лишениеჩამორთმევა себяსაკუთარი თავისათვის всякогоყოველგვარი телесногоხორციელი утешения”ნუგეშისა“ 108 . Святойწმინდა Давидდავითი описываетაღწერს положениеმდგომარეობას плачущегоმგლოვარესი так:ასე «Уязвленიწყლა, бых якоვითარცა трава,თივა, изсшеდა განჴმა сердцеგული мое,ჩემი, якоრამეთუ забыхდავივიწყე მე снестиჭამად хлебპური мой.ჩემი. От гласаჴმითა воздыханияსულთქმისა моегоჩემისათა прилпеშეჰჴმეს кость моя плотиჴორცნი ჩემნი ძუალთა моей.ჩემთა. Уподобихсяვემსგავსე მე неясытиვარხუსა пустынней,მას უდაბნოსასა быхდა ვიქმენი მე, якоვითარცა нощный вранბუჲ на нырищиნატამალსა (развалине).ნანგრევებში). Бдех,უძილ ვიქმენ иდა быхვიყავ, якоვითარცა птицаსირი особящаясяმხოლო на здеსართულსა ზედა. (крове)...სახურავზე)... Пепелნაცარი, якоვითარცა хлебპური, ядях,ვჭამე иდა питиеსასუმელი моеჩემი с плачемტირილითა ჩემითა растворях»განვზავი“ ( Пс.101:5–8, 10ფს. 101:5-8,10 ). Без умерщвленияმოკვდინების გარეშე для мираამა სოფლისათვის невозможноშეუძლებელია стяжатьმოპოვება плачმგლოვარებისა иდა слезы:ცრემლებისა: стяжаемვიხვეჭთ ихმათ по мереსაზომის მიხედვით умерщвленияმოკვდინებისა миру.ამა სოფლისადმი.
Трудძალისხმევა при самомთავად плачеმგლოვარებისათვის иდა излиянииგადმოღვრისათვის слезცრემლებისა состоитმდგომარეობს в понужденииიძულებაში себяსაკუთარი თავისა к ним,მათ მიმართ, в великодушномდიდსულოვან терпенииმოთმენაში сухостиსიმშრალისა иდა бездождия,უწვიმრობისა, которымиრომლებითაც иногдаხანდახან наветуетсяშეურაცხიყოფა блаженныйნეტარი подвиг,ღვაწლი после которыхრომელთა შემდგომაც всегдаყოველთვის награждаетсяჯილდოვდება терпеливыйმომთმენი делательმოქმედი обильнымუხვი излияниемგადმოღვრით слез.ცრემლებისა. Какროგორც земля,მიწა, долгоდიდხანს ждавшаяმომლოდინე орошенияმორწყვისა иდა наконецსაბოლოოდ получившаяმიმღები егоმისი в изобилии,უხვად, вдругუეცრად покрываетсяიფარება нежною,ნაზი яркоюხასხასა зеленью:ბალახით: такასე и сердце,გულიც, истомившеесяმოუძლურებული сухостьюსიმშრალით иდა потомშემდეგ оживленноеგაცოცხლებული слезами,ცრემლებით, испускаетგამოსცემს из себяსაკუთარი თავისაგან множествоმრავალ духовныхსულიერ помышленийაზრებსა иდა ощущений,შეგრძნებებს украшенныхდამშვენებულს общимსაერთო цветомფერით смирения.სიმდაბლისა. Деланиеსაქმიანობა плача,მგლოვარებისა, будучиმყოფი неразлучноგანუყოფელად с деланиемსაქმიანობისაგან молитвы,ლოცვისა, требуетმოითხოვს техიმავე же условийპირობებს для преуспеяния,წარმატებისათვის, в какихროგორებსაც нуждаетсяსაჭიროებს и молитва.ლოცვა. Онаიგი нуждаетсяსაჭიროებს в терпеливом,მომთმენ, постоянномგამუდმებულ пребыванииმყოფობას в ней:მასში: нуждаетсяსაჭიროებს в немმასში и плач.მგლოვარებაც. Онаიგი нуждаетсяსაჭიროებს в утомленииდაქანცვას тела,სხეულისას, производитწარმოშობს изнеможениеუღონობას тела:სხეულისას: производитწარმოშობს этоამ изнеможениеუღონობას и плач,მგლოვარებაც, нуждаясьსაჭიროებს для того,იმიტომ, чтобыრათა родиться,იშვას, в утружденииგარჯასა иდა утомленииდაქანცვაში тела.სხეულისაში. «Утрудихсяდავშუერი მე воздыханиемსულთქმითა моим,ჩემითა, – говоритამბობს великийდიდი Делательმოქმედი плача,მგლოვარებისა, – измыюდავბანო на всякуმარად нощьღამე ложеცხედარი мое,ჩემი, слезамиცრემლითა моимиჩემითა постелюსარეცელი моюჩემი омочу»დავალტვო“ ( Пс.6:7ფს, 6:7 ). Понуждениеიძულება себяთავისა иდა трудშრომა должноუნდა соразмерятьშევუფარდოთ с телеснымиხორციელ силами.ძალებს. Преподобныйღირსი Нилნილოს Сорскийსორელი советуетგვირჩევს иდა ублажаетნეტარს უწოდებს плачმგლოვარებას иდა слезы.ცრემლებს. «Этоესაა – путьგზა покаянияსინანულისა иდა плодნაყოფი его,მისი, – говоритამბობს он.იგი. – Ктоვინც о всякойყოველგვარი напасти,თავდასხმისას, находящейმოწევნულისა на него,მის მიმართ иდს против всякогоყველა вражескогоმტრის помыслаგულისთქის წინააღმდეგ плачетმგლოვარებს предწინაშე благостьюსიკეთისა Божиею,ღვთისა, чтобыრათა онаიგი помоглаდაეხმაროს ему,მას, тотიგი скороმალე обрететმოიპოვებს покой,განსვენებას, еслиთუკი молитсяლოცულობს в духовномსულიერი разуме»გონებით“ 109 . Однакоთუმცა и этотეს Преподобный,ღირსიც посоветовавმიმართა რა რჩევისთვის руководствоватьсяხელმძღვანელობისათვის в деланииსაქმიანობაში темиიმ наставлениями,მოძღვრებს, которыеრომლებიც находятсяიმყოფებიან в книгахწიგნებში святогоწმინდა Иоаннаიოანე Лествичникаკიბისაღმწერელისა иდა святогоწმინდა Симеона,სვიმონ Новогоახალი Богослова,ღვთისმეტყველისა, даетიძლევა предостережение,გაფრთხილებას, заимствовавსესხულობს რა егоმას от святогоწმინდა Исаакаისააკ Сирского,ასურისაგან, чтобыრათა неარ привестиმოვიყვანოთ слабоеუძლური телоსხეული в расстройствоმოშლილობაში безмернымუსაზღვრო понуждением.დაძალებით. “Тогда,მაშინ – говоритამბობს он,იგი, – неполезноარაა სასარგებლო ратоватьაბრძოლო естество.ბუნება. Когдаროდესაც немощноеუძლური телоსხეული будет понужденоდაძალდება на дела,საქმისათვის превышающиеაღმატებულისათვის егоმისი силу:ძალებისა: тогдаმაშინ наноситсяადგება душеსულს помрачениеდაბნელება на помрачение,დაბნელებაზე, – онаიგი приводитсяმოდის в смущение»შეშფოთებულებაში“ 110 . Впрочем,მაგრამ, и при слабомსუსტი телосложенииსხეულის წყობისასაც иდა здравииჯანმრთელობისასაც некотороеრამდენადმე понуждение,დაძალება, соразмерноთანაზომიერად силам,ძალებისა, необходимо.აუცილებელია. Соразмерностьთანაზომიერება этуეს легкоადვილად можноშესაძლოა усмотретьდაინახოს из немногихცოტაოდენი опытов.გამოცდილებიდან. Немощныеუძლურებმა должныუნდა приводитьმოიყვანონ себяთავი к плачуმგლოვარებაში иდა слезамცრემლებში наиболееუმეტესად внимательноюყურადღებიანი молитвоюლოცვით иდა старатьсяშეეცადნონ о стяжанииმოსახვეჭად плачаმგლოვარებისა в духеსულში 111 , причемამასთან изливаютсяიღვრება тихиеჩუმი слезы,ცრემლები, иდა сердечнаяგულისმიერი болезньტკივილი бываетარის неარა стольესოდენ сильною.ძლიერი. Всякоеყოველგვარი духовноеსულიერი делание,საქმიანობა, будучиმყოფი собственноსაკუთრივ даромნიჭად Божиимღვთისად в нас,ჩვენში, непременноაუცილებლად нуждаетсяსაჭიროებს в понужденииიძულებას нашемჩვენსას к нему,მათ მიმართ, потомуიმიტომ чтоრომ понуждениеიძულება естьარის деятельноеქმედითი обнаружениеგამოვლენა иდა свидетельствоმოწმობა нашегоჩვენი благогоკეთილი произволения.ნება-მყოფლობისა, Понуждениеდაძალება в особенностиგანსაკუთრებით нужноსაჭიროა тогда,მაშინ, когдаროდესაც из падшегоდაცემული естестваბუნებისაგან илиანდა по злодействуბოროტმოქმედების შედეგად бесовეშმაკებისა возникнетწარმოიშვება в насჩვენში какое-либоროგორიღაც греховноеცოდვიანი стремлениеმისწრაფება илиანდა возмущение:აღშფოთება: тогдаმაშინ необходимоაუცილებელია произноситьწარმოვთქვათ плачевныеსამგლოვიარო словаსიტყვები молитвыლოცვისანი несколькоრამდენადმე вслух.ხმამაღლა. Вещественный,ნივთიერი, машинальный,უნებლიე, гласный,ხმისმიერი, особенноგანსაკუთრებით понудительныйიძულებითი иდა насильственныйძალდატანებითი плачმგლოვარება неარ соответствуетშეესაბამება немощным,უძლურთ, какროგორც потрясающийშემარყეველი телоსხეულისა иდა производящийწარმომშობი в немმასში мучительныеმტანჯველი томлениеწვალებისა иდა болезнование.მტკივნეულობისა Этиეს томлениеწვალებანი иდა болезнованиеმტკივნეულობანი уподобленыმიმსგავსებულია отцамиმამების მიერ болезнямტკივილებს рождающейმშობიარესას 112 ; последствиемშედეგი ихმათი бываетარის значительноеსაგრძნობი изнеможениеღონემიხდილობა дажеთვით в сильныхძლიერ подвижниках.მოღვაწეებშიც კი. Инокам,მოღვაწეებისათვის крепкогоძლიერი телосложения,სხეულის წყობისათა возможноშესაძლებელია иდა полезноსასარგებლო болееმეტად усиленноеგაძლიერებული понуждениеიძულება к плачуმგლოვარებისადმი иდა слезам;ცრემლებისადმი; для нихმათთვის нужно,საჭიროა, особенноგანსაკუთრებით в началеდასაწყისში ихმათი подвига,ღვაწლისა, прежде,მანამ нежелиსანამ ониისინი стяжаютმოიპოვებენ плачმგლოვარებას духа,სულისას, словаსიტყვები молитвыლოცვისა произноситწარმოთქვან плачевнымმგლოვიარე гласом,ხმით, чтобыრათა душа,სულმა, уснувшаяდაძინებულმა сномძილით смертнымსიკვდილისათი от упоенияაღტაცების გამო греховного,ცოდვისმიერისა, возбудиласьგაიღვიძოს на гласხმაზე плачаმგლოვარებისაზე иდა самаთავად ощутилаშეიგრძნოს чувствоგრძნობა плача.მგლოვარებისა. Такასე плакалმგლოვარებდა могучийძლევამოსილი Давид.დავითი. «Рыкахვჴმობდ от воздыханияსულთქმისა сердцаგულისა моего»ჩემისათა“ ( Пс.37:9ფს. 37:9 ), говоритამბობს онიგი о себе,თავის თავზე, "рыках"ვხმობდ“ подобноმსგავსად льву,ლომისა, оглашающемуამახმიანებელისა пустынюუდაბნოსი воплем,გოდებით, в которомრომელშიც страшныსაზარელია и выражениеგამოხატულებაც силы,ძალებისა, иდა выражениеგამოხატულებაც скорби.მწუხარებისა. Для гласнойხმოვანი молитвыლოცვისათვის иდა плачаმგლოვარებისა необходимоაუცილებელია уединение,განმარტოვება, по крайнейყოველ мере,შემთხვევაში, келейное:კელიური: этоამ деланиеსაქმიანობას неარ имеетაქვს местаადგილი посредиშორის братий.ძმებისა. Из жизнеописанийცხოვრებიდან святыхწმინდა Отцовმამებისა видно,ჩანს, чтоრომ теის из них,მათგანნი которыеრომლებსაც имелиჰქონდათ возможность,შესაძლებლობა, занималисьეწეოდნენ гласнымხმოვან плачем,გლოვას, невольноუნებლიედ раздававшимсяგახმოვანებულს иногдаხანდახან за стеныკედლებს მიღმა келии,კელიისა, хотяთუმცა ониისინი и заботилисьზრუნავდნენ კიდეც со всеюმთელი тщательностью,გულმოდგინებით, чтобыრათა всякоеყოველგვარი деланиеსაქმიანობა ихმათი оставалосьდარჩენილიყო тайною,საიდუმლოდ, ведомоюნაცნობად единомуერთადერთი Богу.ღვთისათვის. Какროგორც скоплениеშეგროვება газовაირებისა в воздухеჰაერში разражаетсяგანიმუხტება громомგრგვინვით при обильномუხვი дожде,წვიმის დროს, такასევე и скоплениеშეგროვება ощущенийშეგრძნებებისა плачаმგლოვარებისა в душеსულში разражаетсяგანიმუხტება рыданиямиქვითინებით с воплемტირილითა иდა обильнымиუხვი слезами.ცრემლებით. Этоეს случалосьმოხდა с иноком,მონაზონთან, которогоრომლის подвигღვაწლიც описанაღწერილია святымწმინდა Исаакомისააკის მიერ в 10მე-10 Словеსიტყვაში его.მისაში. Послеშემდგომად громаგრგვინვისა иდა дождяწვიმისა бываетარის ხოლმე особенноеგანსაკუთრებული благорастворениеკეთილგანზავება воздуха:ჰაერისა: иდა душа,სული, облегчившаяშემმსუბუქებელი печальდარდისა своюთავისისა рыданием,ქვითინით, прохладившаясяგაგრილებული слезами,ცრემლებით, вкушаетგემულობს особенныеგანსაკუთრებულ тишинуსიჩუმეს иდა мир,მშვიდობას из которых,რომელთაგანაც как быროგორც благоуханиеკეთილსურნელება от ароматическихარომატული веществ,ნივთიერებებისა, возникаетწარმოიშვება иდა действуетმოქმედებს чистейшаяუსუფთავესი молитва.ლოცვა. – Вообщеსაერთოდ полезноსასარგებლოა узнаватьგაგება из Священногоწმინდა Писанияწერილიდან иდა писанийნაწერებიდან Отеческихმამათა разныеსხვადასხვა способыსაშუალებების შესახებ иноческогоმონაზვნური делания,საქმიანობისა, испытыватьგამოცდა их,მათი, иდა избиратьარჩევა для себяსაკუთარი თავისათვის тоიმ делание,საქმიანობისა, котороеრომელიც окажетсяაღმოჩნდება наиболееყველაზე უფრო свойственным.შესაბამისი. Человекиადამიანები устроеныმოწყობილნი არიან такისე разнообразно,სხვადასხვაგვარად, способностиშესაძლებლობები иდა качестваთვისებები ихმათი такისე разнообразны,სხვადასხვაგვარია, чтоრომ одноერთი иდა тожеიგივე деланиеსაქმიანობა илиანდა способ,ხერხი, будучи употребленыგამოყენებული несколькимиსხვადასხვა подвижниками,მოღვაწის მიერ, действуютმოქმედებს в каждомყოველ из нихმათგანში с значительнымშესამჩნევი различием.განსხვავებით. По этойამ причинеმიზეზით необходимაუცილებელია опыт,გამოცდილება, какროგორც и Апостолმოციქულიც советует:გვირჩევს: «Всяყოველივე искушающе,გამოიცადეთ добраяდა უკეთესი იგი держите»შეიკრძალეთ“ ( 1Сол.5:211თეს. 5:21 ) .
Дарნიჭი "плача"მგლოვარებისა“ иდა "слез"ცრემლებისა“ естьარის одинერთ-ერთი из величайшихუდიდეს даровნიჭთა შორის Божиих,ღვთისა Он – дар,ნიჭი, существенноარსებითად нужныйსაჭირო намჩვენთვის для нашегоჩვენი спасения.გადარჩენისათვის. Дарыნიჭები пророчества,წინასწარმეტყველებისა, прозорливства,მჭვრეტელობისა, чудотворения,სასწაულმოქმედებისა, сутьარიან признакиნიშნები особенногоგანსაკუთრებული благоугожденияსათნომყოფელობისა Богуუფლისადმი иდა благоволенияკეთილგანწყობისა Божия,ღვთისა, аხოლო дарნიჭი умиленияლმობიერებისა иდა слезცრემლებისა естьარის признакნიშანი принятогоმიღებული илиანდა принимаемогоმიღებადი покаяния.სინანულისა. “Печальდარდი мыслиაზრისა естьარის честноеსაპატიო даяниеსაჩუქარი Божие;ღვთისა; имеющийმქონე ееმისი иდა хранящийდამცველისა какროგორც должно,საჭიროა, подобенმსგავსია человеку,ადამიანისა, имеющемуმქონესი в себеთავის თავში святыню.სიწმინდისა. Телесныеსხეულის подвигиღვაწლნი безთჳნიერ печалиსევდისა мыслиაზრებისა подобныმსგავსია телуსხეულისა безგარეშე души”სულისა” 113 . Слезы,ცრემლები, проливаемыеდაღვრილი о грехах,ცოდვებისათვის, сначалаთავიდან бываютარიან горьки,მწარენი, изливаютсяიღვრებიან при болезниტკივილითა иდა томленииტანჯვით духа,სულისა, которыеრომლებსაც духსული сообщаетგადასცემს телу.სხეულს. Мало-помалуცოტ-ცოტათი начинаетიწყებს соединятьсяშეერთებას со слезамиცრემლებთან утешение,ნუგეში, состоящееმდგომარე в особенномგანსაკუთრებულ спокойствии,სოწყნარეში, в ощущенииშეგრძნებაში кротостиსიმშვიდისა иდა смирения;სიმდაბლისა; вместеამასთან с этим слезы,ცრემლები, соразмерноთანაზომიერად иდა сообразноშესაბამისად доставляемомуმოგვრილ утешению,ნუგეშთან, самиთავად изменяются,იცვლებიან, утрачиваютკარგავენ в значительнойშესამჩნევი степениხარისხით горечь,სიმწარეს, истекаютმოედინებიან безболезненноუმტკივნეულოდ илиანდა с меньшеюმცირე болезнью.ტკივილით. Сначалаთავიდან ониისინი бываютარიან скудны,მწირნი, иდა приходятმოდიან редко;იშვიათად; потомშემდეგ мало-помалуცოტ-ცოტათი начинаютიწყებენ приходитьმოსვლას чаще,უფრო ხშირად, иდა становятсяხდებიან обильнее.უფრო უხვნი. Когдаროდისაც жеკი дарნიჭი слезныйცრემლებისა усилитсяგაძლიერდება в насჩვენში Божиеюღვთის милостью,წყალობით, тогдаმაშინ укрощаетсяოკდება внутренняяშინაგანი борьба,ბრძოლა, утихаютჩუმდებიან помыслы,გულისთქმები, начинаетიწყებს действоватьმოქმედებას в особенномგანსაკუთრებული развитииგანვითარებით умнаяგონიერი молитваლოცვა илиანდა молитваლოცვა духа,სულისა, насыщаяგაძღომითა иდა увеселяяგახალისებით внутреннегоშინაგანი человека.ადამიანისა. Тогдаმაშინ снимаетсяგაეხდება покрывалоსაბურველი страстейვნებებისა с ума,გონებას, иდა открываетсяიხსნება емуმისთვის таинственноеსაიდუმლოებრივი учениеსწავლება Христово.ქრისტესი. Тогдаმაშინ слезыცრემლები претворяютсяიცვლება из горькихმწარეებიდან в сладостные.ტკბილებად. Тогдаმაშინ прозябаетფესვს იდგამს в сердцеგულში духовноеსულიერი утешение,ნუგეში, которомуრომლის მსგავსიც ничегоარაფერი нетარაა подобного междуშორის радостямиსიხარულთა земными,მიწიერთა, иდა котороеრომელიც известноცნობილია толькоმხოლოდ упражняющимсяმოვარჯიშეებისათვის в молитвенномლოცვით плачеმგლოვარებაში иდა имеющимმქონეებში дарნიჭისა слезცრემლებისა 114 . Тогдаმაშინ сбываетсяხდება обетованиеაღთქმა Господа:უფლისა: «Блаженниნეტარ იყვნენ плачущии,მგლოვარენი გულითა, якоრამეთუ тииიგინი утешатся»ნუგეშინის-ცემულ იქმნნენ“ ( Мф.5:4მთ. 5:4 ). Тогдаმაშინ приветствуетესალმება себяსაკუთარ თავს подвижникმოღვაწე по внушениюშთაგონებით иდა удостоверениюდასტურით Святогоწმინდისა Духа:სულისა: «храняйდაიცავს младенцыჩჩჳლთა Господь:უფალი; смирихся,დავმდაბლდი, иდა спасеმაცხოვნა мя:მე. Обратисяმოიქეც, душаსულო мояჩემო, в покойგანსასუენებელად твой,შენდა, якоრამეთუ Господьუფალმან благодействоваკეთილი გიყო тя:შენ, якоრამეთუ изъятიჴსენ душуსული моюჩემი от смерти,სიკუდილისაბან, очиთუალნი моиჩემნი - от слез,ცრემლთაგან иდა нозеფერჴნი моиჩემნი - от поползновения»ბორკილისაგან“ ( Пс.114:6–8ფს. 114:6-8 ). Тогдаმაშინ подвижник,მოღვაწე усматриваяდაინახავს რა бессилиеუძლურებას над собоюთავისი თავისადმი греховныхცოდვილი помысловგულისთქმებისა иდა ощущений,შეგრძნებებისა, тщетноამაოდ усиливающихсяძალისმხმეველთათა подчинитьდაიმორჩილონ егоიგი своемуთავანთი влиянию,გავლენისადმი, дерзновенноკადნიერად говоритეუბნება им:მათ: «Отступитеგანმეშორენით от Менеჩემგან вси,ყოველნი, делающиеმოქმედნი беззаконие,უსჯულოებისანი, якоრამეთუ услышаშეესმა Господьუფალსა гласჴმაჲ плачаტირილისა моего.ჩემისა; Услышаისმინა Господьუფალმან молениеვედრებისა мое,ჩემისა, Господьუფალმან молитвуლოცვა моюჩემი прият»შეიწყნარა ( Пс.6:9–10ფს. 6:9-10 ).
Живописноფერწერულად изображаетсяგამოიხატება в Плачеმგლოვარებაში святогоწმინდა пророкаწინასწარმეტყველისა Иеремииიერემიასი душевноеსულიერი состояниеმდგომარეობა инока,მონაზვნისა, узревшегоდამნახავისა падениеდაცემულობისა естестваბუნებისა человеческого,ადამიანურისა, неარ обманываемогоმოტყუებულისა обольщеньямиცდუნებებით преходящегоწარმავალი мира,სოფლისა, ноარამედ всецелоმთლიანად устремившегоმიმართულისა взорыმზერათა душиსულისა на этоამ падениеდაცემულობისადმი иდა предавшегосяმიცემულისა в глубокомღრმა уединенииგანმარტოებაში глубокомуღრმა плачуმგლოვარებას 115 . "Иდა бысть,იქმნა, – говоритამბობს Писание,წერილი, – повнегдаშემდგომად в плен отведенწარტყუენისა бе Исраиль,ისრაჱლისა иდა Иерусалимიერუსალჱმისა опустошенმოოჴრებისა, бяше, сядеდა ჯდა Иеремияიერემია пророк плачущ,მტირალი. иდა рыдашеგოდებდა рыданиемგოდებასა ამას над Иерусалимом»იერუსალიმსა ზედა“ ( Плч.1გოდ. 1:1 ). Всеყველა пособияშემწეობა для Иерусалимаიერუსალიმისთვის истощены,ამოწურულია, иდა всеყველაფერი ужеუკვე тщетны:ამაოა: осталосьდარჩა одноმხოლოდ рыданиеქვითინი о нем.მასზე. Пророкწინასწარმეტყველი вещалუქადაგებდა емуმას некогда,როდესღაც вещалუქადაგებდა неумолкаемоდაუდუმებელ пророческоеსაწინასწარმეტყველო слово;სიტყვას; теперьახლა некомуარავინაა ужеუკვე слышатьმოსასმენად этогоამ слова;სიტყვისა; неარა толькоმხოლოდ нетარაა людей,ხალხი, – нетარაა иასევე зданий;შენობები; осталисьდარჩებოდნენ одниმხოლოდ развалины:ნანგრევები: на нихმათზე могутშესაძლოა раздаватьсяგაისმოდეს одниმხოლოდ рыдания.ქვითინები. Никомуარავისთვისაა не понятныგასაგები этиეს рыдания,ქვითინები, иდა нетარაა нуждыსაჭიროება заботиться,ზრუნვისა, чтобыრათა ониისინი былиიყვნენ понятныგასაგებნი кому-либо.ვინმესთვის. Имиმათით Пророкწინასწარმეტყველი выражаетგამოხატავს невыразимоგამოუთქმელ тяжкуюმძიმე скорбьმწუხარებას свою;თავისას; ониისინი раздаютсяგაისმიან по пустынеუდაბნოში из развалин;ნანგრევებიდან; имმათ внемлетყურს უგდებს с небаზეციდან Бог.ღმერთი. Какоеროგორი положениеმდგომარეობაა Пророка!წინასწარმეტყველისა! онიგი одинერთია на обширныхვრცელ развалинахნანგრევებში города;ქალაქისა; онის одинერთია – живойცოცხალი средиშორის бесчисленных,აურაცხელი, мертвыхმკვდარ знаменийნიშანთა иდა свидетельствმოწმეთა минувшейგავლილი жизни;ცსოვრებისა; онიგი одинერთია – живойცოცხალი средиშორის областиარესი смерти.სიკვდილისა. Какროგორც живой,ცოცხალი, онიგი подаетიძლევა голосხმას скорбиმწუხარებისას о утратеდაკარგვის შესახებ жизни;ცსოვრებისა; онიგი призываетმოუწოდებს этуამ жизньსიცოცხლეს возвратитьсяდაბრუნდეს в оставленноеმიტოვებულ еюმისგან жилище,საცხოვრებელში, сноваკვლავ заменитьჩაანაცვლოს собою страшную,საშინელი, неარ чувствующуюშემგრძნები себяსაკუთარი თავისა смерть.სიკვდილი. «Какоვითარ седеდაჯდა единმარტოჲ град,ქალაქი умноженныйგანმრავლებული людьми?ერითა? быстьიქმნა, якоვითარცა вдовица,ქურივი умноженныйგანმრავლებული в языцех,ნათესავთა შორის. владяйმმთავრობაჲ странами,სოფლებსა შორის быстьიქმნა под данию»მოხარკედ“ ( Плч.1:1გოდ, 1:1 ).
Пророкомწინასწარმეტყველად означаетсяგამოიხატება умგონება инока,მონაზვნისა, просвещенныйგანათლებული Откровеннымგულახდილი учениемსწავლებით Божиим;ღვთისა; великийდიდი градქალაქი – этоესაა весьმთელი человек,ადამიანი, созданныйშექმნილი Богом;ღვთისგან; жителиმცხოვრებნი городаქალაქისა – свойстваთვისებანი душиსულისა иდა тела;სხეულისა; язычникиწარმართნი – этоეს არიან демоны,დემონები, которыеრომლებიც былиიყვნენ униженыდამცირებულნი предწინაშე человекомადამიანისა до егоმის падения,დაცემამდე, соделалисьგახდნენ егоმისი владыкамиთავადები по паденииდაცემულობისას его.მისი. В состоянииმდგომარეობაში паденияდაცემისა находитсяიმყოფება и самთავად инок,მონაზონიც, иდა всеყველა человеки:ადამიანი: предметსაგანი плачаმგლოვარებისა егоმისი онიგია иდა всеყველა человеки.ადამიანი. Ноმაგრამ плачетგლოვობს инокმონაზონი один,მარტო, потомуიმიტომ, чтоრომ онიგი одинერთია при светеშუქზე Словаსიტყვისა Божияღვითისა видитხედავს падениеდაცემულობას человечества;კაცობრიობისას; прочиеდანარჩენი человекиადამიანები неვერ видятხედავენ его,მას, неვერ принимаютიღებენ участияმონაწილეობას в плаче,მგლოვარებაში, плачаმგლოვარებას неვერ понимают,იგებენ, иდა плачущегоმგლოვარეს считаютთვლიან лишившимсяდამკარგავად разума.გონებისა. Плачетმგლოვარებს инокმონაზონი одинმარტო от лицаპიროვნებისაგან своегоთავისი иდა от лицаპირისაბან всегоმთელი человечества,კაცობრიობისა, неარ имеяაქვს რა возможностиშესაძლებლობა отделитьсяგამოეყოს от человечестваკაცობრიობას по любвиსიყვარულის გამო к немуმისი иდა по родствуნათესაობისა с ним;მისი; плачетმგლოვარებს инокმონაზონი о себеთავის თავზე иდა о всемმთელს человечестве;კაცობრიობაზე; оплакиваетდასტირის онიგი падшееდაცემულ естество,ბუნებას, всемყველასთვის общее.საერთოს. Плачетმგლოვარებს онიგი одинმარტო на развалинахნანგრევებში бесчувственных,უგრძნობებში, средиშორის разбросанныхმიმოფანტულ иდა лежащихდადებულ кучамиგროვებისა камней:ქვებისა: развалиныნანგრევები иდა камниქვები – образსახეა человечества,კაცობრიობისა пораженногоდაზიანებულისა нечувствием,უგრძნობელობით, человечества,კაცობრიობისა неვერ ощущающегоშემგრძნებისა иდა неვერ понимающегоგამგებისა своихთავისი паденияდაცემულობისა иდა вечнойმარადიული смерти,სიკვდილისა, нисколькоსრულებითაც неარ заботящегосяმზრუნველისა о них.მათზე. Плачетმგლოვარებს инокმონაზონი один,მარტო, иდა плачმგლოვარება егоმისი понятенგასაგებია единомуერთადერთი Богу.ღვთსადმი. «Плачаმტირალი плакасяტიროდა в нощиღამე во все время земной жизни, иდა слезыცრემლნი егоმისნი наზედა ланитахსაკეთეთა, его, иდა нестьარა იყო утешаяйნუგეშინისმცემელ егоმისსა от всехყოველთაგან любящихმოყუარეთა его:მისთა. всиყოველნი дружащиисяშემყუარებელნი с ним,მისნი отвергошасяგანცრუვნეს его,მისდამი, бышаიქმნნეს емуმისსა врази»მტერებ. ( Плч.1:2გოდ. 1:2 ). Чтобრათა восплакатьვიგლოვოთ плачемგლოვით по Богу,ღვთისათვის, должноუნდა удалитьсяდავცილდეთ от мираამა სოფელს иდა человеков,ადამიანებს, умеретьმოვკვდეთ для мираამა სოფლისათვის иდა человеков,ადამიანებისთვის, по сердцуგულით иდა умуგონებით соделатьсяგავხდეთ одиноким.მარტოსულნი. “Оставлениеმიტოვება всехყველა попеченийსაზრუნავებისა поможетდაგეხმარება тебеშენ приблизитьсяმიახლოვებაში ко градуქალაქისადმი безмолвия;განმხოლოვებისა; еслиთუკი неარ будешьდაიწყებ вменятьრამედ მიჩნევას себя,საკუთარი თავისა, тоმაშინ вселишьсяდამკვიდრდები в него;მასში; еслиთუკი же умрешьმოკვდები для всякогоყოველი человека,ადამიანისათვის, тоმაშინ сделаешьсяგახდები наследникомმემკვიდრე градаქალაქისა иდა егоმისი сокровищ”,საგანძურისა“, – сказалუთხრა Великийდიდმა Варсонофийბარსანუფიმ иноку,მონაზონს, которогоრომელსაც онიგი приуготовлялშეამზადებდა к безмолвиюგანმხოლოებისათვის иდა отшельничествуგანდეგილობისათვის в гробе-келии,საფლავ-კელიაში, этомამ возлюбленномსაყვარელ жилищеსაცხოვრებელში молитвенногоლოცვითი плачаმგლოვარებისა 116 . Иудеи,იუდეველები, находившиесяმყოფნი в пленуტყვეობაში иდა работеმონობაში у Вавилонян,ბაბილონელებისა, изображаютგამოხატავენ собою произвольныеნებაყოფლობით скорби,მწუხარებებს, тоესე естьიგი лишенияმოკლებასა иდა подвигиღვაწლებს телесные,ხორციელებს, которымრომლებშიც подвергаетიგდებს себяთავს инокმონაზონი с целью покаяния,სინანულის მიზნით, такжеასევე скорби,მწუხარებებს, попускаемыеდაშვებულთ емуმისთვის Промысломგანგების მიერ Божиимღვთისა во очищениеგანსაწმენდად грехов.ცოდვებისა. Духовныйსულიერი вождьბელადი подвиговღვაწლთა – плач,მგლოვარება, посылаетუგზავნის к нимმათ с развалинნანგრევებიდან Иерусалима,იერუსალიმისა, на которыхრომლებზეც онიგი безмолвствуетგანმხოლოებულია в одиночестве,მარტოობაში, послание.წერილს, В посланииწერილში возвещаетაუწყებს онიგი пленникам,ტყვეებს, по прошествииგასვლის შემდეგ срочногоვადიანი времени,დროისა, освобождение.გათავისუფლებას. Для горькогоმწარე плачаმგლოვარებისათვის естьარის свойთავისი срок,ვადა, иდა для чашиთასისათვის горестейსიმწარისა произвольныхნებაყოფლობითისა иდა невольныхუნებლიეთისა естьარის свояთავისი мера.საზომი. Определяютсяგანისაზღვრება этиეს весწონა иდა мераსაზომი Богомღვთისაგან 117 , какროგორც и святойწმინდა Давидდავითმა сказал:თქვა: «Напитаешиმაჭამებ насჩუენ хлебомპურსა слезным,ცრემლითა иდა напоишиმასუამ насჩუენ слезамиცრემლთა в меру»საწყაულითა“ ( Пс.79:6ფს. 79:6 ), «ибо Ты положилდასხენ еси слезыცრემლნი мояჩემნი пред Тобою»,შენ წიუაშე,“ какროგორც средствоსაშუალება очищенияგანწმენდისა «во обетованииვითარცა აღმითქუ მე.“ Твоем» ( Пс.55:9ფს. 55:9 ) помилованияშეწყალება иდა спасения.ხსნა. Былиიყო дни,დღეები, в которыеრომლებშიც «бышаიქმნნეს слезыცრემლნი мояჩემნი мне хлебპურად ჩემდა деньდღე иდა нощь»ღამე“ ( Пс.41:4ფს. 41:4 ); за нимиმათ последовалиმოსდევდა дни,დღეები, в которые,რომლებშიც, соответственноშესაბამისად предварившемуწინამდებარესი «множествуმრავალთაებრ болезнейსალმობათა моихჩემთა в сердцеგულსა моем,შინა ჩემსა утешенияნუგეშინის-ცემათა Твояშენთა возвеселишаახარეს душуსულსა мою»ჩემსა“ ( Пс.93:19ფს. 93:19 ). «Внегдаრაჟამს возвратитиმოაქცია Господуუფალმან пленტყუჱ Сион,სიონისა, быхомვიქმნენით якоჩუენ утешени.ნუგეშინისცემულ. Тогдаმაშინ исполнишасяაღივსო радостиსიხარულითა устаპირი наша,ჩუენი иდა языкენაჲ нашჩუენი веселия»გალობითა“ ( Пс.125:1–2ფს. 125:1-2 ). «Тыხოლო შენ же неნუ убойся,შეშინდები, рабеმონაო мой,ჩემო Иакове»,იაკობ!“ возвещаетქადაგებს вдохновенныйშთაგონებული Иеремияიერემია от лицаპირისაგან Божияღვთისა избранномуრჩეული народу,ერისათვის, которомуრომლისთვისაც попущенდაშვებული былიყო за грехиცოდვების გამო егоმისი пленტყვეობა в Вавилоне,ბაბილონში, «ниნუცა устрашайся,სწიწნეულობ, Исраилю:ისრაილ, сеმით, боრამეთუ, Азაჰა, მე тебе спасена сотворюგიჴსნი издалеча,შორით иდა семяთესლსა твоеშენსა от земли плененияტყუეობისაგან их:მათისა. иდა возвратитсяმოიქცეს Иаков,იაკობ иდა почиет,დაყუდნეს, და დაიძინოს, иდა благоуспеет»არა იყოს მაშფოთებელი მისი.“ ( Иер.46:27იერ. 46:27 ). Скорбиმწუხარებები иდა болезниტკივილები покаянияსინანულისა заключаютშეიცავენ в себеთავის თავში семяთესლს утешенияნუგეშისას иდა исцеления.კურნებისას. Этоეს таинствоსაიდუმლოება открываетсяიხსნება плачемმგლოვარებით ученикуმოწაფისათვის его.მისი. – Всеყველა иноки,მონაზონი, очистившиесяგანწმენდილნი от грехов,ცოდვებისაგან, очистилисьგანიწმინდნენ плачем,მგლოვარებით, иდა всеყველა достигшиеმიმღწევი христианскогоქრისტიანული совершенства,სრულყოფილებისათვის, достиглиმიაღწიეს егоმას плачем.მგლოვარებით. Особливоგანსაკუთრებით этоეს деланиеსაქმიანობა развитоგანვითარებული былоიყო междуშორის многочисленнымиმრავალრიცხოვანი безмолвникамиგანმხოლოებულებისა нижнегоქვემო Египта,ეგვიპტისა, в пустынеუდაბნოში Скита,სკიტისა, в гореმთაში Нитрийской,ნიტრიისა, в Келияхკელიებში иდა в другихსხვა уединенныхგანმარტოებულ местах.ადგილებში, Оноმან ликиსახენი иდა полкиლაშქრები иноковმონაზონთა претворилоშეცვალა в ликиსახეებად иდა полкиლაშქრებად Ангелов.ანგელოზებისა. Когдаროდესაც основательდამაარსებელმა иноческогоსამონაზვნო жительстваცხოვრებისა в пустынеუდაბნოში Скитской,სკიტისა, преподобныйღირსმა Макарийმაკარი Великийდიდმა , которогоრომელსაც и прочиеსხვა пустынножителиმეუდაბნოენიც признавалиმიიჩნევდნენ Отцомმამად Отцов,მამათა, достигმიაღწია глубокойღრმა старости,მოხუცებულობას, тоმაშინ инокиმონაზვნებმა горыმთისა Нитрийской,ნიტრიისა, весьмаსაკმაოდ близкойახლოს მყოფმა к Скиту,სკიტთან, просилиსთხოვეს его,მას, чтобыრათა онმან прежде отшествияწასვლამდე своегоთავისი к Господу,ღმერთთან, посетилმოენახულებინა их.ისინი. Макарийმაკარი пришелმივიდა на гору;მთაზე; множествоმრავალი иноков,მონაზონი безмолвствовавшихგანმხოლოებული на ней,მასზე, встретилиშეხვდა его.მას. Ониისინი просилиსთხოვდნენ у негоმას назидания.დარიგებას. Макарий,მაკარიმ прослезившись,აცრემლებულმა, сказал:თქვა: “Братия!ძმებო! восплачем.ვიგლოვოთ. Очиთვალებმა нашиჩვენმა даდაე проливаютდაღვარონ слезыცრემლები до отшествияწასვლამდე нашегоჩვენი туда,იქ, гдеსადაც нашиჩვენი слезыცრემლები будут жечьდაწვავენ нашиჩვენს тела”.სხეულებს“. Всеყველამ заплакали,იტირა, палиდაეცნენ на лицаსახეებზე свои,თავიანთზე иდა сказали:თქვეს: “Отец!მამაო! молисьილოცე за нас”ჩვენთვის“ 118 . Из своегоთავისი дараნიჭიდან слезცრემლებისა Святойწმინდა наставникმოძღვარმა святыхწმინდა древнихძველი иноковმონაზნებისა произнесწარმოთქვა краткоеმოკლე учениеსწავლება о слезах,ცრემლების შესახებ, совокупивშეაერთა в немმასში всеყველა учениеსწავლება о монашескойსამონაზვნო жизни.ცხოვრებაზე. Слышателиმსმენელებმა явлениемგამოხატვით своегоთავიანთი дараნიჭისა слезცრემლთა выразили,გამოხატეს, чтоრომ ониმათ понялиგაიგეს значениеმნიშვნელობა иდა обширностьსიფართოვე учения.სწავლებისა. Многихბევრი словსიტყვა тутაქ былоიყო неარა нужно.საჭირო.
Слезныйცრემლთა дарნიჭი – этоეს осенениеდაჩრდილვა благодатиმადლისა Божиейღვთისა – наиболееუმეტესად посещаетეწვევა подвижниковმოღვაწეებს во время внимательнойყურადღებიანი молитвы,ლოცვის დროს, будучиარის обычнымჩვეულებრივი плодомნაყოფი ее;მისი; инымსხვათათვის приходитმოდის онიგი во время чтения;კითხვის დროს; другим,სხვებისთვის, во время какого-либоროგორიღაცა труда.საქმის დროს. Такასე преподобномуღირს Кириллуკირილე Белоезерскомуბელოეზერსკს приходилиმოსდიოდა слезыცრემლები во время занятияდაკავებულობისას в монастырскойსამონაზვნო кухне.სამზარეულოში. Смотряყურებისას на вещественныйნივთიერი огнь,ცეცხლისათვის, онიგი воспоминалიხსენებდა неугасимыйდაუშრეტელ огньცეცხლს вечнойმარადიული мукиტანჯვისა иდა проливалღვრიდა слезы.ცრემლებს. Кирилл,კირილი, полагая,იფიქრა რა, чтоრომ в безмолвииგანმხოლოებაში умилениеლმობიერება егоმისი усилится,გაძლიერდებოდა, иდა слезыცრემლები умножатся,გახშირდებოდა, желалსურდა уединитьсяგანმარტოება в келии.კელიაში, По смотрениюგანგებულებით Божиюღვთის обстоятельстваგარემოებებმა доставилиმიაღწევინეს емуმას желаемое,სასურველს, иდა чтоრა ж?მოხდა? с устранениемმოშორებისას причины,მიზეზებისა, возбуждавшейგამომწვევისა умилениеლმობიერებისა иდა слезы,ცრემლებისა, оскуделиგაიშვიათდნენ слезы,ცრემლები, иდა Кириллკირილემ просилითხოვა настоятеляწინამძღვრისაგან возвратитьდაებრუნებინა егоიგი к огнюცეცხლთან монастырскойსამონასტრო кухниსამზარეულოსი 119 . Святыеწმინდა отцыმამები повелеваютგვმოძღვრავენ пребыватьვიყოთ в томიმ делании,საქმიანობაში, в которомრომელშიც приходятმოდიან слезы:ცრემლები: потомуიმიტომ чтоრომ слезыცრემლები – плод,ნაყოფია, аხოლო цельმიზანი монашескойსამონაზვნო жизниცხოვრებისა – достижениеმიღწევა плодаნაყოფისა темიმ средством,საშუალებით, которымრომლითაც благоугодноკეთილენებება Богуღმერთს доставитьმოგვგვაროს плод.ნაყოფი. – Преподобныйღირსი Феодорთეოდორე Енатскийენატელი сказывал,ამბობდა, чтоრომ “онიგი зналიცნობდა инока,მონაზონს, безмолвствовавшегоგანმხოლოებულს в келииკელიაში иდა имевшегоმქონეს рукоделиемხელსაქმედ плетениеწვნა веревок.თოკებისა. Когдаროდესაც этотეს инокმონაზონი сиделიჯდა иდა плелწნავდა веревку,თოკებს, занимаясьდაკავებული умноюგონიერი молитвою,ლოცვით, тоმაშინ приходилиმოდიოდა емуმასთან слезы.ცრემლები, Тогдаროდესაც онიგი вставалდგებოდა для молитвословия;ლოცვისათვის; ноმაგრამ при этомამასთან слезыცრემლები прекращались.ჩერდებოდა. Братძმა садился,ჯდებოდა иდა принималсяშეუდგებოდა за веревку,თოკს, сосредоточиваяშემოიკრებდა в себеთავის თავში мысли,აზრებს, иდა слезыცრემლები опятьკვლავ приходили.მოდიოდნენ. Равнымმსგავსად образом, когдаროდესაც онიგი сиделიჯდა иდა читал,კითხულობდა приходилиმოდიოდა слезы.ცრემლები. Онიგი вставалდგებოდა на молитву,ლოცვისათვის, иდა слезыცრემლები немедленноდაუყოვნებლივ прекращались.წყდებოდა. Толькоროგორც чтоიყო онიგი сноваკვლავ принималсяშეუდგებოდა за книгу,წიგნს, – слезыცრემლები возвращались”.ბრუნდებოდნენ“ По поводу этогоამის შესახებ Преподобныйღირსმა сказал:თქვა: “Справедливоსამართლიანია изречениеგამონათქვამი святыхწმინდა Отцов,მამებისა, чтоრომ плачმგლოვარება – учитель.მასწავლებელია. Онიგი научаетასწავლის всякогоყოველ человека,ადამიანს, тому,იმას, чтоრაც емуმისთვის полезноსასარგებლოა 120 ”.
Преподобныйღირსი Феодорთეოდორე Енатскийენატელი говаривал:ამბობდა: “«Всякყოველი грех,ცოდვაჲ, егожеრომელი аще сотворитქმნეს человек,კაცმან,, кромеგარეშე телаჴორცთა есть:არს; аხოლო блудяйრომელი ისიძვიდეს, во своеთჳსთა телоმიმართ ჴორცთა согрешает»ცოდავს.“ ( 1Кор.6:181კორ. 6:18 ), потомуიმიტომ чтоრომ из телаსხეულისაგან источаетсяგამოედინება скверна,ბილწება, оскверняющаяშემბილწველი его:მისი: такასეა и всякаяყოველნაირი добродетельსათნოებაც «кромеგარეშე телаჴორცთა есть»,არს“ аხოლო ежедневноყოველდღიურად плачущийმგლოვიარე очищаетწმენდს и тело:სხეულსაც: потомуიმიტომ чтоრომ слеза,ცრემლი, истекающаяგამომავალი сверху,ზემოდან, омываетრეცხს телоსხეულს от нечистотუწმინდურებისაგან его”მისი“ 121 . “Истинноჭეშმარიტად кающийсяმონანული признает,აღიარებს, – по словамსიტყვების მიხედვით святогоწმინდა Иоаннаიოანე Лествичникаკიბისაღმწერელისა , – каждыйყოველი день,დღე, в которыйრომელშიც онიგი неარ плакал,მგლოვარებდა, потеряннымდაკარგულად для себя,საკუთარი თავისათვის, хотяთუნდაც бы в течениеგანმავლობაში егоმისა онმან иკიდევაც сделалგააკეთა чтоრამე доброе»კეთილი“ 122 . “Какоеროგორი бы возвышенноеაღმატებულ жительствоცხოვრებასაც ниარ проходилиვეწეოდეთ мы,ჩვენ, ноმაგრამ еслиთუკი неარ стяжалиმოგვიპოვებია сердцаგული сокрушенного,შემუსვრილი, тоმაშინ этоეს жительствоცხოვრება – притворноеმოჩვენებითია иდა бесплодное.უნაყოფო. Подобает,შეშვენის, истинноჭეშმარიტად подобаетშეშვენის осквернившимсяშებილწულს после баниემბაზის შემდეგ пакибытияმეორედ შობისა (послеშემდგომად святогоწმინდა крещения)ნათლობისა) очиститьგანწმინდონ своиსაკუთარი рукиხელები постояннымგამუდმებული огнемცეცხლით сердцаგულისა иდა милостьюწყალობით Божиею»ღვთისათი“ 123 . “Неარ будемვიქნებით мыჩვენ обвинены,დადანაშაულებულნი, оო друзья,მეგობრებო, при исходеგასვლისას душиსულისა нашейჩვენისა из тела,სხეულიდან, чтоრომ мыჩვენ неარ былиვიყავით чудотворцами,სასწაულმოქმედნი, неარ былиვიყავით Богословами,ღვთისმეტყველნი, неარ имелиგვქონდა духовныхსულიერი видений;ხილვები; ноარამედ непременноაუცილებლად воздадимმივცემთ Богуღმერთს ответპასუხს за то,იმისათვის, чтоრომ неარ плакалиვმგლოვარებდით непрестанно»განუწყვეტლივ“ 124 , т.ე. е.ი. неარ пребывалиვიმყოფებოდით в постояннойგამუდმებულ спасительнойგადამრჩენელ печалиდარდში о согрешенияхშეცოდებების გამო иდა греховностиცოდვილობისა наших.ჩვენისა. Хотяთუმცა плачმგლოვარება почтиთითქმის всегдаყოველთვის увенчиваетсяგვირგვინდება болееმეტი илиთუ менееნაკლები обильнымиუხვი слезами;ცრემლებით; ноმაგრამ некоторыеზოგიერთი подвижникиმოღვაწე – какროგორც видноჩანს из утешения,ნუგეშიდან, котороеრომელიც произнесеноწარმოთქმულია для нихმათთვის святымиწმინდა Отцамиმამებისაგან – томятся,იტანჯებიან, илиან в течение всегоმთელი подвигаღვაწლის განმავლობაში своего,თავისი, илиანდა в течение значительногоმნიშვნელოვანი времени,დროის განმავლობაში, под гнетомუღლის ქვეშ плача,მგლოვარებისა, неარ получаяიღებენ слезცრემლებს для отрадыშვებისათვის иდა прохлаждения.გაგრილებისა. Даდაე ведаютიცოდნენ они,მათ, чтоრომ сущностьარსი покаянияსინანულისა заключаетсяმდგომარეობს в смиренииსიმდაბლეში иდა сокрушенииშემუსვრილებაში духаსულისა нашегоჩვენისა ( Пс.50:19ფს.50:19 ), когдаროდესაც духსული восплачетიგლოვებს по причине смирения.სიმდაბლის მიზეზით. Плачმგლოვარება духа,სულისა, при недостаткеუკმარისობისას телесныхხორციელი силძალებისა для выраженияგამოსახატავად телеснымиხორციელი подвигамиღვაწლებით иდა действиямиქმედებებით действующегоმოქმედი в душеსულში покаяния,სინანულისა, заменяетცვლის собою всеყველა телесныеხორციელ подвигиღვაწლს иდა действия,ქმედებას, аხოლო междуმათ имиშორის и слезыცრემლებსაც 125 . Аминь.ამინ.